Petri Victorii Variarum lectionum libri 38. Ad Alexandrum Farnesium s.r.e. cardinalem libri 25. Ad Ferdinandum Medicem s.r.e. cardinalem libri 13. Quorum librorum veteribus editionibus addita sunt quaedam, pauca variata

발행: 1582년

분량: 534페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

241쪽

PETRI VICTORII

VARIARUM LECTIO

NUM LIBER XVIII.

O c Aη v LV M, quod proprium est animansiuin, res non modo Mnimo, sed etiam corpore carenti, tribuit M. Varro . nisi me opinio fallit: appellauitque verbum foecundum, quod pareret aliquid in viij. libro de lingua Latina, quo loco exponit, quae dicantur, cur non sit analogia: quod enim nunc Illic in excusis libris linitur. Duo enim genera verborum: unum secundum, quod declinando multas ex se parit d sparilis formas, ut est lego, legis, legam: sic

lia. Alierum genus sterile, quod ex se parit nihil. ut est. etiam. vix. magis . cur. arbitror mendosum esse, legique debere. unum se undum . non est tamen haec mera coniectura, quamuis multis modis argumentati possim ita esse deprauatam vocem corrigendam, vel sal em a contrario verbo. quod eadem ratione vocat ste- ille vestigia namque huius lectionis manent in antiquo exemplati: habet enim illud set is dum. vi paruo librari j lapsu locus olim riupim si, quem postea magis contaminarit, qui parum erudite emendare voluit. videri semiones Platonis M. Vin is aetate eisdem ordinem hibuisse, suem nunc retinent: declaratimnpue q--do notis istingui

locia apud ominem ipsum risi . CAP. II. B ordine numeroque, in ovem digesti erant, significati t M. Varro sermones Platonis, qiur dialogi appellantur : hoc autem manifesto intelligitur his ipsius verbis exuuis libro de lingua Latina. Tartarino, a tartaro dictum. H io in quarto, de suminibus, apud interos quae sint, in his unum Tartarum a

-- orti m Graeca t Ita enim internundi orationem arbitror

pellat. quate Tartari origo Graeca et ita enim interpungi orationem arbitror m

i tinexcusis tibiis: in quibus hoc pacto distincta est. Plato inquat

minibus - nee enim libros ullos eruditissimus, ac politissimu5 scriptor de fluminibus edidit. in testistit autem sermonem, qui altero nomine Pitacdon vocatur: qui etiam nunc locum eum in ordine tenet: eiusque i uis haec verba, in Oratione, quam habuit sanctissimus, ae maximi numivit Socrates apud iudices illos impuro , posita. T . . f- 'ντινγ : ιαπι de supra hunc locum. O uti x λ, M Mινοῦς, , ---t ceta .

mi Timothei, illustris cuius Athenicisis, quam celebrat cicera, di yenter exanimara , cum a Graecis etiam scriptori ribus litteris prodita A.

CAP. III. En, 1 haec M. Tullij sunt e v. libro Tusculanarum, ubi tenuἰtatem victus

laudat Timotheum, clarum hominem Athenis, &principem ciuitatis, se a risint. quum cenauisset apud Platonem : eoque conuiuio admodum delectatus

esset vidissetque eum postridie, dixi M. Vestrae quidem cenae non solum ' S in ptaesentia

242쪽

Variarum Lectionum

in praesentia, sedeciam postero die iucundae sunt. Et Plutarchus autem In commentario, Ruem insciti l . - & Athenaeus ἰn x. libro nauam cenasse apud Platonem in Academia Timotheum , summum virum in rep. Atheniensium: tenuique ac parca cena admodum delectatum fuisse: eundemque, cum postridie incidii set in Platonem. elega ii voce politoque homine digna, indicasse quantopere gauisus esset modico illo apparatu . nec tamen omnes veteres scriptores eodem patia eum locutum fetunt. Plutarcho sane de Athonaeo conuenit cum Cicerone: Plutarchus tramque est. Mila lex pλατωνι μην- τω - ιις - αἱ hi uim γ' in . Athenaeus vero. οἰ nuta γλάτωνι δ νοοῦν reli uia ἰsit Addit tamen Athenaeus, Hegi sandum in commentariis sic tradereTimotheum locutum . s. . μιχω πλα - ιώδη anio μανυ ia Tlis. riui imo A, διραν. Et sane, si diligent et attendimus, non m iam conuenire quadrareque videtur haec vox homIni, qui morum eorumae temporum vitio cotidie in delicatiore prolixioreque apparatu versaretur. qua voce expo nitur ita cenare solitos philosophos illos, ut maiorem voluptatem postero die quam in praesentia capiant: escae enim illae vulgares, cum sumuntur, iucundae elle non pollunt iis, qui suavioribus, atque exquisitioribus dapibus assueti stitit et suau tas autem illarum intelligitur postero die, quia nee corpori dolorem ullum asserunt δε nec animi muneribus obtunt, ut varietas copiaque ciborum, quae, mentem impedie. nam qui vilibus epulis diu usi sunt: tenuique vietia delectantur, & in praesentia de postero die se belle iucundeque habere possunt. Vnde Polemo Atheniensis, magnἰ nominis philosophus: elegansque morum formaritor, tuadebat hominibus, cum cenatum irent, ut curatent ne in praesentia tantum, sed in et stinum quoque diem cenam illam iucundam redderent. qui mani sesto nihil aliud significata is voluit. noe autem apud Athenaeum legitur, qai eodem loco, inquit. Aere A όιμ ισα uiam kωτικω μοι do i u i ira πι--α. Aiam πνραηι ι. . Rurit

memminuis notum amrm oriundi patriam in storia, causam fiasse Ephoro rara, ut coue noetur: eumpre dam hoc pacto demtauem alsiquam ipsi acquirere voluit, magis Ascuritatem ipsius atque meniam indua,.C A P. IIII. CRε quoddam desiderium scriptores rerum tenet ornandἰ patriam: Iocaque in quibus nati sint in historia appellandi. hoe vero facile intelligi potest iu litiqui scripta ipsorum accurate legunt et Prouehit enim aliquando eo, quamuis honestum videatur studium hoc, ut contemni illos & spectaculo omnibus ecse faciat. quod Ephoro Cumano, qvi accepit disciplinam ab Isocrate, contugit: cum enim in narratione aliarum rerum non haberet res a patria gestas, quas commem is relinqueret, in hanc vocem erupῖt. ketia A---ἀν καρῖε κοὐ ta -ς .6 χἰ in zμι. quod anῖmaduersum ab acutis ingeniis risum ipsis in

uit: dc, ne dum dignItatem aliquam obscuro oppido verbis illis afferret, magis ipsius unob litatem patefecit. Quod si accurate perspicimus. lociis ille T. Livii in x. libro ab urbe condita, quo aduertam pugnam Cleonymi, ducis Lacedaemonli, eum.Venetis exponit: nataratque eum exutium magna parte nauium, ab eodem studio cesebrandi suos profectus est quamuis enim casus ille memorabilis sit: resque omnino scitu digna, non libentet tamen si let ille auctor aliena facti cum rebus Romanis immiscere. ut ipsemet pluribus locis ostenditari nam quod addit. Rostra nassium, spoliaque Graecorum, in aede Iunonis veteri fixa. multiis tos superesse qui viderint: ac Pataui j monimentum naualis pugnae, eo die quo pugnatum estiquotannis solemni certamine nauium flumine in oppidi medio exercetῖ, manifesto indicat voluntatem suam: neque enim tam minutas res grauis scriptor tanta diligentia persecutus esset.

quod autem ad Ephorum pertinet, id memoriae proditum est e strabone In xii L libro Ge

principes dixisse e ludo Ocratis exisse, non isti eras. CAP. V.

V oti olim emendaui In ii. libro de Oratore: nec tamen argument s villa emia firmaui: arbitror vere, recteque restitutum fuisse: cum enim antea hie locus iata legeretur. Ecce tibi exortus est Isocrates, magister istorum omnium: eri e ludo, tamquam ea equo Troiano, Innumeri principes exierunt. antepenultia. mac vocis

243쪽

Liber Decimus octauus. a QT

tnie voeli ri mas duas syllabas deleui, atque ita ex illa meri secI. Nonlus Igitur, eum Merum

valere sincerum ostenderet , hoc quoque exemplo usus est: manifestoque ita legit. Praet te, Vario in ij. libro de te pecuaria, eodem fgniscatu idem verbum cepit. scribens. Si ne. que vetulae sunt: neque merae agnae . nec non Plautus in Milite . qui locus magis adhue - Ciceroniatio huic similis est. Meri bellatorra gignuntur, quas hic praegnantes secit. mas sin autem voluisse videtur Cicero nobilitatem,quam multitudinem liberatis discipulorum demonstrate . nam neque ex ipsius ludo: neque ex equo Troiano infinita vis principum egressa est. sed vi ex equo linneo delecti ex omni exercitu: verique duces, ita e schola ipsius peti abs linique auditores exierunt: principes autem intelligo excellentes viros, de in suo studio m snos. qtiam uis principibus in rei'. viris,®ibus quoque ac tyrannis, praecepta dicendioederit is crates: quod aduersarij etiam ipsi obiicieban cum amplum patrimonium eum hobere , ac polle magna onera io rep. adiuuanda sustinere, assismarent. ipse autem hoe testatutino ratio ite τμ τῶι -δmM his verbis: οἰ ta v ῶ ς μου μιι μαλα ι,

Etsi ius lacus cicerimis pro M. Marcello de Vonone, qua temere, repetita Aperi re particula: eoque moliara, Mi locum non hamat, deprauarus erat.

C A P. VI.

Ou contemnenda sui arbitror in coniectura ductus, affirmatim mendose logi locum hunc in orat one pro M. Marcello: neque solum in excusis, verum eisi iam in scriptis libris et cum enim non longe a principio, rationem reddat illius, quod antea dixerat, idque totum explicet, inquit. ut est in cunctis exemplo se tibus. Intellectum est enim , mihi quidem in mult s, de maxime in me ipse. ., sed paulo ante in omnibus, cum M. Marcellum Senatui, Reiquep. concessisti, commemoratis in praesertim ossensionibus, te auctoritatem huius ordinis, dignitatemque R ein tuis, vel dolo. in ribus, vel suspicioniblis anteferre. ipse vero puto, una tantum syllaba sublata: idest praepota in i lone, quae est ante omnibus, legi debere: Intellectum est enim mihi quidem in mulsis,&.. maxime in me ipso, sed paulo ante omnibus . Ostendere enim vult, quod ipse multo antea e gnouerat . ut qui acum ne ingenii, prouidentiaque, milititudini praestaret: atque id viderat cui narrat dc multorum exemplo: praecipue autem sui ipsius, paulo antea facto illo: post te mo, cum M. Marcellum senatui, Reipublicaeque concessit, csenitum hiisse ab omnibus: ut dubitari amplius non pollet a quopiam de mente voluntateque Caesaris, quamuis intimos sensus Ipsus non nollet. responaei igitur quod inquit, Omnibus, superiori pronomini mihἰ:α est ά iis. n. ipsus: cum enim supra dixerit Mihi ouidem, satis certo inde intellistitur de-sderari, quod illi respondeat. nam ii, ut nunc passim legitur, legeretur, quis non videat semientiam illam veram hi iuram non suisse e neque enim, cum ignouit M. Marcello, ignouit mmnibus: restabat enim Ligarius, dc alij plures, quibus C. Caesar vehementer iratus Oxat: nee redire illos Romam patiebatur. nunc autem significat, suisse illud factum tam ce tum Indicium, testimoniumque animi ipsius,ut postquam ignouerit acerrimo ipsius aduersario: mulioque plus tribuerit patribtis consciiptis, pro illo rogantibus, quam doloribus, aut suspiacionibus suis, manifesto teneatur ipsum auctoritatem senatus, dignitatemque Rei p. suis proaptiisque ostentionibus anteferre. Declarant etiam ita legi debere, supeliota verba quotum senten tia confirmatur verbis his, quae supra posui: quaeque vitio hoc laborare sgnificauit alta. enim. Ergo, de mihi meae pristinae vitae consuetudinem C. Caesar in toclusam aperui sui deis his omnibus ad bene de omni Rep. sperandum quasi signum aliquod sustulisti: quomodo Gnim utrumque eorum faetiim sit, ni radiligenter docet. Accuratius autem pluribusque de hoe disputaui, quia auctoritate veterum librorum lectio haec non stabili tui. opus Igitur luit insumentis illam, cum tota ex opinione pendeat, munire.

De more veterum M. distulatum, quis senatrios demte dialebant: declaratumque de hoc etiam antiquitus quaeri Italum. CAP. VII. N oratione pro Sex. Roscio M. Cicero T. Roscio Capitoni, ut et Immobilest, quod

comi a morem maiorum minorem annis lx. de ponte in Tiberim deiecerit. mos iagitur hie ac totus locus, qui habet in se obscuri sis non parum, videtur aperiendas. sa commodo

244쪽

g Variarum Lectionum

commode autem id set, S cum auctoritate aliqua, si M. Varronis locum, quI a Non Io addi H eitur, hue attuleror ille enim de vita populi R. libro ij. sic inquit. Honestam causam retia M giosamque patefecerit. cum in quintum gradum peruenerant . atque habebant lx. annos, tum denique eran t a publicis negotiis liberi, atque otiosi: ideo in prouerbium quidam putant - venisse ut diceretur sexu amos de ponte deiici oportere . idest quod suffragium non ierant, quod per pontem serebant. non intelluit igitur M Tullius pontes proprie ita appellatos,quibus scilicet fluvii altiores transeuntur, sed qui ob similitudinem eodem nomine vocarentur, ac Romae fieri soliti essent, ut illic muli ludo in eampum penetraret: hos enim quoque ita vocum tos Percipitur etiam verbis his Ciceronis e iij. libro de legibus. Pontes etiam lex Maria fecit

- angustos. sed alter etiam M. Varronis locus, ab eodem grammai Ico citatus, moris huius, ta nominis, mentionem sicit . s tamen macula. quae insedit, antea eluatur: cum enim ἰα- excusis Nonii libr sita nunc legatur M. Varro Sexages. Vix satus erat, cum more maio-- rum ultro carnales arripiunt, de sente in Tiberim deturbant . de ponte videtur omnino,

una immutata littera, legendum. Restat scrupulus in posteriore hoc loco vatronis, & i lo Ciceronis pro Sex. Roscio, quod in ambobus Tiberis appellatur. Nam antiquitus etiam de hoc quaeri solitum e variasque motis huius iam tune rationes allatas Sex. Pompeius in xvii. libro testatur. quamuis locus ille mancus lacerque sit: neque tantum in excu fis libris . - sed in eo etiam, quem de vetusti imo exemplari Politianus descripsit. quia tamen illic, quae restiterunt integra sunt, cum in excuss snt valde corrupta, tolum eum locum adici ibam: postquam enim docuit, quae fuerint mulieres, Sciapiae voeaiae, sc illic est . Qim in excusis nunc, excepto primo vel . quod illie desideratur. relῖqua coniuncta sint cum supe-1itaribus , quae nihil eo pertinent. Molestiuii autem est post id vel bum, quod primum erat in ea sentemia , quae declaratur, in exemplati fragmentum suisse : multa

que illic des derari: quod notis , ut consueuit, Politianus indicauit. Sexagenarios

per sumen ,,, ac mare in patriam remitteretiar. Sunt qui dicant postvrbem a Gallis liberatam, ob inopi -- am cabalus, coeptos lx. annorum homines iaci in Tiberim : ex quo numero uniis, filij pi te occultatus, laepe profuerit patriae consillo, sub persona filij: id ut sit cognitum, ei iuueni a. esse ignotum, de sexagenariis vita concessa. Latebras autem eas, quibus arcuerit senem, ides h cohibuerit S c lauerit, sanctitate dἰgnas esse visas, ideoque arcaea appellata. Sed exploratis. - smum illud est eausae, quo tempore primum per pontem coeperunt comitiis suffragium se M Ieiuniores, conclamauere, ut de ponte deiicerentur sexagenarii , quia iam nullo publico m - Deo sui gerentur, ut ipsi potius sibi, quam illi deligerent imperium: cuius sententiae est etiam M Sicinim Capit O. Vanam autem opinionem de ponte Tiberino, confirmauit Afranius in R Pudiato. Praeterea M. Varro in vij. libro delingua Latina, ubi docet quid valeat in vetusto M vers i, quem totum interpretatur, Argei, inquit. Argei, ab Arg s. Argei fiunt e scir-m pis simulacra hominum xxii j. Ea quotannis de ponte Sublicio a sacerdotibus publice deicis blent in Tiberim: se enim legitur in antiquiissimo illo, & optimo exemplari, cum excusi sintra Parte multis modIs deprauati . nam quod in illis legitur scirpeis virgultis . factum est quia in exemplari scit pium estici eis: ut saepe, de in vetuistis libris, &ῖn lapidibus imienitur. po- sin diphthongo illa ei pro i. quod non attendentes non nulli, addiderunt virgultis impetite. Intelligitur autem hine man festo longe aliud etymon asserte nominis Argeorum Varronem, quam iecetit illi, quorum opinionem Sex. Pompeius rettulit. Inscatim Graecum hominem simille quiddam voci R. candi, cum clodianos iudices exagitauit .

CAP. VIII.

C v v A M Catulἰ voccm in Clodianos iudἰces, quῖ, pecunia corrupti, manisse osti facinotis reum abibluerant, cum tamen iidem antea, tamquam vim timentes , ut leuete iudicare pollent, viderentur praesidium a senatu postulasse, reis tulit Cicero In primo libro epistolarum ad Atticum hoc pacto. Quorum C tulus cum vidit Iet quendam, quid vos, inquit, praesidium vobis postulaba-- tῖs an ne nummi vobis erῖperentur. timebatis In oratione quoque de Aruspicum responsis, nulla mentione Catuli facta, ita eosdem mercennarios iudices Cicero notauit. 3. Ouibus olim erepti essent nummi, nisi a senatu praesidium postulassent. Huiuscemodi a tem quiddam Graecus homo antea pronunt Iarat: ut indicio Plutarchi cognouimus,qui primo capite q. libri quo loco de iocis subtiliter atque erudite disputat, cum docere

vellet inueniri, qui vitia quaedam corpotis obiici sibi in titu non moleste serant, narrat itatae tam

245쪽

Liber Decimus os avus.

.flictum anἰmo Hisse Antigoni regis amicum : cum enim rem talentum popositasset, nee obtinuisset, pet it ut comites sibi, spiculatoresque traderet, ne in via sibi insidiae fierent, si a lingere tegis auaritiam volens. tunc Antigonus iussit humeris pecuniam eam portaret: erat

autem ille gibberus. Imretae ciceronem, periodum tonsorem dixisse ramum crepita tan, Astinere ac regere pria o LPMationem, pis verbo etiam urit kriptores hom p M W-M.

CAP. IX.

A L n t apte Cicero Graeco verbo: a Laisnli tamen ἴn suum sermonem recepto, i μι-M ... usus est: habet tamen ille eius imagnis illius linguae scrἰptores auctores ae magistros: cum enim dixerit in Oratore. D inde omnἰa, tamquam crepidine quadam, comprehensione longiore sustinemur. Plato quoquein v. libro de legibus ait. Σον - τε μ λ π Mive aura γίνH-: d tam τα me ii, , .πινα e , et , ἰπ κομι- δ-- ν. sed etiam Xenophon in primo libro αχωή. uus. . o. temperantῖam celebrans, segamque corporis voluptatur ipsam esse inquit erepidi in nem omnis virtutis. verba eius haec sunt. δεα μ οἰχt. πιν - ἄνιθα, ύν--icis, mi ais τώ ἀροος ήια κροπιm, ταυτώ ηνοῦ ν - . Praeterea Euripides hisisti, in hoe verbum de ipse alio transtulit, de origineque familiae, ut de sundamento domus. ω loeutus est: ita enim Herculem ipsum cum Theseo induxit loquentem . A . μα- Mis kά-A Θ μίας Osci, a nam suo proprioque nomine valere hoe verbum solum ac sundamentum, quod aedificium sustineat regatque, eertum est. Anzmadauerteii dum autem apud Ciceronem in proximo exemplo, quod antecedit haec verba, me dum esse . quod sane sine ope meliorum librorum a te tolli potestet eum enim In omnibus ex. - cusis, S scriptis legatur. In alienos insanus insanisti , quem locum hie habeat secunda limium dictionum, non video.

lepidi. que sciom habet. C A P. X.

. V M olim, secutu, fidem optimi exemplari locum hunc in epistola ad Attilcumi putrarim, nee quomodo accipiendus sit, ostenderim, nunc, quem verum e se putem illius lectionis sensum indicabo et video enim quosdam eum temptare, qui subtilitatem illlus sententiae ut arbitror, non perspiciunt. In secunda uia

tur epistola vii. libri, quo loco de inualetudine Pompon agit: de multisque

eius epistolἰs uno tempore Brundisi acceptis, loqui ur, quae omnes erant ipsius manu, In-- ouἰt. Nam Alexidis animum amabam, quod in prope accedebat ad similitudinem tuaen is terae: manum non amabam. quod indicabat te non Vesere. Alexidem autem puerum sitia se euius opera Pomponius aliquando in scribendis epistolis utebatur, constat. Hle igitur leiis c nisi fallor) cum Titus morbo impeditus, sua m nu, Vt consuerat, ad M. Ciceronem scribere non posset: ipseque munus illud obire deberet, nitebatur Mngere manum Pompo nil ne intellisteret Cicero aliena manu icclptas litteras este, ac suspicaretur, ut res erat, grauia et laborare Atticum i indeque magnum dolorem sentiret . quare inqui e Cicero se animum illius amare: probareque studIum, atque optum m voluntatem, qui tantum diligentiae poneret in se siliendo, sollicitudineque liberando: quia tamen, non ira licuit illi exprimere ma num Attici, quin ipse dissimilitudinem litterae cognosceret, a Uit, se non amare manum illi deprehensam, quod erat indicium inualetudinis Attici. nam studuiste id ficere Alexin: multumque Iudustriae In eo posuisse, declarant verba illa, quod tam prope accedebat ad simili tuo dinem tuae litterae: perspicitur enim ex ipsi. mira cupiditas efficere id molientis ou . eueautem tantopere tune in eo laborare debuit, nisi ea de causa, quam significavi: vi scilicet imponeret Ciceroni. quἱ tamen error iucundas illi, villisaue suisset, si exitum habuisset. Hoeracto, ut opinor, fides auctoritasque optimi exemplaris defendit ut et M acutus lapidusque se ius suavissim scriptoris percipiar,

246쪽

rio Variarum Lectionuiti

Monsratus locus apud Homerum, quem discure tetigis Arimulo is III. Ebro Dikta : isi de naturaru

bus cupissi bus disseris.

N iij. libro de motibus ad Nicomachum Aristoteles, ubi de OpMἰtatibus.

quae natura nobis instae sunt, disserit: cum primas eius generis appellasset mem, si itaque, addidit duabus his, usus principis pociarum testimonio, Veisi nerem: neque tamen omni aetaIi accommodatam illam, esse assirmauit, sed ais. dolescenti tantum: in vῖridique aetate constituto, paene necessariam este signi scauli. Cum quis autem apud Homerum uoc dixerit non ostendat: nec interpretes, aut Graeci, aut Latini, horum librorum quicquam de hoc laborent, operaepretium me facturum pu-i inui, si locum obscure tactum, Indicassem: eoque lectorem duxissem. verba tamen prius AK-- stotelis ponam . :n ρας τρο :- O ..tre, ἔνι νη μα iis. In postremo igitur libro Iliadis a Ioue missa Thetis, ut Achillisau; seat et, offendisse ilium apud deos immortales: in primisque apud se, quod He ris corpus

suis non redderet: neemia umvllunt in illo dilacerando teneret, ita fili uiri alloquitur: accusans eum quod aegritudine confectus ac moerore, res etiam vitae necessarias Alitus sit.. Tiκνυ si is et a Dothae οι - αχείων Tia ιμπι κραδι μοῦ ρομυμ α rι σοῦ α δε-m ν . A ν-- ta si rori Mi. Qu. verbum igitur tantum Inde sumpsit philosophus, quo uno tamquam signo, agnosci posse locum sententiamque putauit. nam quod adiunxit . ri ις - ακμα - , his verbis mentem poetae declarauit et valentque tamquam Aristoteles dirisset, omnem homἰnem, qui eius aetatis esset, ac firmum vegetumque corpus haberet.

N se per Iugere De Iibenem c cursum terarum νωilum, sed aluiuando γtia vix de illi tempori accommodarum,studiose persequi. CAP. XII. N oratore Cἰccro, ubἰ de concursi vocalἰum disputat, quem Graecἰ σο κ . .

vocant, magna ex parte illum ut v tiosum, fugere Demosthenem tradἰd It . quod. quemadmodum saepe vςrum esse non negarim, ita contra eundem concursum

hune ipsum aliquando studiose sectari non dubitarim affirmare. utrumque igitur ratione. summoque iudicio secisse Demosthenem existimare debemus, cum tanto te es, spar dissimilisque sibi ipsi reperiatur. cum praesertim accuratissimo scriptor fuerit, ac reliquos omnes arte diligentiaque se perarit. nam p secutum Demosthenem aliquando suille vocalium concursionem iii loci mani sesso declarans In Prima enim, quae nunc vocatur Philippica

rationem reddens curci allium apparatus tempore numquam heret: ludorum vero euratio' quamuis operosa res statos dies seruaret: iamque posteriorem hanc partem explica siet, addidicis es A rire πια τε το , ω- ς eoo κ ῖς , άτ η , ἀέ φ, α ι ργω α, α πυα . cum tres igitur continentes hic sint cQncursus, a quod ni olei laus adhuc est, eiusdem vocalis atquo ipsus ouidem,quae grandem sonum habet, quis putaret hoc umquam accuratissimum in Omponendis verbis oratorem tem c Rc sine causa secisse . nam in tuo ores hos concutius esse te is statur in ii.Quintilianus his verbis, ubi de Ipse de cum positione diligenter disserit. Tum voliri bum concursus, qui cum accidi x, hiat dc intersistit, dc quasi laborat oratio: pessime longe, quaeri easdem inter se litteras committunt. sonabunt. Praeterea similis huic alter ille locus in tertia - α 'α-νm ταῖα, αλ - , ἀπρακm , L: la. m. a m ν;n m: ostendit enim eximia quaedam bona. copiamque rerum earum, quae facilem victoriam sacerent, corrumpi ab iis qui, mercede empti a Philippo si ut, & quaestui habeant rempublicam. Postem & aliis exemplis uti, quae demonstrant capras te summum oratorem concuclionem vocalium: sed his, quae apertiis ma, ct maxime insignia sunt, contentus ero. Quid igitur causae est e cens bimus, cur tantopere aliquando Demosthenes studuerit lini e concursioni, quam alibi declinatae vitat e tempus scilicet ipsum, quod hoc postulabat: sertuito namque id, inconsiderateques cluni exitii inandum non est. Cum omnis igitur vocalium concursus blatusque sonantior sit, praesertam cum extremae litterae antecedentis: primaeque insequentis eaedem sunt, vocique augentiae, clamorique tollendo haec littera in primis aptissima sit, quae in superioribus exei piis collisa inter se est, quum dilatato ore, spirituque sursum lato pronuntietur, volu ita Deismosthenem hoc pacto mag s serire aures eorum, qui audirent, putandum est: claraque voce a imas sententias magis animo ipsorum haerere. Declaraum

247쪽

Liber Decimus octauus. 2II

Aeschisem in Dem nenem et ac de praeclara vimi hoe s oratoris disigenter astutat .

C A P. XIII.

Voo Flaccus in epistola ad Bullatium, inquit, irridens illos, stulteque sentire

ostendens, qui mutatis sedibus, vitam moresque subito se mutaturos crederent:

eaque de causa Athenas nauigarent. Caelum, non animum mutant, qui transmare euirunt, ab Aeschine antea, Demosthenem ccminante, in oratione contra --Ctesiphontem, dictum est. haec autem verba Graeci oratoris sunt, qui ornatumis etiam ver tum huic sententiae addidit. ο δ', M TR i M , . Naar m κανώτlia προ - καλὼ κῆαι GDis πη ,α α ν πυρεῖαν ri 'cli: lusit enim in similitudine nominum, quibus parum variatis, diuersae res eo sermone appellantur: vocati autem sermam hanc, lumenque orationis μω - , notum est. Est autem omnis ille locus non tantum luminibus verborum Urnatus, verum etiam senten is acutissimis cotto

ratus: cum enim crimini dedisset Demostheni, quod septima die post filiae moriem hostiis i- molauisset, in amplificanda re illa, quae, si verum quaerimus, nullam culpam in se habuit,plii

libus statim continentibus enthγmematibns usus est: dc ita paruam rem magnam fecit, atque in magn um odium aduersarium vocavit. extremum autem eorum id est, quod supra posui. Vidisti autem totius huius loci artificium, grauitatemque Ciceronem, ac mirifice probaste. apparet his vel bis e iij. libro Tusculanarum; cum enim rem exposuisset, propter quam Aessthines in Demosthenem inuectus esset, adiunxit, locum illum Ponderans: utensque ea ratio is ne, quae Θ.st a vocatur a magistris diceudi. At qWam rhetorice, quam copiose, quas senis in tentias iugit quae verba contorquet' ut licere quidvis rhetori intelligas. de ipse in vim in ximi oratoris significanda, non paruo animi ardore usus.

uid valeat apud optimos auctores πmis D t declaratumr Elegansque vis Socratis, patienti i hominis recitata. quae modo Me loquendi continet. .

CAP. XIIII.

ALxτ In Attico sermone xuiis M, quod de Ioue dlai consuetum est, plus

te: imbremque in terra effundere. Aristophanes ita chorum inducit imquentem et a fgnoque Mimantem pluviam paucis diebussaturam, quod sen: In lucerna constarentur, qua etiam nota indicioque eiusdem rei, usam poetam

se nostrum sutile in Georgicis, constat. 'ac ri πλυς -

- τι, παιών Mn. . Auctor quoque libelli, quo describantur naturae, moresque homianum: unde vocatur , ita locutus est capite, quo exprimit imaginem garrulit ostendit enim illum, quando alia sermonis materia deest, hoc etiam dicere. s pluerit, sata laetioram futura: maioresque fructus latura. ita autem inquit. - - πα-σ-- ἔ lia D , - ' - , λιτια ἔπι . sed etiam exemplum huius locutionis ponam, in quo lepida vox sapῖentissimi viri continetur. qui absurdos asperosque mores uxoris patienter admodum tulit: Atheniem sem autem Socratem in psimis inde maximam laudem cetisse, notum est . ut me His igitur a Diogene proditum est in eius vita, cum Xanthippa ipii antea maledixisset ρ postea autem in quam in eum effudisset, non ne inquit ille amicis hoc futurum dixeram. Hi λλα-- 6σα , iaci :δωρ χαύ-: vix enim Latine hoc pronuntiari posse puto, ut maneat in ea voce te Dos atque elegantia, quae in ea, his verbis pronuntiata, percipitur. nam tonitrus imbrem antecedere certum est i a similitudine autem vox iurgantis mulieris Importunusque ille clasmor, eo verbo exprimebatur, quo nos quoque in patrium sermonem Imporrato, utimur, cum idem significare volumus: mulierculas enim cum concitate loquuntur: ac de aliqua re ma agnopere queruntur, dicimus brontolaie, non ab eadem tantum te simili ducto , sed etiam codem Graeco vertis usia UMO .

248쪽

2α V ariarum Lectionum

Ddlautum, quod in bictoria Taciti desideratur . de latebris S mi r uxor ipsius,

optimae I ae , conantia ac summa virtute, apud Plata chim in commetuar o de amore narrari.

CAP. X v. A e ix vs in xx. libris histoclarum, ubi de bello, commoto a Classim: db actioneque Galliarum ag t, de Iulio Sabino, qui se comitem illi adiunxerat eum Iulio Tutore: insiliesque euentu eontiliorum eius loquens, inquit. Sabἰ- nui festinatum temere bellum pari formidine deseruit. vique famam exitii sui

siceret, villam, in quam perfugerat, etemauit: illic voluntaria morte interlIssem creditus. Sed quibus artibus latebrisque vitam per nouem mox annos traduxerit: simul micorum eius constantiam,&insigne Epponinae uxoris exemplum, suo loco reddemus. quod pollicetur Igitur non seruat: neque post hunc locum verbum,aut de SabIno. aut de uxore ipsius, sicli. vel potius parrem historiae, qua quod promiserat, fidelitet soluit, tempus absumpsit: mutilam enim illam esse, multisque modis mancam, apparet. omnis igitur in otia earum retum petiisset: coniugalisque amoris, atque astutiae muliebris, praeclarum exemplum extinctum foret, nisi Plutarchus in libro, quem de amore scripsit: ἰ rix que vocavit, accurate totam rem exposuist et . quam qu m ne illic quidem locus integer, plenusque est. nam vetustas quoque illi obfuit : historiaeque huius non parua pars apud Graecum quoque sciariorem deiecit: non pauca tamen restant, miserabiliter commemorata, quae eximiam pi litem fidemque erga virum huius seminae demonstrant . illa autem ipse, ut a pluribus i telligi possint exprimere, dc in Latinum vertere conabor: digna enim est mulier, cuius. & noailien celebretur: &sactum omnibus ad imitandum proponatur. Cum enim in eo sermondirater astit mallet. posse se iuga innumerabilia muliebris amoris, firmi constantisque, reserte,

ostendit se unius tantum commemoratione contentum fore: quod eorum ipsorum aetate: r .

si anteque Vespasiano, factum esset: Iulius enim Tutor, inquit, qui Gallicae defectionis auctor suit, & alios multos locios eius consilij habuit,& Iulium Sabinum, adolescentem summo

Ioco natum, de diuitiis gloriaque supra ceteros mortales abundantem. cum vero rem magnam

temptassent, fine suo exciderunt. videntes autem se paenas cito daturos, partim sibi manus at tulerunt: non nulli vero, qui fugae se dederant, capti sunt. Sabino ceterae res, ad id eo n-stium idoneae, facultatem dabam eripiendi se Romanis, & ad Barbaros confugiendi. Uxo rem tantum, quam duxerat, omnium mulierum Optimam, neque sibi imperate poterat ut re Iin Aueret: neque in lonein quas terr)s sccum asportare iacile erati illam autem,inquit, Galli sital ngua Epponinam vocabant: Graece vero eandem, expressa vi eius nominis, posset qui vellet, Heroida appellare. Cum igitur ille in agro haberet specus, condendis pecuniis subter xa extructas, quas duo soli liberti cognitas habebant, reliqua omni familia a se remota, vi v xeno sibi mortem allaturus: duobus tantum fidis assumptis, in subterranea ea loca descendit imis tque Mart alium libertum ad uxorem, qui nuntiaret ipsum medicament Is interemptum incenti villa, ut coi piis illic crematum crederetur: volebat enim vero luctu uxoris, lamentationeque utἰ, ad confirmandam famam de morte sua, quod contigit: illa enim proiecto humi corpore, cum gemitu, de muliebri eiulatione spatio trium dierum, noctiumque, sine ei ma sit. Quod cum accepisset Sabinus, veri ius ne illa penitus se perditum iret, iustit clam si iascare ei Mart alium, ipsum vivere: atque oculiari: rogareque, ut adhuc ad breue spatium ἰαluctu perduret: omniaque laciat, ne simulatus ille dolor deprehendatur. Cetera igitur a muliere, quae poscebar id tempus, aptaque erant ad casus illius opinionem, miserabiliter imactata sunt: eum autem desiderio videndi virum arderet, tenebris ad eum accessi: rediitque. Quo ex tempore, cum alios id factum salleret, paene apud in seros cum viro congressa est: excepto tantum spatio septem mensium, quo cum sabinum de vestimento, de tonsura, Ac rapitis Numentis, ut cognosci non posset, conformasset, secum ipsum Romam duxit. Cum vero irritum suillet id inceptum in Galliam rediit: & maiorem partem temporἰs cum eo sub terra vivebati raro tamen in urbem accedebat, potestatem sui iaciens & amicis, dc cognatis muli tibus. Quod veto in primis admirabile suit, cum praegnans esset, ac communibus balneIs

vreretur, non tamen uterum gerere cognita est: medicamentum enim, quo comam mulieres

1 nungentes. reddunt eam flavam, rittilamque, habet unguen, aptum ad carnem gi nendam siue ad illam laxandam. ut ea de causa inserat tamquam dilatationem quandam ac tumorem' quo cum illa copioso vnxiiset reliquas corporῖs paries, tegere roruit tumorem ventrἰs. e fieret tem se ac crescentem. Appropinquante autem tempore partus, cum ad virum subii Gi scue leaena in cauernam, tolerauit sola dolores illos: & natos pueros tamquam scymnos aluti emi siumque edidit . eorum autem alter in Atarpto mortuus est . alter vero nuper Delphis

donii

249쪽

Liber Decimus octauus.

domi nostrae diuersatus est, qui vocatur Sabinus. Interfecit vero Epponlaam Caesar: eaedis. que eius iniquissimae paenas non multo post dedit, omni genere extincto. eum autem multa .imcia hcinora iune facta sint, nihil tam triste tulit principatus ille: verisimileque est nullum magis facinus deos immortales auersatos esse, quamuis cum supplicium de ea sumeretur, spe ctantium ex animo sustulet It omnem misericordiam sertitudo ipuus ac libertas. quo magis adhue incendit vespasianum: post uam enim veniam desperauit, iussit: ut cito Infra terram mitiei et: vixille enimi se iucundius subterra, ac tenebri us locis, quam regnante illo, in luce ac siderum aspectu.usiae laciis cellatus cum Leo Cicero rus propter simi tam remm

CAP. XVI.

Ctetno pro Milone, cum Licini j Indicium fide spolἰaret. qui dixerat sere MI lonis. apud se ebrios factos, sibi consistas esse, de interficiendo Cn. Pompeχ eon iurasse: deinde postea se gladio percussum ab uno de illas, ne indicaret, in aliis a

gumentis hoc etiam posuit: quod leuem plagam, incorporis parie non opportuna leto, vel lius notam, in lamma cute descriptam. verisimile non erat a robusto seruo, ad eaedemquel tendam delecto, impositam, sed ab eo auctore mendacii ad fidem ficiendam de ptam.

- verba eius haec sunt. Vulnus in latere, quod acu punctum videretur, pro ictu gladiatoris in putari. Eodem autem pacto accusatoris improbitatem reprehendit Is . cui scripsi desensionem Lysias, leo vulneris consulto Impositi, inuidiamque,quam illi vulneris nomine sielebat. diluit: docet em in ipsum tenuem admodum plagam: impressamque notam aliquam, grandi illo nomine appellare, ae reliqua omnia fingere, quibus te grauiter corpore affectum de et

fuerat, sed testa percussum. Dempti duo aera tenuis Parreatum: qMetamomi re me muta res eo illi runtis, quilua declaranssis adhibitae t.

CAP. XVII.

Aructius in carmine, quo misit ad Ortalum elegiam Cali; machI, versam a

se in Latinum, cum simili declarare vellet habitum animi eorum, quῖ MIquam rem sub io obliuiscuntur, tenui sane exemplo usus est, de pusillo: lepido tamen mirifieeque apto ad rem ostendendam, dc ante oculos paene eius constituen- dam i inquit enῖm, eum antea docuisset se effugere voluisse hane eulpam: neectamittere ullo tacto, ut tamquam immemor mandati reprehenderetur. , Ut missum sponti furtivo munere malum Procurtzt calto virginis e gremio. Quod miserae oblitae molli sub veste locatum Dum aduentu matiis Prosilit, excutitur, , Atque illud prono praeceps agitur decuisu Huic manat tristi conscius ore tubor. Cuncta autem diligenter exponit, ut consueuit eruditus ingeniosusque noeta, quae tempore illo contingunt: ornatque summo studio locum, ac dignitatis aliquid ita ipsi acquirit. Sponsus vero procum, μν ῆixque, illic valet: ut apud Horatium cum ait. Sponsi Penelopes. Aristophanis etiam verius hie a Polluce citatur, in quo idem paene commemoratur a virgine , ut apparet. ανά ἀ- . . m - t. sit,inr strophium enIm erat muliebre cingulum . quo verbo poetae quoque Latini vii inni, ut hἰc ipse,cum Ariadnae infelicem casum, deplorans, cecinit. Non tereti strophio lactentis vincta papillas. &Virgilius in Copa. nam quod tetes ipsum Catullus dicit, grammatici quoque testantur, ς μίαν esse in M M. Minutum etiam fuit. humileque in primis: idem tamen valde appositum, per naeque eo gruens, simile, quo declarauit Philemon comicus, Ore coqui, studium reliquotum conuiuatum in eripieti suaui cibo uni eorum, qui primus, cognita voluptate Illius, eum arripue rate ollamque congrotum plenam manibus tenens prosiluerat: & orbe saepe iacto cum eas Utabat. aliis sectantibus, partemquc inde carrie conantibus. Hanc igitur concertationemo lanificare

250쪽

Variarum Lectionum

senificare volens, de ut plane intelligereri r esticere, poeta ille inquit. Simile nilia atque cum eati naceperit aliquid ore, maius quam quod subito deuorare possit: ipsa enῖm hue , oue illue cui sint, tempus captans ad illud deuorandum: altera autem hane summo studios ehatur: testinatque praeripere. lnduxerat aulcm lepidus pocia in Milite sita enim fabula asia pellabatur γ coquum, qui acie industriaque sua coquendi obsonia, sibi valde placebat: in alii mullis, quae dignitatem eius ostendebant, hoc in vobis dixerat.

sideretur , quod extra sumendum μ. CAP. XVIII. η a V M breuii xi in primis studuerit Aristoteles: nee In oratisne sua quicquam ta

nane, ac superuacaneum esse passus sit, ni italiqiuando ut interpretes ipsus et iri verbum aliquod desiderati in sententia quapiam assirmatim, sine quo tamen

perfecta illa absolutaque erat: quod impleat eam verbum antea postum, unde, quae sequuntur, adhuc apta sint. Huiuscemodi est nis fallor loeusEleis e pr molibio Topicorum. mm in τ-m δει δ ee-κ ia gi. g. e. Iteis vi His os δικ;κ-: sic enim legitur in excutis libris: eum postremum verbum absit a scriptis exemplaribus : .stque declaratio Alexandri, vel potius cui ipse putauit senientiae complementum: unus enim hic est ex illis, quem arbitratus est doctii simus iniet.

is pres concisum esse: inquit enim. rex : ζ' ηει γοῦν τι -- Si licet autem, quod sensio, contra tanti viri auctoritatem dicere, necessariam millo modo puto esse appendicem illam: nec praecise hic philosophum locutum existἰmo: quia repeti debet quattuor enim nomina, in quibus positum elle hoe studium vult Attitotelis, tecte atque apposite vocari potuerunt ab ipso κα e Lia: nec tantum hoc verbo intelliguntur decem illa prima genera omnium rerum . Peclaratis qued valeat apud seteres auctores Virum virum legere : quo Armone militare factum oΠenditur.

CAP. XIX.

ILicvNTER animaduertendus est mos Romanae militiae: vἰdentur enimi quin do soliii in delectu habendo potestatem facere militibus, ut singuli singulos, notos sibi: quorumque virtute confiderent, legerent: atque id potissimum eum peticulum aliquod maius instaret: atque aliquis glauior casus v geret. & ut cum domi exercitum cogerent, ita sortalle etiam cum a parte copἰa cum pugna periculosior cum hostibus crat committenda. ut qui ad expeditiovem illam prosisciscerentiit, a semet ipsis lecti serent, conscij inter se mutuae virtutis . appellabant autem hoc. vitum a viro legi, & ita sane locuti sunt plures Latini optimi auctores: nec tamen grammaticum ullum umquam inueni. qui vim huius sermonis explicat et . nisi fallor timen colligitur e multis exemplis hoc valere, quod ostendi, modum hunc loquendi. auctoritates igitur vel rum ponam, ut melius res cognosci, diiudicatique possit: ab historicis autem, quorum proprias is sit ino est, initium ducam. T. Uuius in ic Lbro ab urbe condita. Et ad vadia monis lacum Etriis ci lege sacrata coacto exercitu, quum vir virum legisset, quantis numquam, alias antea simul copiis: simul animis. dimicarunt. Caesar libro primo de bello Gallico: Quos ex omni copia singuli singulos tuae salutis causa delegerant. Tacitus in xvij. libro, ubi de consis.o Galbae agit, qui audita desectione legionum, adoptauit sibi Pisonem, reme , dium eorum malotum sole id ratus. Apud frequentem militum contionem imperatoria bi , uitate adoptati a se Pilonem, more diui Augusti: &exemplo militari, quo vir vir in legeret,

pron initiat . citato quoque rio Milunc illum usurpavit. quo loco de comitatu Clodii l quitur.

SEARCH

MENU NAVIGATION