Ioannis Bodini... Methodus ad facilem historiarum cognitionem

491쪽

Pendet amotu: a quo rerum omnium origines derivantur. quod autem Primus orbis a Deo on moueatur , planum fit ex eo , quod finito .corpori , t mundus est , Infinitum motorem

COpulare sit absurdum a .cum siniti ad infinitunuIIa sit ratio , ' vel cohaerentia, vel habitudo. quid enim absurdius est , quam quod Aristote les & Abenrois , Deum , quem actu infinitum appellant', eundem mundo , id.est corpusculo .finito sic mugare, ut ab eodiuelli non possidquid autem minur phila pho dignum, quam eisicientem causam,quae sit infinita, cum elim ctu finito fic colligare, ut uno existen te altera existere sit necesseὶ sic enim Aristoteles nil tophatur de mulio ac Deo,Vt de calore&jMet, l. .de sole ac luce, quoru m alterum alterius sit ese lsic iens causa, sed ei tamen ita cohaereat, ut a' duelli ne cogitationst quidem possit. at oportuit. in eo genere mundum mentem esse, aut Deum .coxpoream habere naturam, si causa eiusmodii

esset ut ab effectu minime diuelleretur ex quo lsequeretur illud, Deum Aristotelis,quem muri ldo veluti spongiam lapidi a sigit, ac perpetuo motu fatigat, non modo infinitum no esse, sed

plane mundo concretum dc finitum , Ut lux s . li , at ipse fatetur in libris των μετα - φυα mentes omnes ab omni concreatione corpo uliberas esse ac solutas. non est igitur Deus eius' modi causa, ut sine effectu colittere non possit

492쪽

sinit cexiguo corpori, siue origine, siue statu. sue motu coserri. ac tametsi certa ratio est exigui seminis ad mundum uniuersum. ut demo Irat Arestimedes ubi aren' in numero copla 1 .cti docuit,propterea quod utrunque corpus esti regione ac termino definitu, mundi tamen adi id quod est infinitum, nulla ratio cogitari po

test. quae ratio facit,ut Deus efficere Deum ne queat et quia infinitum ab infinito fuere non potest ita mundum,quem exiguo quodam or

sis ambitu cinxit , non magis aeterno motu, quam magnitudine infinita potuit ornare. qu

xe nec Philoponi argumentu Abenrois distol- Mere potuit ;/si mundus est finitus potestatem Iabet finitam, ut igiturProculus argumentatur aduersus Anaxagoram & Metnodorum, qui imaea magnitudine infinita mundosque innumerabiles posuerunt ; inquit , - ανο ει , id est, infinitas tollit Deum: sie ex iisdeson lib.argumentum illud hauriemus; si loco-xum vel corporum in fialtas tollit Deum, igitur motu sempiterno, vel temporum, quae a motu pendeant . infinitate posita Deus tollatur necesse est, cum motus sempiternus complectatur infinitatem seculorum , ex quibus si flux xint annorum sexcenta millia, ne momentum quidem erit infiniti ratione. atque in eo fallitur scaliger, qui millo ponu coax guens, negat tempus actu infinitum existere sed sola succese

singulaeter non enim prospici

493쪽

infinitae ingli ac sempiterno illi Deo,nihil prius aut posterius esse: sed totum illud tempus quod

sempiternum ponit, actu infinitum perinden praesens ac instans, quo sinitur tempus haberi: alioqui non esset actu mes infinita .recte igitur Augustinus scribit , nihil in rebus aut locis aut stemporibus, aut motu infinitum esse , praeter Deum. Illud etiam non minus absurdum, si Deum primi orbis motorem fingamus, sutura est Ut illum redigamus in ordinem earum q adicuntur intelligentiarum minorum , ac numEillud praestantissimae mentis iisdem actionibus impediamus, quibus inferiores orbium mea tes; quod sine scelere ne cogitari quidem p rest,cum igitur Dei maiestas ab ordine animo, vum logisti me absit, sequitur primi orbis minrorem non esse,ac proinde si mes inferior motria est,officio quoque, potestate; actione,finista sit oportet. praeterea rerum ordo, series,ae dignitas postulat,Vt quaedam moueantur tan um, veluti impurae materiae concreta : quaedamoueantur ac moueant, ut orbes caelestes,qui ab antelligentiis mouentur, & vicissim haeei seriora mouente quaedam moueant duntarit, Nec moueantur, ut mentes quae coelos ac sidera circumagunt: sunt enim ipsae immobiles,ut A xistoteles libr. 6. De natura,demonsti atrextromum est , ut sit aliquid quod nec moueat damouea Iur; id autem Deus est. Ex quo intelligi mi primum orbem ab alia mente quam a Deo

494쪽

mou eri, a quo Velut a fonte perenni ortum ha- buerunt mentes Inseriores, i quibus orbes ino ueri coeperunt ac desinent,cum sint sinitet,co tra quam putat Ficinus, qui mentem hominis ' infinitam esse scribit. nam ista ratione cum a Deo proficiscatur secunda mens, infinitum ab . infinito manaret 3 quod naturae principiis omnino maximeq; repugnat. Quid aute absurdius est,quam ea quae sensu praedita sunt &corpore cum intelligetiis; bona cum malis, infinita cum finitis, incorrupta cum saducis, de- ni que tota ratione secum discrepantia, plane-

que contraria,eode naturae sempiternae vinculo copulares ut sit finiti ac infiniti, boni ac mali, Dei S cacodaemonis ide nexus Illud quoq; non leue est argumentu Scaligeri, quod motus omnis vergit ad quietem, ut videre est in Ingulis reru naturis. igitur orbes quoq; coelestes ad quietem inclinabui: quod sine mundi obitu neri non posse constat. noc argumeto mundum interiturum conclusit, sed depopulari 'bitu intelligendum est : quoniam quies est pria' uatio laxotus in eo quod rursus moueri potest. ita quoq; intepexit Leo Hebraeus, Lactantius I ac veteres illi qui ante mundi huius ordinem, saturn, figuram, putarunt omnia suisse in rudi i ateria confusa.atque huc pertinet argumen- tum illud , quod Theophrastum conturbauit, ' ut videre est apud Philonem in libro quem in-i scribit,mundum non esse interiturum best au' -

495쪽

tem eiusmodi; Partium ac totiuseadem ratio sit oporteta igitur si mundi partes labuntur aeaeissivunt,totum occidere necesse est. aliquan do saltem occasii populari: ut cumanimantia, plantae, stirpes, ab igne absumuntur, & vita anam subeunt cineris naturam amissa nobili. ire forma: idem quoque de cinis iudicandam. Proculus ou in easde angustias delapsus eii sere no posset,haec elemeia,quaeque ex hisco flantur corpora, mundi parte esse negavit, sed apotelesin aduntaxat, velut appendicem, nest apud Philoponum. sed haec opinio ta ab&da , refutatione minus eget. videtur tamen Theophrastus ita di Gluere, Ut occasum mua di futurum concedat , si, quemadmodum si

gularia vicissim , ita quoq, uniuersa simul obi-vent et praeciso enim dygito, inquit Philo nihil yetat quo minus vivi possit. at non quaeritur Ptru membris qiribusdam captus homo vivere; ted an pars ulla corporis vitaamittere possit,

na ex eo iudicatur eorporis totius fluxa natura ; quemadmodu ex aquae guttula, sapor tam tis.neq; euim partes homogeneas ab hetereuneis Theophrastua in illa coclusione distinxit. alioqui fatendum erit,eiusde animalis sest aure Academicoru omnium ac ipsius Theophrasticon sensu mundus hic, an imal. inera paneu ,α

quidem corpoream, ita coagmentatam,Vt pM tim intereat. partim intelitus sit expers. quae ta

496쪽

o auorum memoria disputans , neminem ait intexitus coeli meminisse. at isto modo aurum. : -I adamantem,vel amianthon adamante du-

Tiorem, aut etiam serrum illud quod in Darie inullis. ignibus liquescere sertar, sempi ternum

iam are, cum nullus meminerit haec a seipsis, interitum sensisse.. Ex omnibus tamen iomniui argumentis nullum maius visum est argume to Philon is,quod ex abditis & sacris Hebraeorum fontibus manavit. Non est,inquit, Deus . auctor i& confusionis sed ordinis. si e go m udi procurationem gerit non patietur lamisi ac interire .eadem causa Mosem AEgyptium impulit,ut diceret Deum nulla indiuidua praeter hominem immortalem curare. idque Aristo telis &. Alexandri doctrinae congruit,qui n5 putat id interiturum quod immortali Deo c . xae sit;ex eoque fieri, ut sormas quidem uniuer . sis Deus tueatur, singulares, fluxas & caducas negligat.. eadem ratio Manichaeos impuli t,ut duo P xi Potestate principia statuerent, unum . bonorum omnium re ordinis, alterum malorum, interitus & confusionis auctore. quod ut Moses AEgyptius & Augustinus effuge tar, in tertiunt, irata, confusionem non in habitu, ses inpura pristatione binar collocarunt. si tamen ex Aristotelis doctrina malorum habitus f. tuamus,ut theologi pleraq;. non video quid ab-

497쪽

o Iriss tantum t ut cum scelerati curana omittit: aut etiam viri boni, ut de Iobe fertur: idem principi tenebrarum permittit, qui se e

vatum de nefarium homine male perire faciat. haec Molis ΣΞgyptii opinio est. idem quoque do interitu mundi ac omnium rerum iudicadum idetur , quaru curam sim At ae deseruerit,cob lusurae sunt. ac ne quis ea de re dubitaret,ipst Pharaonem,quem Hebraei princirem tenebi Tum interpretantur, sibi excitasse dicitur,ut i eo suam gloriam ostentaret: vi quae hic labe 'ctaret & corrumperet,ipse instauraret. sed ' cet Philonem Hebraeum ae Platonem Leopi Hebraei argumento efficacissimo conuincero aiunt illi coelum ac sidera, quaeque creat ob id interitura, quod ortus sui principiuhλ buerunt. igitur Deus sibi ipse repugnaret, ' corruptibile aliquid fecisset, quod tamen cox xumpi nollet, quod si verum est ex igne S a coelum essi concretum,Vt Pbiloponus ex demicorum sententia disputat, ae Hebrari: pientissimi naturae interpretes a firmant. N p nim voce ipsa in)z:ν, est, ut alii, ora det ignis & aquae rarioi in eoinfesto itur quis dubitet coelum quoque interitur. η id quod Aristo t. ne fateri cogeretur, quint 'CCzlG tribuit naturam , quae qualisque si pquam explicat. non debuit igitur ignoxλ n tura sempiternum assta marg. Sit is

498쪽

1oc postremum , ne omnia disserantur, quod auaratione dissolui possit, non video, si mun-sias natiuale corpus est, ex materia formaque zonstat, ut omnes Physici tradunt: ac proinde zoncretus, nihil autem concretum di partibus: O agmentatum a seipso e sici potuit,lex ipsius Aristotelis disciplina. igitur causam habet sui meientem. illud quoque Aristoteles confite: ur ; quem Cardanus parum assecutus, Deum mundi causam eisicientem esse negauit: quod aec Philosophum decuit, nec Christianum : atra his consequens est ut mundi causa prior sit dissectu,non solum ipsa natura, sed etiam tem ore. alioqui naturale corpus,&quidem ex heterogeneis , suique dissimilibus partibus confidari poterit sine tempore , ac ipso momen to, auod naturae principiis & Aristotelis doctrinae repugnat. igitur consentaneum est non solum mundo priorem esse Deum natura, verumetia tempore ; tum etiam mundum ex ipsa natura zoncreti corporis interiturum. Sed audire iu-aat quid respondeat cum ab illis quaeritur, ubi tot annorum millibus Respublicae ac imperia

latuerunt. ubi tot seculis rerum memoria gestarum:ad haec; incendiis, aiunt,& eluuionibus in orbem saepe recurrenti b. homines obire: ac vicissim e terra nouo calore ac semine grauidaren asci. hanc opinionem ab AEgyptiis accepta Solon in Graecia disseminauit, quam deinde Α- --SQVs, tum Plato in Men eno acTimaeo:

499쪽

post Aristoteles in Problematis: deinde Aberet sina in libro De diluuiis confirmauit. tanderi haec Aristoteli dispicia ge videtur opinio lib. I. Metaph.&Abenrei lib. 3. De animo; ubi negant vlla tanta fuisse diluuia, quae terras omnes in undarent .hac opinor ratione ducti, quod nulli hoc tempore satiui gigantes ,. at ne exigui qui

dem Myrmidones, ut olim,e terra produc Laa

quia non satis pingue &lum3negauitAristides qui in Panathenaeis solos Athei ienses de gere vis nobilitate iure gloriari putat. quod soli sint

indigenae terrae paretes,id est vis Attico solo nullum magis sterile videatur . at in AEgypto ubi sint aquarum uberesisu dationes, ac tellus, ut ait Poeta , sine nube i

xax, id nunquam contigisse proditum est. an quia sol decrepitus est,aut tellus effoeta 3 Quo ties igitur mundum hunc velut animaI hydro pisi aut acuta febre corripi purantὶ cum incest diis,& eluuionibus labefactatur, prosectom

teriam Vetustate mundum senio intexiturum confitentur. atq, 4d uniuersa natura perspicue demon strat. Pliniust .m tradit, omnes sciicio res conqueri,geniis hominu nec mestituit ille , nec magnitudine, nec robore, cum vel ita polle eo parari. quo fit ut fabulosa nostris Imperatoribus Videantur, cum audiunt Xerxisae numerabiles exercitus, aut Alexandrum Ma gnum ac Caesarem mox trecenta, mox etiari

u draginta millia hominum uno proelio sib

500쪽

γsse: quae tamen sacris literis cossentanea sunt. Ireta Vero quae ab Homero ἐεροτρια-us di-:ebatur. Fentum, inquit ille, Urbes habitant . nagnas vix hac aetate tripolis dici potest.quin tiam Diodorus scribit, olim in AEgypto decemst octo millia ciuitatum illustrium in sacris li- ris comprehensa: postea Ptolomaei Lagi tem ori b. tria millia exstitisse, hac vero aetate vix n AEgypto & Asia tot restare ferutur.sane ma- nitudo incredibilis ossium quae etiamnum is temporibus integra servantur , certissimaist mirae magnitudinis hominum argumena. sed ex omnib. nihil admirabilius est . quam uod ad sempiternam posteritatis memoriam, ompernicus in libris Reuolutionum, deinde Leinholdus . post etiam Stadius, mathematici obiles, perspicuis demoἡstrationibus domo unt, solis apsula terris esse propiorem . quam tolemaei aetate floruit autem Adriano princio e duodecim partibus, id est uno ac triginta errae semidiametris et vel ,ut Germani suis spa- iis metiuntur,xxv I. millibus sexcentis & sexa-inta milliaribus Germanicis, quae Gallicis H-

TO tanto maiora sexuntur. id autem cum via inquenti & explorata demonstratione coperum haberet Philippus Melanchthon, ad coele-

tum terrestriumque corporum tabescetem na- aram Telaxendum putauit: ut haec elemeta s calore commodius foueantur quod Scaliger

uri audisset, fiagris dignos putauit qai talia