장음표시 사용
211쪽
cui os peracre Iud eIum fuit, & erudit Io, ut in Romano homine, admirabilis, valde ab eo di iasentit. lnsimulat autem Horatius Lucilium quoque, ac contumeliosis verbis, in quo merito reprehen ius est a doctis. qui tune vivebant, inlcriptis eius exagitandis utitur. Sed ne Ennio quidem parcit, quamuis id tectius faciat, acerbe tamen: ut appareat non ferre ipsum potuisse laudem ac gloriam antiquorum poetaram. & sane videtur Placeus ingenium satyri eum habuisse: vnde genere illo carminis delectatus est, atque in eo plurimum valuit. Hoc idem vid tui Marcellino meo, acutissimi ingenIj viro, ac polit illa nae doctrinae, qui cum optimo patre, atque eruditissimo natus sit, creditur summam ipsius in litteris atque in omni vita dignitatem adaequaturus: vel potius, si vita suppetet, lonso interuallo superaturus. Non sesellit autem ipsum malitia poetae, ae summum studium ipuus, notam aspergere Ennio volentis, cum in se pistola ad Augustum inquit., Ennius &sapiens,&fortis, de alter Homerus, , Ut critἰci dicunt, leuiter curare videtur, Quo promissa cadant, & somnia Pythagorea.
Vocem Horatii, qua se simillim coit facit, sensi uis prius eoim fuisse H Is rare. C A P. XIIII.
eadem autem epistola. quod idem poeta de se moderate protulit: ego sui gar vice cotis, acutum Reddere, quae sertum valet, exsors ipsa secandi. vel potius libere dixit non se tanti emere tandem summi potitae, ut mentis consiliique damno illam parare velit,non ab eo primo dictum est: magnus enim magister diacendi Isocrates, elim quaesitum esset ex m. quomodo cum ipse sicultatem, dice di non habeat, alios bonos oratores eisiciat, illud ipsum respondit: sibique I flem usu venit dis inquit, quod eo libus. Verba autem liberatis haec sunt, quae Plutarchus in vita ipsius ponit.
Verba Graeca inuema oracus esti Alexandro iri regi, quorum sent iam T. Iauius exprest. CAP. X v. TLivius in v Iij. libro ab urbe condita oraculi, editi Alexandro, Ep rῖ regi r alterius
Alexandri. Magni appellati, auunculo, me nit, idque interpretatur. ait enim. A ,, elio a Tarent; nis in Italiam data dictio erat, caueret Acherusiam aquam : Pandosiai is que urbem, ibi fatis eius terminum dati. Cum igitur oraculum i plum inuenerim in Graec rum commentariis, non inutile esse putaui hic illud adnotare: constat autem duobus hexam in tris. Pα, δναίκως, οτι Plutavero, quae rem totam aperiunt,ac quemadmodum ille, dum sata fugeret, in media ipsa ruit. dilἰgenter exponit Livius. Est autem hie Alexander ille, quem cum mori uum auditient Α-thenienses,miserunt Ctesiphontem ciuem suum ad Cleopatram ipsius uxorem: Ph lippi autem regis Macedonum filiam, ut consolaretur eam ob viri Interitum: te istareturque casum illum m lestum fui illa ciuitati. Quod narrat Aeschines in oratione qua Ctesiphontem ipsum accusauit, cum plobare vellet, non egere illum patrono Demosthene in desensione, sed posse per se causam expi cate: ut sacultate dicendi praeditus, quod res illa significauit: neque enim v Infans esset.
assus suillet se ex omni populo deligit fungique voluisset legati nomἰ ne eo munere, quod eoquentiam requirit, ut apta oratione copiosaque luctum minuere posset.
Ludus, qui nostra adhue ingente a paeris frequentatur: musicaque eaeca vocatur, Ostractura Graeci Uluxisse: a quibus etiam eodem nomine appessabatur.
1 V o us puer a s, qui In vsa veterum Graecorum erat.& n alias etiam terras manaarat, usque ad nostra tempora apud nos permansit,&quod non minus mirum est, quamuis diuersa lἰngua, ab eadem re nomen traxit: ipliam enim illi suo sermono
vocabant, ut testatur Pollux, qui In ix. libro Onomastici eum deis scribiti omnemque rationem ipsius tradit: nostri vero pueti de ipsi mustam a Prellam : non tamen alieneam, sed caecam. lux igitur inquit ita olim exerceti solitum, ut puel
212쪽
puet aliquis cum sascia oculos obuoluisset, in orbem versaretur, clamaretque, aheneam muscam venabor: alij vero respondentes. venaberis, nec tamen capies, caederent illum scutica, eleui materia sacra, donec aliquem e numero ipsorum comprehendi siet. nam quod est in excusis libris σάνισι, arbitror corruptum esse: ire que debere, σαλσι. Eustathius quoque in xxj. Iliadis meminit huius ludi. quo loco quid valeat xviri rem declarat: illo enim contum γliolo nomine appellatat in acie Mars Palladem ide ea. quae de eo tradita sunt a Polluce, Imm ratis aliquantulum vobis, exponit. nam quod ad hanc partem pertinet, in qua maculae alia is quid inesse suspicor, ille Inquit. M A κώκυν ἰ sitas, ειμι te, et hau χε l. παurru αποκον, πω, ἀέ- εἰ λ. . Sed idem etiam doeet unde ahenea musca vocata sit: tradens genus esse quoddam muscatum, quae a colore aeris. illo modo a Graecis vocatae sint.
Qua ab Homere de Menelao solan HI, 'son in dicendo susi: - , ciceronem reddissi e pauca ricere. Declarata lue Halicanis ex verbis ilis praeceptam artis cibus bitatem iacuisse. CAP. XVII.
V M studium eloquensiae non siisse commune tor I Graeciae praecis temporibus, sed pio prium Athenarum assi asset M. Cicero in libro de elattis oratoribus, a que id exemplo multorum eius genus populorum verum esse do ἰsset, apud
quos nullum umquam oratorem extitisse memoriae proditum esset, cum de L - cedaemoniis idem dici non posse videretur, quos habuisse dulcem oratorem M nelatim earmine Homeri testatum esset, occurrit huic rei, quae sententiae illi in uniuersum prolatae aduersabatur: assirmatque eum in numero magnorum oratorum habeti non polle, cum, idem fuisse e iisdem poetae praeconio, breuise in dicendo perhibeatur: inquit enim. Menel , um Ipsum dulcem ilium quidem tradit Homerus, sed pauca dIcentem: breuitas autem laus est, interdum in aliqua parte dicendi: in uniuersa eloquentIa laudem non habet. intelligere vero Ciceronem locum hunc e iij. libro lliadis constat. cum poeta Antenorem Troianum, qui de ia pse temporibus illis eloquens babitus est, ut posset melius de eo iudicare, Induxit eum Helena, non nulla loquentem, ac quod dixerat ea probantem. μυι- ἰπτροχι - ἀγκλε
ieli ut Cicero αμ sa πάρα, pauca dicentem: quaa sane notio est horum ver tui . DIonysius autem Halicarnalleus, de arte dicendi praecipiens, putat verbis illis significat I, non plonam, neque absolutam orationem ipsius suisse: nec omnia denique ab eo dici solita essta,quae causa'quam agebat, tempusque illud postulabat: unde utile hoc praeclarumque praeceptum inde elici posse arbitratur: cum causa multa habet, quae pro se dici possint. non esse vIrtutem laudemque eloquentiae partem aliquam eorum selinquere, quae desiderari possimi: nee per
sine illam tratae. Vidui non nihil discrimina spe inter ciceronem, ac Laisti m .in voce Socratis commemoranda.
MCi ex R o in v. libro Tusculanarum, cum exempla piseret eorum, qui pro nihilo pecuniam duxe int, inquit. Socrates in pompa, cum magna vis auri argentique seriei ut, Quam multa non desidero inquit. Lacitius vero, qui vocem eam Socra- iis refert non auri argentique copiam tradit ipsum in pompa prospicientem id dixisse, sed multἰiudinem rerum venalium, ut suspicari licet, in foro . verba haec ipsus sunt. MM,' u rois προς αἰών. πίσω, i 'Mi . . c od si aec
rate attendimus, spectato inro tantum argentoqne, non laris commode videri pollet dixisse. Quam multa non desideto: neque enim haec multa, sed una tantum res, atque eundem usumis liliens. Praeterea videtur non nihil sibi repugnare Cicero.qui paulo post ubi Xenocratis Calchedonij factum exponit, inquisi de quinquaginta illis talentis ab Alexandro es dono missis:
in quae erat pecunia temporibus illis, Athenis praesertim, maxima. Si namque AthenIenses in pompa maenam vim auri argentique serebant, non erat pecuniae illic paucitas. Verum autem hoe esse quod dixit, rartim ea tempestate aurum argentumque in Graecia fiuisse, confirmatur etiam testimonio A thenaes, qui in n. libro copiole de hoc disputauit: sed aliorum etiamstauium diligentiumque sctiptorum .
213쪽
nil genter ponderata verba quaedam in dola Atracharsidis, liram cic expresit, cum i
ta non videatitur rondere sententiae Graecoram Verbo m.
Ni MAnvERTENDus locus est, non multo supraliam verba, in epistola Aianacharsiclis,quam Cicero in Latinum vetii reum enim sic ipse reddalerit. Munera autem ista, quibus es delectatus, vel ciuibus tu s, vel diis immortalibus d na: non omnIno sensum hunc Graeca, quibus Scythes ille usus est, verba continere videntur. praeci pue autem obscuriam est, quid significare Cicero volueritiis eum Inquit. Quibus delectariis es. si namque intellexit, quae e multis elegisti: potioraque iudicasti, non respondet hoc sententiae auctoris . propius ἰgitur arbἱtror ad sensum Anacharsidis M. Tullium aedestilla, significareque voluisse . quae tibi in omni vita placuerunt. quibusaque In eomparandis studium adhibuisti. quamuis non ad elim solum ἰn Graeca epistola verbum illud pertineat, sed ad omnes cui opinor in e usdem loci homines, beatos inquam ac sor
is eis α - Θitia. nam ostendit se, ne aspernari videretur liberalitatem opulenti viri, accupere munera illa, contraque iisdem illum remunerari, conuersaque statim oratione ad popula res eius, mandate ipsis ut diis immortalibus consecrent: ita tamen ut inde laus ae dignitas Hinnonis crescat, cognoscaturque illa ab ipsius munificentia prosem: hoc enim arbitror ostende re i--σri r neque enim tetigit quippiam, quo contineatur mandasse illum Hannoni, ut
ciuibus suis illa donaret, nisi sorte aliquid viiij est in Graecis verbis: aliterque nunc ipsa leguntur, ac Ciceronis aetate legerentur. vis autem omnis, ratioque huius verbi cum a
Gulielmo quoque Budaeo, doctii limo accuratissimoque vito explicata sit, id quod ostendit ille, hie valet quasi ob copiam earum ipsis illuditis: &vbi et am minime opus est, consumitis. Quid enim mihi cum his rebus sumptuosis, duro &agresti homini. apte autem in prἰmis Illo usus est Plutarchus in apophili mali, de Themistocle loquens, qui filium dicebat, quod matri eluderet, atque omnia gratificati sibi, quae In mentem ipsi venissent, cogeret. plurimum posse omnium Graecorum: euius etiam rei rationem subtiliter callideque subdu-- eebat. verba eruditi scriptoris haec sunt. τὶν Ain. V . m&quae sequuntur. Verses Parin ii indicatus, qui eandem paene sententium continet, quam chorus eris in Oedipode tyranno. confirmataque vetus lictio loci ci ceronis pro cluentio .
Vo D chorus apud Sophoclem In Oed pode tyranno cecinIt, ealamitatem Thesbani populi ostendere volens, multis aegrauibus malis oppressi, nec viam ratio nemque ullam videntis, qua mala illa pelli possent. οἰοιζήμιαμ im, . . re ut intelligere laeet paucἰs ipsi iis verbis, quae leguntur apud Nonium, commemorarat etiam Pacuvius Dulo rester arbitrabantur enim prisci illi deos homInibus iratos ob aliquod impium facinus, fructibus te rae obesse , et usque animantium perdere, atque ita improbitatem mortalium ulcisci, nec homInes ipsos placaren . ac stesara ipsam expiarent. Pacuuii verba, mirifice superiori loeo responis dentia, sunt haec . Nec grandiri frugum foetum posse, nee mitescere. Quod autem in eadem tragoedia Sophocles inducit Oedipum, timentem Iain ne ipse Laium interfecisset, cogitatistemque secturi, si id factum esset in quot scelera imprudens incidisset: in aliisque dicentem.
Citaro, eum pro A. Cluentio Oppianici nefariam vitam, Sassiaeque saeuissimae matris imp is dentiam demonstraret . primum enim ait. Non denique illam Oppianici domum, viri sui sanis guine redundantem,reso maidat. & multo post in exagitandis augendisque criminibus Oppi is nies. Qui eius uxorem, quem occiderat, in matrimonium duxerat. nam quod in priore loco domum lego, non dextram ut nunc excus, qui meliores habentur, habent, sequor antiquos libros, in quibus, ut in his etiam qui sit periore aetate impressi sunt, scriptum est domum. Pece runt igitur magnopere, qui emendare volentes, i quod emendatione non egebat, illud depi uarunt. praeter autem fidem optimi exemplaris, non satis apte soriaste manus sicari j redund te sanguine diceretur, ut ampliora loca saepe a Cicerone redundare dicti sunt. Ita enim magnavis sanguinis manans undique, & fiuctuans conspicitur. In primo quoque de Diuinationeis eodem pacto locutus est de so io mauis Phalaticis loquens . Ex nis Mercurium e par La, quam
214쪽
ω ra, quam dextra manu tenuerat, sanguinem visum esse fundere: qui, eum terram attigisset, . talo uescere viderei ut se, ut tota domus tinguine redundaret.
tum. Sin eque lacus Plauti emendarus.
CAP. XXI. E , , o Ras, grauissimiis Romae magi matus: qesque populi morἰbus praees.set, unde vocati forent, nec non qua paena asticerent eos, quorum facta vitamque non proba isent, percipitur e locis quibusdam optἰmorum auctorum, a v ietibus grammaticis exempli loco positis. primum autem, quod ad vim nomianis sicit, verba haec M. Varronis de vita populi R. id explicantia apud Non is uni leguntur. Itaque, quod hos arbitros instituerunt populi, censores appellarunt: idem eis is nim valet cen leti, de arbitrari. Quomodo autem animaduerterent in eos,quos eulpae assi nes; nueni stetit, traditum fuit a Cicerone in iiij. libro derep. his verbis, ab eodem grammatico e lai s. nonnullas autem inde maculas sustuli, nec tamen assirmarim omnino locum purgatumis elle. Censoris iii dicium nihil sere damnato offert, nisi ruborem. Itaque ut omnis ea iudiis catio versatur tantummodo in nomine, animaduersio illa ignomin Ia dicta est. Hoc autem eonfirmat quoque quod ipse iudicium huius magistratus, censoriam notationem vocare eo sueuit. Lii sit igitur Plautus in hoc, Aulularia, cum Strobilum seruum ossici s strenui serui ex-- positis, ita induxit loquentem. Qui ea curabit abstinebit censione bubula. Nee sua ope is i a reddet umquam in splendorem compedes. ita enim videtur legendum, non ut in excusis liabit, inuenitur. abstinebit censeo nae bubula : quorum verborum lenius nullus est, uti et ut in ea uoce, significetque longe diuersam futuram paenam illam ab animaduersione centbtia: nam flagris. e cotio boum facti s, caedetur: non ignominia notabItur, qui muneri suo desuetit. Eosdem hos significauit M. Cicero, cum in epistoi quadam ad Atticum, loquens de iis, qui se-- cuti suetant Caesarem, bellum patriae inserentem, inquit. Omnes damnatos, omnes iun is minia affectos . Neque tamen, ut arbitror, solis censoribus licebat notare amnes clicui cutipae, sed alii etiam magistratus poterant ignominia assicere, quos Ipsis visum esset, cum cem res solum valerent impiobos ciues notare. vi cicere assis ando: Excitisse verbum latuit μ intret . , ira Graecos Ecere solitos iamrri: Plaronemque, idem onendere volo. t , evidenrisu adhuc duisse,
V o o M. Cicero multis locis inquit. excidisse verbum ex ore alicuῖus, cum Idelapsum potius temete, quam Lugilate emissum videretur, quia parum accommodatum illic fuerit, in Graeco quoque sermone usurpabatur. unde qui hoe eommisissent, ae se purgarent, Ignosci stibi ea de causa aiebant oportere. PisP. Sylla igitur, modestiam ipsius: linguaeque temperantiam indicans, inquit. is Verbum ecquod umquam ex ore huius excidit, unde quisquam possiet ossendi. Item In x. - Philippica. Quod vel bum tibi non excidi I, ut saepetit, is tuitor se Iptum, meditatum, e g; iiiiiiii, attulisti. Sed aliis etiam in locis . quibus tamen exemplis, in re iam plana, supers debo. Aristoteles vero in iij. libro de moribus ad Nicomacum, ubi docet, poste etiam fieri, ut aliquis ignoret, quod gerat: nec vitium culpamque illius rei inteli gat. unde et Iam inquit, quod valet ad hoc declarandum, cum postea arguuntur, assimant in dicendo id tibi excidiis iis imprudenterque elapsum. Verba ipsius auctoris haec sunt. O r. D. - 1., ira orinis ἰκ πισοῦν EMB. Plato, cum idem significare vellet, rem auxili actumque deditis tei sensu carenti: inquit enim in L fide. -ν ἐκσαγην λε μ'. Quo etiam pactoriiset tutis contulit dicebant. Si telum manu fugit. de cuius orationis virtute disseruit et udi is re Cicero in iij. libro de Oratore dicens. Imprudentia teli emissi breuius propriis verbis ex in primi non potuit, quam est uno significata translato. Graecus quoque nudieres cος esse, silere calceamentis inseris, prandiorem lectem corporis reddere .
O s etat Graecarum mulierum in calceis suberem gestandἰ, ut grand ores vῖd renitici eum autem nostrae quoque sibi asciuerunt, ac sine modo iractant. id peraspicii ut ex longo carmine Alexidis comici. a Clemente Alexandrino in iij. libro
Paedagogi posito, capite quo doce . Non oportere Christianum hominem.
215쪽
.eraque pietate praeditum, cultui corporis valde indulgerer exponebat autem poeta Ille Infinitum studium, variasque artes , quibus uterentur mulieres in vitiis corporis caelandis rquod vero ad hanc rem pertinet huiuscemodi est . Tic si 'κ ei muc- αιτῆσιν est νκα iam . Plin us in xvj. libro , quo loco de:subete r usuque ipsius disputat, videtur significate hyeme tantum, ipso seminas vias , quod concedi pollet, ut valetudini aptum e S tamen statim addit ea, quae indicant aliud etiam in hoc ipsas sequutas, α, conuenit testimonio comich quod citaui. Plini j ipsus verba haec sunt. Praeterea in hiber- , no feminarum calceatu, quamobrem non infacete Graeca cortices arborum appellant. Xeno phon quoque in libro de tuenda re familiari. muliebris huius fraudis meminit: nec tamen, qua materia uterentur, ut maiores videri pollent, quae pusillae serent,indicauἰ r. inquit enim de vis rore Ischomachi. Iidem autem Alexidis versus citam ut quoque ab Athenaeo in xlij. libro, quo loco de meretricibus copiosed ἱ- sputat: cum enim ostendere vellet idem quod Clemens, artificium ipsarum in forma eor potis fingenda: sucumque omnem ac sallacias, quas adhiberent, exponeret, usus &ipse est testimonio eius poetae, qui accurate omnia commemorarat . initium vero eorum, finisque, idem fere illic est, quod apud Alexandrinum a uictorem: nam duo versus, qui desiderantur apud Ath naeum in principio, legunt ii r in exemplari ipsius calamo exarato: ita enim habet. G το - τι P m αἰ-t-νι im Paenit A. &quaeso quuntur. Sed in iis etiam verbis, quae supra adduxi, varietas est, cum ill e scriptum sit. m. t βαυκο.ν ἰναικα ii mi: quod enim in excusis est και ιυιν, falsum sine dubio eit: nim calceamenti muliebris genus est, quod testatur Pollux. vi quoque. Qua te coli tione utriusque loci: diligentique eorum animaduersione, mendae non nullae, quae insederunt illic, partim apud Clementem : partim apud Athenaeum, pollunt ut albitror deleti. coniecti iris ductus emendarit de opinione locum clementis Alexand i. De vi ue Ariusio, quod, ut optimiιm, celebrarum ea ab antiquis scriptoribus , dissultatum .
I V M plum, grauemque scriptorem, Clementem Alexandrῖnum, antequam illum
librario atque operis excudendum darem, mecum legerem, locum offendi in oliis nonnult s. quem deprauatum putans, ausus sum corrἰgere, sine auctor ἰtate meliorum librorum: re tamen cum ingen olis eruditisque viris antea collata. quos cum mecum sacere, coniecturamque meam probate inuenissem. fidentius ant; quo scriptori, vetustate inquinato, manus attuli: volo autem nunc rem testatam relinquere, ne si sorte lapsus sim, mea nimia sedulitas auctori illi obsit: neque enim diligentiae ostrntandae, aut mediocris erud ironis causa hoc facio, cum honestissimos aedoctissimos viros testea habeam stud ij, quod in illo emendando posui. In ij. igitur libro paedagogi, capite itidem ij. ubi docet, quomodo vino vii debeamus: copioseque atque utiliter dii putat de incommodis, quae secum assert ebtietas, cum prodesse etiam vinum modice sumptum, temporeque allirmet, in verba nunc haec Ita leguntur. O. ηδε πραγμοι. τὸν ἰ.νr πιχῖν, ανα η : re abs σιν, ἱναν&quae sequuntur. in vetere tamen illo exemplari, quod solum habui, scriptum osse di quod deprauatum putans, hoc modo correxi . Plures autem antiqui auctores Ariusi vini, ut optimi, mentionem struerunt. Plutarchus in commentario, quo dii putat vitam .. tantopere laudatam ab Epicuro, ne iucundam quidem este, hoc pacto. μ. 'e
- ρινον acie σιν, is Strabo in xiiij. qui narrat a loco nomen
illi hoc impositum esse, cum ager quidam asper & importuosus Chii insulae, Ariusius appellatus, serat vinum Optimum omnium Graecorum vinorum. Athenaeus quoque in epitomaprimi libri: nec non etiam Galenus . Animaduertendum autem, cum Virgilius quoque iapastorali carmine meminerit huius vini. Ita namque in vetust stimis exemplaribus legῖtur ver-- lus ille: Vina nouum sendam calathis Ariusianemr. inueniri quoque libros, calamo exaratos, in quibus sit Aretiis a. quod testatus est in suis accuratillimis castigationibus probus dc tuditus vir, Pieriua Valerianus.
216쪽
C A P. I. VM M. Cael Ii accusator, ipsum, ut deditum libidinibus . distri
et unique omni genere cupiditariam insimulasset: refellere hoe etiamen Cicero volens, ita argumentatus est: signoque ustu, quod illa salso ei obiecta serent, eloquentia ipsius adolescentis, &gen te dicendi copioso ac graui, quamuis non inficias ierit amores,ae d liciae, quae vocantur. Caelium aliquando oblectasse: nee tamen
umquam eum occupatum impeditumque tenuisse. cum autem ac
ii ingenii vir, n primisque disertus, intelligeret Infirmitatem eius
argumenti: nonnulli enim aliquando inuenti sunt, qui naturae vi. Zne vita industria atque artificio, pares iis forent, qui multum elaborassent: immensumque studium in dicendo ponerent, ita illi occursi, atque argumentum suum corroborauit: osten- .dit enim in eo non solum ingenium apparere: quod sit epe, etiam si industria non alitur, valet tamen ipsiam suis vitibus, sed inesse orationem ει bonis artibus institutam, & eura v iliisque elaboratam: quorum duorum prius longum tempus, assiduamque curam postulat: neque Grum aries praeclarae cito percipiuntur: alterum autem tune ipsum cum tractatur, dilige tiam de attentionem requirit. Nam Verum esse, quod aduersarij dicere potuis lent, facitoreispicitur, ac plurimis exemplis confirmari posset. clarum autem in primis ae nobile est Demadis ac Demosthenis: Demades enim cum eloquentia floreret, a natura instructus est, non laboribus, ac vigiliis expolitus et contra enim o potius vita hominἰs instituilaque erat. quae naturale etiam id bonum corrum Peret: nisi illud multum valeret, ac firmas admodum vitasque radices haberet. & meretrices namque svi memoriae proditum est in alebat, & viano se passim obruebat. Demosthenes Vero & multum orirae in arte dicendi percipienda Mdolescens posuerat: &postea vir factus, aquam bibebat: totasque noctes vigilabat. hoc autem aduersus ambos a Irithea oratore, illis infesto, dictum est ἔ & monimentis postea litter rum a grammaticis traditum. Nam quod ad amore pertinet, in quibus satetur Cicero iapsum aliquando versatum fuisse, videndum est an Caelius Catulli riuati fuerit. si namque V tum est, quod proditum memoriae est ab Apuleio, quam Lesbiam poeta ficto nomine adirellat, fuisse Clodiam , vix dubitare de hoc possumus et semiliaritas enim praecipue Clodiae, quod aperte narrat Cicero, in iam attulit Caelio: causaque suit omnium ipsius malore cum enim eodem tempore vixerint: Clodiaque haec impudica mulier fuerit, & multorum Molescentium amore flagrarit, verisimile est hanc Clodiam illam si isse, quam Catullus quoque amauit. Sed ipse etiam poeta hoc ostendere videtur et vel potius manifesto declarat, si coneeditur salsum illud fimulatumque nomen hanc significare : in hendecasyllabo enim, quocum Caelio queritur de flagitiis ipsius, quae corpus Palam publicarer, se sectum illum habui ia, se in eo amore narrat, ita scribens. Caeli Lesbia nostra: Lesbia illa, Illa LesbIa, quam, Catullus unam Plusquam se, atque suo amauit omnes. Nune in quadriviis, Mangiporis, iis, Glubit magnanimos Remi nepotes . . prostitutae enim pudicitiae hanc quamuis nobi leni admodum mulierem, suis te ex oratione Ciceronis intelligitur. Vnde quum Quadrantaria illa vocata sit, cuius cognominis rationem Plutarchus expulit, M. Caelius creditus est
auctot illius si bulae sitisse, quamuis id Cicero purget. δια
217쪽
AMvxos myrtἰ. Graecos consuetabusili imponere, eum quasi inserias saee
rem: atque ita solitos et Iam morium decorare, indicis EuripId intellu tur. qui in Electra ita inducit virginem hanc ipsam de ea re querentem, ciam ace bitatem inimicorum accusaret, qui ne mortuo quidem Agamemnoni patere tur debitos honores haberi: manet ue eius, iustis ex more factis, placari.
- ά λαῖσμά m . Sed etiam post in eadem sabula senex, qui aluerat Agamemnonem, in seim ne Electrae ostendit se, cum vocatus ad eam accederet, aliquantum de via deflexiiser atque sepulchrum patris ipsius inuisisse et naetiimque illle, quam optabat solitudinem, ei vinum liabasse sepulchrumque eius, myrto imposita, ornane. Verba tragici poetae haec sunt.
ornate Deorum aras, satis notum est, ex ipsaque hae stirpe In laeti cla etiam: secundisque su siebus coronas sibi conficiebant; quod idem tragicus tetigit In A lcestide, in qua fabula induxit Herculem, eum epulatetur, capiti impositam habu isse coronam e myrto. Demsi vetus emendatio loci Gemmani contra reprehensiones aduersariorum: δε- clarasumve coniectura illam inanem non fu G.
CAP. III. V i n mhi Iudicij seret de Integritate huius loci C eeron s e ij. PhilippIo, annos abi, Ine xvj. scriptis meis indicaui: quod enim inexcusis tunc erat. Sequebatur rh da cum lenonibus: comites nequiis mi. conlecturis ductus putaui ita emenda dum. Sequebatur theda cum leonibus. Suspῖcionis autem meae rationes diligenter tunc
redis di. Hieronymus postea Ferrarius, accuratus homo, & qui plurimum studii in oratis,nibus illis emendandis posuit. a iudicio meo dii lens t. quamuis, quod ego de opin Ione tantum
dixeram, ille confessus sit te I tripto in libro inuenis te. argumenta autem quibus nititur,ut unia cuique perspicere licet, haec sunt: primum enim maiorem numerum testium sequit uir δe, ut putat, ob vetustatem magis integrorum . deinde non arbitrat ut sat s Latine dictum. Rheda cum leonibus, quemadmodum, qui diceret, Rheda cum equis, theda cum mulis, pro mulis aut equis iuncta, affirmat se non inuenisse. Addit etiam, ut Cicero rem tam inusitatam, a portenti similem, tam breuiter attingeretri nec ullos in ipsam orationis aculeos emitteret, a duci se ad et edendum nullo modo posse: cui res ut primum respondeam .sito προ , , quani υἰs iam tum eausam eius breui attulerim, ac Cicero ipse suis verbis hoc ostendat, dicens paulo M supta. Seἰo me in rebus celebratii simis sermone omnium versati: eaque, quae dico,dicturusquem sum, notiora omnibus esse, qui in Italia tum suere, quam mihi, qui non sui: notabo tamen sinsulas tes. de quae sequiantur. res tam notas iis, qui audiunt, si laque vi tam insolentes, ac por- entosas satis elle tangere: atque hoc praecepta artis iubere Aeschines quoque ostendit conita
amplificatae. Quod autem ad consuetudinem sermonis pere net, non negarim si leonibu , iunctam tantum rhedam significare voluisset, hoc modo locuturum Ciceronem non fuisse, sed longe alia mens ipsius fuit i augere enim improbitatem hominis ea ratione volu Isi dicens th in dam cum leonibus. ut etiam Intra locutus est, cum inquit. eur metui satellites cum gladῖ sau diunt. nam dixi isset tartalle cincti gladiis, si id tantum ostendere voluissesiae non inuidiam etiamenque augere. Eodem quoque pacto videt ut locutus pro Archia cum st. Nostra semia perseretur & praedicabitur, L. Lucullo dimicante, cum interfectis dueibus, deprella hostium classis: cum enim illic quoquς valet οἰ: aniplificati irque magnopere victoria illa naualis. cum depressae classi hostium, inter tus ducum nominatim adiungitur, nam theda per se interuligebatur animantibus iuncta. declarata autem nouitate rei ae tamquam monstro, expressius monstrata atque exagitata est arrogantia Antoni j. Nec me et Iam perturbat maior eopia lia
tuorum, quae aliter legit. si namque iudicio tantum fretus illo pacto corrigendum putaui,
218쪽
quanto nune testimonio exemplaris munitus quanto enim elegantior sententia haeent, tacite omnes videre puto . Ratio autem, quam excogitauit Ferrarius corrigendi locum illum nam correctione prorsus egebat quanto durior licentiorque sit nullo negotio Intelliisi situr . neque praeterea probo declar uonem ipsus, qui vult Ciceronem pro eomitibus nequis timis metitorios pueros intellexisse: neque enim illos in comitibus umquam numerasset. Tantum vero facinus quantum illud scit, non aliqua parte indicare eius orationis, qua omnem vitam Antonij diligenter notat, peccatum magnum fuisset oratoris: maioreque iam ratione dignum est nihil dicere de eo, quod vituperare velis, quam parum dicere. Stat Ui-
aut nisi fallor: α niti me mea nimis delectanti emendatio illa et acriterque oppugnata omnem Impetum aduersatiorum elusi. nec de gradu deiecta est: quod enim Plinius hoe se oum narrat ab Antonio,cum dimicatum esset in Pharsalicis campis,quo discrepat ab eo quod hie a Cicerone, α in epistola ad Atticum traditur, negligentiae illius scriptoris allignandum puto. qui in temporibus lapsus sit, ut in multis aliis rebus saepe peccat. decet te maior fides Ciceroni habenda est rerum, quae ipsius aetate sectae sunt, quam Plinio, qui multis p sita saeculis vixit. id autem ipse ad Atticum nranifesto tetigit. nam quin ita locus ille accipialebeat, nemo dubitat.
MOHirarus tuus T. Iuni ad Tridui e omatus re nervi, τsus est apud Homerum Agamemo , in exercitu ad pugnam horiando .
CAP. IIII. T Livi us, ut m nisi stomultis locis expressit sentensas quasdam Homerῖcas, ris In
vj. ab Vibe condita libro videtur locum eius poetae adumbrasse, cum in turbulen- ia illa contione, quam iacit a Manlio Capitolino habῖtam, Ira inducit illum plebem is stimulantem: animumque ipsi addentem. Numerate saltem quot ipsi sitis: quot aduers
is rios habeatis. usinguli singulos aggressuri essetis, tamen acrius crederem vos pro libertate, in quam illos pro dominatione certaturos: quot enim clἰentes circa singulos fuit Us patronos, is tot nunc aduersus unum hostes emis. A multitudine igitur, numeroque, suo illi valde nobile, superabant, quirites excitare voluit: tramque ipsis spem victoriae polliceri. Vsiis autem tunc suit Manlius argumento valde utili, consilio suo peragendo,& animis pauperum contra uobiles eo mino uendis ; nam Aristoteles in iis, quae sunt causa seditionis; augentque antis mos popularium ad insidiandum, hoc quoque posuit; quod vocavit δια κα mota σιν, cum scilicet, spectatis viribus suis,& aduersariorum, incipiunt ipsos contemnere, intelligentes se s cile posse illos superare. vi autem facilius eos persuaderet, atque id quod aiebat, verum etise declarat et, vincere scilicet ipsos magnopere numero, in memoriam ipsis redigit, quod saeps antea animaduertere potuerant, quum ipsos illos nobiles colebant, ut ipsorum p dio in i bus suis uterent ut: domique diligenter salutabant: hoc enim ipsis rem patefacere, &quasi ante oculos ponere poterat. Homerus igitur simili quadam ratione utitur: cum enim in ij.
libro Iliadis Agamemnonem facit exercitum,quem imperio suo regebat, alloquentem de quod dedecus subiis lent, quia Troianos diuturno besto profligare non potuissent, quamuis pauctores illi solent, ostendentem, addit. Si namque nos Graeci ac Troiani, induciis factis, velimus
numerum viri utque gentis reeensere: Troianosque deligere sine sociis: nos vero in decutias diuidamur, sumamusque ex eorum numero singulos, qui singulis centuri s vinum ministrent, multae centuriae egerent ministro. quo intellisere licet, quanto plures Achiui Troiani, is sint. versus ipsius poetae hi sunt. Otiuacrata Pe -υ δεκα δω- ,,m Valuit autem hoe quoque multum ad rem patefaciendam, inflammandosque animos Graecorum m tuum . Animaduertendum vero Homerum simile duxit Iea re, cuius valde studiosa gens illa erat: quamque saepius frequentabant, ut nullo negotio sibi ante oculos illam ponete; indeque facilius veritatem ipsius, quod suadebat, intelligere. ni genter epimaduersis Euripidis lacus in Hippesso: demor veterum scribendi in trasulis d arum. CAP. V. Pu o Eur Ipidem nunt us, qui in Hippolyto coronato Interitum fili j mi sero patenat ii significauit, cum casum illum omnem ordine narrasset, in extremo sermone suo
innocentiam calimitosi a sescentis defendere volens litae locutus est . dixit O.
219쪽
se non GIst irratiinini plum amnem fuisse sceleri, eulus a ebatur, quamuis mullebre omne
genus se suspenderet, atque aliquis piceam in Ida monte uantem, litterarum impleret, quod exploratum haberet probitatem pudicitiamque Hippolyti . sunt autem haec manifesto βολα, quae a commoto animo crebro Vsurpantur. verba Ioctae, quibus extremam hanc se is tentiam complexus est, haec sunt. Κῶ τώ 'ν μ' --PExo, ζ- ω ἰχ is ἴer' Im .... Videndum i tur quid intest exerit poeta. num respexerit ad morem, quo priasti solebant in corticibus alborum nomina deliciarum suarum notarer quod testant ut Graecim grammatici, 3cquam consuetudinem tetigit Virgilius, in pastorali earmine canens ' teneris is que meos inci lare amores Arboribus, crescent illae, crescetis amores. an potius quod in t bulis veteres scriberent. ut significet tabellas, quas inuenit In manibus pendentis uxoris The- seus. Ostendens, si infinita vis tabularum scriptarum referta sit criminibus in Hippolytum, lon ullam fidem ipsis, contra id quod certo tenebat, habiturum. Similis autem est oratio Plutarchi in commentario, quem scripsit aduersus Colotem Epicureum, ignaulam illius familiae insimujantisi eiusdem tamen popularis laudis valde cupidae, ac leuia quaedam suorum ossicias actaque immodetate celebrantis : ait enim, si sorte at quis ipsius sentis huiuscemodi quῖppiam secti set, quale Aristoteles, quieuersam patriam dirii tamque a Phil ἰppo rursus condi instauararique fecit : aut Theophrastus, qui iterum patriam, a tyrannis oppressam, auctoritate sua lia rauit. vix Nilum tantum chartarum supseditaturum fuisse, quantium ipsi in commemoranis dis illi, factis consumpsistent: ait enim οἰκ ἰπλιπ i. I. - η tiris, τὸν ni a , . et
πι πέπη καμiι ita. αντα materiam autem ex qua chartae confici solebant. in Nili K-pis nasci solitam: paginasque ex Aegypto in alias terras comportari, certum est: id enim qu .. que videtur signtheasse Cicero pro C. Rabirio cum inquit. Auditae visaeque merces, tali in ces quidem dc sucosae: chartis & linteis, dc vitro delatae. P arum de ostentu, pue Zeuctricam p iam an ecesse mi astatusque Pu Mams, is eadem, quae a cicerone recitamur.
N ostent Is. quae Lacedaemoniis Leuctricam calamitatem portenderunt, hareetiam Graeci quIdam auctores posuerunt, quae Cicero in primo libro de diuiti tione rettulit his verbis . Lysandri, qui Lacedaemoniorum clarissimus fuerat, statua, quae Delphis stabat, in capite corona subito extitit, ex asperis herbis de, agrestibus: stellaeque aureae, quae Delphis erant a Lacedaemoniis positae, postis naualem illam victoriam Lysandri, qua Athenienses conciderunt: qua in pugna, quia Ca- is sior, de Pollux cum La daemoniorum classe visi esse dicebantur, eorum in lignia deorum, ., stellae aureae, quas dixi, Delphis positae, paulo ante Leuctricam pugnam deciderunt, neque repertae sunt. Plutarchus quoque illorum mentionem fixit in libro, quo caulam quaesiuit,
xis. Xenophon tamen in VI. libro rerum Graecarum, ubi historiam omnem diligenter ni rat, neutrum horum tetigit: tantum comm orat Thesanis spem ad vincendum dedisse oraculum . quo significabatur Lacedaemonios deuictum iii, ubi monimentum virginum esset, quae dicerentur, quod vim passae a Laconibui quibusdam essent, vita septiuasse. unde b stum illud ante pugnam ornarant: nec non quia Thebis allatum esset, omnia templa sponto sua aperia: antistitasque dixtile signo illo victoriam declarari. Simulque in fano Herculis a ma repente non appatuisse, tamquam Hercules arreptis illis ad opem serendam suis accessisset: exitemum autem hoc Cicero etiam eodem loco exposuit: quamuis non nihil variatii: In qu It . nἰm. At eodem tempore Thebis cut ait Callisthenes in templo Herculis valvae, clausae repa-- gulis, subito se aperuerunt: armaque, quae fixa in parietibus tum erant,ea sunt humi inuem Re Ma verba ne multi Graeca, cura desiderantur ba emota quadam ad Attiscum, ubi Homericis verbis tetur se peccasse , PompMuo miliparauit e caris imp e latiu erroris aperis.
v M acturate legerem epistolam primam vij. libri ad Atticum, una eum honestis nonnuli s. ae doctis viris: venissumque ad eum locum, ubi dolet se a principio non
audisse Pomponium , amicissime monentem et suadebat autem ille ut Pompeium Caeset quo
220쪽
Caesaremque simul complecteretur: nec alterius illorum tantum minim contentus esset, pugrans errorem illum tuum Cicero, inquit, utens sententia Homerica, valde celebri: verbisqu* poetae, quod in animo habebat, exponense Avi διυ ροῦ πατρίδα rita enim in omnibus,quos vidi Se excusis de scriptis libris legitur coepi suspicari ne deprauatio aliqua peccatumque librarii in his Graecis verbis foret: nee enim videbam quomodo illic manete posset: de unde aptum esset illud, sciens autem sententiam hanc editam esse ab Vlylle In ix. libro Odysseae, cum commemoraret se spreuisse preces pollicitationesque Calypsonis, quae summo midio conata est illi persuadere, ut apud se maneret: recordansque reddidisse illum rationem sui consilij, cum affirmaret, nihil este dulcius patria, neque parenti, bus: atque id quidem his verbis. statim arbitratus sum. verba, quae post superiorem integrum versum inicum sunt consequentis : anteceduntque - 1 tisae, desiderati apud Ciceronem: omistaque esse a n gligenti libratio. atque eo magis id credidi, quia cum in epistola ad Caesarem imperatorem utatur eodem versu Homerico, attulit, illic causam suae illius firmitudinis animi, atque constantiae, dicens ἰκα οὐ ut eodem pacto hic eodem versu pronuntiato, rationem statim reddiderit, cur non paruerit iune consilio Pomponij. Delectabat igitur animaduersione hac: Dudebamque me tunc via disse, quod olim me fugerat, accepi tamen postea a diligente atque erudito homine, qui praesens acii uerat, Sebastianum Corradum, magnae doctrinariae politi ingeni j virum, ante me de illo loco eodem pacto existimasse, ac memoriae id in suis, in eos libros scholiis, prodidisse . Gispi autem voluptatem ex ea re non paruam, quod in hoc etiam mihi cum eo conuenitet, quem valde diligo, de a quo me mutuo diligi sentio .
clam tradat s. perior aera Nequire pro neu induisse,imum
V M In oratore Ciceto exempla poneret eorum verborum, quae malores Iam copulando Iungebam, hoc ecam attulit. Nequite, pro non quire, Ennius tamen, qui in vetustis auctoribus numerati debet, solutis ditiunctisque his v cibus usus est : eius enim hic versus adducitur a Cicerone in epistola ad ta Trebatium . qui ipse sibi Sapiens prodesse non quit, nequicquam sapit. nam Ita legιlocum eum debere, praeter antiquorum librorum fidem. quibus testibus usus ipse quondam deprauatum locum correxi, indicabat et Iam Cieero ipse, qui in ii, libro de Ofiiciis, inquit. Ex quo Enn us. Ne quicquam saperes pientem, qui ipse sibi prodesse non quiaret: custodiuit enim poetae verba, quamuis mensuras carminis contempsisset. retinuit igitur eo in loco poeta, non valde concinnus, consaetudinem superioris aetatis: nisi putamus, cum ille viveret, nondum aures R. Ommorum hominum .sugientes molestiat illius soni, pro non quIte coepisse dicere, nequite, q'od erat suavius. eum autem commune hoe sit omnium lin-γMumjut varientur magnopere mulio maioribus in rebus, Latinum in primIs Iermonem variis de causis, omni tempoα, expostrum fuisse huic m, nullo nNotio intelligitur. Polybius autem in iii. libro historiarum, commemorat illius aetatus, qua Romae fuit, sermonem tantopere dillimae fuisse priscae linguae Romanorum. ut non nulla etiam adisset tus hominibus, adhibita quoque animi attentione, initimi gerentur: hoc enim protulit, eism Interpretatuarus esset primum foedus, quod fecisset populus R. cum Carthaginiensibus, non multo post exactos teges: pollicitus namque se diligenter exquiriteque omnia expressurum,dissicultatem Minen magnam eam rem in seria reostendit., cincta sm Me a, pictas Romani, pari vernaculis r partim
Ni MAnurn Ti, pluKbus vocabulis veteres Latinos, quae tamen euneta eandem formam haberent, appellasse homines deditos ventia. nam ratio eorum n minum indieat eos plus cibi sumere solitos, quam nam ra desideret, ut qui voluptatem corporis sequerentur, & eam quidem turpissimam: communemque nobis eum spurcissimis beluis . unde merito contemnerentur . & mandones silut lili, de eome es, de edones, Graeco verbo sormata voce, phagono vocabantur . Id autem testimonio M. Varronis planum fit, qui diuersis In locis omnibus his no- . . I Q. 1 minibus
