장음표시 사용
471쪽
moque quae crystalloesde ad neruos ut Titales. Fit aute haee obstru-Mio a crassis humoribus meatus occupantibus: qui, ut ego per exigua illain c6suetudine, ua tecti eo tepore habui, quo in noliro hoe
collegio doctorii insignia suscepisti,potui coniicere pituitosi potius
fiant, quam atrabitaris: haec enim prae sua crasse tie & lentore aegre interdiu, uesperi aestius transitu specierit admittiit. Addita uero noctis obscuritate, exiguit illud lumen, quod solis radijs aliquantisper fovebatur, ita extinguitur,ut ne lucernae quidem integra Limen a mittat : quare per duas ueluti fenestras ingrediens, rem unam duas uideri facit no secus quam in ebrijs, uini uapores solent efficere cu
spide uisualis coni no italete in uno pricto tanta cratati e penetrare. Ut ergo iam ad curatione ueniamus, humana manu ainoueri haee
symptomata n5 ualent, nisi crassi illi humores e tede qua occuparunt, dimoueantur. Quod quum fieri aliter nequeat, quam per medicamina quae ualidam uim habeant & attenuandi Jc exiccandi,neque haec tutd adhiberi possint capite oppleto: sicuti neque caput quoq:
ipsum euacuari, toto prius corpore no euacuato : primo erit corpus uniuersum, secudo caput,tertio Oculus euacuadus. Totius corpo- Corporis ecaris euacuatio a lectione uenae incipienda est, illius praecipue quae in matrone a - cubiti exteriori parte demostratur: per eam enim & reuulsio fiet & ita siclioue auei lacuatio n5ninitq; forte niateriae in capite contentae euacuabitur. spicandam. Secta uena non ab re fuerit purgatorio medicamento pituita educere. d ut comodius fieri ualeat, eius primo crassities & tenaci, Pituita pu ras erunt potu submotienda, qui recipit: Aquae in qua forniculi uel gumia ratis. semen ii et radix decocta sit, tres uncias,oxymelitis binas: quo potuter per hora ante cibum hausto, in aurora haec catapotia devorenturi Agarici grana triginta sex, Tralandes uocatoru grana duodecim,nucis myriiticae tantundem, diagridii grana tria, cum absinthij succo,esceris magnitudine catapotia adformentur.3ς Vniuerso corpore per haec duo euacuato,ad capitis euacuatione accedendum: quam & ipsam primo per earum uenarum sectionem faciemus quae prope maiores,hoc est, interiores angulos ostenduntur. Quae si forte uel lateat, uel imperitus sector eas secare non alisiis fuerit, uicem earum suppleat uena frontis media, uel hirudines eis. dem locis admotae. Post hanc languinis euacuatione, bidui intercedente quiete, mane coma bene concocta, penna in seqtienti oleo intincta, in utranq; nare intime adigatur. In nobilis meri undos duabus tandiu bulliant res, quae statim scribentur, ut uinum ad unicam unciam redactum sit: Sampsuehi sicci,rutae siccae anna I.piperis al- o bi9.1.ellebori albi 9.i .Hςc omnia in crassum pulverein redacta, ubi
in uino, ut dictum est, bullierint, abiiciantur': uinoq; superstiti a nuluere excolato, binae unciae olei laurini adsiciantur, simul, in duplici vase ad uini consumptionem ebulliant. Sed & eiusdem olei calidi gutta, citriq:, auri instilletur, meatusq; auriu post instillatio
nem gompto moschato obturentur. Fiat autem hoc duabus a corna
horis,simul auellanae magnitudine, sequens antidotum degluti tur: Myrob.cbeb.conditarum s α. pulueris seminis foeniculi& rutae
472쪽
ana M. Tingiberis 9.Σ.mellis rosacei I.I. Quarto tamen uel quintonuoq; die, antidore loco una ex catapotijs deglutiatur, quae recipi iit: Pilularii cocchiarii B. 1.lucis B. i. diagridii, gariophyllorii ana grana sex,cum aqua berbenae.Fiant pilulae tres. Vbi uero per haec auxilia caput leue factu uideatur,oculi cum hac aqua post narium expurg tionem abluantur: Berbenae,rutae sylvestris si haberi potest, uel domesticae,si sylvestris no inueniatur) cristae gallinaceae, quam siclarea
uocant,an a I. I.chelidonis I. s. seminis foeniculii. I.s.in libris duabus uini, uase meo uigintiquatuor horas madefacta, per aeneu eria uas
consueto apud chymicos modo,simul cum ipsis uino destillentur,in aeneoq; vale bene obturato,aqua quae manauerit adseruetur. Ex cu ius lotione per quindecim dies iam, nisi symptomata uel in totum leuata sint, uel manifeste mitigata, uni illius aciuae parti, media hironi fellis portione addita collyriu earetur,quod diductis palpebris supra oculi pupillam,supino capite immittatur. Accedere aute omnianus his debet congruus uicius,ita ut crapula, ebrietas, uenus, fumus, puluis, meditatio,& lectio a cibo, labor, cursus, meridianus, longiorq: somnus,immodica uigilia,aestas,frigus, uentus,praecipue austrinus,ira,rixa, clamor, merum,turbidior fortisq: ceruina, legumina, magni pisces,antiquae carnes, creber brassicarum &laauc um usus,& demit quaecuq; replere turbulentis uaporibus caput possunt. evitetur. At si tortὁ seruatis quaecunq; scripta sunt, parii te protecti se cognoueris, ineunte uere reiteratis quae scripsimus emacuationibus,ci sortiora auxilia ueniendii. Inter quae praecipuli est,ut laqueus ex equinis setis obtortis contextus, perforata duobus foraminibus ceruicis cute, inseratur in ea parte quae occipiti est proxima: ex eo enim singulo die moto, fit,ut ad patentia illa uulnera, materia deriuetur,quae defluere ad oculos consueuerat: quo prcsidio nisi res ex uoto successerit, ante aestatis initium,ad ustionem uerticis uenien dum,quae ad os usq; perueniat,ulcusq; p'st castim crustae remanes. 3oper quadraginta dies, cicere,aliaue simili re introi nilla apertu coieruandum. His praesidi js,luce prima, quae illuminat omnem homine ueniente in hunc mudum,adiuuante,spero te oculoru tu orii luce de conseruaturum& aucturum. Ex Ferraria, M. D. XXXIII.
EPIST. III. Ioannes Manardus Symphoriano Campegis, Equiti aurato,Lotharingorurnq; archiatro, de C anei lapidis use, Ocimo, Parthenio, ac Limonio.
V Μ anno ante huc vigesimo Pannonia petiturus e osem, Ticinesis quida,meus in medicina discipulus, libellum mihi dono dedit,in quo nonnulla in philosophiae,medicinae&theologiae sesenti js, partim per te
e comentara,partim ex praeclarissimis autoribus collecta legebatur. ego librii mecu in itinere indiuiduli comite habui,& quotiescunq; praestabatur occasio, magna cu animi uoluptate
perlegi Ex qua lectione iactu est,ut posthac te semper
473쪽
dilexerim,& obseruauerim,& quaecuq; abs te edita comentaria intelligeba, diligenter inquirerem,& inuenta magna cu auiditate per- Iegerem. Volui aute saepenumero meam hanc in te obseruatiam, apud te perliteras testata sacere: sed desiderium hoc meum in Pannonia primum retardavit, quod inter illam gentem de Gallica rara admodu erant commercia. In Italiam uero reuerso, atq; in eodem desi iderio perseueranti,tandem nescio quo fato, Ioannes Campestus ti- ibi ex fratre nepos,& tanto patruo a ignissin .us,tuo me nomine hu- κmanissime salutauit' uem certe no permisissem, ut ad te sine meis li sao teris rediret si promissis stetisset: hoc est, si,ut seopoderat,hac iter in lGalliam fecisset: quod tamen non sita culpa,sea domini imperio factum puto.Tu uero, qua es benignitate praeditus, officiu meum no Iiteris modo ted muneribus quoq; , quae bonus quiisq; orientalibus gemmis prael; lerit cogitatu meu ta diuturnii anteuertisti. Libros nim misisti uel potius thesauros, quos in literarium aerarium post pene infinitos nuperrime contulisti. Quibus nominibus me tibi tantum debere sentio, quantum nec si Nestoreos annos mihi Deus o primus donarit, unquam possim persoluere.Ne tamen ingratitudianis nomine quod semper abhorrui a te penitus grauarer,coepi perao hortum tuum Gallicu lento gradu expatiari,floresq; quibus passim uernat, suspensa manu colligere cauens ne aliqua latitas fortὸ spina me incautum compungeret. Nihil autem inueni quod me tantu pu- eret. sed non ulla quae me simul cu aliis attingerent: plura tame praelis fuerunt, qtiae mihi adblandirentur. Verum dii spinas caveo, imprudens lapidem offendo,inter molles herbas delitescentem: cr stas enim iam erexeram, doctissimum me uocari audiens: quum tamen tanti nomen illud c6stat nec dignum meplitem, qui inter doctos numerer,contentus inter eos haberi,qui doctos ita & sequuntur & admirantur,ut tamen ueritati sena per plus tribuat, quam cuius
s. cunq; autoritati. Fecit autem hic ueritatis amor, non contradicessi, ut ais,studium, quod semper a me alienum fuit, ut a Leoniceno,homine certe cui honorem maxillati debet nostra aetas homine tamen.
aliquado dissentire: ut in hoc ipso lapide Cyaneo, de quo, tacito tamen ob reuerentiam nomine, ita ad uernum scripsi: Ego his non accesserim, qui no secus ac perniciosissimu uenenu hiic formidant: iexperientia enim certa scio, quod si bene abluatur, multum iuuat, Ze iuel nihil, uel parii laedit.Cotra quae uerba tu quasi cu bile insurgis dicens: Sed ego certe scio, quὁd qualitercunq; abluatur, si sumatur a Christicola, multu nocebit.ac tandem laedet plurimum. Scias aute & o hoc uelim, mi Symphoriane me neque hoc, neque aliud ceu expertu laudasse, de quo non certa habuerim experientiam: alioqui neq; est apud nos adeo inexpertus pigmetarius, ne dicamedicus, qui huius lapidis incolumitate non habeat exploratam.Nuspiam uero legi.
ueros Christianos magis quam Iudaeos & gentes debere hune lapidem formidare. Sed lapide hoc insitio loco relicto, reliquum hortitui,sine aliqua tamen bile peragrantes,nullibi mentionem Maia dilrster et honorificam inuen cognoviq; in pleri'; locis mea tibi no
474쪽
3 IO. MANAR DI EPIST. MEDICIN.
displicuisse: quare utilia quoq; uicissisim a me probentur necesse est, nisi uoluero penitus rusticus uideri. Amplector igitur stii di iam, laudo diligentiam ingenuitatem exosculor. Inter multa tamen 'trae plaeent,no eo inficias, quaedam mihi occurrisse,que nisi aliter intelligatur quam sonant, non mihi usquequaq; probanda uideatur: quς, quoniam id a me efflagitas, non veredor adnotare, no quidem ut tecutalionis agam,cuius tot in me sunt beneficia, ut letiem illam calu'mniam,imo etia longe maiorem debeant obnubilare,sed potius ut tibi de me bene merito,&cuiusq; ad aras debeo morem geram. In primis itaq; mihi non placet, quὁd omnia purgatoria medicamenta fortia,dicantur pernecantia,& penitus abiici eda. Neq; usqualioe dixit Galenus,alioqui secum aperte pugnaret, quum & scamo'nio,& elleboro,& colocynthide crebriue utatur, ut ner totum fere librum de compos medic. secundum loca manifeste demonstratur. Neq; secundo lib. de uictii morbo.acuto .id scripsit,quod tu, malum interprete sequutus,ad tua sententia assers roboranda, sed contras tum potius.Verba enim Galeni utcunq; fideliter tamen)interpre- tata haec sunt:Vpa est cautela, ne laedant purgantia pharmaca, ut non solum sit purgans pharmacum, intemperatum scilicet & impermix- tum alijs quae obscurare apta sint eius malignitatem. Cotraria enim est natura omnium purgantium pharmacoris, naturis corporum quq purgantur,&ut quispiam dixerit,perniciosa, &ipsorum uenenum. emadmodum autem papaueris lacrymae, mandragorae, hyoscyanii, atque aliorum multorum talium pharmacorum, quae contraria nostris substantiis & uiribus sunt,&apta corpora corrumpere, exiguam partem aliquam accipientes,magnis eorum fruimur emolumentis: ita & cum purgatoria contrariam naturam habeant nostro rum corporum naturae exiguam quandam corum substantiae parte abscindentes,ad nostrum utimur emolumentum. Haec sunt Galeni uerba laudatis potius quam danantis, ut constat, horum medicame- 3 torum usium. Qui nec etiam ut tu reris minoris malitiae esse elleborum quam scammonium, in eadem scripsit commentatione. Sed in fine quidem prςcedentis c5mentationis, non elleborum i c. amonio.
sed eius hierae quae per colocynthiden uario modo paratur, ea quae elleborum recipit, ei in dolore lateris praetulit, quae recipit scammo nium. Quod etiam eodem capite scribitur,drachmas i. ellebori interimere, bonis autoribus,Plinio uidelicet, Oribasio, ut Arabes omitram, aduersatur.
Ea praeterea quae ex antiqua libri tertii de simplicibus medicametis traductione afferuntur,no satis fideliter uersa sunt. Sic enim Lati Amne sonat: Omnino quide similitudine quanda habet purgas pharmaeu. uni ex humorib. qin nobis sunt: no tame in uniuersum misceturo aliqua uenenosi potestas: quare neq; in uniuersum laedet no pu gans, sed concoquetur,& tale gignet humore, quale trahere aptum erat. Haec Gale.asserens omne quidem purgatori u pharmacum similitudinem habere cum aliquo nostrorum humoru,no tamen habere semper secum commixtam uenenos a vim.
475쪽
Capite qlioq; de oesmo. ex Diosco. sentetia res ei adscribitur, mi ipsemet Diosco.& alij boni autores aditer santur, eius ii sitim damnantes tanqua mali succi difficilis cococtu,redudatis hii moris,& uisum obstiiratis.Phitauerim tame librarii potitis, quam tuo uitio cotigisse, ut oculorum claritatem facere dicatur. Male uero sibi consul uisse Gallos, qui eo pro cibo, ut scribis, uti co erunt. In Parilaenii nomine aperia proculdubio est aequivocatio, sicuti
de in amaraco. Amaracus enim quae nonae amaracino unguento dedit, herba est suaiussimum spirans odorem, de qua Dioscorides sub nomine sampsuchi scribit lib. 3. A' qua omnino diuersa est ea, de qua eodem lib.scribit sub Parthenii nomine, quς, ut ipsemet ait, odoreus roso est.Vtraq; harum noti is ima est: prima quidem sub nomine maioranae, secunda sub nomine matricariae, uel ut nostris mulieribus magis placet, marellae. Non contemnenda quoq; aequivocatio facta est in Limonsi nomine: de fructib.enim qui nunc limones dictitur,&ad lautitiem me sis petuntur, uel non meminerunt antiqui,uel iub nomine citri. Limonium uero de qua scribit Galenus lib. . herba est,nome habens. ut inquit Diosco.quia in pratis nascitur,& palustrib. locis Neq; que- qua mouere debet fructus nonae, siquide & ea uoce, hoc est, Me r r, etiam in herbis Graeci utuntur. Mitto differentia inter cytinon de
bala ustion, m in ea falli quispia possit citra uite humans praeiudiciv.
Haec sunt, mi Symphoriane,quq perambulanti tuos amoenissimos hortos, imbecillibus alioqui meis pedibus occurretia, gressis meos aliquantisper retardarunt, quae ideo ad te scripsi quὁd & rii petieras, de utetia agnosceres reliqua omnia a me albo calculo esse signata,totumq; hortum esse me diligentissime perscrutatu. Quam diligentia si ui qlioq; in examinandis meis nugis adhibueris,non dubito, quae tua est persipicacia, ne multa inuenias, qliae maiore censura, quam id
3 Q quod de Cyaneo lapide scripsera, digna sint: quod latu abest ut aere
laturus sim, ut magis tibi uel hoc nomine debiturus sim, quam ex alijs in me collatis beneficius. Campos quoq; tuos Elysios , sed cum festinatione, lirmaui: qui mirum in modii mihi arrii erunt. Legam, Deo uolente posthac cactatius, 3 quid de his sentiam, quod magnitomnino crit,ad te scriba. Hoc tacere no possum, plus tibi uel ex noccommentariolo debere tuam Gallis quam olini suis Druidis. Vale Galliae ornamentu,&, quod facis .perge bonas mente iuuare, tibiq; immortale decus S patriae.im ὀ toti Christiano orbi maximum emolumen tu parere. Ex Ferraria, 3. Nonas Quintiles, Is33.
v EP IS T. IIII. D. Manar. G j apo Marcello thilosopho excellet y. Obys, Elioneu uultu neruora laborate.
E L L E M celeriore fuisse tabellariti, qui tuas ad me literas attulit: decimo quarto enim caled. Martias datet,lpsis mihi calendis sunt redditae, eo uidelicet die, quo tost Lartiales scitas. publieum profitcndi munus mi-i erat redintegradum.Nasi congruo tepore suisset it E a. redditae
476쪽
redditiae dii alii genio indulgebant, eg' saluti tuae omne operam & diligentia naua m. d ad hac die facere cu nequiverim. tiui merit meam hanc morai oni consulere, celeritatiq; Rangustiae temporis ac imbecillitati meae, chiragra enim, podragra & febre per
haec tepor laboraui)codonare, si mea haec minus expectationi tuae, ruam de me maiore longe quam merear habere prae te fers,responebunt.Tantu enim ea attinga, quae ad salutem tuam consequenda magis uidebuntur opportuna: multa sciens uolensq; pretermittens, quae ad arti potius ostentatione, quam usum essent accomoda. Ra,tio enim per ocium copiosius reddenda esset,cur imagines illae modo cominus.modo eminus,modo maiores modo minores,& albae uel nigrae auidetes uel tremulae sic repraesentent. Verii longiore circa haec disputatione in tepus locum': reiecta. rem piam, radi scilicet praeseruandi, methodos aggrediamur: illud latum praefati, sine
quo nec curatio,nec praeseruatio, utelaue in uestigari, nedum fieri recte potest,affectionis uidelicet ipsius, de qua quereris,essentia. Vidisse te ais, ta agitur quintus annus, in oculo dextro duas im gines, unam quidem albam & tremulam,alteram nigram musca r praesentantem. In sinistro pilares,in longia porrectas, serὁ cotinuas: primo tamen autumni tempore, mense uidelicet Nouembri, unica in sinistro oculo coparuisse. Sequenti anno in fine ueris meis Maio, in dextro albam tremulam quae per decem cubitos distare uidebatur.Fam uero purgatione adhibitoq; collyrio, non multum tamen uehement uisum esse tibi tunicas oculoru disrumpi: quare collyrio dimisio,menstrua per pitulas pu tione, praeeuntibus n5 nullis sy- rupis, ad mensem usque Mah,anni M. D. X X X.tisus cum nocumentu potius quam iuvamen persensisses,in sinistro praecipue oculo, quo magis uales,adc6mune medicorum & aegrotorii auxilium, medicatas uidelicet aquas,consigisti. Aponi igitur fontis aquas nosolu, ut moris est bibisti, sed & cadentis ex alto ictu in capite pertuli 3 sti, ex quibus plus laesius quam adiutus es. Imago enim illa alba quae Iogitis uidebatur,uia est propior fieri,additaeq; sunt binae,altera mustae similis,altera l6ge minor. Quae uero sinistro oculo obuers antur ad maiorem molem deuenere licet no adeo distare uideantur. Addis praeterea annum te agere XXXV. biliosa esse temper tura, graciliore corporis habitu, exiguis uenis, optima memoria, ingenio mediocri, oculos habere humidos,&adtactum calidos, cum manifestis uenis. Omnibus his diligenter consideratis,addita etiam a liqua coiectura. neq; enim omnia particularia scripta sunt, praesertim unum quod multu ad rem facit,an uidelicet diligenter consi deranti tuas pii pillas, perturbatio aliqua demonstretur iudico certe te passum symptoma, quod Graeci πήορασιν, hoc est obuisionem, i bri ex Arabica in linguam Latinam uersi, imaginatione uocat,atq; id quidem oculos primario affectu, non per purum consensum laborantes: quod quidem symptoma ad a isonem corruptam, ueluti ad penus spestu: uides enim quae uideri ab oculo sano non debent,nee ab aliis uisuntur.Pendet autem symploma hoc a moibo in uia, o
477쪽
uaione uidelicet inter corneam membranam & crystalloidem uocatam consistente: quae licet a uaporibus de uentriculo eleuatis interdum fieri possit,considiendum tame facta ibuotius esse,quatufieri : alioqui nec imagines illae tandiu perdurastat nec assiduae essent, sed & purgationidus toties factis, aquis, ebibitis,uel penitus amotae,uel diminiitae potius fuissent quais exhaustae.Putauerim igitur humorem ad eam regionem descendisse, qui tenuem inibi natu raliter consistentem,plus minusue, uarijsq; in locis dissecet: neq; omnino uniformis similarisq; fit, sed ex diuersis partibus constet, crassioribus,tenuioribusue,c5tinuis etia&diuulsis:& ubi tenuior, ibi imagines magis ad album vergunt: ubi crassior,magis ad nigrii: ubi in mures particusas diuultus, plures ueluti culices uel niuicas muscion Mue repraesentet: ubi continuus &oblongus, ueIuti flameta quaedam demonstret.Moueri autem huiusmodi imagines,ex spiritus uisualis ad ea loca accedentis mutatione,concurrente etiam ea quae fit ab exteriore lumine agitatione. Scimus enim oculos nedunx imbecilles ac languidos,sed robustos &fortes, ex uehemetiore,uel etiam mediocri luce repente ingruente ualde commoueri,& ueluti radios quosdam intra se gignere. Fieri praeterea huc praeternaturalexo humorem,modo crystalloidi, modo corneae uiciniorem: priusque
suisse huic,post aquarum uero usiimitsi magis propinquum: atque ex hoc fieri ut quae prius distantiora posthac uisa sint propinquiora.
Distant porrd istae imagines inter sepsius nusue,iuxta racientium eas humoris partium,maiorem minore ire distantiam. Videturq:. ut ia dictu est,ibi albiores, ubi humor est tenuior: ibi nigriores, ubi magis erassus. Nondum tamen ad tantam crastitiem deuenerunt, ut uisum in totum in aliqua oculi parte possint auferre: quod si fieret, ubi muscae apparent,res quae extrinsecus uisendae Occurrunt, fenestratae apparerent:& ubi lineae uisuntur,res quantumuis integrae ire so plures partes disiectae demonstrarentur:&si demum coirent sussu sione iam completa, incepisse enim eam puto,utius in totum perderetur:quod ne fortὐ contingat, Deo optimo auspice pro uiribus doceamus. Ad hoc enim prohibendum,parte artis indigemus quae praeseruatiua nuncupatur: sicuti ad delendum quod iam tactum es , curativa.Duae autem hae artis partes adeo in nostro casu inuicem conne
ciuntur, ut curatio magna pars sit praeseruationis. Si enim id quod iam factum est iustulerimus bona pars prcseruationis simul absolue tur, sublata uidelicet ab oculo ea materia,quae si densior fieret plenam signeret suffusionem. Ao Prima igitur nobis occurret intentio euacuandi ab oculo ea materiam, quae obstructionem in uiuialibus uiis faciens,idoneum pro hibet oculorum usum.Verum quia haec uacuatio fieri no potest, nisi per medicamenta quae magna uim habeant discutiendi,quae utiq; si repleto pite adhiberentur,pIiis esset id quod traherent, quam id quod dissiparent:propterea altera nobis occurrit intcntio pitis uicelicet euacuatio. veru quis caput euacuari no debeat, nec bene possit, toto corpore oppleto,ideo tertia praesto nobis est interio, totius
478쪽
33 IO. MANARDI EPIST. MEDICIN.
uidelicet corporis euacuatio .Demum, quia accedente etiani, quod uix fieri potest, cogruo in omnibus rebus uictu, uapores temper ceu Ieues superiora petentes, caput,& coniequenter oculos, lain ex Iongo morbo imbecilles, obtaederent, quarta erit intentio, ut omnis ingenio retrahantur & deriventur. Sic igitur iam quatuor, uel si uis quinq; intentiones in uestigauimus,quae ad praeseruationem & cura sunt necessariae, quas ordine quodam exeqiu nos oportet, ut scilicet illae primo exequutioni mandentur, quae in resolutivo nostro pro resib ultimo loco sunt inuentae, totius nempe corporis Quacuatio, i o: materiae ad oculos fluentis auersio.
Ab his igitur inchoantes, magnitudine affectus nobilitatet patientis membri considerata, necnon oculoru calore cum rubore de uenaria apparentia, ubi uis costet, de quo minime ambigo, secandam exteriorem cubiti uena iudico, eam uidelicet quae humeraria appellatur, extrahendit tamen non multu sanguinis quonia, ut scribis, exi
Ies tibi sunt uenae. Satis igitur fuerit, a quatuor ad octo usq; uncias hausisse. Id uero latus eligendum quod ὀ diretio se habet oculi magis laesi Seruiet enim nobis huius uenae stetio ad euacuandu totum corpus,&ad materia ad superiora fluentem retrahendam. Post hoc, quia materia, ut diximus, crassitiem quadam habet,quo purgatio me ius fieri ualeat, ipsam per hac potione tribus diebus mane ebibitam secabimus. Betonicae nobilis & uerae manip.3. bulliant in lib. I. s.aquet sceniculi radiu donec tertia pars sit cosumpta: eaq; aqua quae supererit in tres partes aequas diuisa, singulae parti oxymelitis simplicis I. I.
superaddatur,quae cῶcocta praecedenti coena,mane bibatur. Interim quoq; ad eundem finem, cona ς foeniculi in iure quo pro cibo usurus eo, decoquantur,pariter*. in uino que potabis caedem comae per integra ante potu horam madescat. Attenuata iam aliquantisper per tres dies materia, summo mane patulae deglutiantur, quae habent,Pilularii lucis B. 1. cchiarii B. i.quae mixtae horas dece in sceniculi suc 3oco maduerint.Vesperi ei uide diei duae drachmae huius miscellae lio, rasomni accipiantur, seminit sceniculi, seseleos, nucis myristicae ana 3.i .succi foeniculii .f. mellis rolacet quantum satis ad conficiendum electuarium uocatum. Altero die mane semuncia eiusde electuarij, cococta bene coena accipiatur, quem trium horarum ieiunium subsequatur: per tres deinde sequentes dies mane potio bibatur, quaerem pit, Seminis sceniculi orietatis,si haberi potest, uel nostratis in motibus nati.ῖ.tres, bulliant in lib. I.3.aquae, donec tertia pars desit, diuisoq; toto decocto in tres partes,singulae parti uncia Oxymelitis compositi superaddatur.Completa uero triduana hac potione, catapotia qO mane accipiantur, quae habeant pilulatu lucis B. I. cocchiaru auos, ct per octo horas in succo berbenae maduerint:&sequenti die in autora,media uncia electuari; superius descripti,cui drachma una putaueris gariophyllorum sit adiecta. etiam clectuario placet ut uesperi hora ut diximus accubitus semper utaris: primo quidem eo modo, quo descriptum antea fuerat: post hanc uero secundam purgationen adiecta semper pulueris gariophyllorum semidrachma.
479쪽
Accedendum deinde ad tertium potionum ordinem, quae constent ex decocto chelidonii herbae,adieri cuilibet potioni scillitici oxy--
melitis unciae qua potione ut in alijs diximus ter sumpta,sequenti aurora haec sumantur catapotia: Pilillarum cocchiarii b. 2. Sine quibus 9. i. madescant in succo chelidoni j horas decem, insperia' ac ti scillitici gutta conformetur.Eisdem quoq; intentionibus non inutilis erit uomitus, modo absq; magna ui ac uehementiore capitis comotione prouocari possit .Peractis uero hisce nota dignis prςsidiis. per quq non solii totius corporis euacuatio , sed materiae etiaretrato dito fieret,ad alia properandii per quae & derivatio c6pleatur,& caput quoq: ipsum vacuetur.Fiet primum per cucurbitulas,dissectacute primo quidem inter scapulas, deinde occipitio admotas. Secuniado per sectionem, si apparuerint, earum uenarii quae prope interio res oculi cathos sunt: uel si illae secari non ualeat,nirudinibus primo ost aures, deinde temporibus appositis. Tertio per ea quae uel narius infusa, uel mansa, uel gargari Zata materiam euacuanti quae tame prudenter administranda sunt, ne caput nimium exagitantia, plus obsint quam prosint. sint igitur & natura sua mitia,&quantum heri potest,blande adhibeantur. Satis itaq; fuerit,betae succo butyro co-io mixto, nariti alas penna interius inungere, passulasq; cum thure &nuce myristica, quam moschatam uocant, mandere,& oxycratum paruacidum in quo foeniculi semina&toris marini coma bullicrint. gargarizare. Verum licet derivet haec omnia,atq; aliquo pacto materia ab oculo retrabant, notame perpetua potest esse corti operatio, sicuti neq; assiduus usus: ideo aliud machinandum, per quod continuo materia derivetur: quod optime fiet, si duobus foraminibus unico iniectu in coitinctione occipitii & posterioris colli factis, chordula ex serico uel setis cotexta ita insuatur, ut ora uulnerii diu co seruet aperta per quς cotinuo destillates humores ab oculis derivetur. Noso omittendae etia quotidianae extremorii membroru frictiones,atque post eas eorunde cum aqua calida in qua sceniculi herba decocta sit. ablutiones. Sed S ex cucurbitulis integra cute uarius locis admotis. non mediocre sequetur emolumentum: sicuti& exercitio, quo quatum fieri potest,capite quiesce te, manus& pedes moueantur.Et capitis crebra lotio, ex lixivio in quo saluta & chamaemeton bullierint, proderit:& per interualla scrupulus unicus uel duo earum pilularii uas ultimo loco descripsimus,duabus uel tribus a leui coena horiscelii titus. Et per haec quide tres primae in tutiones explebutur,uuς sur,ita non nisi post alias executioni mandari perfecte potest.Peri cte dico, quoniam nihil vetat, quo minus eam, prima completa purgatione, a leuioribus quibusdam collyriis orsi, aggrediamur. Leuissimum est, ut in aqua ubi decossi sit berbena, purum aurum ignitum quinquies extinguatur.Forti uiculum erit,ii decoctio in uino sat, ἐκ praeto aurum. ignitum quoque aes in eo extinguatur:
fiente potius morbum quam factum resipiciunt. atque ut seques est, ad cauendum potius quam ad curandum conducunt. Superest igitur quarta, quae morbo iam facto debetur quae ut primo nobis proponi
480쪽
quantoci; uinum potentius fuerit, tanto reddetur efiicacius. Augebi 'tur amplius uis, adiecto testudinis felle uel perdicis, foeniculoq; αberbena. Completa uero secunda purgation , chelidonio poteris uti:&peracta tertia,superaddito sagapenum. Vbi uero derivationes quoque & particulares capitis euacuationes finem habuerint, nec aliqua supersit in oculo inflammatio,parum quoque euphorbi j poterit adiungi.Incipiendum uero est a granis quinque pro singula uncia: per gradusque crescendiim,ita tamen ut nunquam duodecima pars transcendatur,pro duodecim uidelicet drachmis reliquorueuphorbii drachma. ὀd si ex hoc uel alio collyrio ingens ardor sub- 1o
oriatur, sero caprino oculi sublitantiar. Inter e Scacia quoque,suc cus cepae eum melle numerari potest.&succus cyclaminis cum eodem,& gallinae rubrum stercus. Potest & id inter potentia numer ri,quod recipit,succi foeniculi & taurini fellis partes aequales,cunt . duplo melle.Caput quoque hirundinis in aeneo uase ustum,& in ienuissimum puluerem reaactum. physica quadam ui mirabiliter tu, uat, si uel per se, uel cum melle illi natur. Plura addi possent, a r centioribus & antiquis medicis in hoc casu commendata : sed hareputo sussicient, Deo optimo adiuuante: nisi adeo su Tisio haeserit, ut sela paracentes curari possit, accedente semper congruo uictu, quo Eo crassiora&ad caput uapores mittemia, maliq; succi & humidiora
cibaria caueantur.Venti quoque,soles,sumus, uina generosa,c5
bitus, corporis & animi labores,quantum fieri potest euitentur XV. Calend. Maias, M. D. XXXIII
EPI ST. V. Ioannes Aran dus P. Nicolao Cillellano,defulsitate iudiciariae antrologiae, de bonasexti
climatis temperatura, desaccharo, ligno Indico Giarcha.
i V P LICI nomine mihi gratissimae nerui literae tuae: uno quide, qudd graui admodii oneri quod dii dii im
becillib. humeris meis assupsera, uindicadae uidelicet a barbaroru ineptijs medicinς, atq; inueteratis mali- ulceribus in ea relictis itemsi,si no cicatricem averre, te quoq; uallidissima manu admouisse conspicio. Altero, min his quae a me antea editae sunt medicinatos uistolae paucula quς-da obelisco perfodisti,cum ego multo plura eue in eis putare, u-ctae naris hominibus,quale te esse semper cognoui,non placitura, imo pauca in illis scribi,quae non mererentur a tui similib. uel negli 4Qgi,uel nec Iegi.Fecisti igitur me,ut uerum itaenue fatear, ex tuis literis audaciore,& meas mihi epistolas plausibiliores ita reddidisti.
ut tetarensi sim ueritus,an quae a te taxatur,possim ad alique modii .defendere.Ea si bene numerati in tria capita redigutur.Displicet Gnim tibi in primis quὁd astronomia no admitta,a Platone, Hippoc. Aristotele, Galeno, Augustino,Auerroe probatam Secudo loco norrobas, 2 sextum clima, quarto quintos praetulerim.Tertio No u detur