장음표시 사용
301쪽
et utra illarum vocum propria rectae, veraque est, magis probo lectionem, quae laboris habet i magisque illam conuenire personae Piuo, vi loquatur extremis duobus versibus, non da
Cinnae poemate, sed de suo. quo se delectari Catullus dicit, exemplo Cinnani illius operis ,
quod eum magnum non esset, cum tamen per fictum foret, aeternum futurum sperabat e neque enIm videtur recte Catulluε operosum alterius, quod seri in caelum, poema, potuisse paris
monimenta appellare . nihil sane de hoc certi, icrupulum tamen, qui mihi exortus esset, non sine causa s vi arbitror P aperui, si quem fructum elegantissimo, atque eidem doctissmopoetae, ferret. Smyrna autem hoc Cinnae hexametris versibuslcriptum erat .vt Seruit grammatici indicio perspicitur, qui in commentario in ptimum librum Georgicorum duos lin. is de versus citauit. Te matutinuβ stentem cons Perit eous. Et flentem paulo vid i post hosperus idem. Flauim quoque soli pater sumpsit exemplum ex eo poemate, scribens. Cinis . na autem in Smyrna huius rabis vixit : Cinna vero hic poeta ille est, qui erro te populi necatus suit, inflammati ab Antoni se in C curra intus sectores, cum cognominis esset uni.
Notatu .r verba cylindam, eliganter translata ab Gerane: quo modo etiam Graeca,
bis res ia capi 'm' tur a scriptoribus eo se me. CAP. XIIII.
V u et ita si mrtes res non nullae Inter se, ut verba propria Ipsarum ad alias ostenadendas transferamur, siue nomἰne illae careant: siue suo reli , apertius mutuatis Indieem uer atque id non in una tantum lingua, sed in pluribus etiam eadem ratione contingit, quo magis similitudo ipserum declaratur. Cicero igiis tur in L. Pisonem cum inquit. in quo tu accepta tamen, & deuorata pecunia
is utinachorum, centum talenta euomere non poteras, duobus verbis translatis aperte quod voluit . tignificauit et .sed priore nunc relicto, quod tamen & ipsum rei exprimendae mitis oee aptum suit,& a Catullo quoque eodem pacto usurpatur, cum inquit, C. Caesarem peti tinis gens et aut quid hic potest. Nisi uncta deuorare patrimonia Quod ad posterius pertinet, non Leiledici potest quantopere illi e quadret euomere: nec proprii lis verbis melius res exprimi
potuit, quam hoc alieno significata est, & paene ante oculos posita. Ante Ciceronem tamen, Plautus in Curculione hoc verbo eodem pacto aptitsime est usus, cum secit militem hoc modo is lenonem urgentem et statis ilico: Atque argentum propere propera vomere. vi autem ab ea te verbum nobilissimi hi Latini auctores sumpserunt, ita quoque lepidissimus eo micus in fabula, cuius est index cum enim initio eius comoediae induxerit poeta Diacaeopolim senem memoria repetentem gaudia, quae in vita adeptus erat: quae pauca suerant. primum enumerauit, cum Cleon, ille turdulentus &improbus cluls. quinque talenta, quae fraude abstulerat, euomuit: & opera equitum virtuteque reddere coactus est. verba Aristophanis is haee sum. Eν' ἀ nos quoque patrio nostro sermone ita loquimur: Verbumque inde mutuamur, cum minam ut alicui nos effecturos, ut pecuniam improbe partam, surreptamque reddat: plures enim ornatus nostra oratio communes ipsi cum Graeco, Latinoque sermone habet. Praeterea quod Cicero. in eodem verbo translato ad aliam rem, in Laelio inquit. Tamen is pati non possit, ut non a is quirat aliquem, apud quem evomat virus acerbitatis suae. valet enim illic eiiciat: ut enim esbus non coctus eiicitur, ita odium rabiesque illa effundi ac spargi in aliquos necessse habet: usurpatum quoque eodem sensu Graecum inueni apud Aeschylum in Eumenidibus, eum, qui ex illis constabat, chorum ira Apollo accusauit, quod pati non posset se victum in iudidio ris
, ται Y ... νηδικ. ἀ M, G--ἄν, . Aν AM M. qu In autem primas obtineant in illustranda omni lingua aptae translationes dubitari non potest, quarum vim ut paucor uni aliorum ornamentorum, qui tenuerit, is integritatem vimque alicuius let monis tenere exi. si mandusi quod tetigit etiam Plutarchus invita Demosthenis, cum collatis iactis eius orat iis, omnique vita cum rationibus Ciceronis, rationem reddidit, cur non disputasset, uter eorum iucundior vehementiorque Orator esses: neque enim se parem esse consessus est iudicio de hae te iaciendo, cum pulchritudinem Romanae linguae, breuitatemque: nec non transislationes nominum, atque elegantem eorum structuram, non intelligeret: vi vir Graecus.& qui summo studio atque exercitatio ite in candore Latini sermonis versatus non esset . Exemplum eiusdem animaduersionis hoc etiam certum est quamuis non desuerint veteres auctores. qui vocMi hanc, non debere censuerint in quod cum su. percilium vocetur nota pars humanae frontis , eodem etiam verbo appellat ut elatior pata
collis, quod emineat, ut locutua quoquς cst T. Liuiu. ia initi, libro ab Urbe condita.
302쪽
is Is eum supercilio haud procul distantis tumuli ab Vrbe in striamin aciem ostendἰsset, & qua
is sequuntur: oee non Virgilius in primo Georgicorum, ita canens. Eece supercilio clivosim .tranulis undam. Graecos autem suo verbo, quod huic Latino respondet, vertices quoidam montium appellasse , N veteres grammatici testantur: de exemplis poetarum resi quorumque scriptotum confirmatur: Homerus enim ut aliis in locis, ita in iij. II ad s hoc usurpau t, eum is cecinit. ιιδ ἰώ Δαι in patrio etiam nostro sermone hoe seruari apertum est, eum lassarum aggeres nonnullos ciglioni, vocemus, sine dubio a similitudine partium illarum, quae natura tamquam propugnacula oculorum formauit. Polybius etiam in ii. libro historiatum in accusando C. Flaminio cos. erratoque ipsius monstrando, qui ita struxit a9em, ut fluuius stringeret terga suorum, fluminis appellauit: supercilium v
Idem etiam in excerptis xi. libri fossae vocavit quasi labrum, a simiat dine humani oris. Pondosa, quaedam carmina catulli, quae manca ri tur, partibus
ipsorum quibusdam vetunate amisis. CAP. XV.
Axpi meeum queror de iniurias aperῖorum temporum quod magnam partem optimorum auctorum nobis eripuerunt, & quod eos etiam . quos uiuos reliquerunt,mutilos undique lacerosq; ad nos transmiserunt: non parum autem me
angit damnum quod in Catullo factum est: ipse enim in primis utrumque malum miserabiliter perpessus est,quo poeta nihil ingeniosius: nihil eruditius: nihil iucundius excogitari potest. vi taceam purum sermonem, uua una re ceteris paene omnibus ant
cellit, ut liquido etiam inde cognoicatur Romae vixille: multumque studii in obseruantia Latinae linguae posuisse ..ut igitur turpillimis aliis maculis inquinatus est, ita hoc etiam viistio laborat, quod epigrammata ipuus i ut videtur saepe confusa sunt, eum alicuius stam pars propinquo adhaesit, quod manifesto euenit in Hendeca yllabo in Camerium, cuius nuneis initium est. irascere iterum meis iambis. Immerentibus unice imperator : duo enim hi versus principium erant earm nis, quo maledixi let. C. Caesarie eius autem reliqua pars mi ita est. nam quod iterum dixit, certum est poetam antea ipsum laesta atroci carmine: cuius
is initium est . Quis hoc potest videre, quis potest pati Nisi impudieus,& vorax, & aleo: plinis cipium autem carminis in Camerium liquido intelligitur esse. Oro, si tibi set te non mo- is testum est, Demonsttes ubi sint tuae tenebrae: ita enim sententiae haerent sibi ipsis: nihil. que alienum hie, temereque inculcatum est. Videndum igitur accurate an idem contigetieri in altero illo Hendecasyllabo, quod incipit, ut nune est in oculis libris , Acme illa, illa pueruis la des utina .i Tota milia me decem Poposcit. i e sane vereor ne octo primi versus separati deis beani ab Inserioribusia principiumq; sequentis hendecasyllabi sit. Adeste hendecasyllabi quotcstis . nam quod agit poeta ab hoc loco diuersum ab eo est, quod superioribus versibus ostenaditur. Praeterea extrema sententia em armIn Is imperiecta est: quis enim sensum ullum iari doneum Hiceret umquam illis verbis. Non est sana puella: nec rogate Qualis st: solet, , haec imaginosum, vel quis potius non desiderari aliquid fateretur. Aut igitur meo iudicis diuerium hoc est epigramma a superiore: aut si tarte coniunctum olim suit, ad eandemque
personam pertinult, quae in medio posita erant: inde autem nunc eiecta sunt, diuersa quaa videntur, atqui nia copulinant: nam inferiore hac parte usque ad extremum continuata, qu ritur de inint i a mulieris, quam moecham vocat: nomine autem numquam appellat, quod pugillares, in quibus versus sui scripti erant, reddere nollet: unde ad Eendecalyllabos confugit: κb ipsisque auxiliuiti petit: ut, pauore illi iniecto, cogant reddere carmina, quae acceperat et vi ut illam facili 0s agnoscere pollent, describit eam, cum magna ipsius ignominia. In e in dem etiam hoe hendecasyllabo versus illos. Quod si non aliud potest, ruborem Futeo cari nis exprimamus ore. suerunt qui curiose magis quam vere interpretati sint, existimantes poeatam intellexiste tormenti genus apud veteres canis appellati, cuius etiam mentionem fecisseis Plautum ostendunt in Curculione bis verbis. Delicatum te hodie iaciam cum catello via cubes: Ferreo ego dico. Sex. quoque Pompeius illius meminit, qui tamen non tormentig - nus, sed vinculi esse docet his vobis. Catulos quoddam genus vinculi, quod interdum canis V appellatur. Instrumentum vero hoc ad frenandum potius, coercendumque, quam ad expri-mςndym factum videtur, quod hic non quadrat . quale senium horum versicut umesie, pu
303쪽
to , si Impetrare non misumus, quod volumus. ut reddat poritur M saltem eontumeliis in ilialam iactis, faciamus ut erubescat. quod tamen inquit dissiciae quoque iactu erit, quia os d ium habet: seontemque ab omni pudore vacuam, ut serreum hie valeat durum . de sane Ari . stophanes quoque pullis mus icti tor, in sabula Acharnanibus σιμοῖν vocavit impudentem hominem, dicens .i iαι νώ - σι ei
oe V, hic M. Varronis de lingua Latina libro quἰnto, ubi de pecore disserit,
valde corruptiis est in excusis exemplaribus, in quibus hoc modo legitur. Catulus a sagaci sensu & acutis: hinc canis, nisi quod tuba & eornu quod signum eum dente canere dicuntur, quod hic item & noctuculus in custodia de in venando signum voce dat cinis dictus antiquus autem & fidelis ille liber, cuius t si motita saepe utor, si non omnino in t Fre, minui xamen deprauate . habet. Catulus, is , sagaci sensu de acuto catulus; hinc canis: nisi quod ut tuba ac cornua . quod signum cum si dente canete dicuntur, quod hici em Veci 'ciulacus inς ustodia, de in venando signum v is ce dat, canis dictus: mendum enim, quod i tum svi Opinor; restat, nunc facile corrigi potest . si namque sublata postrema littera, Pro dente scripseris dent, omnis lux reddita hute.
antea obscuro ac pleno trnebra una, loco. cri L. Cum enim duas rationes huius nominis, canἰs reddat, priore iam expi cAta, docet canum a canendo Potuit te nominari: ut autem inde appeis latum irium probet e constituatque My sen hoc, ostendit alias res. quae signum dant, ut tubam ae cornua in exercitu, cancre dici . vi dc Dan sim tur.&iplum. signum it dem latratu dantem, inde eanem nomin tum: testimoniis x tem auctorum confirmare tubam cornua'; eanere die . iuperuacaneum est. Adiuuat autem hanc emendationem atque omnem scrupulum,
si aliquis alicui relictus est, euelli , quod in vij. etiam libro ab eadem re impositum nomen huie quadrupedi dicit, atque idem quamuis breuius, triai : haec enim eius verba sunt, quae salis inexcutis libris maculis non nulbs respersa sunt i cum tamen in eodem exemplari ita legati is aur. Canes, quod latrai siguum dant, ut signa canunt, canes appellati. An ἰ maduerte .dum vero non dubitare doctissimum virum, quin is, qui in custodia de in venatu signum dat, a canendo canis vocatus fuerit, cum tamen chii, tallor non stulte aliquis existimare posset id nomen inde ipsum traxisse, quiad canem in eo munere imitetur, cuius proprium est custodire: vnd. in Ag,memnone Aeschyli, iuraus, qui impolitus erat illi curae, ut seruaret flammam elatam, . Quod signum conuenerax lvj Capyi: pie Ius a diis immorialibus, ut finem imponerent sula liboribus. ostendit se tamquam canem allidere domi Atridatum e haec autem ipsius verba. . - . initio statim eius sabulae Q. , --: F απινα - πυ- , exaeta : imi , μοῦ ἐκ δ' I
ictu pulus testat in verbis Varronis, va lata equescripturae, vera ne lectio sit noctiaculus. vi
in ociis, adhuc libris legitur, an in hoc quoque sequendum sit antiquum exemplar, in quo
. Resistita sententia in oratanae pro P. Senio, eo loco , . quo Celsitim infamia obruit. I. . C A P. XV II. i
MCiet nouis locus pro P. Sinto ut opinorὶ corruptus est In excusis libris, qui, putant ut fideliores, ubi vexatori nibus contumeliis Gellium .improbissimum hominem: unumque e P. Clodii sodalibu5: nam oratorie illι tot tantaque flagit Ia non exprobrare Ciceronem , sed veros ibido .vitaς ipsus aperire, declaratur etiam testimonio Ca-- tulli eadem ipsi obiic entis. Vbi enim inquit. Dcinde ex impuro adolescente de petulante, po-- steaquam rem patit nam ab id otarum diui iis ad philosi pliorum rigulam perduxit, Graeculumis se, a q; otio tu in putari voluit: studio litterarum se subito dedidit, nihil sane a te iuvabatur,anaiari- tortae. libelli etiam pro vino saepe oppignerabantur, manebat insaturabile abdoment copiae - deficiebant: mendum esse puto, atque id in iis ipsis verbis, nihil sane a te iuvabatur, in qu biis - iamquam in saliniis quibusdam haei eo: nam cetera integra dc plana sunt. cum autem incide .i m in hune loeum apud nescio quem veterem gramaticum ita seriptum. Nihil sane Attae iuva.
. biiu anagnostaea libelli et i m pro vinu .i Uς oppigua 'autur, arbitror hanc lectionem veram
304쪽
esse: Attam enim cognomen Quintii poetae surtae testimonio Sex. Pompei j cognoscimiis.
scripsit tamen ille etἰam epigrammata: nam exempla quoque a veteribus Inde sumuntur, ut a Nonio, ubi docet veteres auctores muliebri etiam genere vocasse crines: cum enim id primum is confirmasset auctositate Plauti, addidit. Atta in epigrammatibus. Praeterea tu sis dissolutam crine capillus. Horatius quoque in epistola ad Augustum Caesarem ipsius mentionem se eit. Sensus autem Ciceronis, ita loco purgato, hic erit. non potuisse etiam in ea otiosa vita aequo animo vivere Gellium, quia libidines animum eius distrahebant: nee praeterea eruditum ingeniosumque hominem, cuius ille opera fortasse tunc adolescentis, utebatur pro anagnosta: quod debuit illud non mediocriter iuuare, fructum aliquem ipsi tulisse,atq; id quia tui pissimis cupiditatibus vexatus erat, ut accurate exposuit Cicero ipse. od autem multitudin s numero usus est, Attae dicens, quamuis unum intelligat, usurpatum esse hunem dum dicendi alibi a M. Tullio notum puto: sed Graeci quoque elegantes scriptores ita saepe loeuti sunt: in iis Themist usi notatione, cuius index est Sophistes ἐν ait enim, colligens inita is micos Aristotelis. A, -- ---Aesari n-R Urser quattuor enim intelligit, nominibus eorum positis, qui in sempiis suis laeierunt doctissimum virum, non sinsulia nomianibus plures cognomines continent ut .stris fueris Da itas, quem intellexis Gero in tam de Iura et o oraculum ipse editum sit . CAR XV UI.
Apulet As qui fuerit sactumque ipsius de quo Clcero breuῖter in Ila quae te. stant librἰ de fato meminit in legitur apud Sudam: tria tur enim fuisse studiis,
grammat leus, Telmissensis patria, qui conuicia iacere In omnes solitus sit, vene diis quidem immortalibus parceret: quare cum virus acerbitatis suae in Attalum ei iam Pergami regem euomui stet, insidiatorem illum vitae suae habuit . Aecesserat en m Daphitas ad Pythiam irridendi animo, ac ludibri j denique causa: quae
seratque an equum inuenturus esset. cum autem latum editum illi esset, cito inuentutum,psum statim palam dixisse, nec sibi equum umquam sui illa: nec se amisisse: rediens autem e ceptus ab Attalo est. imperioque ipsius e rupe deiecti is, quae vocabatur equus, unde moriens cognouit oraculum salium non fuisse. Hoc igitur significare voluit M. Tullius eum inquit -- In aliis autem fortuita quaedam esse possunt, ut in illo naufrago, ut in Icadis, ut in Daphita.
is quaedam etiam PosidonIus c pacemaei stri dixerim comminisci videtur: sunt quidem ablueri da. Quid enim si Daphitae satum fuit, ex equo cadere, atque ita perire, ex hoc ne equo,
- qu eum equus non esset, nomen habebat alienum t Strabo autem in xii j. libro,&ipse narrat hune conuiciatorem, qui resti versibus laeserat, abi sis paena affectum suisse: in erue que actum, eo ipso in loco, quem antea oraculum ipsi editum ostenderate montem auteni fuisse, qui vocaretur thorax, cum responsum esset, ut thoracem caueret: dii Ierit autem illi e eruditus sci ptot de Magnesia quae a vicinitate fluminis. Ση vocaretur : e n minis namque ipsi erat urbs alia, appellata. verba eius haec sunt: nam versus - tIam quibus Daphitas prouocauit aduersus se reges posuit. κi m A e. - μώω Θίρακι, Ub εα ι ι - διανι αυτῶ λιμ πιι, την Sequutus igitur Cicero videtur alterum illum auctorem.
unde ea, quae commemorat Sudas sumpta sunt: discrepant autem manu , di in genera mortis, de in voce Apollinis Pythii. Emendarus lacus in II. libro Ciceronis de Detibus, ubi de atrocibus ι
ras in corum queritur: narratque cui existus impia
inbrum facta consecum sui. CAP. XIX. V M bona pars librorum, qui restant de legibus cnam plures scripsisse C esronem, & plurimis certis coniecturis, & testimonio antiquorum grammaticorum intelligitur J egeat opera felicis alicuius correctoris, tum locus hic, unde nunc maculam quandam delere conabor: est enim miserum in modum lacta aς delamatus: neque tamen, cum maioribus vulneribus mederi nequeam ,
305쪽
Liber Vigesimus secundu S. 269
silam hane plagam diutius illic nianere patiar: nihil enim in tam grauἰ politoque sciiptore
vitiosum corruptumque elle deberet, & leuiora etiam menda apud elim molesta sunt .i ubi is tui de paenis impiorum in ii. libro disputat: resictisque exemplis tragicorum, ostendit sei potius, quae ante oculos sunt, Velle attingere, purgata persona sua: constitutaque commem isatione earum rerum, quae supra fortunam hominis esse videbantur, cum, vi suspicari pollumus, omnem eum locum diligenter persecutus esset, qui tamen iniucla temporum petiit, a . didit haeci quae nunc illic verba sequuntur. Omnia tum, perditorum ciuium scelere, disces. - su meo, religionum iura polluta sunt: vexati nostri lares familiares, in eorum sedibus exaedi . ficatum templum licentiae, pulsus a delubris, is qui illa seruarat, circumspicit haec celeriter se animus nihil enim attinet quemquam nominariὶ qui sint rerum exitus consecuti. manifestoi Clod tanum illud tempus: sutoremque tribunicium significans, cum eiectus est e ciuitate, quin igitur erratum sit in his verbis, circumjicit haec celeriter animus, dubitari nisi salior non debet, illud autem existimo ita tolli posse, partim adimus ab antiquo libro, in quo, animo legi tui: partim coniectura ductus, circumspicite celeriter an mo, exturbata e medio. quae illic importune haeserat, particula, conlat mala e seno ex tremo antecedentis vocis, dcii epi ima littera conlequentis. sensus apertus nunc est ἰ modusque loquendi usitatus. ut cum iito P. Sylla inquit. Circumspicite paulisper mentibus vestris, ut alia omittamus, hosce ipsos omines, qui huic amnes sceleri suerunt.
Argummis cmomitur legi apud Aristote oporterem OL UM π:υτικῶν, cum gentem appestat, quae I tiliae partem
mcisau in qua eis promontorio lanx. CAP. XX. o e v s erat eorruptus apud Aristotelem In libro de re' ubi de cinis illis
public s, quae Graeci .nma vocabant: origineque ipsarum agri et narrat enim liatum Oenotrorum regem, unde tractus Ille tetratum, qui prIus Oenotria . . vocabatur, Italia est appellatus: quod nomen postea omnem hane nostram et gionem occupauit, in aliis multis legibus, quas tulit, hoc etiam instituisse: au- .etoremque illi e suisse rationis huius vivendi, quod sua quoque aetate nonnullos, qui inde omitum ducebant, custodire elegans philolophus tradit. Cum autem populorum nomina, . tu inmeius regionis exponeret, inquit,ut in excusis libris prius legebatur. A.m a d --- ν - , τυῖ A-τώ lexo ii ire, τἰώ - M A tha rea; τό νυ e, cum tamen ambobusi in locis μμ legendum vidςatur: longe enim alia gens chones&chaones sunt: cum ch .nes hi partem illam Italiae incolerent: Chaones autem Epiri certa loca extra italiam possid . . rent: quam tetram etiam appetitauit Virgilius, ita de Heleno loquens et qui Chaonios e , vinomine campo Chaoniamque omnem Troiano a Chaone dixit. Non desuerunt etiam qui . . commemorarim, quod in Graecorum monimentis legitur, Philo tam cum classe in Croi niatem agrum venisse, atque Crimisam promontorium occimasse: urbemque illic condidisse .vnde ulcinitas omnis Chones appellati sint. Strabo hoc refert in vi. libro: nam, quod supra testatus est Aristoteles,Oenotros mutasse nomen: Italosque a rege, qui apud eos imperauit, vo is catos esse, docuit etiam idem poeta, ita inducens Ilioneum cum regina loquentem. Est locus.. Hel petiam Graii cognomine dicunt Terra antiqua, potens armis atque ubere glaebae. Oeno is tri coluere viii, nune fama minores Italiam dixit te,ducis de nomine gentem. verae autem h lius lectionis, quam restitui, in mea eorum librorum editione, nullib4 nis in vetere tralatione. vestigium inueni: unde apparet co lcmpore ita quoq; in exemplaribus Graecis scriptum fuisse.
Sea. Tompei, locus Damiur, in excusiis libris valde maculos se quo signi laurire, qua in pote visis fueris Seruilius lacus. CAP. XXI.
V M duobus locis docuerἰt Sex. Pompeius, unde vocatus esset seruἰlius laeus , qui Romae erat: altero autem eorum, qua in Parte urbis solet diluenter o uenderit: qui tamen locus nunc ita corruptus est, ut nihil paene adiuuet lociorem , putaui me rem utilem factiarum: gratamque magnopere iis, qui se mari vetetis urbis industria sedulitateq; sua eruinis ipsius maere conantur, sive: tam lectionem indicassem, inuentam a me in frumentis illis antiquissimi exemplatis: in quibus
306쪽
is si e legitur . seruilius lacus appellabatur ab eo, qui eum faciundum eurauerat . in prInespio Haei iugari, continens basi ae luliae: in quo loco fuit estigio hydrae, polita a M. Agri ea. vici autem Iugat j meminit idem grammaticus: de unde etiam illi nomen Impositum δis set, declarauit his verbis. Iugatius vicus dicitas Romae, quia ibi suetat ara Iunonῖs Iugaeris quam putabant matrimonia iungere .seum aliae autem quoque maculae in excusis libris es sint, praecipue molesta illa erat, quod nullo sensu illic vitiligari, pro vici Iugati legebatur: nee non nille, pro Iuliae. Id autem tactum puto, quia inde etiam olim deseripserit, imperitus aliquis homo: nec in veteribus libris versatust culus tamen postea Ictipto, corrupto videlicet de manco , vs fuerint aliqui typographi pro exemplati: nam idem etiam, quod multis locis fictum est, cum plenam integramque explicationem alicuius rei non inuenerat: quamuis partes allius aliquae restarent, ipsas relinquebat. Exempli gratia, cum illi e legatur, non multo supra hunc locum, amputata prima parte eius declarationis: ut alia quoque . cuius initium illic se - - tum est, cum reliquae partes perierint . Edictum est legiones Sutrij ut praesto ement eum in cibo suo: quod usurpari coeptum est In iis, qui luis rebus, opibusque ossicia praestarent, quiari bus debebant. Plautus, sed licito dum merula pro versus, quod cantat eolis cum suo cuiquem Acito veniant: quasi eant Sutrium. totum hoc ille omisit. unde abest etiam nunc ab excusis libris . Hoc autem est, quod testatur vir doctus, cum prouerbium hoc declararet, se legisso in fragmentis quibusdam Sex. Pompeij, quae Romae viderit. versus vero illos Plauti e Casina esse notum est: eum tamen aliter illic quam apud poetam nunc legantur fideliter veterem scripturam dere volui: ut de integritate eius loci posset otiose deliberati. Ancilia lactis mi Gerontini pro Milone constitu ret antenis
nendaque peruulgatae OBGaditur.
OevM hune Ciceronis pro Milone aliter sci ptum offendI In quibusdam antia
quἰotibus libris r cum enim in exeusis Ita legatur. Vestras vero, & vestrorum ordinum occursationes, studia, sermones: quemcumque easum fortuna dederit, secum se ablaturum esse dicit: In illis enitu pro casum, legitur cursum: quam te ctioneni arbitror veriorem e te, ut significet ἰn quascumque terras venturus sum. de ubicumque reliquam aetatem traducam, vel quamcumque vitae condicionem subibo: nam curium etiam vitae dici certum est. Quod vero ad modum hune loquendi peris tinet, virgilius quoque illum usurpauit hoc pacto . vixi . quem dederat cutium sortuna petegi. Casum autem Cicero saepe videtur voca se, quam Graeci ut cum supra in in eadem orat Ione, inquit. Bonorum animos etiam in meo eam contempserat: intelligit enimaduersum illud calamitolumque tempus, eum improbitate Clodi j eiectus est e civitate: ω in v. in Tusculanarum hoe verbo significauit malum caecitatis scribens. Appium quidem,veterem iura tum, qui caecus annos multos fuit & ex magistratibus,& ex rebus gestis intelligimus in illo suo. casu, nec priuato: nec publico muneri desulisse. haem muliserit Cicero, eum in epistola olscure suendam v coit , cynicis consularem .
V Ni e v s consularis vῖdetur a CIcerone vocatus M. PupIus Piso, qui consuli sitit eum M. Messala. locus, ubi ita illum obscure appellauit, est in h. libro epistolarum ad A tticum. Etenim, quantum coniectura auguramur, si erit nebulo iste cum his dynastis in gratia, non modo de Cyn eo consulari, sed ne de istis quidem piscinatum tritonibus poterit se iactare: non enim poterimus vlla esse, inuidia, spoliati opibus, & illa senatoria potentia: sin autem ab iis dissentiet & quae sequuntur. De Cynico autem consulari, Sc piscinarum tritonibus, quod aflirmat Cicero sore, ut P. Clodiatis nullo modo se iactare possit, accipere debemus hos amicos ipsius & fautores fuisse: non po-
. terit igitur, inquit, auctor Itate illorum, nomineque ut Iad res suas confirmandas contra salu- tem meam et cuius rei statim causam affert, dicens non posse contra se inuidiam ullam ciccitati, Hestar mariam Iam, exutumque omni potentia illa,quam sibi summis laboribus atque optἰmis miniis erga Rem p. acquisiverat: inuidiam namque contra florentes commouer L notum est . a 'dit autem. quod si dissent et a dynastis, faceret rem stultam absurdamque, si inueheretur in
x no , plani habeat Vbetiorem matbiem, illos ipsos lacessendi, atque omnibus Plaudentibus, ex
307쪽
Hiissimo lunItatis gradu detrahendi. Cynicum xutem vocit Pisis nem Hanc, qu Ia diem esset: delectiteturque iocis scutrilibus: qitibus etiam piogenes increpare solitus Uet 'olles ac delia Olo,homines,unde canis nomen ipsi impositum foret. in primo libro harum Epistolarum sit -- pnificauit hoc Cicero scribe's. Consul autem irim aruo animo:&praui lameli cauillator geis nere illo motoso,quod etiam sine dicacitate fideiuri. sari magis quam saceti s ridiculus. Idei is que in alia indicauit, de eodem ita loquens, Con*l autem, sile deturlotis hi sit onis similis, suscepi te negotium dicitur. In Bruto praeterea, ubi dὀsacultateipsius dicendidisserit, signita
se eauit etiam usiim ipsum fuisse genere hoc iacetiarum,cum ait. Habuit a natura genus quoddam is acuminis, quod etiam alte limauerat . quod erat inrepreliendendis verbῖs versutum de solet s. - sed saepe stomachosum, nonnumquam frigidum: interdum etiam iacetum. Is laborem, qu is si cui tum forensem , diutius non tulit, quod Scorpore erat infirmo, & hominum ineptias aeri stillii ita quae deuorandae nobis sunt, non serebat, iracundiusque respuerit, siue morose veri putabatur, siue ingenuo liberoque fastidio. Cum autem tot iam exemplis argumentisque declararim, quomodo locus omnis pccipiendu st, restat nunc, sit probi viri ossicio fungi volo seuἰ laudi semper toto animo incubui in ut auctorem monstrem huius animaduersionis: neque enim I ple hoc excogitaui, sed ab alἰo, docto dc humatici in primis vlto accepi. Cum enim Hieronymus Surita Caesaraugustanus hac iter saceret: meque domi saluta iter, In multo semone, quem de lutei is Hegantioribus habuimus: intelligebat ut au tem ille admodum studiosus esse script itum Ciceronis, S omnis antiquitatis bene peritus , aperuit mihi iudicium suum de loco illo: cui multum se debere dieebat ob praeteritos meos labotes, quibus ego epistolas ipsas ad Atis cum magna ex palle purgassem. irra cara νox Ciceronis, ct facta quodammodo, de missitudore, quae traister I RU magistrat uni: di putumnque de ii rus hvic Simonidis sententia: eodemque pacto conso M.
CAP. XXIIII.: VM M. Cicero In iij. libro de legibus, inquIt. Verequessis potest: Magistratum.
legem este loquentem: legem autem, mutum magistratum, videtur imitatus vocem Ic di illam peruagatam Simonidis melici, qui de poesi picturaque loquens, illo modo tu i dixitque picturam esse, tacitam poesima Iracsim autem, picturam loquentem: cum enim hae res similes inter se mognopere sint: discrepentque tantum, quod altera ipsarum silet: vo ce altera praedita est, remoto discrimine hoc eaedem omnino dici possunt. Si igitur poesi siletitium tribuetis, erepto ipsi cantu, quo utitur, erit pietiara, cuius proprium est silere: eo nitaque, si picturae accesserit vox, internosci non poterit a poesi. Eodem autem pacto conformatum fuisse, quod protulit Cicero de magistratu ac lege constat. Dictum vero illud Simonidi, suilla testimonio Plutarchi Intelli Imus, qiii pluribus locis vocis eius elegantioris meminit, ut eo Imbro, quo disserit,sapientia ne magis, an virtute bellica, praestiterint Athenienses: inquit enim
ctor autem rhetorices ad Herennium, qui nunc esse Cornificius putatur, expressit ipsam hIais verbis, ubi luminis eius orationis, quod commuinyionem vocat, exempla ponit. Si poema , is loquens pictura est: pictura tacitum poema esse debet.
308쪽
PETRI VICTORII: VARIARUM LECTIO
Explicatiu locus Aristi resis is VIIII. Libro Di. r decur, tumque longe aliud illi e valere-- ina ἀ--, ι quam putaris interpretes .
C A P. I. V M dissitates quosdam nodos dissolueret Atistoteles in viiii. libro
de moribus ad Nicomachum , declarata iam natura amicitiae, gen
ribusque ipsius traditis, qui nodi in illa tractanda inueniebantur: planumque iactum esset longe alia omela tribuenda esse diuersis vitaculis nobiscum copulatis, hoc, ut certo stabilique nolito, diti eis, inquam assignanda esse parentibus , fratribus, sodalibus, iis quinos beneficio affecissent, inquit dubitati non posse, quin singuli et
his sua, de quae maxime quadrent, si si tribuenda. quod etῖam Pinionibus nominum, motibulque comprobati docet. qui sane ita se gerunt In vἰta, cum vocent ad nuptias coniunctos secum genere: cuius etiam rationem re is statimque addit. ιαιὰ in δε μανυ sit cis his ά -ν m. διατ n. Argy- in. ropylus autem locum vertens, dixit. Et ad sponsalia etiam maxime cognatos. quem ceteri postea interpretes secuti sunt. cum tamen ille ut opinor in illi e lapsus sit: nee videtit sensum . . auctoris , ac quid eo loco valeat ν.n: peccauit autem c nisi sal tota quia nimis se addixerat auctoritati Graeci declaratoris eorum librorum: ille namque ita locum accep t. cum videat ut potius Aristoteles, it mori dicens, intellexisse, ad interias exequiasque mortuorum. vn- .de ἰm.Diu lugubre carmen, artumque huic tempori nificat . hanc autem esse notionem .huius nominis. quamuis ons in appelletur socer &amnis, ita notum est, ut non magnopsere testimoniis conscinare oporteat . . Sed tamen Plutarchus in Caesare. de lanere Iuliae t in quens, ait . a Hiis .iumst. Praeterea scholion vetus in locum hunc Aeschyli in Agamemnone cum videret hoc nomen duo valerer atque ideo alicui causa esse possit erroris. tota re explanata, his . vobis, nequis decipi. In eo posset, effecit. ιηροδα κ.δὸς H iae, ερατ ita, .
Quaeritur, an Horatius duobus Iocis expresseritu em - , qua Hercules moris .
CevR ATx vIdendum est an Horat Ius, cum In grauἰ eruditaque epistola ad Numicium, inquit. a virtutem verba putas, ut Lucum ligna, respexe it ad vocem Herculis, quam edidit apud tragicum poetam in miseris suis rebus, accusans virtutem, quod sbi tunc prodesse nequiret: vel potius se ipsum reprehendens, quod nimis ipsi in anteacta vita tribuerit, cum illa omnino nomen inane sit. Graecos versus, quibus haec sententia continetur posuit Dion in xlvij. libro historiarum, nam sabula ipsa periit: facit enim illos a M. quoque Briato pronuntiatos, cum d speratis suis rebus, ne in manus aduersariorum veniret, ignominiam illam morte vitavit: ait
Ipsa paene cuncta. poetae esse non indicans: neque ab Hercule usquam pronuntiata, certorumtamen hinvinum iudicium existimationemque, citauit Plutarchus in libro
Ad viiij in Ipsssi, aequanium obstit animis, declarans. Sed Horatius quoque Idem, quod ν
309쪽
ouol , supra demonstiato loco, significauit etiam in epistola ad Meuam, eum, quasi conci
is dens omnem rationem suam, exclamauit aut virtus nomen inane est: Aut decus, &pte is itum, recte petit experiens vir. Nec desuerunt tamen non nulli, sapientes habiti, qui eodem pacto de virtute sensesint: nec solidam rem ipsam ei leputarint, sed inanem potius sonum vocis. quorum etiam falsam opinionem intelligere potuit Horatius. Plutarchus, otimus terum antiquarum auctor, qui extremum hoc M. Bruti tempus accuratius persecutus est commemorauit & ipse duos versus Graecos pronuntiatos tunc tulisse a M. Bruto, conuet sis in caelum, stellatum plenum, oculis; quorum alterum, qui praesens illic aderat, Volumniux is hune elle commemorauit. ZL-Mήθει σι 'δῆ δ' u artu : alterum vero idem assit ma- .uit e memoria sibi excidisse. nec tamen senten ἰam hanc, a Dione traditam, arbit tot illam suisiisse. sed potius hoc ipsum fictum ab historico fuisse puto. qui non tantum veritatem ipsam secutus luetit, quam quod conuenire sertissimo viro: eidem tamen calamitosissimo, putarit. Senarium autem illum Euripidis este constat e Mede . editum ab illa ipα virilis animi, mulie-xe, cum eiiceretur ex oppido a Creonte rege Corinthi,
CAP. III. E R et i s s a In LatInum sermonem M. Tullium Xenophontis opus de paranda
tuendaque te familiari plurimis veterum auctorum teltimoniis intelligitur . vi autem nunc locos, quos inde adduxit Columella in xi. & xij. libro relinquam, qui & plures S prolixiores sunt, apud grammaticos haec inde exempla sumpta legi . Primumque Macrobius in iij. libro Saturnaliorum, eum ficum tam quam non pomum, secerni a pomis auctoritate bonorum scriptorum probate vellet: Asia-- niique locum citas Iet . addidit. sed & Cicero oeconomicon libro iij. Neque serit vitem: in neque, quae sata est, diligenter colit: Dieum, ficus, poma non habet. Expresserat autem Cieero verbis his locum hunc Graeci scriptotis, quamuis plena sententia non sit. ostendebat illie lichomachus, unde potissimum se et, Vt hominum non nulli renue patrimonium habe tent amplissimas fortunas aliis possidentibus, cum tamen ratio colendorum agrorum cognitu facilis ellet: cunctique mortales eodem pacto scirent, quid facto opus esset: tribuit enim id in nreligentiae iploium: Verba auctoris haec sunt. O, ἐπ μι iam M *.ri , -- λοι, . A iais Izo .c. , σιν - , Non multo autem supra, quomodo reddiderit hunc locum , inuenitur apud Nonium. . om. Ain . .et; N. . ιυ torta ψιυῖν, - -. υ- ωG. - Ita enim illic est. Cicero in Oeconomicis . cum vero assecta iam prope aetate, is a sole mitescere tempus est. Idem praeterea grammaticus alio loco. Cicero in Octonomia is co . Nullo modo facilIus arbitror posse neque herbas arescere, dc interfici. nectu'. terram ab
is sole percoqui, exprestit autem manii esto locum hunc. . - --ς of , ἔra . Abi
lui , qua; Ciceronis illic inchoata est. Donatus quoque, Terenti j interetes, in Phormi ne citauit testem Ciceronem in Oeconomico: atque haec eius verba posuit. Quid igituris proh deum immortalium, primum eam docebas qxiaeso: quibus ille conuerterat Graeca haec. is P α λοῦν ἰσ2. ἰμ α ια αχε δ α - - Sed etiam Priscianus,
is qui haee Homo ex eo numero hominum, qui apud nos hoc nomine dignantur :.verterat G- nim hunc locum. ;e, rιγιεμ α θαν, , Ic - ἀεισμα ἰςιν. Nee non Sosipatet, docens, cum ceteri multitudinis numero alvearia dixerint, Ciceronem singu-- lati vocabulum id usurpalle in oeconomico hoc pacto. Apes in alvearium concesserant: quaa Latina verba, quia pauca sunt: nec plenam sententiam continent, vix aus m assirmare qui bus Graecis respondeant. his ne, cum Ischomachus exemnio apum docet uxorem oporteis re, domi manentem, quae sui muneris sunt procurare. Kωα άν α - καμ iis. ita, . . , - N im. ut congesserant pro concesserant legendum sit: siue his multo infra positis, in sera. mone, quem habet Ischomachus cum Socrate de seritione. ubi utens simill hicorum, d cet o tiere e segete herbas inutiles extirpare, quia terrae alimentum, quo frumenta egent. - absumunt. - . ii κ. ωγ δια mi ruina, .n. n.τω nisi u*M, a Minui; ιχ- μωαι,τcia
310쪽
euod Dolabella vocavit ostentare , Lysiam dixisse idemque es is
N epistola ad M. Ciceronem Dolabella ostentare dixit, Intelligens id quod Graeci
appellant hortabatur autem illum, ut se cum Caesare coniungeret, aut in aliquem quietum, &ab omni suspicione belli remotum, locum referret. Inquit igitur, extenuans res Pompeij quantum potest. Animaduertis Cn. Pompeium, nec nominis sui, nec rerum gestarum gloria: neque et a m regum aeri nationum clientelis, quas Ostentare crebro tolebat, esse tutum. Lysias in Orat Ione, qua a cusauit Andocidem, sacrilegum hominem, cum idem ipsi obiiceret verbo hoe Graeco usus est, ndocides en m quoque&dἰ uitias,&opes, ®um tyrannorumque hospitia, atque amiciatias, ostentat ut iis in iudicio putabatur: quibus tamen omnibus rebus. docet accusator numquam illum recte: neque in procurandis commodis patriae, usum fuisse. Verba Lysitae hareis sunt, diluentis scriptotis, & qui puro ἰn primis sermone usus est.
mo πομυ εἰς ' τοι Cicero in epistola quadam ad Atticum van t tem hanc: & aliquarum rerum Iactationem, videtur λα ursiae vocasse. omnis autem locus hie is est. Nam ego hunc ita paratum video peditatu. equitatu, classibus, auxiliis Gallorum, quosis Matius ut puto, sed certe dicebat peditum, equitum, se polliceri sumptu suo annosis decem . sed si hoc λαπισμα : magnas habet certe copias,&habebit. & sane grammatici te stantur λαπισμα valere nam, quod paulo inpra Graeco itidem verbo paene eandem
rem significauit, est illud sane vehementer aptum ipsi significandae: sed ipso praeterea in diis ea iiit nudium eius hominis in diuulgandis illis auxiliis Gallorum,ac tamqtiam praeconio suo
disseminandi se verbum enim illud translatum esse: a tubaque conformatum, apparet. nos etiam patrio sermone a nomine, quo tubam appellamus, vocabulum fingimus, quo idem - stendimus. cum autem, quia summa illic eorum auxiliorum desideratur, non sine causa men- .
di aliquid illie esse quidam suspicati sint, ipse quoque suspectum magnopere ea parie locum eum habeo. auget etiam suspicionem meam, quod non certa illic lariptura est in optimo meo exemplari. si polliceri enim prole illud habet. Plaribus exempΓs declaratur. AI. Varronem libenter hac translatione vom: Mi
tumque voca Ne res asqvas expertes animi illos aliarum rerura inari . .n rarum, quod inde natae videantur.
ONsv1RAT M. Varro appellare res alIquas ἰnan mes rerum lit- dem nanimarum filios , quod inde tamquam natae ac procreatae solent: cum tamen hoc nomen proprium animantium sit, atque ipss primo conuenῖat. Hoe autem perspicitur e pluribus doctissimi illἰus scriptoris locis, citatis a N nio. quos hae libenter propter elegantiam, ac dignitatem auctoris ponam. velege Meuia. Ad bi uitam venio r cum vellem ostendere quid vellem, metamelos, inconstar . tiae filius, me reprehendit . ingeniose autem vereque appellauit meta meton inconstantiae filium : illos enim qui in proposito permanerent: constanterque veterem sententiam defende. rent, non paenῖteret. nam ipsum vocasse, quam inferioris aetatis LatInἰ appellarunt paenitentiam, constat: & μι μνειαν autem,&-Graeci appellant. Vnde Cicero. in epistola ad Atticum se purgans, quod nulla necessitate diceretur Romam redisse, erumpen- isti e bello eluili, cum posset itineris tarditate periculum illud euitate, inquit. Quare celeritas timis stri reditus debct esse. Sententia igitur Varronis aperta est: significat enim cum sensum animi sui patefacere vcllet, ac dicere quae cogitarat, non potuisse id eisicere, impeditum reprehensumque a metam elo, cui sensum animumque dat . ideli, quia coepit ipsi displicereis prius illud constitim. Marcipore quoque idem proditur ita ter ipsi ue. Ventique frigido se
-- ab axe erumpebant, phrenetici septentrionum filii. secum serentes tegulas, ramos, tyros. . vocans igitur venios septentrionum filios. mani scito intelligitur eodem lumine orationis usus. Hoc quoque testimonium ipsus ab eodem citatur. in quo tamen maculae non nullae sunt:
nec tamen non liquid O percipitur illic quoque eandem venustatem sequutus. Margo uis Cui celer die nos lemnatos logos, Antipatri Stoici filius, i utro caput dis planat. ipse aliquando in cum quaerens, quomodo purgari locus debeat, in hanc opinionem veni. Vt dilemmatos