장음표시 사용
551쪽
tionem multiplici aquae cominam,amara eam, non salsam reddere. Viderim q: etia plerunque pituita per uomitii ab aegrotate eiectam. cui mixta esse bilem,amaror in ore uometis relictus, ostedebat tam exigua tamen quantitate,ut oculatissimi etiam hominis uisium penitus effugeret. Quis ergo credat, ex admixtione bilis amarissimae cum pituita, salsium aporem resultare Z Satius ergo fuerit in hac re,
sicuti in pleri'; aliis Galeno potius qtiam Avicenns credere,dicenti lib. 1.ae differentijs febrium hanc pituitam fieri,aut propter putredinem, aut propter serosae humiditatis admixtione. Quem lo- eum quum non recte in lingua suam transsatum legeret Auleenna. sed corrupte in hunc modum , Phlegma falsum fit propter ipsius putredinem,aut aquositate quae ei admixta fuit: piitauit disiungedi notam debere copulatiuὸ intelligi: uet,ut in codice castigato legitur loco,ant,iar, esse legendum: modestius erga Galenu se gerens quini
Gentilis, qui hunc locum Avicennae enarrans, non erubuit Galenti rudem appellare: propria in hoc ruditate aperte detegens, qua ad edlaborauit, ut uera Galeni literam, ex Graeca fine alia media uenientem,& quidem clarissima, no intellexerit,sed per taliam sero iam humiditate, fallam pituita acceperit: taininq; oscitatione Galen .adi cripserit,ut causiani pituit caliae esse diceret, taliam i fana pituita aquositati mixta: no aditeriens, serum humorii quinta quandam humiditatem esse,a quatuor primis humoribus diuersam: sicuti serosa lactis pars alia res est quam caseus & butyrum, ab ea, scrofa parte, si salia sit, dum phlegmati miscetur, ipsum falsum reddi. Duas igitur causas, ὀ bone Gentilis Galenus esse uoluit, quarum utraq; sola sussicit pituitae salsedinem dare,putredine uidelicet,quae veluti ebullitionem quandam in eam faciens, terrestriores non ullas partes reddit, salsugine toti eius substantiae tribuentes, eo modo quo puteales quasdam aquas videmur, ex longa ebullitione salsum 3. saporem acquirere. Altera causa est serosa quae)am humiditas extrinsecus ei occurrens, quae salsum seporem, quem in seipsa habet, illi impartitur. Generationes hae falsedinis eos non latent, alii norunt ex quavis herba salem extrahere. Vtrouis autem horti modorum pituita salsa sit reddita ambigere contingit,calida an frigida sit: ab aqueis siquidem partibus, dum propriam seruant naturam,frigus: a serosis N putredine, calorem habere uidetur. Qirare nemo admiratione affici debet, si eam etiam Galenus quandoque calidam, quandoque frigidam dieiti Libro siquidem de uictu morb.aciat. .& 2.uirtutuna turalium, frigidam: primo uero de simplici medie.& tertio Aph risin. calidam. Quae enim maxime salsa est,quocunq; modo hoc a quisierit calida: quae minime,frigida,cum aliquo tamen calore censenda est. Nam in ea id eontingit, quod & in muria, in qua si ex gui sales multae aquae misceantur, trigida remanet: si tot ut dura
adeo fiat quod o uuin in ea supernatet, calida :& si adhuc plures
addantur,ealidior continuo fit, ita ut iam ad amaritudinem ue gat. Ex superfluente enim salsedine amaritudo gignitur: non ex
amaritudine sessedo. Ex maiore ergo minoreque sessedine de
552쪽
temperatura eius iudicadum est: nee solum ex hae,sed & ex ipsa substantia &c5sistentia: nam quo salsior efficitur, crassior etiam evadit. Quod in dysenteria ab ea tacta evidenter cognoscitur: in qua exiens s pituita, ualde crassa & tenax uisitur, ut propterea difficilimam inter dysenterias . Aphoris norii libro eam putauerit Galenus. Prudelia ergo iiestra qui praesentes estis, qualitas eius agnoscenda est, qua tamen ego in hoc clarissimo uiro non uehemeter calere existimo, si. queadmodum serabilis,materia qui fluit tenuis est. In cerebro tameipso malam adesse temperatura naturali co formem iudico, calidam uidelicet di humida, quae humiditatis ratione, pituitae ipsius substan- imitam, Glore sali edine gignit. Qis ii uera sunt, danda in primis opera, ut mala haec distemperies a cerebro auferatur,adseruata ea quam naturaliter adeptus est,quae & alioqui no ualde a temperameto mihi distare semper est visa.Non enim intelio nostra esse nunc debet, ad naturalem eius temperatura in meliore permutandam,sed satis nobis erit ab omnibus malis affectibus, uel 'r sentibus, uel qui imminent,illum immune reddere & seruare. d certe magna ex parte fecerimus,si hane pituitae in inseriora membra destillationem sustu. terimus. Ad quod iaciendum maxime conducere uidetur uenaes . ctio,quae totius corporis repletione auferet, & materia a capite mirtim euacuabit, parti in retrahet. Vere igitur & autumno sectio uenae facienda, tantumq; sanguinis extrahendum,quantu, considerantibus quae cosideranda sunt praesentibus medicis, uidebitur opportunum. Quae si facta ante id tempus fuerit, quo solet materia in articulos deci imbere,ad ipsos quoq; artuu dolores uel tollendos,uel minuedos ducet.Fiet aute e uena cubiti media, ut ex superioribus aeque atq; inferioribus evacuet .Post hanc uere hic potio octo uel dece diebus mane bibenda: Polypodii uncia una,comae sceniculi semuncia, gly-cyrrhietae 3.1.turbit c5munis, nyrob. cheb illaru drachma. Bhlliant in selibra aquae donec tertia pars cosiumpta sit,& additis mellis rosa- 3 cei binis uncus, mane,concoctapridiana coena,bibatur. Ex hac potione si cogrua euacuatio facta ut, alia praeterea purgatione non egei bit: sino,eatapotijs de agarico uocatis adhuc purgetur,quibus tertia
pars aurearu adiecta sit. Autumno alia utendum, quae recipiat, Senae.
seminis en diuit semunciam rhei barbarici drachma, comae borasianis I quae eodem modo bulliant: sed loco mellis ros acet additur sy-rupus ex rosis recentibus quinquies permut tis ςonsectus, parithoc est, duarum unciarum pondere. Toto euacuato corpore,caput quoq; ipsum evacuetur: quod duplici uia fieri p'test, auersione uiaelicet,& per p*rticularem aliqua queuacuatione.Et aversio quoq; dupliciter, uel scilicet ad lonainqua, uel ad propinqua. Inter ea quae ad lonsinquare vellunt, nihil mihi aptius uidetur,quam si per ora uen tu ni hirudinibus admotis sanguis extrahatur, ea quantitato quὸς Irapsciatibus medicis uidebitur inpedire.Deriuatio ad propinqua cumod fiet,si sanguis per nares. Ad auersione aut prope aures uel ex trote mittatur. Ad auersione quoq; pertinet permμοι. curcurbitulae intra os latum humeroru admotae: Dictiones, tremorum
553쪽
rum inebroru uincula,& balnea, atq; omnia exercitationis genera, quibus quiescente, uel parum moto capite, extrema mebra laboreti cauendo tamen semper ne illa fatigentur, quae dolore affici consueuerunt. His igitur uel omnibus, uel quibusdam,praesentes mediet uti poterunt,non solum uere&autumno, ted alijs quoq; temporib.
I rout magis uidebitur conuenire. At si per haec optatum finem non uerint ali uuti,assiduὁ,retractionis Halia,uel ignito ferramento,
uel medicamento aliquo uim urendi habente, quorum nunc multiplex numerus, ulcus excitetur, inter duos maiores musculos exte-
Io tioris humeri partis: quod dies minimum quadraginta, cicere primo deinde ubi iam fatis profundum osculum uidebitur, pitula aurea uel argentea intromissa apertum conseruetur. Et haec quidem demersione dicta sint. Particularis itero pituitae ex capite euacuatio, per nares potius Pituita ex quam per os molienda: quoniam, ut scribitur, lingua solet ulcuseu-pite, mariaeculis quibusdam alni: .Plura autem sunt, quibus per nares attractis, maciaranti. haec euacitatio procurari potest. sed faciliora& sere ubiq; inuenta
sunt, sampsuchi, betae, anagallidis & cyclaminis succi, quibus iridis, ellebori & demum euphorbis puluis addi poterit, si opus esse uide
bitur.Ex quibus si immodicus ardor in naribus forte excitetur,uiolaceo oleo uel butyro mitigetur. Euacuata plene materia in uniuerso corpore, sed potictimum in
capite abundante,roboranduerit caput,ne rursus eandem incurrat repletionem: quod tum per extrinsecus admota, tu per extrinsecus accepta faciendum est.Ex his quae extrinsecus administratur, aliqua caluae,alioua naribus,aliaua auribus instillanda. Calua, aqua ex alto guttatim lupra suturarum loca cadente,abluenda est,quae per saccu- Ium transierit, quod hisce rebus semiplenum sit: Cinerum tarmetorum uitis p.1.rOlarum, florum chamaemeli,ana p. I. maceris, quos flo3o res moschatos uocatis, partis unius quartam partem. Post ablutio inem, eadem suturarii loca sacculo tegenda fiant, ex tenui serico pano, quem etendatum uocant,constructo, qui sit cocco tinctus quem granum uocant, uel eo quem carmestu. Et his rebus in crassum puluerem redactis oppletus, rotarum, sandalorum citrinorum, macerisana p. 2.gariopbyliorum p. I. misce&insperge leuiter aqua rosaceam oschata. Naribus crebro pila admoueatur, quae habet, Pulveris rostium,sandalorum citrinorum,nisceris, sartophyllorii, singuloruana semunciam: styracis,ladani, benetoi, ana 3. 2.& cum aqua rosacramo schata conficiatur. Auribus oleum tepidum instilletur, ex amy o gdalis ea pressum, quae triduo occlusae cum race,ambra & inoscho
Et per haec quidem pessimum destillationis symptoma remouendum puto, atq; eo ablato,quaecunq; ab eo fiunt limul submouend LSed quia forte adeo fixas radices habent, ut per se absq; alterius adminiculo consistere ualeant,ideo nonnihil addemus, quibus singuis Ium eorum possit extirpari, incipientes ab hemicraneae quae eum qoior sit. ad symptoma perituri quod actio talia uocatur . Operatio K enim
554쪽
enim tactus ita a dolore mutatur, ut id lentiat quod sentiendu non .esset: quod certe in casu nostro est mala temperatura, quae in teporis dextri uenis & arterijs per quadam comunionem fit. Si enim prima rio affectu caput laboraret, perpetuo dolore uexaretur. satis autem
uerisimile est iecur esse a qua mali uapores suristim eleuati, doloruin dextro tempore cient. re praeter reuulsiones quas iupra docuimus, no ab re fuerit cucurbitulam quadoque hypochondrio dextro admouere: sed & iecur quoq; ipsum per iuccos cichorij,& absinthij,&acetum rosaceum simul mixta roborare. Caput'; ipium, qua parte dolet,oleo rosiaceo perfundere, in quo absinthiii & siluestris IM. cucumeris radices ad colliquationem bullierint: cataplasmateq; ex eisdem rebus ita colli quatis composito, contegere. Oculorum rubor, qui quatrias mutata est, ablutione arcedusa uetrolaceae,in qua sandali citrini & myrobalanorum fauorum cortices bullierint. Linguae scissa. quae ibi utae continuitatis morbus sunt, totalit lac, praecipue caninu. Amylum cum saccharo & qua rolacea, formatis inde lupinorum forma cycli scis. Dolorem musculorum pe- .ctoris mitigabit radicum althaeae flaccus, cum recente gallinae adipe
commixtus. Item amygdalarum oleum cum butyro recente inuncta. Cordis & Pectoris angustiam tollent roris marini & buglossi io flores cum fac o adseruati,con esti,& gariophylli ore reteta, lensim saliua deglutita. At his quidem omnibus facile occurriturArticulorum uero doloribus difficilime, ne dicam hoc penitus fieri non posse. A duabus enim causis pendent:ab hia morum uidelicet redundantia, & naturali uel acquisita artuum imbecillitate. Hac remouere, praesertim si ab ortu ipso naturae cotracta sit, quis unqua poterit ullam quis uel uelit,uel possit Nam ut mittam cibos & potus, quos seligere,& ad
certam normam semper redigere, in tot ab usibus,& tot gulae tritamentis,& sociorum inuitanientis,cotinentissimus etiam uir uix potest. Certe infinita pene occurrunt, quae omni etiam adhibito studio non possis effugere, ut qua ad aerem, motum, curas,animiq; affect pertinent.Novi ego non ullos,qui cu satis recte ii alerent, ex sola ira in uehementes dolores inciderunt. Quantu tame fieri potest, utriq; rei diligenter intendendum, ut articuli robustiores reddantur, &nulla causa occurrat, quae humores abundare ,& ad articulos moue
Ad primam rem complendam Excellentia uestrae docet fieri balneum in aqua chalybeata, in sua nonnullae res bullierint. Quod certe balneu sio quoq; commedo: licet ut uerum ingenuὰ fatear ne- . . sciam quid per piidias intelligatis,cum in eodem balneo granatorii cortices apponatis,quae apud me idem sunt cum psidijs. Nescis etiaquanam ex causa sumen in linteo colligare rubea s, nisi sorte iteriti ne eius substatia aquae bullieti misceatur. curame costet in multis naturalibus aquis naturam alumen miscuisse,quas tame tuid homi ones bibunt, nedum quod eis abluatur.Adderem igitur ego aquae nosolum alumen,sed & contritos sales: atque post balneu talato etiales
555쪽
oleo articulos peruicarem Sed & putauerim ipsam solam aquam a ferrario fabro acceptam, ablutioni si issicere: sicuti & ad nn gelidii solum oleum salitum. Vt uero res altera compleatur,uictus ratio ita instituenda est, ut mali humores nunqua aggregentur . nec boni etiaredundent. s res Excell. uestrae ita dis use c5plexae sunt, ut superfluum mihi uideatur circa id diutius immorari .Percurram igitur quae scripsistis:&siquid occurrerit in quo aliter sentiam, uel quod addendum mihi uideatur, uel id addam, uel locum signabo. Quod ad aerem ergo attinet, ego modice frigidum potius quam
calidum csi mendauerim: siccis etiam potius quam humetem. Duae nim hae qualitates ut putrefactioni aduersantur, ita malum huius magnifici Domini temperaturam remittere quodammodo possunt de retundere. Non enim talis est livo seruari debeat, quia ab eo omnes
ferὁ mali affectus pendeant, quibus subijcitur. Laudo igitur ut locus
quem habitat inter aquilonarem & occidentalem regione respiciat, boreali tamen uento, praecipue dum incipit,&hyeme, euitato. Fauoni j vero suavem auram nunquam illi obfuturam putauerim. Reliqua quae de aere dicuntur,a me quoq; probantur.
Quod ad odores pertinet. ego, uicquid apud Arabes scribatur, sandalos & ambram in numero calidorum liadendos, & ratione, &usu didici. inare trochiscos illos uestros dimittendos puto. Et sistissimentis opus est,plenae sit ni huius generis seplasiariorum tabe nae, quae cum multis alijs malis ex Hi sipania in Italia apportata sunt. Si uero a Mesue recedendum no es laudauerim ego potius Galliae moschatae ultim, quae facile parari potest, & uel per seipsam sussiri.
uel rosaceae aquae ad inspersionem misceri. Iplaniq; solam rosiaceam aquam, si laminae ferreae ignitae inspergatur, scio odoratum sumum emittere,& suavem S qui destillationi possit obsistere. Accedentes deinde ad cibos, concedere videmini aves in aqua ui3o uentes, si iuuenes sint: quu tame mihi aeque cauendae uideantur, nisi forte magis quam grandiores: siquidem naturali humiditati, ea quae
ex aetate sit, conitinctam habent. Praetulerim autem omnibus carni bus aviculas in dumetis degentes,&post eas turtures, perdices, pb sianos turdos . merulas , columboru qui in turribus educantur pullos uolare incipientes gallinas,capos. Sed inter quadrupedes, nce
dos, verveces,anniculos iuuencos, tritulos, capreolos, damas, cuniculos,lepores,tolerarem. Ciconiarum lacro, echinorum,& testu dinum carnes ceu proprietate quadam articulorum doloribus conuenietes no danarem. Non placent etiam condimenta, si tam e condimenta dici possunt, qu quos ex fri dis oleribus, praecipue etia si, humida sint, neri iubetis.Inter quae, frigida scilicet,blera miscetis:Pqua,si ut philo comune id olus intelligitis, 'd apud uos, Muti apuanos, crebro ad mecas uenit,& q beta Latine aieitur,ea procul dubio inter calida no inter frigida numerada est: quod uel ex ea ui colligi potest.quq si P nares hauriatur,mor sit quoda sternutamcta Euocat. Condimenti igitur gratia ego potius pastulas,arida pruna, cerasia
acida, sed& macere addiderim,qui a teperamento in activis qualiis Κ 1 tibus
556쪽
tibus no reeedit. sed nec croci m0dicu usum formidarem, qui licet in secundo ordine calefacientiu collocetur, cocoquedi tamen uim habet & adstringendi. De piscibus, ego semifalitos no uituperauerim, si non magni nec tenaces sin t:atq; praeter iam dicta duo aromata, modico etiam cinnamomo condiantur. Petreos uero maritimos
omnibus pra serre atq; post eos fluviatiles similiter petreos: dehinc
carpiones,lucios,troit s,atq; albos illos quos in Pannonia assare &macere condirem sueuerunt. Ex leguminib. nullum a me probatur: ex reliquis granis,hordeum,farrem,& auena albam laudo. Panis mihi placeret, uel cibarius,quem cibotum uocant,uel Italus uo- Iocatus,vel similagineus modico laccharo conditus.
Et quia de fructib.& oleribus nulla a uobis fit mentio, ideo ea subiicia quae in his duobus generib tolerari possunt,a fructib. exorsus, qui etiam conserre aliquantisper uidentur. Hi sunt: Nuclei pinei avellana, pistacia, amygdala, caricae, passulae: pruna uero, me lopepones,pira,cotonea, mespila, larba, non sunt penitus respuenda. Ex oleribus quoq; haec toleranda uidentur: Asparagi, saluta, metha,Origanum petroselinum,sceniculum, anethum,sed & lactuca, in bus, malua, spinacia, cum aliquo priorum commixta. Regulas quas in potu praescribitis,libenter suscipio. Inter omnes χο tamen potus, ego muli na aquam antepono:&post eam hyemis tempore,ex saluta in duplici vase extractim,rosaceo melle temperatam. Cervisiam ex hordeo tolero,salutatumq;&absinthite uinu: uinaq;
alia plus minusue pro cuiusq; ui hyeme quidem aqua calviae, aestate aqua inlybi temperata. Si a coena bibendum est,aquam hordei cum saccharo non laudo,sed aquam potius salutae hyeme, aestate in tybi. Exercitationem ego laudo moderatam: quam tamen fieri posse non uideo ita quiete, ut nihil moueatur, nec aliqua inde, ut iubetis, contingat in humoribus agitatio: sed etiam si hoc fieri posset, motus
ille exercitatio dici non mereretur. Sic enim eam patres nostri definierunt, ut spiratione mutet.Equitare etiam scio podagricis alienu. Quare cogruere ei maFis putare aur ationem & uectationem,earumq; partium uehemetiore motione, quae uel nunqua uel minus doloribus uexatae sunt.Per uocem quoq; altam & ualidam, claramq;& apertam, uel lectionem uel pronunciationem, pestiis & uocalia instrumenta exercetum naturalis calor augetur,& extremae etia partes purgatur, robustaeq; redduntur: sed& uentriculi uitia emendantur, atq; appetitus excitatur. Sudorem non ita abominor, ut stimonem, uectationem,uociferationemq; uetem, quae ad eum ducant, nisi modum excedat. Regulas quas repletioni praescribitis, omnes probo,praeter una, de qua nunc est inter Italos medicos magna controuerna, ampliorem stilicet semper esse debere cibum in prandio, quam in coena. In qua discordia licet adhuc meam sentetiam supprimam, hoc tameunum maxime compertu habeo,cosuetudinem non em subitὁ mu- tradam,melioremq; concoctionem noctu quis, interdiu facta, non
esse in hac disceptatione negligendam. Mirari tamen no possum,
557쪽
uos asserere magnificu hunc Dominu in maiori esse distrina Ine inanitionis quam repletionis. praesertim cu affectus ob quos periclitatur,repletione fere omnes sequantur. Sed & uosmetipsi in regimine quod ei praescribitis repletioni magis occurrere videmini,quam inanitioni. Iubetis enim inter reIiqua ut non prandeat, quoties uel in uentriculo uel in capite nauitatem sentit. d quanto cum periculo ab his qui assueverunt, dimittatur. demonstrat Hippocrates: alioqiii experientia ipsa ostedit,capitis grauitatempserunq; & cibo auferri,&ieiunio augeri.Laudauerim ego quoq; uomitum, ubi re-ro pletio in uentriculo persentiatur:& ut pranatum disseratur.leuius sit: ut tamen penitus dimittatur, nisi magnacogente necessitate,non probauerim. Vomitum quoq; singulo mense post crapulam,si absq; uehementi conatu fieri poteu,magno usui futurum puto. Laudo etiam ut clysmatibus leuibusq; quibusdam purgatoriis deiectionem moliatur,ita tame ut per aestum piIulas caueat. Regulas quoq; χmni ex Auic.acceptas probo:prolixitatem tantum non probo, hoc est, ut ad octo nouemue horas proletatur,praesertim ubi destillatio uitanda est.Etsi interdiu somno quactin'; ex causa indulgedum,uelim ut sedendo potius quam iacendo id nat. Parantur apud
2Ο nos cathedrae,quas imperiales uocant,quae sunt in hunc usum maxime idoneae. De cociabitu ego Celso & Galeno accesserim,qui frequentiam eius no numero adscribunt, 'd tantum interualli in eius usu adhiberi uolunt, ut neq; resolutio aliqua sentiatur:& somo ipse leuior factus uideatur ac melius spirans. Post uictus rationem ad alia acceditis auxilia, sectionein uidelicet
uenae, purgationem,alterationemq;,tam per exterius admota,quam per intra corpus accepta quae omnia iuxta patriae uestrae consuetudinem per ordinem digeritas.Longior autem fuerim, si singuli uoluero discutere,& quid de illis sentiam explicare:praesertim cum de ire 3 Q nae sectione anniuersariisq; purgationibus,superius mentem meam
Pro particia lari uero purgatione ad articulorum dolores cauedos facienda,magnam fiduciam habeo in Pauli catapotiis, quae recipiut, Aloes .asarici,croci s.costi,spicae nardi,schoenianthos, carpobalsami 3.I .cassiae, id est, uocati nunc cinnamomi, scammonij 3.r.epithymi 3.3.s .hyeme succo brassicae,aestate succo inlybi componis tur, licet, ut sit pra diximus, pitulae,quantum fieri potest,sint aestate fugiendae.Dosis a granis 43. ad 9 s. post quas ςstate selibra aquς inlybi bibatur. Laudo etiam tum ad purgandum,tum ad roborandum, ut dra
o china rhei barbari quadoque mansad Alutiatur.Myrobalani quoq;
cseb. conditae, mane comestae, osseq; illo interiore diu ore retento.& destillatio prohibebitur,& membra robur acquirent.
Ad mitigados uero in ipso insultu dolores, si, quemadmodu ego puto,a sanguine fiunt,cui nonnihil bilis,&plus pituitae miscetur,reiterata, si oportuerit, uenae sectione purgatoq; per superius descripta
catapotia corpore,non uehementibus localibus utendum censeo:
Rd ab initio oleo rosaceo,ex acerbo oleo, & non plenὸ apertis rosis N a cons
558쪽
eonfecto: cui magno cogente dolore intelli ouorum,& quandoquetiam lac misceatur:&si intolerabilis fuerit, croco & opio. In augmento eidem rosaceo misceatur chamae melinu, minore quide primo portione, dehinc patulatim maiore, donec ad consistendi iligore inflammatio deuenerit. Tunc enim ad pure discutienda ueniendii, quae tame nunquam sint ualde potetia: sic enim uitabuntur pori ,qui
quadoq; solent post ualide dissbluentia in articulis reli noui.Ego inter olea nunqua trascendo liliacetim,absinthiacu, &anethinu. Inter herbas, thymum,thymbram,& calaminthe. Inter adipes, suillum, gallinaceum,& anatinum. Et haec de doloribus articuloru dicta sint. Si adeo tenuis est, ut scribitis, danda erit opera enixissime, ut per carnis augmentii extenuatio amoueatur. Ad quod nihil magis conducere videtur, qu .am lactis asinini, si haberi apud uos posset uel caprini potus,admixto melle, ad eum modum que 7. Methodi docet Galenus. Vsius quoque piis anae excolatae, quem cremorem hordei uocant, multum conducet. Sed & hordeu ipsum cum bonis carnibus plenὸ coctum atq; balneum aquae dulcis, secunda completa concoctione,his tamen temporibus,quibus nec adsunt articulorum dolores, nec expectantur: quanquaminus formidadi hi sunt quam tabes, quae ex magna illa extenuatione sequi posset: 'itae tanti mometi est, ut omnem & a uobis,& a me superitis icripta viperet intentionem. De ultimis duabus affectionibus non est quod scribam, nam per ea quae antea' notata sunt, callebuntur:& si quando fortὸ accesserint, Oculato egebunt medico, non tantum aurito. Valete uiri optimi.&nostra haec qualiacunq; sunt, boni consulite: nec alia ex causa scripta putate,quam ut praeclarissisimi huius Domini saluti cosulerem: euius gratia ut & uos euigiletis, etiam atq; etiam rogo. Ex Ferraria.
IIII. Idus Quintiles, M. D. XX XIIII.
Gymedico excelletissimo rosessori Bononiensi S. D
L V R. A ad te amandii me pridem impuleriit: quod cognomines semus.Na & ego anno ante huc L X XIII Christianae religioni per sacra ablutione initiatus, eo- de quo tu, Ioannis uidelicet Iacobi nomine, uocatus sum. Quod patre titu iuuenem, iunior uidi, Dialectice cu magno honore Bononiς publicὁ profitente atq; indeper gradus ad eu quem tu nuc meritὀ tenes, summu uidelicet in eade academia locum euectu intellexi. Quod me per tuas humanissimas literas ad mutua amicitia prouocasti, dignumq; reputasti, qui distici limos in omedicina strupos explanarem.Verii magna accessio facta est , suὁd Vergiliu Gerardii tecta in eade Theorices professione cocurretem.
cotra inueteratu aliorum morem summo amore te prosequ3,ex tuis
postremis literis cognoui. Fuit enim hoc mihi maximo indicio, te quod paucis admodu datum est sanctos mores bonis literis eoiunxisse.Volebat haec omnia, ut absq; aliqua mora tuis quaesitis respoderem. Verum aliud ex alio negocium Lecit,ut in himc usq; diem res protra
559쪽
protracta sit. Optarim autem, ut longam hanc procrastinationem, vicendorum grauitas recompesaret.Sed cum id praestare non possi in quod uellem, tu id laeto animo accipies quod postum. Primum quod a me petis,ethan odor nutriat: dicente Hippocrate,& approbante Galeno, ubi uires citiis ima recuperatione egenti odoribus esse reparandas. Affersq; Petri Aponensis in hac quaestione sententiam: quae, si bene colligo, est huiuscemodi: Odor per uaporosiam exhalationem aeri commixtus, per asperamq; arteriam adpulmones & cor delatus,atque ab his per aortam,ad reti forme primo rio plicaturam, dehinc ad cerebrum, in hisq; locis ueluti c6coctus, spiri tus uer8 nutrit & rea arat. Quod facere nequit, quado primit occurrit olfactus instrumeto: quia adhuc qualitas serὸ nuda est & simplex. ruae, Aristotele& Gal. teste, nutrire no potest. Atq; hoc quidem moo, spiritus tantum, praecipue animales nutriri per odores dicit: solidiores itero partes refocillari quodammodo ab eo, non nutriri. . Haec Apponensis dicta no paruam mihi relinquunt dubitatione. Si enim tam longum iter totq; motus,circuitus,& concoctiones requiruntur,priusquam odor nutriat, non uideo quomodo eius nutri lcatio possit dici citissima, nec quomodo postit odoris uis in tot perio mutationibus coseruari. Quare non erit odori,sed aeri potius nutricatio haec adscribedair settim csi ita c6sruat aeri puro,& nulla odoris qualitate affecto, licuti odorato: siquideo aere quantumuis θncero spiritus ipsos nutriri & Hippocrates uoluit,& Galenus. Sed reexperientia ipsa ostendit, mox ubi odoratae res oIfactui. occurrunt, uires quae extiaustae erant, ad aliquem modum reparari: quod ferinopolahi, si tot essent agenda,'riusqua huiuscemodi fieret nutricasitio. Reparari uero ex odore,no solum spiritus, sed & solidiora membra, exemplo Democriti ostendi uidetur, qui nonum¢esimum μὴ annum agens, uitam triduo, cum solo panis odore coseruauit: ut id p so dimitta,quod de Aristotele legitur in lib. de Pomo inscripto. Alio- nis odoreprar qui, si, ut Aponensis ait, solidiora inebra ex odore refocillarentur solum,& non uerὰ nutriretii quo pactoposset odor uino in nutriendo c6parari8per quod totum corpus no solum restauratur, sed impletur. Hoc enim uerbo Hippoc.utitur in aphor. in quo, ut Gal. exponit, de his loquitur qui refectione corporis egent, de quib.antea fit erat loquutus,in eo uidelicet aptior. Quae Iongo tempore extenuantur &c. in quo proculdubio de resectione loquitur, quae ex morbo e6ualescenti b. debetur, in quibus no spiritus tantia, sed singulae corporis particulae plus minissue sunt exhaustae. Fateri igitur oportet ex Μo Hipp.& Gal. sententia, uera nutricatione odores illas reficere,atq;
hoc magis facere,dsi sunt naribus propinquiores,c6tra id quod pi tauit Aponesis: tuc enim m&is reseruat natura rei a qua decidutur,1 r cu per longius spatiu uassates, multo aeri comisti in multas partes stipatur.Falsum enim esse idqd ex uulturia argumeto Auerrois primo, dehinc Aponesis & recentiores multi existimariit, alibi ostendimus, qui odorem per specie quada sola, qua uocat intentionale, nulli substantiae innixum,ad cerebrum dicunt accedere. Nam odor, ut Odor quid.
560쪽
sio IO. MAN. EPIST. MED. LIB. XVIII.
inquit Aristoteles, est fumida ouaedam evaporatio. Sed & GaI. effluxum quedam corporum esse definiuit. Quare corporeum quid esse oportet, non merὰ spirituale&simplex, id quod per olfactum sentitur ut minime mirandum sit ex eo corpora solidiora posse restauramin bb. r. illam Astomorum apud Plinium ex solo odore uiu re. Et haec de prima tua dubitatione sint dicta. Dubitas secundo circa dictum Galeni in expositione eiusdem a phorismi,aquosa uina acuti aquae similem formam habent,ita & uim
habere a retem, S propterea lotium ciere: in quibus uerbis innuere uidetur,aquam ipsam lotium prouocare. Cuius contrarium libro tertio de uictu morborum acutorum scribit Hippocr.aquam dicens urinam non prouocare,& ipse Gale. qui lib.quinto de umplici.m dic.asserit medicinas urinam prouocantes calidas esse. Vt haec tollatur dubitatio,aduertere oportet,aliud esse apud Hippoc.& Galenum urinam mouere,& diureticum esse, eo modo quo aliud est genus a specie. Quicquid enim diureticum est, urinam mouet: no autem commigrat ratio, ut scilicet quicquid urinam mouet. diureticu dici possit.Ea enim quae uere & propriὸ uretica dicuntur, acria, uehementerq; calida & sicca esse oportet, ut sanguinem discindant, discernantque a crassioribus partibus eas quae aqueae sunt, te- 2onues,ac serosae: quas renes trahentes,& a sanguineis partibus quibus
. nutriuntur,excolantes,in urinam conuertunt, quae ad uesicam trans' missa mingitur. Vis ergo haec calidis &siccis medicamentis conuenit, non aqim uino te, uel alius quibuscunq; rebus aquae similib. per quas tamen urina ideo au3etur,quia eorum substantia celeriter in eam transmittatur: non quod uim aliquam habeant,qua sanguine ea humiditate expurgent, quam secum habet in uenis commixta. Hoc autem in his maxime ostenditur,qui uitam ociosam agetes,potu tenui utuntur,hyberno praesertim tempore. Nam hi,ut Galanus in fine libri primi de naturalibus potestatibus est,celeriter mingui, 3 ct ferὰ tantum quantum in potu hauserunt. Vtrunque horum modorum prouocandi urinam tangere uid tur Aristoteles prima sectione Problematum.Primum quidem prooble. i. ea quae humida sunt, atq; aqua referta, uesicam 1bluere dicens. Alium probi. 49. tibi ait,odorata urinam mouere, quia sunt calida.Haec sunt, mi Saule,quae imbecilles mei ingenioli uires in tuis quq sitis cognoscere me idcerunt: in quibus uelim animum potius erga te meisi,quam res ipsas consideres. Vale. Ex Ferraria, U, IIII. Nonas Septemb.