장음표시 사용
501쪽
brarius quis iam phaello,qui primum meas excudit epistolas,sidc- Iior, ii elit formis excudere,ad te propediem mitta. Gratu mihi erit intelligere,quod & alia scripsi epistola an Bononiae masurus sis: forte enim de ueniendo istuc cogitarem. De Melguieto quod scribis, antea inihi ab eo fuerat significati in . Vale,& quod facis, me ama. Ex Ferraria, VIII. Send. Febr. M. D. XXXII.
honore dignissimo Cardinale Campegis,ex articulapibus doloribus uix ambulare potente.
EVERENDISSIM Vs hie dominus ob diutus
nos mentis & corporis labores, longaq; δc in comoda itincra,quae pro pace Christianae religionis restituenda multos annos pertulit, podagra primit, dehinc ne pbritide uexatus nec propter hoice morbos ingrauescentemue aetate eosdem & maiores etiam labores detrectans, crurum ladem & pedit usum ita perdidit,ut ira ambulare modo, ted nec stare ualeat,Cedemato de quodam tumore crus utruq;, sed potissime dextru aggravante, articuli si ipsis ueluti relaxatis. Cuius noxae nec manus ipta sunt penitus immunes: alicra enim non benefecti potest,nullo tamen in ea apparete tumore. Et haec quidem astidiae. Per
interualla uero quaedam, materia sentit a capite per spinalem praecia piae medullam ad inferiora membra descendente,& in omnibus f re articulis dolorem excitante. inandoq; praeterea calcflo affligilli Huic, Deo opt. max.fauente Uem laturi, primo affectus & causas eoru indagabimus: secudo in letiones curativas ex his eliciemus: tertio. quibus instrumetis explendae hae sint, locere pro uiribus nostris conabimur. Prima rem aggredietes, tribus ad praesens D. eius 3O R. affligi affectibus intelligimus,crursi uidelicet tumore, uetita ambulatione &alterius manus imbecilli motione. Totidemq; uereria capite: in subiectas scilicet partes destillatione, articuloru dolore, ct calculi in renibus generatione. Primus, id est,crtuti tumor morbus est iam factus,aucta uidelicet magnitudo, sub genere morbi malae copositionis compraehensus. Hunc facit cruda pituita,ob iecoris imbecillitate sipra modum audis,& ad crura ceu ignobiliora membra transmissa cocurrente ip ru cruru etiam imbecillitate, ob qua propriu alimen tu in sui substantiano ualent couertere,& sibi unire. Ex his fit,ut pituitosa crassiorq; caro gignatur, & praeter modii cru- Q ra intumescant. Morbus ergo hic au quantitatis a duobus malae temperaturae morbis fit,cruru uidelicet & iecoris quae proculd ibio
frigida & humida in utroq; est. Ausent aute sese & mutud aditi uanthi cruru affectus: magnitudo siquidem a pituita facta malam temperaturam in crure facit: quae ἡ cotrario causa est,ut nutrimentum cri dum permanens,tumorem & molem cruris adaugeat.
Ex eiusdem quoq; pituitae tenuiore parte neruos, coniunctiones,
tendones madefaciete,secudus affectus,id est, imbecillitas pedit,
502쪽
natatur,musculis oblaesis, quibus ad standum dc ambuladum uis ui
Ad eandem etiam tenuiorem pituitam tertius affectus, manus scilicet oblaesio,referendus est, qua colunctiones madidae, no satis suo
munere funguntur. Et haec quidem de bis assectibus dicta sunt, qui
ad praesens molestia afficiunt. Inter eos uero qui nunc no adsunt, sed timor est ne superueniat, fluctio quidem ad id symptoma reserenda est, quod excrementorii mutatio dicitur.Exit enim a cerebro.&in inferiora prorsipit res que exireno deberet pituitosa uidelicet humiditas,quq in varia repente loca destillans, dolores,& in quibusdam etia tumores facit: qui ad mixta quandoq; bile, ex usu rerum calidarii uinii generosi potu genita tandiu sunt acriores,donec bile discussa sola remaneat circa a ticulos pituita. Ex uno ergo symptomate,hoc est, destillatione, Maliud symptoma, lolor scilicet sequitur & tumor, qui morbus copo. situs est.& quandoq: cotinuitatis solutio. Ipsum uero primum symptoma, hoc est, destillatio, morbum malae teperaturae frigidae& hi midae cerebri sequitur. Sed & morbii instrum etatem,ex copia pitui
tae uentres cerebri opplente.& cerebru ipsium madefaciete, quata cedete potistimii extranea aliqua causa,ceu res grauis deorsum ruit. Ad tertium uero affectum formidathi,hoc est,calcillum generadum, ultra eandem materiam,hoc est pituitam, concurrit calor rensi, ciam
eorum imbecillitate. Est aute calculus ipse morbus in numero, & ut sequens est ad instrum etales pertinet. Hi igitur sunt affectus praeter naturam,quibus uel affligitur uel asiligi solet hic Reuerendis: imus Dominus : quoru curatiuae praeseruatiuae, intentiones ex o dine inuestigandae sunt. δε primo ergo & ordine & dignitate inchoantes, hoc est, cruru tumore, licimus,prima intentionem esse, magnitudinis praeternaturalis amotionem: quae cum tolli no possit, pituitosa materia in ea r manente,hanc euacuare opus est. Evacuabitur per discutientia: tan-'' taenim &tam crassa pituita,repelli nec debet, nec p'test. At si eam discutere uoluerimus, uehementer calidis & siccis ex bimus : quibus si corpore toto repleto utamur, plus ccrte attrahemus,quam erit id quod uacuabitur. Demenda igitur in primis totius corporis,deinde crurum ipseruplenitudo: atque his duobus euratio coplebitur. Veria ciuia hic morbus, ut diximus,no in totu Actus est, sed quotidie ob imbecillitatem tum iecoris, tum crurum fit,propterea duae aliae insurgunt intentiones,iocinoris uidelicet&crurum roboratio: quae fieri non potest, nisi prius frigida & humida temperatura ab utrisq; remoueatur. randae ergo hae per contraria calida uidelicet & sicca,& demu robur utrisque est addendum. Duae igitur de ad praecauendum intentiones occurrent, alteratio uidelicet & roboratio: erunt in totu quas tuor intentiones, hoc ordine exequendae,ut primo totu corpus pumgemus,secundo tituita in cruribus colenta discutiamus,tertio mala ecperatura iecoris & cruru remoueamus, quarto ipsis robur adda
503쪽
mus: quibus peractis, sperandum secudum ac tertium affectum uel in totum desituros,uel magna ex parte minuendos. Siqua tamen in . articulis supererit mala temperies, quae fungi eos proprio officio nopermittat, ea per cotraria tollenda,medicaminibus' quibusdam peculiaribus neruosa membra,qitae uoluntari; motus sunt instrumenta, erum roboranda. Et haec quidem sunt praesentium affectuum eurativae intentiones.
Eorum uero quorsi sormidamus aduentu, praecipuir, ut diximus, destillatio tolli non potest, nisi morbi a quibus fit,amoueantur. Ma-Ia igitur temperies cerebri frigida δἰ humida per tua cotraria est au-Drenda : quae cum auserri no possit causa permanente, materia uidelicet pituitola, quae no solum tua qualitate cerebrii ut limilare membrum est, laedit, sed & sua substantia quatenus instrumentale. primit igitur erit pituita a capite euaciranda, ubi tamen antea fuerita toto
corpore educta. Euacuabitur a cerebro,tum per meatus a natura expurgationi excrementorii eius ordinatos,tum per ea quae illam aliguel retrahunt uel derivant. Erunt ergo hi in curatione destillationis scopi,euacuatio primo totius corporis,secudo cerebri: & haec quidem duplex, per propria uidelicet expurgatoria,& per retractionem& derivatione.Uniuersa uero haeeaa proprie dictam spectini eurationem. Sed prouidendum praeterea erit, ne denud similis pituita in cerebro coaceruetur: quare & bonM concoctioni prouidendum,& cerebrum roborandum.ut& probὸ alimen tu proprium in sui substantiam conuertat,& ascendente ad eam materiam uel no recipiat. vel citd eo sumat. inae ubi bene cauerimus,simul etiam articulorum dolores uel sustollemus uel ut leniores cotingant, efficiemus. Fieri enim uel nequaquam, uel difficilime potest, ut assueti articulorum affectibus eos penitus effugiant: eum aeque fieri non possit ut co pus,precipue senile,absq; redundantia humorii diutius adseruetur.3 Q Erunt igitur hi ubi acciderint, primo mitigandi, deinde curatione
Superest calculus: qui quum aegritudo sit in numero, facilem quiadem dictu curationem habet, eius uidelicet amotionem: factu uero non aded iacilem. re cauedum potius ne gignatur,quam sinendum ut iam genitus expellatur.Cauetur eius generatio si opora d derimus primo, ne eius gietnatur materia: secundo, ut si qua genita fuerit,ante excernatur,quIm in calculum sit couersa: in quem uerti
non potest, nisi calor ipsam ueluti exassans renibus prcstiue sit. Cauenda igitur quςcunque calorem ipsum possunt augere: & si quis adesto caloripertrigefacientia remouendus est. Et haec de scopis intentionibusue dicta sint. superest demum ut tertium quod spopodimus exequamur, quiabus uidelicet auxilus scopi a nobis inuenti explendi sint edocentem Aprimo stitur affectu instante orsi, hunc primum exequutioni
manuandum icopum diximus esse, totius corporis euacuationem: hanc tali moderatione exequemur, ut uentriculo & iecori nullam
noram inseramus,sed quantum fieri potest eoru potius uim augea-
504쪽
σι IO. MANARDI EPIST. MEDICIN.
mus : quod subscripta facient catapotia. Pulveris hiert Galeni modo parati,inei barbaries, agarici,ana partem una, myrobalani cliebulae parte semis. Terantur,& in eupatorii otia agrimoniti uulgὁ uocant succo,diem integra madeant,atquo ubi exiccata modice fuerint, cum uino Cretico componantur,& ex ' una quit opus fuerit huius comixtionis drachma,uel scrupulis quinque,catapotia formetur, quae ieiuno una ante coena uel prandiu hora,tertio uel quarto quoq; die deglutiantur.' bus uero diebus catapotijs no utetur,potu ieiunus bibat, qui recipit: Eupatori j quod astrimonium dicitur, &aiugae quam chamaepityn&iuam deco- Iodiam cum Oxymelite.. Sint autem decocti quatuor, Oxymelitis uni
Catapotijs per interualla ut dictum est,toties acceptis, ut cogrua per ea uideatur facta totius corporis expurgatio, secunda iam intentio prosequella, qua esse diximus materiae pituito is in cruribus contentae discussione.Hanc per gradus quosdam moliemur,ut scilicet a facilioribus inchoantes ad potentiora sensim progrediamur. Primo Pituitosem ita a ex multa aqua & pauco aceto coposita incipiemus, no- term i/ uas spongias ea madentes cruribus arcte colligantes, initio ab imis
cmrib- di partibus facto. Paulatim uero aceti & portionem dc uim augebimus, R . scuti n5 maiore tamen copia, quam ut ipsam poscam possit qxnsipiam citra offensam bibere.Decoques deinde in eadem posca anethum, primo quidem ii iride,deinde siccum:&post hoc ritiam, primo quoque&ipsam uiridem , p4st siccam, atq; demum alumen. Quod si cum his non penitus profecerimus,adlixiuia quoq; uentedum, Heuioribus& hic initium capientes, uaria enim eius uis, pro cineria & modo &uiribus Ex pluribus quippe cineribus potentioribusq; , quales ficulnei,& pluribus etiam iteratis excolationibus, potentius, ex contra
riis debilius redditur. Quod si fortissimum desideramus calcis quo, que portiuncula addi poterit.Portiuncilla dico,quoniam si nota dia signa calx adderetur, urendi uim nanciseerctur. Quibus auxiliis nisi malum cesserit,adlutu ueniendum, cui iret natura uel arte alumen,
sulphur & nitru admixta sint.Post cuius adhaesum crura aqua uel naturaliter uel per artem salia abluantur. . ieeur rabo, Dum uero haec explebitur intentio, no obfuerit tertiam aggredi, Obruta iecur uidelicet & per epota & per extrorsum admota roborates In ter ea quae bibutur excellit cupatorium, te quo superius quoq; mentio habita: asarit,agallachon quod Vloaloen seu, quod idem est lignum aloe uocant) amygdala amara, cinnamomu , pistacia, eting ber,& citri cortices consti, iecur luet siccum&in tenuissimu pul- uerem redactu, cum uino dulci propinatu. Inter ea lis extrorium' sunt admouenda, laudo ut praecordia foueantur uino nobili, in quo absinthium,menilia, schoenianthos,pari mensura bullierint, adiectis
rosis ad reliquorii omniti pondus. Sequatur aute trinil quinumue forum,sequens inunctio: Cerae, ammoniaci thym: aniatos, nocest,
ammoniaci opi, non eius fumi, ut quidam alio iii magni nominis medicus putatiana partes . niannae thuris,id est,tenuioris eius pul
505쪽
ui sculi, resinae terminthinae, ex terebintho uidelicet, no ex Iam ce ut hactenuspiitatu est collecte ana nartes 3. Misce tu irino,atq; ubi sup ilinteolu extederis,agallocho suffumigatu hypochodrus admoueto. Roborato iecore crura qlioq; ipsa erunt roboranda, atq; cum his etiam articuli, ut simul etiam aliud symptoma, standi itidelicet & ambulandi impotentia qui est inter praesentes tertius, tollatur:nam his quae superius scripsimus peractis .acta fere erunt quaecuq; hane roboratione debent anteire. Incipiemus autem hic pariter a leuioribus, ut sic per quosdam gradus ad fortiora constemramus. Ex leuioribus ad hanc rem conducentibus praecipua sunt, quaecunq; cum modico calore de siccitate,modicam etiam uim habent adstrintentiora. quae in his magis excellunt. Leuiora: Stoechas, a
althaea,saluta lens: melilotum uerum in Campania inuentum, no uulgare hoc. Mediocria: Anethum uiride, enograecum,artemisia,nux
cypressi,helenium melitaphyllon id est, melissa, uel apiaria, chamet piWs,arction, id est, personalia uulgi; sparpanaciti. Fortiora: Origanum, calamintha.amaracus sabina, urtica,taurus, ruta,& praecipue
sylvestris. Ex his fient balnea, menta. cataplasmata, & oleo coctis. addita resina .acopa. Inter quae summe mihi placet id quod ex semine abietis in hunc modum conficitur, olei antiqui lib.I. uini Cretensis I. 3. fructilum abietis I. Σ.resinae abiegnae, quae oleum uulg4 dieitur, terebinthinae ana I.s.e erae I. r.ammoniaci 3.3 piperis albi L 2. euphorbi j r.Bulliant fructus cum uino &oleo in duplici vase,dqnee uinum consumptum sit: expressisq; &abiectis fructibus, quae liqua ri possunt, liquata oleo addantur. & quae conteri, cotrita. At si per
haec ambulatio redintegrata non fuerit,erit & aliud certe efficacissimum experiendum, quod recipit Nucis myristicae, quam moschata uocaar,b2. thuris, terminthinae ana I. 3. chamaepityos, centaurij, floruhyperici, ana manipli. I. Madescant omnia horas uigintiquatuor in 3O tanto uino Cretensi ii et alio generosiore, quanto bene tegantur,as
sidueq: misceatur: deinde in uase vitreo igni primo leniori, dehine
fortiori, consuetochvmicis more admoueantur. Tres enim diuersi
liquores manabunt,scut colore,ita & uiribus differentes, ex quib seorsim collectis artus illinentur,inchoado &hic ab eo qui primus exierit, ceu minus potente. Tertius quippe qui olei substantiam habebit pretiosissimus & ualentissimus adeὁ erit, ut uel exigua eius gutta primo admixta, eum longe praestantiorem reddat. Medius,medijs pariter uiribus constabit. Hos ego liquores in discutiendis pituitosae materiae reliquiis artubusq; roborandis,supra omnem medica AO tam aquam.& lutum ex earum sontibus acceptum, efficaciores iudico. Verum quia difficile est inueteratas opinio es & ab omni b. receptas ὁ mentibus hominum extri idere, si luto uel balneo naturalibus utendu est. inter tuta Aqueue,inter balnea Porretanu praeelegerim. Conducibilius tame putauerim, si sulphur, alume, sal, nitrii, ferru. Se id genus alia, uaria proportione pro medici coiectura, quae experiamento quotidiano probaretur, comuni aquae uel pinsuis terrae luto
506쪽
siletus est: velle enim ut sex minim si horas particulis haereret, ita ad lam porrectis, ut reliquum eorpus in umbra eslit tandiu uidelicet donec plane aresceret, de tum demum aqua uel modo quo diximus parata, uel naturali ablueretur. Ethactenus de his affectibus dictum sit,qui ad praesens affligunt. Inter eos uero quos formidamus, destillationi quide obuian cui primo diximus per totius corporis euacuatione. Hanc igitur procurandam putamus per medicameta quae no uehemeter corpus exagitet,& praeterea bim aliquam habeant roborandi,& ante id tempus si statum Sc determinatu est)quo solet aduentare: sin incertu,quoties per aliqua indicia eum de proximo futurum timemus. Inter omnia auistem purgatoria id maxime mihi uidetur idoneum , quod ex manna, rheo &rocaceo 'rupo constat, ut sint mannae&ro iacet 'rupi unciae singulae, rhei drachma.Eum autem syrup.accipi uelim, in quo coficiendo quinquies rosae recentes suerint permutatae. Toto corpore evacuato secundiam scopum, hoc est, capitis particularem euacuatione, ieiuno per nares commode faciemus, inspirata per cannulam utrinq; patentem, uel per scriptorium calamum penamue,huius pulueris exigua portione: Nucis moschatae 3. r. piperis albi 9 1. ellebori albi Θ.I.ambrae grana 4. moschi grana 2. Q in sufflatio si forte molesta suerit, poterit idem puluis cum succo lampsu-chi misceri,& per pennam succo madidam intro adigi. actio uero,quam etiam ad hunc scopum diximus pertinere. per cucurbitulas non inc6mode fiet, inter scapulas admotas, praeci lauet non praecisa cute,iuxta sanguinis maiorem minoremue abundatiam: quae tanta esse posse ut etiam per hirudines uenis ani appliciatas, euacuationem simul & retractionem congrue posse fieri dem 6straret: quae certe euacuatio& calculo &podagrae cauedae esset ualde accomoda. Retraliut quide haec: sed no alsidua est eoru oper tio: quare aliquo ingenio, ut perpetua sit haec, procuradii. sicuti cotinua & perseueras est destillatiois suspicio. Id fiet si aliquo laco ulcus exeitetur,per quod sanies manans materia a capite continuo detrahat. Locus idoneus esset inter cubitu & humeros . nisi chiragrae adesset sit spicio: quare eligendus uidetur locus qui spina humerosq; in teriacet.Nec ab re fuerit, singulti ex utraq; parte, dextra uidelicet &sinistra, ulcus excitare.Et his quidem materia quς destillare poterat, a capite aliquo pacto auferetur. Sed praeter haec ut diximus) danda etiam opera erit ne noua iterum aggregetur: quod praeter cogruam uictus ratione qliae ut cuiuis facile innotescit,ita difficilime seruatur)siet capitis corroboratione:ad quam summe faciet, si caput abra 'sum, lixivio ex alto supra suturae praesertim loca cadente,crebrὁ persm datur. Sit autem lixiuiu ex pluuiali aqua, in qua multoties candes serrum extinctum sit,praeparatu: quae aqua per iacculu excoletur pyramidali forma consulum,pr ter modicos uitium cineres,asaro,inlauia,chamaemelo & ladano semiplenum. Post qua perfusionem uertex ex oleo inungatur, ex nuce moschata,macere,& lauri baccis consecto,omnibus prius in aqua rosicea mositata bene maceratis. Demumque
507쪽
mumq; tegatur pano serico,grano tinctorio bis tincto,& galla benemoschata iussu migato.Et his quide,accedete ut dixi cogruo uimi. cauebitur destillatio atq; , ii seques est,articulares dolores, qui magna ex parte ex ea contingunt, non adeo affligent:non usq; quaq; tamen prohibebuntur,siquidem non tantum ex destillatione a capite contingunt, sed 3e ab humoria superfluitatibus in toto corpore redudantibus. Quaerendum ergo & aliud praesidiu,per quod de reliquiae. si quae supererunt, penitus absumantur,& de reliquo affectus Be praesentes de formidati extrudantur. Io Inter praecipua uero auxilia lignum quodno multos ante annos Hispani ex India ut aiunt apportariit, plurimorum iudicio excelletis simu reputatur.Et propterea quaesitum a nobis est,an eius decocti potum putemus huic Reuerendi .domino conuenire. Cui qua sito ingenue respondentes dicimus,nos in nullo, qui morbo uerὁ articulari laboraret. eo unquamusos, sed in doloribus tantum qui
membranam potius eam tegentes, quae ossa complectitur aut musculos, qtiam articulos ipsos affligunt: necnon in ulceribus, quae quadoque hosce dolores comitatur: eiusque usum inuenisse praecipuit. Scio tamen aliquos eo in ueris podagricis cluragricisque doloribus xo usos qui uel peius posthac,uel non melius se habueriit. re si sua Celsitudo mihi crediderit,iantatamq; diuturnam inedia ut alia mittam taedia quantam hi sustinere coguntur,qui leges hac in re Ibericas sequuntur, effugiet. Sed si hoc auxilium omnino uoluerit experiri, erit contenta quotidie mane bibere uncias octo aquae,in qua binae unciae ramentorum ultimi lignitandiu bullierint,donec tantundem aquae consumptum sit: ut scilicet fuerint ab initio I. Is . quibus etiam una melli rosacei, quo potus ipse & minus abominabilissit,& nec minus utilis addi potest. Ego tamen huic ligno in his casibus ea medicamenta praetulerim, quae ab hac ipsa ut podagrica: ab 3o antiquis sunt dicta inter quae D. S.Reuerendissimae maxime accommodatum putauerim ad Proclum relatum: quod Phu unam , agarici duas, meu tres, seminis petroselini Macedonici, quod Alexandrinucorruptis,ni fallor, ab olu latro uocant,quatuor,hyperici quinq; gentianae sex, aristolochiae septem,centauri, octo, ch amaedryos nouem partes recipit,&mellis quantum sat sit ad eclegma concinnandum. Huius quoq; die ieiunus accipict drachma, initio ab autumnali aequinoctio facto: nec desistendum,donec suinquriesies acceptu sit. Uictus autem ratio non aded tenuis erit necessa ia, sicuti nis qui
ligno Indico utuntur: nec plena tamen, ut sanorum, sed media quodammodo in ter ii tranq;.Vesci enim parce poterit carnibus bonaruauium, ovis sorbilibus, petrinis piscibus,lactucis elixis: atq; in secunda mensa pistacijs & auellanis, uelut sunt, uel saccharo opertis. Vi-numq; bibere tenue, limpidum, modice dilutum: exercitij, gratia quotidie ambulare,uel uehi,non in cubili marcescere. His diluta
ter custoditis, ea uebitur etia calculus. Ad cuius tamen ampliore cautelam non ab re fuerit, renes per cerotum rosaceum, adiecto etiam
si opus uidebitiir, solatii succo, refrigerare.
508쪽
Haec sunt ouae pro salute Reueredi se .huius Domini, nostri huius infelicis seculi splendore Ze gloria, mihi enixissime laboranti occii rrerut: quibus Deum opi. max.ita uelim aspirare, ut perpetuam inde consequatur sisitatem, labantemq; iamiam CHRISTI ecclesiam ualeat sustinere. Ex ferraria, IIII. Calend. Iulias, M. D. XXXIII.
EPIST. III L de ligni Indici decodlo,pro RG uerendis Cardinale Ca egio.
IGNVNIndicum sicco pede transiuera, quod putabaeius potu Reuerendisi. D.iam seni,& uariis magnisq; negociis impedito,n5 multo usui futurum, praecipue quia tenuiore uictum exposcere uidebatur, quam sua Reuerediss.D.uel ferre posset,uel uellet.Verum suu intelligam & uires ei maiores quam putabam adesse, & maxima in eo fiduciam, dicam breuiter quid de his sentiam, quae per excellentissimum quendam medicum scripta de eo ligno sunt. In primis, ego quoq; sanctum illud uocatum magis quam primuemcax esse puto,& propterea consueui prius per dies circiter dece, primo illo ceu faciliore uti,ut natura assuefacti secundum quod potentius est,metuis ferat. Soleo autem octo aquae partibus unam ligni addere, contentus quod tantum bulliat, ut media pars aquae siteonsia mpta. In secunda quoq; illa aqua, quae potus loco in prandio & coena bibitur, non omnino cum eo sentio. Magis enim mihi placet ut ex nouo & crudo ligno conficiatur, quam ex eo qui primae decoctioni seruiuiti ita tamen ut quarta solum pars in coctione decrescat, tres supersint. Nec mihi displicet, si ad reddendum potum magis placidum portio aliqua mellis rosiacet ad gustum domini adiiciatur. Vellem etiam ut decocti quod mane syrupi loco bibitur, maior esset modus,hoc est, sex minimum unciarum. Laudo praeterea & modum & usum spumae supra dolentia Ioca. Eiscacius tame esse puto oleum ex eodem ligno modo quem chymistae per descesorium uocant destillatum,inunctis uidelicet ex eo Io eis dolentibus & tumidis. Soleo etiam ex rametis ligni erudi,in nobiliq; aliquo uino decoctis addito antiquo oleo, linimetu parare..dolentibus locis utiliter illinitur. Ante uero quam tepus c5modii usui ligia i ueniat, quod ego post aequinoctium noviluniumq; proximia,maxime congruum puto purgatio totius corporis faciendi ibus uero medicamen- Qtis,arbitrio praesentium medicorum permitto, qui uisis his quae ab alijs excellentiori b. medicis,& a me scripta sunt,ea eligent quae maris iudicauerint idonea.Na ut veru ingenue fatear,multiplices illae siue syruporum siue pitularum commixtiones a me non probantur. Rationem uictus pariter arbitrio eorsidem praesentiu medicorii permittendum puto,ira tamen ut eorum sententiam probem, qui tenuius primo reficiut,dehinc paulatim auget,donec ad uictu sanora uentum 3 o
509쪽
uetum sit.Vnu tame addiderim,quod quo parcior erit uictus,modo eum uiresserant,erit utiliori elaudare ut prima salie septimana solo pane, de uelamygdalis, neq; enim has renuo uel pistacius, uel pini nucleis etiam lac aro opertis, uel passulis esset contentus. Quem uictum si bene & suo & medicoru iudicio toleraret, laudare
ut ad tertia utq; septimana seruaret: qua completa, iam aviculas gustare posset: mie lautiorem uictu citius inchoabit,si uires tenuem illum non pone comode ferre uideantur. Qua tamen uictus permutationem uel inino repentὸ fieri, sed per gradus quosdam, ita ut pri-io mo uel parui ualde pulli, uel auiculae,& exigua quantitate exhiberetur,sicq; fieret ad phasianos usque paulatim accessis. An uero durante hoc potu,ueter,si sponte no ierit, sit aliquo m dicamento iuuandus,dicana quid consueuerim,& quid agendum putem. Si penitus ueterretinetur,uel singulo uel tertio quoq; die decoctum ei uidem ligni per clystere infundo,adiecto melle rosaceo.& aliquo oleo quod uideatur congruere. Sed & praeterea singula quoque septimana semel potioni quam in aurora bibunt,uel manna uel syrupum rosaceu soluti tui uel casiam adiicio,vel polypodiu,uel
senam, quibus fiat qualiscunq; euacuatio humorum: non tanta tamexo ut sudorem possit auferre, sed potius euacuatis crassioribus quibusdam humoribus, tenuiores partes melius per sudore,urinam,ac sensu non perceptam difflationem, valeant evacuari.
In potu quoq; uesperi sumendo quem minorem esse uolo quam
matutinis non tantu ad sequutura cinnam re iciendum puto, qua- tu adIrandium quod praeceistit. Sed hoc potissimum in utroq; consideradum, ut bona cibi concoctio facta iam sit,& ut quantu neri potest uacuo uentriculo potio accipiatur. Qirare si in aurora no uideatur completa coenae concoctio, tandiu disteratur potus,quandiu perfecta concoctio uideatur. Quod&in uespertino potu seruandu du-3o co, ut scilicet non antea sumatur quam prandium sit plenἡ concoctu. Mora uero inter potum & cibum tanta mihi susticere uidetur, ut fastidium desierit,quod ex potu forte fuerit excitatu. satis autem mihi uidebitur, si dimidia pars uesperi detur eius quod manebibitum est,quatuor uidelicet unciarum. Quo uero tempore tenuiore illo uictu utetur, rard ex lecto,nunquam cubiculo exeat. Sitq; cubiculum lucidum,bene a uento tu tu.
Ast ubi coeperit locupletius refici, completo & absterso sudore e thalamo sereno aere de tranquillo exire poterit,& per domum uehi: δc post quartam septimanam ad amoena loca, solat 9 gratia, extra domu uel lectica uel curru deferri. Haec circa ligni usum mihi notatu digna uisa sunt:quae tamen non ideo scripsi, quod sentetiam priore mutauerim,sed ut more gerere Domino Reueredissimo,que intelligo magnam incolumitatis suae spe in hoc ligno collocasse: quae spes no parii uidetur ad salute cdferre.Deus aut opi. max.tantii huic praesidio de reliquis as iret, ut optata inde sequatur sanitas, uniuersae Christianae Reipub. profutura.
Ex Ferraria, IIII. Nonas Augusti, M. D. XXXIII
510쪽
EPIST. V. Ioannes Mandidus Iacobo Pharusio
medico insigni de Metinchobaphlegmatica, ero,
aquis medicati demiι de citratioe hemicraneae antiquae.
IIII ex tuis tui anissiniis literis illud Poetς cotuit,
ut dii cupio sedare sitim, sitis altera creuerit. Tenebar quide maximo tuaru literarii desiderio:veru dum eas lego, maius mihi deiideri u excitatur,cognoscedi scili cet quaena illa sint, in quibus adhuc dubitas,circa a totangeni)s agitata de sectione uenae in pleuriti de quaestione: ta impatiensi morae sum, ut aduen tu ad nos tuti ut maxime desideratu, ita maxime suspectum no ponim expectare. Quare si me amas,&site a me amari putas,uel moras rumpe, uel deiideri u hoc meu per literas
exple.No enim est ut apologia Turini expectes, qua iam triennium parturies nunqua peperit. Quare uerendii ne mola sit, ii si uerus se tus,quod tadiu utero clauium tulit, cu nec desint qui obstetricetur, di qui ad parienduiritent. Quicquid tamen tandem luce ediderit, boni aequiq; tasula,&Curtio aliisue uel lactandu ues exponendum permittam. nqua nisi melius hac in re suas partes tutatus fuerit, qui am in prandio & coena fecerit, no erit ut uel Curtius uel alius quiciique in cofutando uel reluedo multu laboret. Sed quicquid in hac scena egerint, ego spectator esse uolo,nsi poeta uel actor. Si quid uero mihi deinceps scribendia erit,amice& cum amicis fiet: inter quos cum no postremus sis,imd si uera diceda sunt inter primos a me te haberi cogant & eruditio non uulgaris,& munificentia qua singuloquos; anno in me uteris,homine minime officiosum,& qui gratias nedii refera, sed nec aga, iamiam tuis literis respcdebo, ab antiquioribus initiu faciens. In his aduersus meam de atra bile sententia multa affers & i ubtilia quide argumera, fieri ea ex pituita sicuti de ex bile& sanguine seperassata cotendens.Primo quide ex mutatione crasset pituitae ad nigri fabuli ariditatem,priusqua in renibus uel uesica calculus generetur:quxfieri non prqui1s aliis minoribus mutationib. quii non possit, necessariu tibi uideri, iat prius in atram bile quam in tabulosum illum & nigerrimum cinerem crassa&pituitosa mat ria eo uertatur. Quod argumetum haud difficulter cului posse uidetur, si aduerterimus nigra illa admodu sedimenta rard in urinis eoru subsidere, qui calculo sunt obnoxii. Maiori enim ex parte albues id quod subsidet:quadoq; uero plus minusue ab albedine recedere,
iuxta sanguinis admixti maiore minoremue portione: eiusdemq; colore modo ad flauia, modo ad rufum,modo ad nigrii tendente, accedete etia renum & colore S calore excoquente & ad filicum couertente. Non esse enim eundem cuilibet sanguini colorem,& ratio divit,& experietia in sanguine ex uenae lectione collecto manifestat. Nec minus etiam notum est quidpiam sanguinis a renibus una eum
setos ubstantia trahi. Nigrii ergo illud quod urinae quandoq: subsidesino ab alterata pituita deciditur,sed ab alia re urinae commixta.