Petri Victorii Variarum lectionum libri 38. Ad Alexandrum Farnesium s.r.e. cardinalem libri 25. Ad Ferdinandum Medicem s.r.e. cardinalem libri 13. Quorum librorum veteribus editionibus addita sunt quaedam, pauca variata

발행: 1582년

분량: 534페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

281쪽

Tubero, quod est accusatori maxime optandum, confitentem reum: quod enῖm statim concessisset id, de quo magna prImum controuersa exoriri solet, magno labore aduersarium liberarat . eadem autem ratio fuit Orestis, qui & ipse matrem neca illa confitebatur: nec in certa men de eo eum aduersiario venῖebat. Cum igitur Oud Aeschylum in Eumenidibus sellaersae, sceleris eius ultrices, primo Orestem interrogassent, an, quod serebatur, matrem in te sectileti a seque id factum ille astit masset, nee se posse ullo modo id negare, Deae illae uuasi exultantes: quantumque lucrisecissent, ostendentes, addiderunt. vetia autem Graeca omis nam . r. - - τος ι significare enim inis fallor voluerunt idem.

quod Cicero, se unum eorum iam, de quibus controuersandum esset, Obtinuisse. quod ureo numerum illorum declarauit, atque Ia a studio palaestritarum, translato verbo, & erudIte de eleganter poeta coniecit. appellauit I tur quaestiones controuersasque, quas in toto tres existere massistri dicendi docuerunt,ut Cicero.& in ij. de Oratote. Nihil est enimis quod inter homines ambigatur, In quo non aut quid factum sit, aut fiat, suturumue sit, qua is latur , aut quale sit, aut quid vocetur. & aliis etiam in locis. Ita namque arbitior locum accis piendum elle, suam in margine antiqui exemplatis hane declarationem esus loci inuenerimis . δ ιςιν απὸ εἰ ta τρισίν πῖα ruris h. a. ποῶ I . nee tamen repumo .

quin verum esse potuerit, quod dicit. Solitos veteres statuere demum illos victos in pila stra qui ter in terram cecidissent. Hoe certe seniscant verba haec Platonis, quae sunt in Euil videor mihi hoc legisse apud optῖmum auctorem: dc si locus nune non succuriit. praesertim cum istitim, irrisis Eumenidibus. quod frustra sibi Insultassent, cetera expediat Orestes: aectum suum defendat. De vi autem Graeci nominis, α quo modo saepe veteres smptores e rere consuestient, supra ui secundo libro disputaui.ab: Iepide ut terque, crPlautus edi Der β res rem tinem t

CAP. III. L ut Cistellat a lepide lenam Induxit ossieIum suum defendentem

cum a Silenio meretrice reprehenderetur, quod virginem, quam educauerat, 'uaestum corpore facere voluisset, ae non potius nuptum alicui dedi siet: ostendens enim lena se Id psum, quod illa suadebat, fecisse: nee umquam facere in termittere, irridet opinionem illius detrimentosam: honesto verbo rem turpem, appellans. inquit igitur Silenium. At satius erat eam vim Dare nuptum potius . cui I na. eia haec quidem ecastor cotidie viro Nubit: nupsique hodie,nubet mox noctu: numquam ego, hane viduam cubare siui, nam si haec non nubat, lugubre Fame semilia pereat. Demosthznes quoque pro Ctesiphonte, cum sordes Aeschinis γ turpit iudinemque stirpis illius, aperiret eodem pacto locutus est: simul enim Bedissimam notam inussit aduersario. ae reprehensio nem iustam vitavit, In quam ine disset, si in Iudicio obscenis verbis usus suisset. teres autem . . agens, de culpa caruit,& quod voluit m hilominus fruit: ac fortasse euam magis, eum iocari .

Ostenditur mini exemρει biu, Terentium multos loco s-i psisse a veteribus comicis.

V o o Terent us In Eunucho Thaidem Induxit d centem, eum de amatore suo quereretur, qui paruam ipsi fidem habebat. Atque ex alἰarum Ingeniis nune me iudicet, iisdem verbis Ptolatum antea suerat ab eiusdem studij homine, at que in eadem scena vertato: iocus enim hῖc Turpilij Demetris citatur a Nonio. Nune me ex aliorum ingeniis iudicat, intercapedo quotum amictural uat. de sane multa sumpsit Terentius a veteribus Latinis comicis, quod his ipsorum testim niis, productis agrammat Iess, Intelligitur . nam totas sententias versusque transtulisse ipsum e Plauto constat, eum multae eius poetae fabulae restiterint . quod si reliquorum comicorum scripta haberemus. facilius hunc eorum ingeniis adiutum videremus. Nemo autem dubitare

potest, quin hic similest superioris; cum enim in ex is phis ita secit MIcionem E X a trem

282쪽

Variarum Lemonum

'trem suum Demeam ilionuentem l admirantemque tantam subito in eo LMm vItae ninta, tionem, ut qui antea tristis quidam parcusque fuisset, sestruus repente p igusque euase mores mutauit tuos quod prolubrum i quae isthae

rit. ouid istuc r quae res tam repente mores mutauit mos quod prolubium i quae isthaeci Caecilius enim :ai3: μα ut indicio Nonis cognoscitur inquit. Mea

is subita inarguasi Caecilius enimis rastratia, quod prolubium a quae voluptas i quae tela tiar instin cura vettulictio laci illius M. Varronis, O, cion in exc sis libris Iu Dp Mim CAP. V. O e v s Ille M. varionis In vli. libro de lingua Laisna, quo docet, qui nem nlim vocati sint, multis modis corruptus est in excusis ibita: sed ne in illo quidem sincetiis, quem saepe integrum fidelemque nactus sum, quam ius immutatum aliquid ille habebat : dilate pantque a prauulgata igGur M Varronis ponam, ut in excuss nunc leguntur e deinde qui

sequuntur. sed in libris etiam qui primo tempor e cvs iv0 3 im -' . vi Le. Suspicor aurem, ut libere sensum animi mei artiam, desectile supra Hib0m ditati. ita scripserit Varro . liber, qui tuas operas in seruitute dat pro in nomine etiam Syllae dictatori: mendum essὸ putor vereorque ne antecedis cognomen aut unum, aut duo PQpi iij tW ' - - - iii Ll, uirite olim exiitule, qui duo cognomina habuerint ex antiqui iasti in xς g ἡ multis saeculis ante Syllam dictatorem luit: neque tam durum saevumque inst tum tempora ipsus perdurauit: atque is etiam Gat ille, qui ut plebi matutus esset, quam sua auctoritate disturbaturus. mul Q δη ς p R spiciturex histo ia T. Liuii. qui narrat diligeriter in viii. Poxe, & qua de causa nexi ioluti sint .. oviumque ne in posterum iα iniquitate foeneratorum, ante de in vij. & iiii. libro copiose egerat . cum igi-pφgFum non soluerim, maculas patefeci, de quam valui ad eas delendas, opem .' O m praesian mlieribus a Graecis errari solere cicero tradat, macrio . eum signific- ινι αμα πει f.

CAP. VI.e R s A Laee Ciceron s sunt e iiij. libro de Rep. citata a Nonis. H e veros mulieribus praesectus reponatur, qui apud Graecos creari solet : sed hi censor, qui vitos doceat moderari uxoribus. Videndum igitur an intellexerit x αὐ- i ita epim Graeci vocabant magistratum, qui mulierum ornatui praee set. Plautus quoque in Aulularia, inquit. Moribus praesum mulierum, hune factum velim, Graecam consuetudinem sequens c

ram tradi centatibus, qui auctoritate sua huic malo remedium adbiberent. Nam q'o natur, inquit, nisi vitium illle est, valet c ut opinor id vel bum, omittatur: nec in nostium hunc statum ciuitatis recipiatur. collatia stratis licui tinu lato emb. tum amisita declaret livi tuam, quae latitur bella ciuili, non ciuini β ρος - i

CAP. VILE LL o v v M cIun v n vi res integram gloriam, plenamque non consequi: nec ab omnibus ciuibus selere laudatii ut qui externos hostes superarint, apertum .est: quamu s enim aduersasos vicerint, non tamen omnes, qui in contraria Icie steterint, aut animo talem iudicioque ab eorum conssiliis discrFant, po sum delere . quaterestant non misi odia contra illosi midusque incommoda

in civitati

283쪽

Liber Vigesimus primus. '

cultatis , quae belli Impetu, ab ipsis excitati administratique, necessaris euen Iunt, dolori lanci significauit hoc Cicero in Caesar lanis, cum C. ipsi Caesari gratias agens, quod M. Marcellum conseruaslet ac rei p. reddidisset, obuiuscemodi docuit eum veram solidamque lauadem hausturum, cum res ab eo bello gestae, praesertim ciuili, non omni omnium ore laudisium iri debeant, sed contra Inuenturae sint qui aliquid in ipsis desiderent, ac multa etiam libo in te reprehendant: inquit enim, obscure hoe ipsum ostendens. Erit inter eos etiam, qui niam .scemur, sicut inter nos fuit, magna dissensio, cum alij Iaudibus ad caesum res tuas gestas esse-- rent: alij serruisse aliquid requir nt: idque vel maximum , nisi belli ciuilis incendium saluto. Patitae restinxeris. Apertius autem hoc Isocrates declarauit in libro quem ad Philippum MPcedonem misit: cum enim exemplis ostenderet, confidere illum debere, quae ipse suadebat, poste enicere & ad exitum perducere, praeteritis etiam rebus Alcibiadis id probauit. qui eum e ciuitate escctus esset, magnitudine animi sui, Pertur to totius Graeciae statu, ciuibus nece .statem imposuit, ut se redire paterentur, atque in patriam reuocarent. quibus rebus singult)ille magnam gloriam consecutus est: non tamen omnibus proba am: ut enim industria ipsi satque vis animi merito laudari potuit, qui , quod voluit, petiscit . ita cossilium iure optimo . .vituperari: qui bellum patriae intulit, ac plurimis malis domitos ciues, recitere se coegit.

cum exercuu Argivorum venerat, ut expugnaret Thebas, ne vellet cupidus esse huius gloriae;

expolitis enim prius malis, quae in sequerentur, si pergeret bellum in serre patriae ; pollia tuique foret vi&ria illa, plena iustaς reprehensionis, indidit , ari' ω--ius Tobri .

- is explicatus in VIII. cuius sensum iam

praes non perceperunt.

CAP. VIII.

N vἰἰj. libro de moribus ad Nἰcomachum Ar Istoteles, ubi de voluptate loquitur,

resellitque opinionem eorum, qui nullam corporis voluptatem expetendam eruse dicerent, cum alias, quae scilicet honestae sunt, toto pecto te per equendas asu firmarent, inquit illas etiam ipsas, quas nimis damnatent, si modus in illis adhibeatur, bonas esse . quod ut probet verumque esse ostendat, addit, generatim loquens: habit qum animi motuumque, in quibus eius, quod maius est, exuperantia non imitem tur, neque in voluptatibus etiam, quae inde proficiscuntur, gignunturque, exuperantiam xllam inueniri: contra autem , t quorum habituum ac motuum extat exuperantia, dc voluptatis etiam, quae inde manat, exuperantiam extare dc quae sequuntur. Vetba ipsius au-- iis, quae fideliter magis quam eleganter expressi, haec sunt. αm piciis uti κn .,ιεν,

Glaecus, quem sequitur etiam noster, putat vocem illam Vegere declaratione: adium sitque id est turpem ac vitii peratione dignam, cum tamen id verbum suavi ostendat vitium: nec requirat ut subscribatur, quod culpae assinem illam esse rem doceat: neque enim bona inuenitur. in virtute namque nihil nimium esse potest, sed quo magis habitus ille crescit: ad summumque perducitur, eo magis perfectus absolutusque est: sortitudo enim si uanto mag's subit pericula, quae oportet: i ustinetque dolores, quos decet tolerare: cunctaque alia letuat, quae prudemi directaque ratio praecipit, tanto magis virtutis illius nomine digna est i idem an temperantia, lih Ii te, ceterisque virtutibus usu venit . unde etiam ni- ritum voluptatum, quae inde proueniunt, capere non possumus: ab omnique periculo vacui sumus, ne magis quam oporteat vii bus harum virtutum factisque gaudeamus; contra autem res habet , ut Aristotcles intra accurate docet, in habitibus animi motibusque, expositus huic malo ac culpae: voluptatis namque, quae inde efficitur, nimium quoque est. Id quoque Ciaceto cognouite cum pro Plancio dicens, irrisit aduersarios, qui ipsi obiicerent, ae tamquam crimen aliquod, vitio verterent, quod ni ius gratus, memorque beneficiorum esset: docuitque in is ea ipsa re. vim reliquis virtutibus, nihil nimium esse posse, his verbis utens . Quae cum itam sint, iam succumbam Laterensis isti tuae orationi: in eo ipso, in quo nihil potest ei te nimium, - quoniam ita in vis, nimiam me gratum esse concedam : petamque a vobis. Iudices, ut eum beam neficio complectimini, quem qui reprehenderit, in eo teprehendit, quod gratum praeter m

dum dicat esse . quasi enim ita Cicero respondit maledita Laterensis, ut Agamemnonis seruus Menelao apud Euripidem Iphigenia In Aulide: cum enim tamquam probium obiecisset, quod is nimis domitus fidelis esset, ait. τι .i Mn

284쪽

148 Variarum Lectionum

et sue uolo sit huius verbi. Petere tibi e Ilamma. C A P. IX.

' E xx R et cibum e stamma, quod de mendicis, infimisque hominibus, vulgo'lae

batur, quaerendum est unde ortum habuerit. Nam illud Parmenonis in Eunucho in Gnathonem dictum, hane vim habet z nam qui huie animum assentari indux in ris, E fiamma te petere cibum posse arbitror. eodem autem pacto videtur locutus fuisse Lu-eilius in xxvij. libro Satyrarum: haec enim eius verba leguntur apud Nonium, quae tamen a. is liquantum eorrupta sunt. Mordicus petere autum & namma expediat e coeno cibum. ano more illo, stultaque superstitione.quod in rogum panem prisci imponerente aliaque ad vitam necessaria. tamquam ipsis vesci possent mortui et cuius tamen ritus similitudinem quandam nunc quoque agrῖcolae nostri retinent: illis autem rebus ex Igne rapiendis insiderent sordidi quidam, dcabieme admodum condicionis homines, quod indicauit etiam in iambo in Ru-- sam Bononiensem Catullus. eum mendicitatem illius, sordesque, declararet: ait enim . et famis pe quam in sepulchretis vidistis ipso rapere de rogo cenam. um, deuolutum ex igne . in persequens panem. Asemiraso tunderetur ustore. Vel potius inde ductum est, quod eum iis non sine maximo periculo fieri possit, qui aliunde haberet, unde aleretur, numquam rati nem illam temptaret; quare significat postremam quandam egestatem, atque auiditatem eius , in qui hoc iaciat. Donatus, interpres Terent ij, originem huius vocis non quaerit: tantum in is quit. Hic intellige non ex seco,sed ex medio igni, vel incendio tammae. nam antiqvnm ver-- bum est. Cibum ex flamma petere.

De atriis o Dionysiij ruta, em ille addidit . sed acutam vocem, diJurackeronem, qui id lateris motauit , videri balbo,

, iis quo id Iam tranat, pecco . C A P. X. N III. libro de Natura deorum Cicero. eum impletatem Dἰonysij tyraniar

sceleraque commemoraret, narrat etiam Ipium, quum ad Peloponnesiam classe appulisset, de in sanum venisset lovis Olympii, aureum ei detraxisse amiculum, grandi pondete . quo Iouem ornarat, ex manubiis Carthaginiensium, tyra nus Gelo: atque in eo etiam cauillatum suisse, aestate grauem esse aureum amiculum: hieme frigidum: esque laneum pallium iniecisse, quum id ei te ad omne anni tempodiceret. Hoe autem memoriae quoque prodidit Clemens Alexandrinus in libro, quo hori m tur ad Christianam pietatem Graecam nationem: ipse vocat: attenIm. Διαμπιος

--nam quod M. Tullius vitium amiculi aurei indieatum ab eo refert, Clemens ostendit ea voce Dion 'um bonum potius, commodumque lanei pali j, quod ipsi iniecit, declarasse. Discrepat praeterea a Cicerone, quod hoc ipse tribuit Dionysio filio, cum ille manifesto patia scelus hocaisignet. de loco praeterea ipsis inter se non conueniti Cicero namque in Pelopo neso hoe ipsum improbe fecisse, cum Clemens tradat in Sicilia, in qua dominabatur, Dionysium laeti legium hoc admissse. Se sane mirarer hoc eumn media Graecla ausum fuisse iacere, ac gentem illam tam nesarium factum perseire potuisse. vi autem libere quod sentio aperiam, eum memoriae proditum sit templum Iouis Olympij in Sicilia quoque siniscivereor ne hoe M. Tullio imposuerit, ut legens apud aliquem scriptorem hoc factum esse in sano Iouis Olympij. ob dignitatem Pelopon nesij fani, & non recordatus eidem deo aedificatum, dicatumque in Siscilla templum esse . putarit in Peloponneso id ab Dionysio commissum: addideritque ipse,

quod ad rem verisimilem reddendam desiderati videbatur. T. Liuius autem est, qui in xxiiij. libro tradit eodem nomine In Sicilia templum vocari, atque id duobus locis. Primum enim - inquit, cum narraret, quae post Hieronymi caedem Syracusis facta sint. Armati l Is patent inbus congregantur: inermes ex Olympii Iouis templo spolia Gallorum, Illyricorumque,dono in data Hieroni a populo Roman lixaque ab eo, detrahunt. Deinde. Tunc Romanus me

in citus ad Olympium stouis id templum est mille & quingentis passibus ab urbe castra posuit.

in Sed etiam Diodorus S cuius,cum ordiretur narrare quomodo Hamilcar,CarthaginIensium ImPetator, in potestatem hostii im ventilet: dc qua re fretus exercitum prope Syracusas admouisset,

huius templi mentionem secit, qui ut Liuius posteriore hoe loco, ipsum appellat: ita scribens. . ἐπιβα ira siri is alam a Mais: A iaci

285쪽

Liber Vigesimus primus. 209

is litauia Cum essem autem prosem Corintho. duce ArchIa, Graeci, qui Syraeusas eondiderunt,iisdem diis,quibus domi faciebant, templa Illic consecrarant: atque iis iadem cognominibus appellarant, vetere quodam ritu, de quo capite tertio libri v. disputaui.-ras , subtilitear examinatur. CAP. π I. T A et i u Clario. cum eiusdem facillegi hominis nesala secta explicare pergeo rei, addidit. Idemque Aesculapii Epidauri barbam auream demi iussit: n

que enim conuenire barbatum este filium, quum in omnibus senis pater imberbis ellet. Hoc autem in Graecorum commentariis non movi ol me legisset

Plutarchus tamen in libro de Iside dc Osiride, Aegyptiorum diis , inquit Dionysium auream comam Apollin s totondisse, quod valde simile huic factum est, ut idem lamia

ambo significare voluerint, quamuis in persona dei, quem violarit, atque immota etiam postea voce contempserit, intra se discreparint: ως tamen non virique culpae amnis potuit esse ut annus: nullam enim umquam expilandi sana casonem ille omisisset: nee acutae etiam voces, ut Siculo. quibus improbitatem suam ornarct, an augeret, defuissent. Verba Plutarchi haec sunt, reprehendentis eo loco consuetudinem Graecoram, qui ex aere statuas marmoreuci

aut tabulas etiam pictas aliquorum deorum, ipsorum nomine appellarent: cum prorsus dij - psi ab huiuscemodi omni iniuria liberi forent, μη πλει ς ἔτι τι αξ - δ.ri: E, A ilaίνωα, λοπι- βοκ 44 ιλη- , απίως .

Oe Aviet saepe Cicem Artunatos, quos dom vIri, Graeco sermone,&cunt radiarine: cum tamen eosdem vulgus crinciae appellaret: nomina autem in praesito hoe statu hominum significando diuersa erant,quia sententiis etiam itiniet se periti ab Impetitis de ea re valde dissentiebant: multitudo namque existismabat copiam bonorum eorum, quae seriana dilargitur , vitam beatam essicerci eum sapientes magis In usu virtutum. rectisque sactis, illam positam iudicatent: nee ullo pacto vellent eos, qui abundarent his commodi vereque sertunatῖ dici possent,si vacui a virtutis atque improbi solent, beatos esse. M. Tullius igitui consuetudinem loquendi secutus est . cum in conuentu multorum verba faceret, dc non pbilosophorum more disputaret, ut in or .. tione pro M. Marcello. eum inquit. Est vero sertunatus ille, cuius ex salute non mInot paeno in ad omnes, quam ad ilium ventura sit, laetitia peruenerit: intellexit enim manifesto hῖe ωαὶ με . , sortunatus dicens. cum vero inferioris aetatis homines eundem felicem vocent, Cicerohoe verbo uti consueuῖt, cum ἰήτ. c. fgnificat, quod infinitis exemplis confirmari potest. - nam quod in eadem oratione ait. Cetera Iun tua tecordabere ,& si persaepe virtuti, tamenis plerumque selicitati tuae gratulabere, sine dubio valet imo se . smilis autem hule locus est ille pro thge Manilia de L. Lucullo imperator . Vt initia illa gestarum rerum, magna atquο, praecla non silicitati eius, sed virtuti; haec autςm extrema, quae nuper acciderunt, nonis Llpae . sed i unae tribuenda esse videamur. Virgilvis In ij. libro de rebus rusticis hoc no-- mine intellexit --x, ita canens. Felix, qui potitit rerum cognoscere causas: nec multo post eundem lunatum appellauit, ostendens ut scientia rerum optimatuin, ita etiam sic in ritate otioque agricolarum confici vitam beatam: adiunxit enim. Fortunatus &ille, deos, - qui nouit agrestes. In v. autem libro Tusculanarum quaestionum Cicero cum inquit deTheois phrasto loquens. Vexatur autem ab omnibus, primum in eo libro, quem scripsit devitabe inde quae laquuimur,ita reddidit M3 is enim erat index eius libri r ut percipitur Gtiam ex Athenaeo, qui in xiij. libro, ubi inducit Cynui cum vexantem Myrtilum, quod ammtem ornarat . in aliis etiam facit illum dicentem : nulla in parte imitati Ipsum Theomandrum Cyreneum, quem prodidit Theophrastus in libro ast ευωμενίων, circumeuntem ciuitates solitum profite i. se viam rationemque traditurum, qua possem homines fieri beati: & tamen

illie, cum hoc ipsem ut opinor I intelligeretur, est id Graecim nomen, quo propcle copia bonorum declarat , quoium krtuna domi estii si Q.

286쪽

. Variarum Lectionuin

i uot sim notiones huius verbi Solarium, in Latino 'moneo. C A P. XIII.

'OL A RivM, non semper In Latina linguald valet: nee eademvb que huius

. nominis notio est. nam significare ipsum, quo horae declarantur, v catum a Graecis: quod Graecum vocabulum In nostrum quoque sermonem radisces egit: In oreque multitudinis, aliquantulum tamen corruptum, nunc est, patet vel test monio Ciceronis: cuius haec verba sunt e ij. libro de Natura de rum . Aut cum solarium, vel defetiptum, aut ex aqua contemplere, intelligere declarari bomis etas arte, non casu: quod autem ex aqua solarium dixit, κ)-ψλι- a Graecis vocatum , quo

arie de Ipse verbo aliquando usus est, intellexit . Signifieat et Iam solarium, locum in summis aedibus ad excipiendum solem aediscarum: in quo, ad meridiem vergente, hieme apricari co suevimus, vulgoque appellamus tertinato. quoa liquido percipitur ex his Plauti locis e Mili te glorioso, ubi Sces tum, seruum mitis, custodem concubinae erilis, Inducit dicentem nuru la latione e propinqui domo Philoci, masium penetrare in domum militis potuisse. Insciente illo i quia nihil illi e eorum sit, quae domos vicinas perulas ficiunt, atque in illis lolarium n

is 'merati unde non magno negotio In propinquas aedes pertransitur.' ait istitur. Neque solaria in um, neque hortum, nisi perimpluvium scio. &post tequentes rena. I risi mirum est facinus, m Quonaodo haec nune hinc transire potuerat. Nam certo neque solarium apud nos est: neque is hortus vllus r neque senestra, nisi elatiata. eodem etiam sensa manifesto cepit Caesar Augi itus, cum de purpurae colore nimis obseuro quereretur: docente enim mercatore quom

spectanda foret: iisque verbἰs utente, vi memoriae prodidit Macrobius, Elige altius,& suspiam ce , respondit ille acute. Qii id ergo e vi populus R. dicat bene cultum, in solarῖo ambiat turus sum editissima enim ea pars est totius domus. Ad solatium autem certus locus videtur Romae vocatus, valde celebri ac frequentatust ut suspicor, quia sillo in pariete aliquo ratio horarum descripta foret: ad solatium autem , ut in eampo , idest in loco propinquo ἰuii: mentionem huius loci fecit Cicero pro QuIntio, cum remouere etiam parricidi j crimen his signis is vellet. Vix t enim semper ineuite atque lior ride: minita tristi aerecondita luit, non ad solam Iium: non In campo: non in conuiuiis, vellatus est: nec non ut arbitror 2 Cornificius in in iiij. libro ad Helennium his verbis. Ita petulans es atque acer, ut ne ad solarium quidem IN - doneus, ut mihi videtur, sed penes scenam: dc in eiusmodi locis exercitus sis. Praeterea s latium vocatur vectigal. quod solueret , qui aedificat in pubi co solo. vi declarat Vlpianus li--bro xxxxiij. D. tit. viij. l. ij. In urbe hoc etiam nostra, antiquat institutum erat, quientiri vellet, quod crebrum tune erat, aediscare supra publicum iter, atque ita domum augere, cras batur hoc licere ; unde, quia videtur id aliquid incommodi apportare,certe dedecoris multum,

vectigal impedimentorum appellabatur. PrincIpes autem nostri, ornandae urbis studiosi; quod more Caesaris Augusti egregie, magnificequo praestiter si omnes has partes domorum mera lege dirui iusserunt. iram apud ciceronem lipificare Tragoedias excisi e , id, quod DemIlbias τρον ii, ocou. - 2: . CAP. XIIII. l Itic ENTER videndum, an quod Cἰcero inquit. In oratisne pro Milone :Nune eiusdem Appiae nomen quantas tragoedias excitat, valeat, materiem pra

bet ad inuidiam Miloni faciendam: sactumque illἱux, quo necem Clodio attuli

agitandum, atque augendum: In tragoediis enim omnia amplificabantur, aegrandiora fiebant: certe saepe Graecis hoe significat, ut e loco hoeis Demosthenis pro Clesphonte perspicitur. - ἰωγ τίω πο iis, H -- Lα , -- docet enim si assin Is erat rebus, quibus aiebat Aeschines, oportuisse illum se in Iudicium vocare: praesertim cum tantae solent, quantas tunc ille more, tragicorum, exponeret ae commemoraret. A ristoteles quoque eodem pacto usu passe videtur hoc verbum in vj. libro naturalis ause ultationis, cum captionis illius, quae Achilles vocabatur, de a Xenone inuenta fuerar, mentionem saceret: ostendebat enim sopbistes ille, si certo aliquo modo magnἰtudo dii ideretur, id, quod velocis limum foret, consequi nonis posse rem niaxime lentam, aitque, . τι-M- G nvocat Igitur volucre illud quia grandi verbo auctum erat, eum sertissmi herois nomine appellatetur, α. se ceteros ita cursu vincebat, idest Λchillis: nequo

enim

287쪽

Liber Vigesimus primu S.

enim sequot simplicium, qui putauit ira dictim esse rationem illam Quia in eam personae, quemadmodum in tragoediam ac comoediam, Achillis ac testudinis inductae forent: hoe e nim multis modis inane esset minimeque hic quadrare, intelligitur: neque enim ambobus his verbis, quoruna alterum velocissimum: alterum vero tardillimum significat, respondet illud sed priori tantum aptatum est: neque testudo nomen viri est: personaeque. ouae in sabulam inducatur. praeterea comoedia tenue poema est, nec rebus augendis aptum, sed conterendis potius. quare veriorem Omnino sententiam hanc esse puto. cumque Gramci veteres interpretes in explicandis obscurioribus sententiis Aristotelis acuti admodum sint, has elegantias Politi scriptoris; proprietatemque antiqui sermonis, non magnopere vident .

Duo ciserenis laci, psa finistris quibusdam corremrgus deprauati Iunt , restituti . CAP. X v.

XTiTER E praeter ἰtus temporibus non paucit: neque pii cetram desunt, qGlocos non nullos bonorum auctorum, falso mancos imminimosque putam Minculcatis eo uno. altero ve verbo, corruperint: id amem ea de causa se mei . quia Latini sermonis proprietatem non intelligebant: vidissent enim prosecto, si id tenuissent, nihil illla desiderati. sed plenam Integramque esse tam l Olonem. In aliis autem multis, qui ab imperitis ita sunt inquinati. I us hie est pro Mil

is ne: cum enim in excusis nuper non nullis, qui fideliores aliis putantur, legatur. Hs lacrἰ- is mili non mouetur Milo: est quodam incredibili robore animi septus; extremum hoc verbum ex

ingenio sui pulo in additum est: neque enim in pluribus, quos vidi .scliptis libris inuenitur: neque in reliquis etiam impressis: absblutam veto esse sine illo, perfectamque sententiam cis clarat, quod alibi Cicero eodem pacto locutus est. pro M. Gelio eum inquit. Ego, sim quis iudices hoc robore animi, atque hac indole virtutis, ac continentiae fuit, ut respueream omnes voluptarcs, de quae sequuntur. Eiusdem consuetudinis exemplum hoc etiam est proia A. Cluentio. Tametsi in hunc hostili odio. & crudelitate est. Eadem inscitia audaciaque imperi totum alterum etiam hunc vii Iauit in L. Pilonem, non longe a princ pio partis eius in rationis, quae conseruata est: cum enim passim in exclusis imatur . Hic in errorem homines - imput ii hic eos quibus erat ignotus, decepit, sesellit, in fraudem Indux si videtur illud Inicaudem, abundare,& additamentum inutile esse. dc vetera namque exemplatia non habent: S: Cicero saepe uno illo, quod sequitur, verbo, idem significauit, ut in ii. Phillis' is ea, eum in qu t. Nihil queror de Dolatilla, qui tum est impulsus, inductus, inlusus : dcis in epistola quadam ad Atticum. senseram, noram, inductus, relictus, proiectus ab iis valet autem hic manifesto inductus . t istic: 'ut Demosthenes locutus est in oratione se

dc uberates in libro . quem mist ad Philippum Masedonem, ubi de Attoxerxe, Persatum reis xe, loquitur. qui in insidias iraxit duces Graecarum copiarum liberalibus promissis, atque tu is rei uiando: Ipsosque, perfidia usus, initrfecit. ait enim. Tn οπυς- m

hic patiendi habeat hoc verbum , actum tamen significat. Locum autem in L. Pissionem de prauatum este, aliterque leti in stilo ex ratis libris, indi uit mihi Vincentius Borghinus. cri Iudicio praeditus vir, ac liberali doctrina expolitus: cuiusque in fi nitam diligentiam in legantioribus litteris illustrandis monimenta ingenij ipsius testamur. nam declarat etiam hoc. superesse verba, quae siastulimus, quia si illic legantur, corrumpunt sormam illam dicendi rorationemque vehi mentior me tuor am enim quandam incrunt, impetumque illum oratoris

retardant. qui ei loco maxime conuenit. Simile autem huic erratum pro Ligario, stanis sic de ipsum illic impetum dicentis: cum enim excusii habeant. Nam quid aliud agisi viis Romae ne sit 3 ut domo careati ne com optimis fratribus, ne cum hoc T. Brocco auunculo is suo, nee cum eius filio, consobrino suo, ne nobissicum unaate ne sit in patriae num in patriam est. luperant duo haec in extremo verba, quae repetuntur, de aliena illic maxime sunt a Nma dicendi concitata. Quanto autem acrior sit oratio, quantoque magis perturbet aduerti

is rium , si si, ut esse debet, testantibυι citam antiquis exemplaribus . num est nullum Mais solium est intelligere . remu

288쪽

. Variarum Lectionum

mitas πα- , a Cicerone Vocatus sit: eundemque declaratum a DI nam κανοῦν i. ea mellat .

CAP. XVI.

O v v M oratorem Cicero quandoque appellauit eum, quI in similἰ, ves pollus

eodem argumento, noua quaedam, antea ue inaudita afferret, non qui prius auditus non foret: neque enim perissinam illius tantum, facultatemque dicendi, sed causam agentem, munusque suum obeuntem, ipsum cogitat. In ij. Imbro Philippicarum eum inquit. Nec enim omnia effundam. ut si saepe decertandum sit, ut erit, temper nouus veniam. Praeter ex in Bruto, quo loco de sua Hortensitam que ratione dicendi, studioque disputat. Maxime vero perspecta est utriusque nostrum exer-- citatio paulo antequam, perterritum armis, hoc studium Brute nostrum eonticuit subito, Mui obmutu t: cum lege Pompeia, ternis horis ad dicendum dat Ix. ad causas simillimas inter se, is vel potius easdem, noui veniebamus cotidἰe. Declarat autem hoc in prim Is oratoris copiam inuentionemque, qui pari admodum, similique in causa agenda, longe alius, diueriusque ab o qui antea suisat, appareat. Ita quoque locutus est Dionysius Hascarnaileia ς invita sae, cum scriptorem illum laudaret, praecipueque in exordienda oratione facultatem ipsius admirandam praedicaret: cum enim ducentas orationes aut plures, quae in iudicio sotoque haberentur, consecisset, in earum nulla perspicitur usus principio parum idoneo: aut a rebus, causae propriis seiuncto, ut et Iam non deprehenditur iisdem argumentis res probandae vin- quam incubuisse 1 aut in easdem demum sententias Incidisse, sed in singulis orationibus no-

tea namque accusarat non nullos, qui cum paucas scripsssent orationes illis culpis obnoxii e rant: nee iisdem tantum locis In diuersis orationibus utebant tir, sed dicta ab aliis antea, o mirus a verecundia, vstirpabant. quod autem ad multitudinem forensium causarum a Lylia scriptarum pertinet, idem etiam Cicero in Bruto memoriae prodidit. scribens. CatonIs autem in orationes non minus multae sere sunt, quam Attici Lysiae: cuius arbitror plurimas esse. Nouum etiam hominem Romani vocabant ignobilem , de qui nulla commendationum a totum, sed suo labore, atque ἰndustria clarus, etialerat,& magnos honores inrep. co decutus esset: id, quod ab inimicis laepe M. Cἰceronὶ obiectum fulta, cuius vocis notio eum

Graecis ignota foret, ut Latinἰς cognita & perspecta, declaratur diligenter ab Appiano, qui iii historiae libro secundo his verbis hoc doeuit: loquebatur autem de M. Cicerone. . - δ' ιμαν li . i. it - άγνωσίαν γε- κα ἰι Γλαμαίαν et κα .ri

so est Amis locus mendosus est In nobili illa orat Ione, qua Philippo Maesdoni suasi, ut reconciliatis animis Graecarum ei uitatum, inferret bellum Regi Persarum: ubi enim docet, non defutura ipsi auxilia, regulorum etiam satra-pumque, qui regἰ parebant, si exercitum in Asiam inportarit, ait: ut nune inexcusis libris legitur. -- re, Arret net et tui in artari δυσμυ-ρον ήνα ἀπ πιλ ιιι ντων. cum scribi sine dubio debeat:. a Mia i ri ἰα de quae sequunt ut: distinctis, seiunctisque duabus vocibus, quae perperante luetant: et roreque libratiorum compactae erant, & ut grammatici Graeci aiunt, καγοὶ λαχισο . HIdrieus autem Cariae dynastes fuit, Hecatomni filius, Mausoli& Artemisiae mister. cuius etiam meminit Diodorus Siculus in xvi. libro historiarum, hoe sensu scribens . Non multo ante haec tempora Artemisia, quae regno Catiae duobus annIs potita suerat, e viata discessit: frater autem Ipuus Hidmeus ei successit, qui septem annis regnauit. Sed etiam Pluistarchus in Laconicis apophthegmasin, cum Agesilai studium in adiuuandis amicis proferret, qui ius etiam, ut illis set uiret, negi gebat: commemorat enim breuem epistolam Ipsius in mi.

nibus suisse ad hune Hidrieum Cara millam, quae id certo declararet. De ardore

289쪽

Liber Vigesimus primus.

De vivire a ii, quo tigrauit Tytiso is optimis missus perdi undis: A qvis ueterras ipsum bae de causa peragri . CAP. XVIII.

E Ciceronis e libris de Republica, quibus declaratur quanto studio discendi flagrarit Plato, ut ne laboli quidem ulli, aut impensae pepercerit, sed

longinquas etiam tertas peragrarit, ut florentes aliquos illi e doctrina, Ingeni que, audiret, citantur a Nonio grammatico, eo loco, ubi diuersas notiones ver-- bi Contendo explicat. Sed audisse te credo, tuum vero Platonem, Socratem

ivo, primum ἰn Aegyptum discendi causa: post in Italiam contendisse. Laertius in vita ipsius. qui de ipse diu peregrinatum fuisse Platonem commemorat, tradit in Italiam primum Ipsum venisse, ut Philolaum Eurytumque Pythagoreos audiret: indeque in Aegyptum ad proaphetas se contulisse. Idem tamen narrat, antequam in Italiam veniret Cyrenas nauigasse, Graecorum oppidum in Africa, Theodori mathematici sama excitatum, quorum antea studi tum desidetio captus post interitum socratis,una cum reliquis Socraticis viris ad Euclidem M sata accesserit: quae omnia memoriae prodita dicit ab Hermodoro, unde illa accepetit.

correta duo loci in oratione pro Milone de vinum . CAP. XIX. v xx mea opin o sit de duobus CiceronIs loris, e nobili illa oratione pro Mil

ne, hic aperire volo, ut si forte mendosi sunt, ut arbitror: coniecturaque mea vera est, corrῖgantur. hoc autem eruditi ingeniosique viri videbunt, quorum iudiciis existimationibusque. dc hoc,&alia mea, committo. Vbi igitur disputat uter viri insidias secerit: utiturque in hac re indaganda Cassiano illo, qu semper quaerebat, cui bono fuerit, cum iam ostendisset quot quantaque commoda ex inteli tu Milonis Clodius assequeretur: declarare volens mortem Clodii Miloni ob suisse, inquit... Ai non P. Clodio mortuo usitatis iam rebus obnitendum est Miloni, ut tueatur dignitatem is suam: singularis illa.huic uni concella,gloria quae cotidie augebatur frangendἰs furoribus Clois dianis. iam morte Clodij cecidit. vos adepti estis nequem merueretis. hic exercitationem vῖti ., tis sit stragationem consulatus: sontem perennem gloriae suae per sidit.Suspicor igitur legi de te. At veto P. Clodio mortuo & quae sequuntur: hoc sensu.ut adipiscatur nunc T. Annius consulatum. tueaturque existimationem suam, cotidianis rationibus, ustat Isque viis studere coniur: singularis enim illa, propriaque ipsius ratio, conciliandi sibi animos bonorum, exii cta est: crescebat enim cotidie gloria illius, quia magno animo resistebat satoribus Clodianis: impetusque ipsus in omnem Rei p. Partem retundebat: ea etiam, quae sequuntur, non in

nem esse iuspicionem meam niti fallori testantur. si vero negandi particula illi e ponatur, non video qui idoneus sensus inde elici possit. Praeterea non multo post, via: occurrit ei' quod dici contra Milonem potuisset, necasse ipsum Clodium, quamuis uiuere illum sua interestet: neque enim omnia, quae homines faciunt, faciunt consilio ac ratione, sed motu saepe animi impulsi, utilitates suas disturbant: atque ait, ostendens iratum Clodio esse noα- debuiste M lonem, aut acobiore odio contra illum assectum. Quid enim odisset Clodium is Milo, segetem ac materiam suae gloriae, praeter hoc ciuile odium , quo omnes improbos odimus. coniectura itidem ductus puto legi oportere, praeter hoc commune odium: quod

enim ei uile odium sit, mecum excogitare non queo: commune autem, ut ipse interpretatur,

est quo probi omnes viri improbo , atque inutiles ciues, odisse solent, quale fuit quiui Catulis IM Vaunianum odium appellauit. nisi potius elegans atque eruditus, poeta vehemens acerbumque intellexit. Multo quoque infra M. Tullius eodem pactolin utus est, cum inquit. - Etenim, de si praecipuum esse debebat, tamen ita communis erat omnium ille hostis, ut in is communi odio paene aequaliter versaretur odium meum. Suspicor quoque locum huneptis Q. Ligaris contrario paene ac superiorem vitio laborare: cum enim pasti m nune te atur. in Haec ego noui propter communes necessitudines, quae mihi sunt eum L Tu tone legendum arbitior propter omnis necellitudines. & sine antiquo in libro scriptum offendi. Pro

pter bominis necessitudines. vi librarii lapsus appareat, qui ob similitudinem harum vocum

Peccarit.

Declara

290쪽

. Variarum Lectionum

Declaratum beneficia, quae is probos O bone tis conseramuir, empe sui, sime opera eoruin, qui arceperami: a facta tua musto probantur, ac sum a laudium in caelum seruntur. CAP. XX. Xi u i At illi sententiae, qua M. Cicero pro M. Marcello usus est, virtutem

ipsius indicans, ac quantum poterat extollens, similis aliquo modo est vox Grasci sapientis, qui se reddere beneficium existimauit, cum laudaret ut ab omnibus, propter id factum, auctor in ipsum beneficii. Cicero Igitur clementiam Cassatis , liberalitatemque, commendare volens: &quantam laudem inde eo secutus esset, ostendere, declarauit id significans, magnam ex accepto beneficio ab ipso gloriam nactum else Marcellum: exclamansque inquit. Est veto fortunatus ille, cuius ex salute

non minor paene ad omnes, quam ad illum ventura sit, laetitia peruenerit. Sit autem omni genere virtutis ornatus ae plane beatus, cuius ex bonis rebus tantopere ceteri gaudeant, oportet. Xenocrates veto Chalcidensis, non in nus lanct tale vῖtae, quam doctrina clarus, cum duceretur a publicanis, quoci Athenis vitam degens, vectigal inquili tum non solutilet, liberatus est ex eorum manibus a Lycurgo oratore, qui indignitatem fam non tulit: dc, ut erat iustus in primis ac seuerus viti voluit etiam Improbitatis sitae paenas dare petulantes illos. Cum igituc postea philosophus ille ineῖdisset in liberos sui liberatoris, ita ipsos allocutus est. Egreῖiam patri vestro pueri optimi gratiam resero : cuncti namq; mortales insum laudant ob ea ossicia, qui bus cinctus est aduersus me: neque tamen id ex stimati potest nomo ab inani laude alienus,:dixisse arroganter: sed ut ostenderet, qui fructus est et honestotum factorum: filitasque ad imi

tandum parentem excitaret. Lycurgus autem Atheniensis tristis vit: vehemensque atque acerbus accusator est habitus. qui tamen innocentia ae grauitate vitae nemini sui temporis cessit. eius mentionem Cicero iterum in Bruto secἰ t. extat quoque oratio ἰpsius, qua accusauit Le cratem ciuem suum, quod periculosis temporibus patriam deseruisset, atque, exportatis inde su s bonis, turpiter Rhodum aufugisset. Idem etiam in iudicium vocavit, ac damnauit Lysiclen, ducem Attiorum elisiarum, cu iis culpa accepta ellet clades a Philippo in Cliaet mea: eius autem accusationis sententiae quaedam, plenae acerbitatis, remanserunt apud Di

dorum siculum in xvi. libro histor ἰarum: ille namque cum infelicem exitum eius belli nat-misset, hoc quoque memoriae prodidit, ac specimen quoddam grauitatis illius date voluit, de

quam vehemens S molestus accusator esset indicare: ut enim probitate morum delectabat M. Virtutique oppressae succurrebat, ita nequitiam vehementiore odio prosequebatur: nec set

re vlio modo poterat flagitia improborum . Hoc autem' nisi fallor iudicium intellexit Aesch; ites in perorat ἰone in Ctesiphontem, cum exemplis impelleret iudices ad imitandam maiorum leueritatem : qui timidos ciues, ac publicae salutis desertores, paenis afficiebant et

Duo loci, duo ram grauium scriptorum , Isocratis Cicero

i ni que , biter se cottis .

N medio libro Isocrates, quem sciapst ad Phampum Macedonem, ostendens

se praeclare intelligere orationem illam parem esse non poste, neque meia tartentiarum: neque luminibiis orationis superioribus suis scriptis, quia on in si initatem aetatis undique illam ornare de expolire non posset, addidit non oportere tamen omittere praeclarum illud, ct quod tantos tructus ferre posset, argum tum, quod si inquit allud praestare non potero, saltem rem adumbrabo: ac rudem incuruianique praebebo iis, ut conficere ac labore tuo adiunsete, quae desiderantur, pollini. verba, politi scitioris haec stant. ἁ ἐνλιν ρα Similis autem huic locus est ille Ciceron s in Bruto, quo commentarios C. Caesaris laudauit, quamuis omnem ornatum orat onis tamquam vestem, illinc detra messe iateretur: dixit que ; Sed dum voluites Ios habere parata, unde sumerent, qui vellent scribere historiam, in piis gratum fortas te secit, qui volunt illa calamistris inurere: sanos quidem homlnes a scribendo deterruit. Idem enim profecto usu veniret illis, qui hypothesin Isocratis nouis argumen us amplificare: atque apiis illi concivilitatibus exornare temptarent: mea te enim prorsus

sensuque

SEARCH

MENU NAVIGATION