장음표시 사용
291쪽
sensuque eaterenta nihil enim omisit accuratus scriptor, ac summus artifex d cendi, quod ita Iiequialatet: quamuis ita de te, iussique viribus loquatur: sed quod reliquit, iudicio, quo semper in eo auctum eii, summaque prudentia scribendi, reliquit. Indicatim , ut cicero tramim rationem re ni prouinciam osten dii, usu 'erbis med eorum, ita etiam Platonem , is simia re, tradenda, eadem
CAP. XXII. N prima epistola vi. libri ad Atticum Cicero, cum de rapinis Appq, exhaustis
axque ς pilata prouincia verba laceret, locutus et i .sus que verbis propriis mcdicorum, qui repletum nimis corpus exinaniunt ac purine a gant. nec Latinis tantum, sed GraecIs etiam non nullis: inquit en m. Sila A is pius, cum ιδ prouinciam curarit: sanguinem miseriti quidquid pois iuerit detraxerit: mihi tradiderir enectam, eam a me non libenter vidit. Ab eadem autem arte vel ba transtulit Plato: idemque simile secutus est in viij. libro de Re rubliea, cum de inst tutis neurii sciue rationibus tyrannorum loqueretur, qui & ipsi, sublatis e ciuitate probis honestisque viris, hoc pacto ipsam purgant: praecipue autem insigni aliqua virtute praedit s cladem interitumq; moliuntur. quorum virtutem aduersam esse suis facinoriabus iudicat Int. cum igitur Socrates illic dixisset struere temper insidias aliquas vitae Ipsorum tyrannum, donec ciuitatem purgariti responde Glauco: aliud dicens, aliud autem animo senis ilens, κx ιν γ cui statim ille. νω, --, Γ νυ σο ικα t ά . si ἀ
initisti illius tegis a purgatione medicorum est: medicἰ namque quidquid corruptum est cusiatione illa tollunt. ac quod integrum est relinquunt: hic vero contra. Addidit Cicero Graecum verbum, quo medici utuntur, cum inedia paene enectos aliquos reficiunt, viresque ipsorum instaurant. Nam quod inquii id Appium non libenter vidisse, hoc quoque conuenit motibus medicorum, qui iniquo animo serre consuerunt, aegrotos . a se prius curatos, alii medico uadi: praesertim cum eorum curatio, morbi naturae seruientium, odioia tuerit: eorum vero, qui postea adhibentur, suauis.
Viseri clatronem pro mancio alta isse ad Homeris fientem , valde celebrem stab ips) etiam alias mine Graece: nime Latine Orparam.
R o Cn. Plancio Ciceto eum honori illius suffragatas fuisse Integras regiones
stenderet: ac nomine etiam gentes illas aeterras appellaret, hoc pacto. Nemo Arpinas non Plancio studuit: nemo Soranus: nemo Casinas: nemo Aquinas, totus ille tractus celebertimus, Venafranus, Alisanus: tota denique nostra illa ,
peta de montuosa: at fidelis, & simplex, & nutrix suorum, regio, se huius
is honore ornari: se augeti dignitate arbitrabatur, videtur allusisse ad locum Homeri, cum v lyta sem ille de Ithaca patria ita induxit, eum Alcinoo, rege Phaeacum, loquentem : nequc enim vitium illius terrae, quod inficiari non poterat: quis enim intulam eam asperam ei te nesciebat 3 caesa uidi, sed maximo ipsus bono compensavit, ita dicens. . potest autem aequo animo ferri loci asperitas, si civitas ibi condita, dote hae praeadita est: egi egieque alit atque iiistituit adolescentes. M. Tullius igitur oci ple de Arpino, votete patria loquens , vicinitateque illa omni, ait aspera &montuora: hane enim naturam esse regionis illius constabat . ut autem Homerus opposuit, bonam illam elle altricem, ita Ipse, quod compensaret id malum, fidelem ac simplicem, fautricemque suorum esse tradit: hae enim vit tutes illi tempori conueniebant,& maximum structum serre Plancio potuerunt. Quod autem obscutius hic secti eruditus scriptor, aperte tractauit in epistola quadam ad Atticum, ubiis verba ipsa poetae posuit: nam ait. Nam Arpinum quid ego te inuitem is δώ-αμ α αα . Cum igitur animo comprehensam haberet similitudinem eorum locorum, sicile fiebat, ut, de Alpino loquens,
Ithacae reminisceretur: atque imitaretur sentem iam Homericam : cum enim domi actas causas scriberet quieto animo, huiuscemodi concinnitates, quibus orationes suasorn
tet, ipsi in mentem veniebant . Sed in primo quoque libio de Oraiore vellum illum pii Y a rem
292쪽
, rem his verbis expressit. Ac si nos, id, quod maxime debet, nostra patria delectici euius reli tanta est vis, ac tanta natura, ut Ithacam illam, in asperriniis saxulis tamquam nidulum, , xam, sapientiis mus vir immortalitati anteponeret, quo amore. & quae sequuntur.
Quid Mileat apud Ciseronem aliquid Trabi pedibus: orllamque huius seramnis ii
Meruri apud Homerum, non eam tamen, quam non mili pluarum.
Lic Asetts multi modi loquendi. significatuique verborum concInniores, qui non solum in usu postea suerunt Graecorum hominum, sed a Latinis quoque
L siptoribus expressi s uni, videntur e poemate Homeri fluxisse: a poeta certe illo, cuius diuina luitio genij vis: ac facultas dicendi admirabilis, usurpati pr ussuerunt: vi quod Cicero in epistola quadam ad Attἰcum inquit. Fratrem meum, Mi te, si habebo, per me ista pedibus trahantur: id est omnem cogitationem istarum rerum abii - , clam, quamuis videam ipsas pessime tractiri ab improbis ciuibus, ac dilacerati . Item in alia. Nam de iudicI s quod quereris, multo laboro mi 'us: trahantur per me pedibus Omnes tei. ἰ-dest statui res tot enses non curare, ac per me iacientur, & m ale undique habeantur omnes rei: translatis enim verbis a rebus, quae vere id patiuntur, Propter ii militudinem aliae, quae alia r aione multum mali iustinetent, trahi pedibus dictae sunt. Homerus igitur in xui. Odysseae, quo loco fingit eali dissimum virum v lyllem, filium admonentem, accurateque ei praecipientem, quae ipsum facere oporteat domi, ne proci intelligant se redii iter pararique, quae ad necem ipsorum faciant: in aliis non nullis, mandauit, ut quamuis videat se iniuriam pati a delibrata illa iuuentute: omnique genere contumeliae vexari, aequo animo patiatur: obliu scatur, que demum se filium est e. Hoc istitur exponens pocta dixit. - , Hine enim potius arbitror doctum et se modum hune loquendi. quam vel a Vulcano Homeri . quem lupplter pedibus tractum e caelo in terram secit: vel ab eiusdem Hectore tracto ab Achille, ut diatus vir in Prouerbiis censitit. ubi pedibus trahere tamquam prouerbium ex plicat . Item ubi describit in Odyssea Impori ni istinum mendicum: narratque quibus verbis ille ausus sit. Vlyssem domo sua ea turbare, i quit, ipsum ei iam hoc illi minatum e se facete. Vetba Hi tiliaee sunt. εἰν - - ποδα i , a. Sed etiam infra, postquam ipsum Vibris inconeei latione vicit, narrans poeta illum vir Tem domo sua, illo pacto eiecisse ait., δι' ἰ
Aperte igitur, & Hitus minatus est se si tum, & Vlysses in ipso secli, quod in vitio Iniuriosum est, de ignominiam non paruam prae se fert. Praeterea cum a politii limῖs scriptorib usurpatum sit, aliquid desiderari, pro amissum illud esse, idem lacundus in primis poeta παεδει eodem significatu cepit, in xlij. libro Odylleae de Vlyile loquens, exposito in Ithacam, eum
recensuit munera data ipsi a Phaeacibus: Omniaque salua inuenit: inquit en Im. ntum, τρια indicauit autem iam pridem Budaeus, diligenti stamus eruditissimusque vir, πιων & ἰαπαξύ. Graecis dici pro desiderio rei amissae teneri: idemque posse in sermone illo de imbris . Ciceronemque utrumque vel bum eodem loco, cum idem significare vellet, expressisse ostendit: in oratione inquam pro Archia poeta, cum ait. conuersa oratione ad accusatorem . Hic in
tabulas desideras Heracliensium publicas, quas, Italico bello Incenso tabulatio, interiisse sciamus omnes . Est ridiculum ad ea, quae habemus nihil dicere : quaerere, quae habetopon possumus.
293쪽
Lampsaceno e cum plenus sit elegantiae: In lututaque multa Graeacorum conuiulorum contineat, quae diligenter scriptor eruditus exponit . ubi igitur, inquit. Fit sermo inter eos de inuitatio, ut Glaeeo more biberetur e hos pos hortatur: poscunt maloribus pocul Is . extremis urbis puto Ciceronem significare voluisse , quod Graeci homines eo tempore, cum scilicet laetItia aliquantulum processisset, τυο μω nx Ooriis dicebant: intelligi enim arbitror opor-
culum, Ciceroni commodum fuerit illo modo reddere, quod idem potest, valetque: In c moediis autem. ἰn quibus licentia bibendi saepe ostenditur, crebro ut opinor haee verba ponebamur. quod intellῖgere licet e veterum comicorum exemplis. quae apud Athenaeum leguntur: In x. enim libro citatur hoc testimonium Sophili e fabula . quae vocabatur ἰν - γ - ἰδιω. α ρκτte uva Du lam, V, - α paulo post altetum hoeis Alexῖd s in cat νε μώω. Οἰ πιμην i χ ἰ- IV, ἀ- δή anc. O Xαittat, κυάΘ- π ombis is i D, Dω : - ω τώ μιχας - . quod si totas lepidissimorum poetarum eomoedias hi beremu , Ee plura. & certἰora huius moris exempla inuenireinus. In seuero etἰam poemavite, & plerumque pleno tristitiae, ac doloris, mentio est huius hilatis instituti Graecorum :Eurip dex enim in Ione Ita inducit Creusae seruum narrantem, quae viderat.
Plutarchus praeterea in Bruto . cum ostenderet natali Ipsus dlet secundisque In rebus sed les eius Graeco mole bibisse: ac vinum libasse. dc victoriae Bruti, & libertati populi Roma- .ni, addidit Brutum, confirmare adhuc ipses in eo studio magis volentem, poposcisse maius is poeulum: inquit enIm. ἔπι μοῦνον iacis iῶσαι , πασι πνάρια, sed apud Honterum qii ne vestigium est huius sermonis: cum fixit Aehillem, videntem domi tuaesbi char;ssimo, viros, hortari Patroclum ut maius poculum afferret: haec enim verba poei, is tae. ιι tiris. uti καΘι . Fuit autem ea partesertasse Cicero breuior, &oliquanto obscurior, quia imitari V luit modum illum loquendit durior enim plerumquaesse consueuit, cum veri t sementias aliquas Graecorum scriptorum . nam obscuritatis non nih;l illie subesse declarat . quod eruditioribus temporibus alij aliter accipiebant. vi osten is dii Paedianus, qui ait. Sunt qui Producta o littera, poscunt, quasi saepe potant. sedis poscunt prouocant intelligendum est . ut sit sensus, prouocant se inuicem. Poscunt, a pi is cerna petunt: maloribus autem poculis, Ut subaudiatur, bibere quaerunt. Sequor autem ipse iudicium Asconij: opinionemque ipsius veram esse puto et maxime cum dixit sub audiari debere, bibere . quamuis desidercm in ipso diligentiam, qua nobis expressum hoe fuisse e Graeco indicaret.
294쪽
expilaurus lacus e IIII declarari que,
quae vis si binus verbi, CAP. II. V i ona io sngulis virtutibus amplum eximiumque est conuenire magna
nimo viro docens Aristoteles In iiij. libro de motibus ad Niconiichum, pismum id in fortitu ine ita seliabere his verbis, a contrario, confirmauit. α δ ἀποτραπιίσαν rι. Locum autem illum vertens
Argyropylus, nee sententiam philosophi: nec vim extremi verbῖ. vIdetur expresis., sile: ita enim reddidit. Nulloque modo comi enit magnanimo pericula fugere ob tim is rem : posse en ἰm ipse arbitror hoc praeclaro animi habitu praeditum quempiam perieulum malus fuga declindire, nec tamen maculae aliquid turpitudinisque tune subire . quod genis rosam beluam in fuga seruare memoriae proditum est: tradit namque hie Ipse leonem, cum hoc faciti non indecore: nec sine dignitate aliqua id facete: Quod vero ad notῖonem verbi illius valet, significat paene quod Plautus, inquit, in Epidico, demissis manibus: inducit enimis ille militem quendam, ita loquentem z imo ii audias Meas pugnas, flagias manibus demit lixis domum . qui namque essule currunt, lactant manus. Aristoteles certe adiuuari cursum hae ratione testatur, verbo hoc ipso usus. in libro de progrestu animantῖum . quamuis illie vetiam bum, quod intelligi hic videtur, addiderit: inquit enim . rati s Θ, irruis oria r ω ἀή Machon autem comicus apud Athenaeum in vi. praecise loeutus est, qui tamen idem v Idetur significasse, motum certe ipsius concitatiorem intellexit: cum Gnim Diphili poetae lepidum consilium exponeret, datum Chaerephonti parasito. ad cenam longe ab oppido, ubi nuptiae celebrabantur,eunti: causamque pollea mus consi Pj aifferret, inquit .
- 1 α ἰκαsam odia δια eis M. Suaserat autem ille, ut ex utraque parte malas,quatuor clauis adacti sulci retr periculum enῖm erat ne in tam longo Iilnere peragendo, dum totum corpus quaisaret, malae distorquerentur: nee munus postea sutim obire pollent, atque ita omnis ille viae labor frustra susceptus esset. Lusit autem Plautus lepide in hac re, immutatis partibus corporis . proque dimittis manibus, dimissis pedibus dicens: hi enim versus ipsius sunt in Pleudulo, ubi inducit coquum ariem suam ineis tentem: atque incredibilia quaedam Ballioni commemorantem. Vbi omnes patinae seris uent, omnes aperio Is odos dimittis pedibus In caelum volat Eum in odorem Gnat Iupisis pii et cotidie. Odor dimissis pedibus t Peccaui insciens, Ouid est v I adimittis manibus is volui dicere: neque enim tantam contumaciam ipsius serre am9ius potuit leno: libereque i-rsum reprehendit, cui, quemadmodum se Purgarit, peccatum confitcns, apparet
Declaratum Cleanthem etiam quendam Samium sitise eiusdem opinionis, ius Nice tus S acusius fuit: qui censuit caelistia omnia, superaquere: terram aurem solam in mundo moueri .
N Lucullo taceto, eum Academ corum consillum desenderet, qu rerum obseu.r tate cognita, temere aliquid aflirmare nollent: ideoque assensionem cohiberent, in significandis tenebris, quibus omnia tem &circumfusa sunt, exposuit plures sententias eruditorum virorum, magnopere inter se dissidentes: itatisque docuit extitille etiam, qui, a reliquis omnibus, dcdoch ssimis hominibus, de impetitis discrepans, arbitratus sit caelum: quaeque in eo sunt, manete: terram veto moueri. quo nihil absurdius videbatur excogitari potuiste, ac magis repugnans opinionibus, teliquorum. Verba ipsius haec sunt. Nicetas Syracusius sui ait Theophrastus in caelum,
is solem, lunam, stellas, sapera denique omnia, stare censet: neque praeter terram, rem ullamis in mundo moueri: quae cum circum axem se summa celeritate conuertat, eadem essici omnia. is quae, si stante terra caelum moueretur: atque hoc etiam Platonem in Timaeo dicere quidam is arbitrantur, sed paulo obscurius. Huius amem admirabilis opinionis meminit quoque Simplicitis in commentariis in ii. librum de caelo, cum Aristoteles ipse in partitione quadam hoe quoque membrum posuisset hoc pacto . cum constet, sidera uniuersumque caelum trans se ii, nec ei latium esse, siue cessantibus ambobus immutationem eam essici: sue ambobus mois tum subeuntibus . ait enim hoc tactum esse, quia extiterint non nulli, quorum Heraclides Ponticus de Aristarchus meminerint, qui censuerint aspectum eundem rerum superarum conquam uia caelum ac sidera quies ant: terra autem circum aequanoctiales orbes ab o
295쪽
casu moueatur, nhe tamen eorum nomen ponit . Plutarchus vero in libro, quem seripsit de forma, quae visitur in orbe Lunae, de idem tetigit, & nomine etiam auctorem huius incredibilis sententiae appellauit: neque tamen ipsi cum Cicerone in hoc conuenit: Cleanthemenim ille quendam timium nominat, qui conatus sit ostendere, eadem effici omnia in caelo, quae nunc nobis apparent, posito caelo ipso manere: terram vero in obliquo circulo,& circum axem suum torqueri. Animaduertendum autem, quod Plutarchus ipse, ae reliqui Graeci dicunt. Ciceronem exprimere voluisse. cum inquit, eadem emes omnia.
Nam, quod idem tradit quoidam existimasse Platonem etiam in Timam idem dicere, sed pa . to obscurius, puto locum hunc cius libri intelligere. Tta A, τμοὶ in A
Declarari loci quidam Ciceronis: emendati, e taris ipsitius dem pauca, qui tigruimur apud Volesor.
Esetts et i Au Ciceronis e vi. libro de Rem grauem: utilemquσregendae ci-u Itali, de quae praeterea non caret ornatu aliquo Orationis, libet hie adnotare: citatur autem illa a Nonio, qxio loco docet plures notiones inueniti verbi comis paro: atque id exemplis optimorum scriptorum confirmat. Quam ob rem te comparet hic ciuis ita necesse est, ut sit contra haec, quae statum ciuitatis per- mouent, semper armatus . non nullae vero maculae apud Nonium verba haec occuparunt. quas mihi videor latis commode sustulis te. qnod tamen melius docti de acuti viri, quorum auctoritati me totum dedo, iudicabunt. Verba praeterea haec eiusdem, e ij. itidem eorundem librorum, ab eodem grammatico citata, quamuἰs ipsius nomen illic positum non sit, a paret de Iustiti apto nuntiata esse, atque hanc ipsam virtutem describere. Quae virtus pra , ter ceteras, totam se ad alienas utilitates porrigit. atque explicate cum enim eommune hoc sit omnium virtutum, ut commoda aliena spectent: nec propositum habeant prodelse iis, qui praediit ipsis fiant, iustitia in primis hoc habet: quae non tantum suas utilitates non procurat, sed damno etiam asticere illum, in cuius animo haeserit, cum oportet, non dub rat. unde alienum bonum vocata est: dc veteres sophistae ipsam ut detrimentosam fugiendam dixerunt:
praestareque iniustum quempiam quam iustum esse . quod si reliquae quoque nullum situm
propriumque fructum sequuntur, maiorem tamen splendorem dignitatemque asserunt, cumulus huius virtutis saepe ignotus obscurusque sit. Ab eodem etiam alio loco ponuntur hareeiusdem scriptoris verba, sumpta ex eodem libro, quibus declaratur iustitiam suisse, quam superioribus verbIs ἰntellexerit. Iustitia foras spectat, & proiecta tota est atque eminet. quamuis illic perperam expectat legatur. Locus M. ciceronis pro Cassio, qui citatur a s tisimo, diligenter animaduersus: aliusque itidem M. Caetas in . tonium, ab eodem
CAP. V. V As Cicero vocavit coronas languidulas in descriptione conuIuli luxurtasi, Pluta
elius videtur I. M appellasse: apud Quintilianum enim haec M. Tullii verba loguntur in vIij. libro . ubi de lumine orationis, quod vocatur, disputat.
Videbar videre alios intrantes: alios vero exeuntes: quosdam ex vino vacillantes, quosdam is hesterna potatione oscitantes; humus erat immunda: lutulenta vino et coronis languidulis, is & spinis cooperta pucium. in Pyriho autem Graecus ille, grauis scriptor, cum acutam lepidamque rationem Metonis cuiusdam Tarentini exponeret, reuocare ciues suos ab arcessendor e illo in Italiam studentis, naciat ipsum, cum dies adesset plebisciti iaciendi r populusque iam sederet, sumpta corona languida, & lacula, ut mos ebriosorum est, lucent eque tibicina, iacontionem ludibundum peruenille, atque ita, sibi auditione secta, dixi siel. quae ab illius habrutus homine expectari non poterant, ac tempori illi, talutique ciuium valde congruebant. ve is ba Plutarchi iunt. in quibus exemplum id est. Ax M. ἐς .ia , Mα-- εἰμιΘ-rs: nos Patrio serii orae coronas liuiuscemodi, floresque, passos vocare consueuimus . Locum veto eum Ciceronis ex olatione pro Gallio sumptum eis Indicio vetetis thei ris cognoui. Aquila namque Romanus, qui de luminibus orationis scripsit, eum exemplum
poneret schematos, appellatia Graecis illo usus est. Talerio Gallio de conuiuio luxurioib.
296쪽
is luxuiiolo. Vt clamor, ut conuicium mulierum. vi symplion laecantus. Videbar mihi vHNis re alios intrantes , allos autem exeuntes t partim ex vino vacillantes, partim hesterna potat o is ne oscitantes. versabatur ἰnter hos Gallius, unguentis oblitus: redimitus ronis. Humus is erat lutulenta vino: coronis languidulis,&spinis cooperta Piscium. cum autem uberius i-plum ponat hie auctor, collaizone iacile ille eastigati potest. desideratur tamen apud Quinti lianiim non nihil, quod integrum illic legitur . verum nomen schematis esse, quod ostendi, certum est: ita enἰm appellatur, quod singulae res subtiliter explicantur: prima tamen littera eius nominis in excusis comi pis est. Detendisse autem se Gallii caulam, accusante M. Caliadio, Cicero ipse memoriae prodidit in Bruto: sed etiam verba quaedam ex eadem orationee, tant ut a Noni ubi docet qui vocati sint a Latinis etiam scriptoribus logi. Admonet autem me quod Cicero in qu It, quosdam hesterna potatione Oscitantes , ut plures maculas tollam ex loco M. Caesii, quem adducit itidem Quintilianus in iiij. libro ex Orailone in Antonium: d scribit enim eum temulentum,vel potius ante oculos audientium ponit: magnae spei Iuuenis, sed turbulenti ingen j: crebroque consilia de magnis rebus mutantis: in aliis autem multis .m quae ipsius editatem aperiunt, haec etiam leguntur tu antἰquis exemplaribus. Quarum
, cuin omnium voce tactuque oscitaret, proximae cuiusque collum amplexu petebat: in exe sis tamen libris est, quod non probo, nec conuenire illic ullo modo puto. vocem tactumquanoscitaret: nec enim ebilus Antonius, somnoque obrutus, nos citare poterat vocem inclamaniacum: tactumue serientium. cum contra clamore e prosundo somno: ictu ue aliquo excitati,
primo oscitent. Quod vero ad sentensam totius loci Ciceronis, quem supra posui, lacit.
Plutarchus quoque in libro ubi quibus signis intestigi possit iracundia furoris
ue dominorum docet: habere enim excandescentiam acerbitatemque naturae, certas quas am notas, quae ipsam aperiant: ut a praetereuntibus intelligi etiam notis illis queat, an domianus aliquatum aedium luxuriosus sit, in enumerandis iis signis, non nulla posuit. quae eademm sunt cum iis, quae a Cicerone tanguntur: quare libuit locum indicare. inquit enim.
is in & quae sequuntur. In primis autem conuenit, quod suppresso nomine auctoris, inquit, a quopiam dictum esse se in vis r Cicero Onim humum lutulentam vino dixit . Euripissis Mitentia inuenta, 'uae conuenit siententiae crudam Cicerora: deiratumque, qui sint divites ex opinione Stoicorum . C A P. VI.MCi cino In oratἰone Corneliana cum dixit sadducuntur autem inde plures sen-
, tentiae ab ipso in Oratore suo. in Neque me diuitiae mouent: quibus omnis Astica. - - nos de Laelios multI venal o, mercatoresque superarunt, videtur ex prelsisse sentenari clam Eut ἰpidis, quam induxit quendam his verbis edentem . M. ii me: ο ι-- Ο κάκις re ita recra: citamur autem hi duo senarii a Plutarcho in libro, quo praeparat adolescentes ad lectionem poetarum: fabula namque poetae ubi erant, periit vetustate. Plato quoque in v. libro de legibus, cum honorem omnem eriperet vulgaribus diuitiis, atque eodem: argumento in illis conterendis uteretur, eodem respexisse manifesto in te is ligitur: nam iisdeni etiam verbis utitur: inquit enim. υῖα, Θ: ,ήθά
-,Iια-. Quod autem fieri non posse inquit, ut iidem homines, & valde diuites.& probi viri sint: statimque aperiendum censuit de quibus diuitibus loqueretur, id non sine causa fecit: intelligebat enim alios esse hoc nomine digniores, quos docti homines, non vulgus, diuites vocarem et id, quod postea Stoici arripuerunt, ut Cicero multis locis testatus est. is nam, quod in epistola ad Trebatium, inquit. Balbus mihi confirmauit te diuitem sutum rum, id utrum Romano more locutus sit, bene nummatum te futurum: an quomodo Stoiis ci dicunt, omnes elle diuites, qui Gelo & tetra frui pollini, postea videro, hoc prorius valet. sed in orat Ione quoque pro P. Sestio, idem breuius tetigit, cum in Gellium, impuriam is hominem, & qui patrimonium deuorarat, inueheretur. Posteaquam rem paternam ab i-- dio intum diuitiis, ad illosophorum regulam perduxit. Neque tamen idiotae tantum bene nummatum diuitem appellarent, verum etiam Peripatetici: qui insimulabant quoque eo nomine Stoicos, discedereque a consuetudine sermonis aiebant. Alexander Aphrodisienis sis in secundum librum Topicorum &ipse contra illos ita arhumentatur. o. o αννυ συ
297쪽
de quae sequuntur. sed infra etiam in eodem libro alium locum indicat, unde duci possunt adisumenta contra hanc ipsorum incredibilem sententiam . Sublatum mendum e II. Gerimis Philippis .
R nix R ore maculam esse in hῖs Ciceronis verbis e h. libro Phil ἰppleatum ,
quam tamen, qui intentis oculis orationes illas inspexere: multumque operae in ipsis purgandis posuere, non viderunt: quod enim in excussis omnibus libila legitur . Duo tamen tempora inciderunt , quibus aliquid contra Caesarem Pompeio suaserim: ea velim reprehendas , si potes. Vnum, ne quinquenndis imperium Caesari prorogaretur: alterum, ne pateretur fieri , ut absentis eius ratio haberetur, ει quae sequuntur, puto legi debere, ceteris omnibus seruatis, ne pateretur serri: ita enim Cicero alibi locutus est. sed ratio etiam ipsa, si accurate attendimus, hanc vetiorem est e lectionem doceti auctoritate enim sua Pompeius, ne id ferretur ad populum, impedire poterat: is promulgatum autem, ne probaretur multitudini, vilis opibus emcere nequibat. In viij. Ita in bro Epistolatum ad Atticum, ubi Cn. Magnum accusat, ae de peccatis eius maximis,&hacis Ipla demum re, queritur. Idem etiam tertio consulatu, postquam esse defensor rei p. coepit, is coitendit, ut x. trib. pl. ferrent, ut absentis ratio haberetur. In libello quoque de senectinis te. cum olim in excitus legeretur: Optimis auspici is ea geri, quae pro reip. salute gererentur: m qu te contra rem p. fierent, contra auspicia fieri, secutus veterum librorum fidem, emendaui, quae contra rem p. serientur, contra auspicia serri. cur carpserit cicero verbum in emoti Amomi, quod iusta reprehensione carere i Videtur.
CAP. VI H. ' O N reprehendἰsset seriasse M. Cicero verbum in epistola M. Antonῖi, ut nullo modo illi tempori: rebusque atrocibus exponendis, aptum, nisi ab Inimico prolatum id solet: ac nisi omnia, quae illic ab eo dicta suissent, criminati atque explodere in animum induxisset: quod enim in ea suerat. Quamobrem vos potἰus animaduertite, virum sit elegantius de partibus utilius, Trebonii mortemri persequi, an Caesaris, contemnens exagitansque Cicero ait. Vtrum inquit elegantius. Atqui hoc bello de elegantia quaeritur: nam Demo maenes quoque in nobili illa oratione pro Ctesiphonte verbum. quod huic paene respondet, in re graui,& ad statum Reip. pertinente, is usurpat. locus autem omnis huic admodum smilis est: inquit enim. κακὲ ha re his πιειμω, Mia me et v πρότειαν sar: σῖ- , ---: οἰ ρμουν i7rai ric
tum horum praestantium oratorum duo verba posuit: quorum alterum honestatem splendoremque: alte tum autem utilitatem commodumque referret: nec me tamen fallit, cum elegans nescio quἰd delicati plerumque ostendat, hoe in eo carpsisse Ciceronem: nam si honestius diaxisset Antonius, nullo pacto notare id potulisset: in peroratione enim quoque pro L. Corneari lio Balbo eodem pacto locutus est: nam inquit. Videte ne utilius vobis & honestius sit, illimis ducibus errare, quam hoc magistro eruditi. Quod autem Antonius eodem in loco,odioso verbo causam Pompeianorum victam ac prostigatam. iugulatam vocavit: Cie is loque ei parti respondit. Si est et iugulata, numquam exurgeret et quod tibi tuisque coniam tingat, execrans illum sociosque, Demosthenes quoque exitium precans Aeschini, idem h Is
is verbis in eadem causa pronuntiatuit. α σει uti me Mic se ἰ τριψε ais iat κι. . nam trans
lationem ipsam criminari non potuit, cum aptissima sit: & ab ipso etiam aliquando usurpa. ta: tantum ipsum exagitat, quod pugnantia loquitur: cum putet, quam iugulatam dicit, potisi te uiuiscere. T. autem Liuius in xxxv. libro superiore verbo, ut Antonius: vsus est, qui tamen c ut opinorὶ non tantum reprehensione caruit, sed laudem quoque meruit et ait enim ..is Is elegantius fictui os dixit, si iudicio patrum, quam si sorti eam rem permisissent . indis uin's b,
298쪽
radiis , Das Graecas 'remias, quibus usus est Cisero in epi ἰοῖ adcam, a Graecis et Ariptoribus chara.
V M epistolis Ciceronis purgandἰs operam dedi: quae infinitis maculis deserismatae erant: sententiasque non nullas Obscuriores,Graecis praesertim verb sillic prolatas, explicaui, non dum incideram in vocem illam, quae Graece , dulcedinem euncta intelligendi superare ceteras omnes suauitates significatur, apud setiptorem ullum eius nationis. quamuis leu ter locum emendarim, s quutus fidem optimi exemplaris r nunc autem, cum prouerbium illud a Graeco quoque a m re celebratum inuenerim, libuit locum indieare. Verba Ciceronis hare sunt. e iiij. lis., bro epistolatum ad Atticum. quare, ut homini curioso. Itam perscribe ad me, quid primus dies r quid seeundus: quid censores: quid Appius, quid illam populi Apuleia: denique etiam quid a te fiat, ad me velim scribasi antea enim libri excusi ha-Debant, lingulati numeroππαν, quod correxi,&ad multitudinis numerum rettuli. quaeve ra est e lectio manifesto nune intelligitur . Themistius igitur peruulgatae huius sententiaemeni Ionem secit in oratione quam vocavit tua Misi . cum ostenderet se m rifico amore rerum suarum cognoscendarum teneri: diissentireque in hoc ab ingenἰo plurimorum, qui si nas res curiose inuestigant: sitas propriatque negligunt, ita autem locutus est elegans, em ruditusque scriptor , A N me , ὼκ - κω - ρυο : - ανα. A μ. - c φασι )---ἰνω a. m. m Mox. nam In ea re exponenda sabellam Aesopi ait gerat, qui iradidit ungulos homines
duas manticas gestarer alteram, in pectore: alteram vero, in tergo: ambas autem rebus in i s resertas esse . sed anteriorem et alienis: posteriorem vero . propriis illius, qui manticas illas fert. unde fieri ut homines sua Ipso tum mala non videant: aliena autem acute atque exquisitet perspiciant. quare optat ille politus vir ut manticae conuertantur, ut sua tantum intueri u leat: aliena autem nullo modo: cuius praefati desiderij sui, ac graui proboque virod gni, tationem reddit, communi illa sententia, quam tamen aliquantulum emendat, ut qui putet non
omnia scire lucundissimium esse, sed res tantum bonas. Catullus igitur in extremo tam rim Varum cum inquit, Sed non videmus manticae, quod In tergo est, respexit & ipse ad Abel in lam Aesopi: nec non Horatius in Satyra tertia secundi libri. dicens, Dixerit insanu n quim me, totidem audiet: atque Respicete ignoto discet pendentia do: quam autem manticam Catullus, Graecus ille ictIptor vocavit . Superiori autem timilis locus est hie in xiis. libro earundem epistolarum, quem citam tune aliquantulum deprauatum correxi, eodem fidelissimi libri auxilio: nee enim adhuc in ea verba Graeca incideram, quae postea repperi a Pud Dionysium Halicarnasseum, accuratum magistium dicendi. Poli verba igitur Cicero nis, quibus petit ab Attico . ut se iuuet consito, utrum aperte improbum iuuenem, scatris filium , aspernetur ae respuat, an astute in eo negotio se gerat, ac dolo utatur. cum Platari imcum, illi sententiae exponendae accommodatum, usurpallet: verbaque Graeca eius poetae, - posuisset, legitur: ut enim Pindaro, se-μσι , In , aere iis . . . cum autem indicata sim locum illum tactum etiam esse a Platone in ij. libro Politiae, quo etiam firmo praesidio Graeca verba, tui plter inquinata, sicilius emendaui, extrema haec apud philolontium illum Hesanitissimum non leguntur. Succurrit igitur huic rei Halicarnaileus. qui inlicito de com-
να positione verborum, inquit: bet .me uar. νινι, αι A et ita - Te mis . loquitur autem de tribus illis formis dicendi, quas Graeci vocant, differentiisque ipsarum: cum enim primam secundamque nominibus translatis vocarit: Prioremque xc exir posteriorem vero appellarit, aut tertiam. temperatam ex ambabus illis, quomodo vocet, se dubitare dicit: statimque verba illa adiunait. In libris autem excusis Ciceronis legebatur prius α rc .li, mendole ut hoc etiam testimonio confirmatur: qu Id vero existimem valere illic extrema duo verba indicabo, quamuis certi nihil de illis habeam, .cum in reliquis Orminibus diuinis limi eius poetae locus ille non inueniat ut earbitror enim significare, ei τε νε- liniν, ut verum fateat, & quem ad inoduin res ipsi se habet, aperiam: nam videtur labem aliquam affore culpamque tam incerto animo de aliqua re esse: hominesque ea de causa id tegere consuetiunt: ipse tamen veritatem eius rei poeta di
xerat se velle patefacere, atque eum postea secutus M. Tullius, quid haberet ambiguum, libere indicauit. Emolumen um
299쪽
T limentum aliam etiam notion babere, qua vulgo putetur: nec ab opin viatio optim , testimonia veterim comprobatum.
pMocvMzNτvM non idem semper apud optῖmos Latinae lἰnguae auctores valet. sed non tantum res diuersas potest, verum etiam contrarias: nunc enim quaestum siu Ectia gnificat, aliquidue quod conducat: nunc vero quod operosum est,ae magnum studia uiti requirit. probare exemplis significare emolumentum, quod iuuet. necessarium non est, cum plerumque ita capiatur: alteram autem hanc eius notionem, nouam auribus multorum,ue dii bellem primo suturam puto: auctoritatibus tamen allatis ipsam non repudiatum iri sp to. C. Igitur Canar, elegans rerum suarum scriptor, in primo commentatio de bello Gallia. co, quo loco legationi suae respondentem Ariovistum commemorat ita dixisse. Praeterea is se neque sine exercitu in eas partes Galliae venire audere, quas Caesar possideret : ne eis exercitum sine magno commeatu , atque emolumento, in unum locum contrahere pone, manifesto Ita cepit: neque enim emolumentum , quaestusque ullus fit in contrahendo exercitu, sed contra sumptus ingenti atque iactum pecuniae immanis: neque id rationibus ea ius Regis, eique quod probare volebat, accommodatum ullo pacto erat . contra autem post riot haee eius verbi vis, notioque infrequentior, mitisce quadrat sententiae Ariovisti: ostenditque, quod tempus illud postillabat: quis enim non intelligit magnum inisedimentium esse, exeretium e pluribus diuersisq; sedibus in unum locum contraherer contractumque postea in alias tetras ducere. Praeterea M. Varro eodem modo videtur id usurpalle in iij. libro de re rustica, ac multiplex denique negotium, iii agnum emolumentum appellasse, cum Axἰum, tranis iacto iam secundo actu, ut Putabat, ita induxit loquentem. Nec de cocleis ac gliribus qua in ro, quod reliquum est; neque enim in guum emolumentum esse potes h. significat enim se nolute quempiam occupari in disputatione de cocless ac glitibus, quae reliquae partes erant sermonis ad venationem pertinentis, quia cognitio illarum rerum obscura dissicilisque non foret: nam valere illic emolumentum hoc quod dixi, non quaestum fructumque, manifesto percipit ut ex iis, quae statim respondet Appius: reprehendit enim ille Axium, quod existimet rem ilialam apertam procliuemque esse: ac non paruas dii sicultates in illa re, recte ordineque tracta .. da, elle declarat. Verba eius haec sunt. Noa stac, tam simplex est inquit Appius, quam ta- putas o, Axi nostet: nam dc idoneas sub dio sumendus locus co leariis de quae sequuntur.
Quis autem non assentiatur auctoritati duorum maximorum scriptorum nam ne maculae
liquid illle inelle quis putet, testificor me vetustissimos libros utriusque auctoris vidisse : nec discrim rus quippiam a recepta lectione illic Inuenisse. Constitueram satis, ut opinor, receptam, vetamque lectionem,superioris huiux C. Caesis stoei ; animaduerti tamen postea desiderati adhue quiddam, ut firma penitus illa, certaque Esse ab omnibus cognoscereturi, atq; hoc, quia vetiis o nio docti viri, de clari in hoc genere studiorum, aduersabatur; qui temptauerat ipsam, di ad quoddam tempus deprauatam esse existimarat; pro emolumento enim, legi debere, molimento, confisus iudicio, tignificarat: quam sententiam suam diuulgauerat, & que admodum inultis si s , ita ei iam mihi ipsi Romae aperuerat, ac paene persuaserat; uniue post editos meos hos libros non desuere, qui mihi illam laudarent, ac veriorem mea crederent , Quin etiam, cum Fulvius Vrsinus commentarios illos excudendos curaret, reserens se multis partibus ad iudicium d ligentis, & eruditi viri, in margitie eorum adnotauit hane Gab Helis 'Facini emendat onem. Cum autem iam excudetentur hi libri, quos in manibus modo hisbeo, antequam ad hunc locum peruentum citet totam rem in litteras Faemo significaui, qui error eiu suum agnouit; teiponditque gaudere te, quod didicus , locupletiorem filiae, gemino signifieaiu huius nominis, Latinum sermonem; tunc autem coniecturam illam, quamuis dii te ininatam refellere nolui; atque honori ipsius, existimationique seruiui, amici hominis, de Optime de lingua Latina meriti. Testis niti, perit togus huius narrationῖs, ct is quidem moguus Agrauis, quem supra appellaui, Fulvius, ad quem epistolam Faerni multo post misi. Guod accusian Catullus in amoribus ac deliciis Vs, declaratis eo me virium est se omn uis, qui formara suam valde expeti vident: atque imbecit i L consilio, propter aetatem, sini. CAP. VI.o u sto asti et v R Catullus de sinistro ingen o Iuuenisi, formosi tueri, quod de
suum, de aliorum elegantium virorum amorem postponeret amori Pisaurens s e
iusdam, mendici hominis atqne abi . insimulat autem ipsum huius rectati dum bus
300쪽
bus ep grammatis, altero hendecasyllabo: altero vero alternis versibus lone usculis. Hend e,syllabi initium. O qui flosculus es Iuventiorum. Illius, cuius posteriores versus uno is pede minores. Nemo ne in tanto potuit populo esse Iuuenti. Quod autem Catullus magno eum dolore in illo ipso, cuius amore nagrabat, experiebatur: nec ferre poterat. Aristophanes in Equitibus, commune este omnium eius aetatis ottendit, ut neglectis amatoribus p Diioribus, totos se tradant hominibus tenuissimis, atque omni macula inquinariis mis. Custi enim induceret in ea fabula Agoram tum accusantem mores populi Atheniensis, qui ct se, de alios multos honestos viros, o utiles Rei p. ci ues, acerrimos ipsius amatores, repudiaret: nee ad se aecedere sineret: Cleonem autem improbissimum, & ibrdidit simum mortilem foueret, inquit imagine utens: & Iusmodi ille vita dc moribus esset ostendens, eum similem esse pus ris qui amantur: neque enim probos viros, egregiisque animi dotibus praeditos, recipere. venti quoque faciunt: sed effundere se totum in amorem vilium personarum : humillimasque is ines, ae ministeria sordida tractantium. verba poetae haec sunt. A oia , -- π ύ: .. Oμmη ή πῖ παῶ πὰ ἰρωμίως Ti e q. - : t m εἰ riani. A- λ. et δε σι, - κω - ποημve, - λ reti δίδως Fuit utili r id, de quo eum, eo ex stulat Catullus, non proprium tu uentii vitium, sed quasi rei ipsius: omniumque, qui intelligerent se in amoribus ab aliquibus ac deliciis haberi, ut semper deterrimum quemque sumerent atque eum amplexarentur . nam libidinoso hoc etiam tenemque amore arsiisse te pidum hunc poetam, indicio ipsius cognoscimus: neque enim duobus his tantum eatmin; laus deseἰpso id edidit, sed aliis etiam, ut quo significauit, si liceat sibi suauissimos ipsius oe los basiare, se numquam saturum inde futurum: nec non quo docuit, postquam id. quod tanis
topere concupiebat dolo adeptus est: suaviolumque surripuit, ex ea re non mirificam volu-litatem, sed acerbissimam paenam se conse Ium. adeo sunt incerta desideria amatorum: v uptatesque eorum aegritudine temperatae. sementiae M. Vamniis, qvi laudauit Estinentiam viro Imwmque manarum,. onenditur e renare teli omum P a chi, idem con moramis .
C A P. XII. E K ε A biee M. Varronis de vita populi Romani libro ii. quae ei tantur a Non o.
Qua abstinentia viii, mulieresque R. iuerint, quod a rege munera eorum volu rit nemo accipere, pronunt zata fuerunt de Pyrrho rege Epirotarum, qui cum vicis. set Romanos: misissetque Romam oratorem Cineam Thessalum, cuius opera atque eloquentia in magnis rebus utebatur. eidemque dedisset quibus muneraretur, di principes viros,&ips rum uxores, fine suo conciliandi sibi ea latione animos R manorum, excidit. admirabili enῖm quodam consensu dona illius repudiata ii insitania erat eius sentis, illis temporibus abstinentia, quod merito doctissimus vir in vita generos illius populi significanda eommemorauit. Idem autem Plutarchus in regis eius vita exponenda testatus est, qui addidit etiam quid roonderint temperantes illi homines, ac magni spiritus, quo factum suum tuerentur: nee viis derentur nimis rustice id fecisse: inquit eniim Piliari εν.κινί- , -τ. - ααδ aereis, - δῆτα - σιν iam. ν-αμ οῦ me; τοῦ A GAις, ά .' - α - res Mais ηασα, ἔνι muδῶν γυwωαν, - τα ac Ba in se θυμα :ου .QMeritvir de veri a te lectinis versus carrulliam in epigrammi. te, quo titulis poma chinaeia .
L et o A N s Catulli carmen, quo laudauit poema Cinnae, smyrnam appellastum, multis modis deformatum lacerumque est, ut autem nunc praeteream n ta ipsius apertaque vulnera: quibus mederi me fateor non po sie, vereor ne ex tremum verbum antepenultimi versus mendosum sit, in iis libris, in quibus I gitur. Parua mei mihi sint cordi monumenta sodalis: nam sunt etiam excusi. qui labor s habent: atque ij quidem primis temporibus impressi, antequam tanta licentia per antiquorum auctorum scripta peruaderet, atque Omnia contaminaret. & sane in pluri scriptis exemplatibus postrema illa pars eius carminis defecit: neutrumque horum verborum
illic est: in duobus tamen calamo exaraus, laboris iuueni, in nullo autem sedatis; quare sit au