장음표시 사용
51쪽
rum animos diuturniori otio marcescere. Annum enim iam duodecimum, redacta in potestatem Macedonia, quieverant.
XXII. Haec eo serme anno gesta, et inpiceno agro Auximum coloniam deductam , reperio. Sed ubi L. Cornelius Cn. F. L. N. Lentulus Lupus, C. Martius C. F. Q. N. Figulus iterum, magistratum inierunt, prodigia quaedam nuntiata : quibus rite procuratis inprovincias prosecti sunt consules. Bellum dalmaticum C. Marcio evenerat: cum eo iussi proficisci Iegati ad res Epiri ordinundas; nuper enim a Phoenica, quae
maxima epiroticarum urbium est, legati venerant, Postulantes, ne recipere exsules cogerentur, qui Charopo auctore pulsi urbe fuerant, et tum , missis ex suo ordine nonnullis, a senatu restitui orabant. Ceterum C. Marcius consul cum exercitu in fines Dalmatarum irruptionem se it. Sed, occurrentibus sti nue Dalmatis, ignominia et paene clades accepta est turbato Romanorum agmine, et ad fluvium usqua Naronem retroacto. Quapropter emendaturus, quod acciderat, consul, host m hieme iam appetente recedentem insequutus est: spes erat, quod eVenit, ex anni tempora, et re commode gesta , negligentiores ad custodiam regionis Dalmatas fore.
XXIII. Illi, iam in sua oppida dilapsi, ad Amam
venientis cXercitiis ron ani, Propere Congregantur. Sed prius ab intento hoste disiecti sunt, quam Contrahere vires suas et Ordinare possent. Delminium
Plerique suga contenderunt: robustissimum illis locis oppidum, et gentis caput. Id ex itinere oppugnaroptaressus, quum primo impetu nihil egisset, admo-
52쪽
ID. FRElNSHLMu S PPLEM. verique machinas loci, ubi sita urbs erat, altitudo vetaret, ad alia minora oppida exorcitum circumduxit. Quae ubi metu hostium deserta et vacua videt, Delminium revertitur. Urbs erat loco et opere munita , sed inerant aedificia multa ex arida materie: id postquam animadversum est, sudes biculii tales pa-xari consul iubet, quas pice ac sulphure illitas, stuppaquo multa obligatas, catapultis in urbem mitterent: et successit dolus; leviter incensae, dum per aerem seruntur, ingentem vim concipiebant flammarum, quae ubi hedificiis incidissent, vicinis quibusque facile comprehensis, tantum excitarunt incendium, ut, eo multis hostium consumptis, ceteri venire in P
XXIV. Nescio, an hoe anno, circa hoc tempus Certe, Aelia et Fusia leges, a duobus tribunis plebis perlatae , comitiorum vitia, quoad occurri potuit, ple- Tamque partem sustulerunt. Aelia cavebatur, uti co mitiis legum hiaud minus, quam magistratuum, docaelo serpandi, obnuntiaridi, intercedendique ius esset. Fusia fastis taurus tuum ferendarum causa Cum PO puIO agi vetabat. Exceperunt deinde P. Cornelius P. F. Cn. N. Scipio Nasica, M. Claudius M. F. M. N. Marcellus, uterque iterum consulos. Horum Scipioni Dalmatae, Marcello Ligures et gallicae provinciae EVenerunt. Ex praetoribus unius A. Postumii Albini maxime notu sors est, quem ex legationibus in senatum introductis praotorem urbanum fuisse, indubitatum est: nam et illo annus celebres Graec rum legationes habuit. Atheniensos delectos studiorum et philosophiast fama Carneadem academicum ,
53쪽
et Diogenem stoicum , et Critolaum Peripateticum misere; qui iudicium rescindi postularent, quo, ad mulctam Oropiis luendam, talenta quingenta erant
condemnati; namque populus atheniensis necessitate Potius, ut creditur, stimulante, quam avaritia, in
Ciam atque foedera m urbem Oropum diripuerat. Oropii, apud senatum questi, obtinuerunt, ut de suis iniuriis Sicyonii cognoscere iuberemur, vi quamlieris fecissent, illis tanti Atheniensissius lis aestimaretur. Sicyonii talentis quingentis aestimarunt. XXV. Sparsa per Urbem fama , viros sapientia et
elotae utia celebratissimos venisse, statim accendit iuvenintem, ut ad visendos audiendosque concurrerent; Praecipua Carneadis admiratione, cuius
ad persuadendum quidlibet incredibiliter apta erat
oratio. Is enim violenta et rapida dicebat, scitu et teretia Critolaus, modesta Diogenes et sobria; tan quam omnia facundiae genera, diversis formis, pari excellentiae laude complexi . Quibus rebu& tantum aestimationis pepererunt, ut C. Acilius senator pro magno munere petierit, mandari sibi ad orationes ira
Iorum evonendas inte relis Dices. Haec ecsa idem ceteris Patrum non aegro serentibus neque enim absurdum videbatur. romana ingenia etiam studiorum cultu nitescere , M. Cato severitate solita stomachahatur, Veritus, ne gustata harum artium dulcedine, studium armorum romana iuventus amitteret. Igitur quum primum in senatu verba iaci Ssent, omnes philosophos per honestam aliquam causam ex Vrbe ablegandos censuit; atque alio tempore in senatum ingressus, obiurga it magistratus, quod homines Persua-
54쪽
ad Graeculos suos regressi, romariam Pulem, nullis argutations s corrulam, ad maiorum exemρlar legibus atque magistrassius Medire sinerent. Itaque dimissi deinde sunt, mulctae maxima Parte remissa, μι de quingentis centum tantummodo talenta Penderent.
XXVI. Interim in Asia bellum inter Attalum et Prusiam reges exarserat: quo inferior Attalus, quum is bosis urgeretur, P. Lentulo, qui tum ex Asia
Tevertebatur, Athenaeum fratrem adiunxit, ut senatum de rebus omnibus certiorem faceret, ac ad opemiihi serio serendam hortaretur, Miserat antea quidem Andronicum, qui doceret Patres, o Prusia 3ο ὐδε- sed hi potiti. arbitrati, Ait tum Bith*no imminentem parare sibi probabilem causae speciem, rem insuper liabuerunt; eo magis, quod pt Nico- viedes, filius Prusiae, et Iegatus Antiphilus negabant, quidcnaam eorum factum, quap Androni pus diceret, Paulo putem post, quum. ipso rum're res perserente, viderent Patres, non esse nihili, quod aceidisset, neque tamen, quale esset, liquido possent intellisere, iusserunt L. Apuleium et C. Petronium a J res regum introspiciendas proficiscit Veneruut deinde
L. Lentulus, et regis Dater Athenaeus. Lentulu quum asiaticarum rerum Statuin, qualem ipse viderat, exposuisset Patribus; confestim Incari Athenaeum in curiam placuit, et pro benevolentia senatus in regem Attalum legatio decreta, quae Prusium belluiuberet abstinere. XXVII. Profecti sunt cum Athenaco C. Claudius Centho, L. Hortensius. L. Aurunculeius legati. Tum
terum causa Rchaicorum exsulum tractata est in se-
55쪽
nutu , quum de iis Xenon Aeς ensis, et Teleeles Te geates, verba fecissent, nihilque propius factum. quam ut dimitterentur; nisi A. Postumius praetor is per absentiam consulum senatum habebat astu rem intervertisset: quum enim tres essent Sententiae r una,
a solui homines Placere dimittique; altera, non assolvi, et retineri; tertia, retineri quidem adhuc , sed absolattamen: Praetor POgntione sua duas complexus. tertiam dissimulavit, discedere in unam partem iubens, qui dimittendos censerent; in dioersam, qui adia omnia. Sic ad eos . qui absolvendos negaverant, iis quoque se adiungentibus, qui di xcrant in praesentia retinendos, illa sententia numero vincere visa est. Iudicium eo tempore L. Lentuli actum, qui consul anno superiore suerat: isque damnatus repetundarum Iege Caecilia, postmodum tamen ad supremos in P publica honores admiSSus CSt. XXVIII. Dum haec Romae aguntur, in Hispania cum Lusitanis, duce punico quodam, agros soci Tum nostrorum incursantibus, improspere dimicatum est. Manilius, qui rornanum exercitum ducebat, multis amissis retrocessit. Melioribus auspiciis consules in Liguribus et Dalmatis gesto bello, triumphum meruerunt. Clariora tamen P. Scipionis acta sunt, qui, consecto bello dat malico, provinciam novam adiecit imperio. Maximus haec agenti labor circa Delminium fuit, quam relictam a C. Marcio gens DaΙ- .
- matarum instauraverat, contractoque ex omni re
gione flore iuventutis, acerrime pro ea pi DPugnabat. Vnde consul, disticultate res percepta, exeret tum aliis
56쪽
eorum oppidis admovere coepit: at ii, quorum ea oppida erunt, omisso Delminii praesidio, ad sua quisque tutanda accurrerunt. Ibi tum Romanus. protinus ad Delminium raptis copiis, urbem inopia Propugnatorum laborantem sacili negotio redegit in potestatem. Imperatoris nomen, quum de more 'amilitibus acclamatum esset, recusavit; parique deinda modestia triumphum, a Senatu oblatum, vix accepit. Multi eo bello Dalmatarum capti sunt, quos in Servitutem consul vendidit. Delminium, quae' prius urbs ampla suerat, exiguam, solumque pecori pa-SCuum redegit.
XXIX. Venerant deinde rursus ab Achaeis legati animatis priorum relatione, qui proxime optatum finem adductum suisse negotium narrabant. Telectes Megapolitanus et Anaxi damus missi; sed et istorum diligentia nihilo felicior, quam superiorum omnium, miti Massiliensium vero preces benigne sunt auditae, auxilium adversus Ligures petentium, qui, obsessis Nicaea et Antipoli, Massiliensium oppidis, urbem
ipsam magnas in angustias coegerant. Decretum est, uti legali ad res Massiliensium inviciendas minerentur; sique dare, operam, tili Massili sthus sarisferet, ne quod bellum ea de causa susc*i opus esset. Neque tamen declinarum cessitatem eam barbarorum seritas
passa est; quin sequenti anno, quo Q. Opimius Q. F. Q. N. , L. Postumius Sp. F. L. N. Albinus consules fuere, cum Oxybiis atque Deceatibus Liguriae popu- Iis bellaretur. At L. Postumius quum iturus tu priHvinetam immolasset, in plurimis victimis caput iocinori. defuit. Profectus nihilominus, post diem septi-
57쪽
nium aeger relatus est Romam, ibique exspiravit. Ista res perculit hominum animosi maxime quia et,
Consae arma in caelo volare visa, nuntiatum, et
multa illustria loca fulminibus tacta suerant. In modi tui locum, consul factus est M. Acilius M. P. C. N, Glabrio.
XXX. Quum interea novi a Massilia legati, ruinyro se ρπuli romani araviori alem Maluisse, asserrent, Statim a senatu missi sunt Flaminius, Popillius Lamnas, L. PRPius , qui, conscenso navigio, Aegi inam 4 quod Oxybiorum oppidum est, appulerunt. At LigureS, audito, Venire Roma legatos, qui solvi obsia dionem imperarent, procurrunt in portum; alios, qui adhuc in navi erant, exscensionem iacere vetant, Flaminium iam egressum agro suo iubent excedere; quod quum ille sacere recusaret, manus iniiciunt sarcinis; vim prohibentes servulos, duobus occisis, repellunt. ipsumaue adeo legatum convulnerant. haud dubie interrecturi, ni subito receptus in navim, praecisis sunt bus, imminenti exitio se eripuisset, Massiliam ad curanda vulnera contendens. His rebus Romae auditis, maturare prosectionem Q. Opimius
Consul iussus, in agro placentino diem edicit militibus: inde per Apenninum ducit in Oxybios, e
atrisque ad amnem Apronem positis. adventum hostium exspectat; concurrere enim illos, et obviam
Romanis ituros, fama tulerat. Deinde, ubi rem dimtius trahi videt, motis ab Aprone castris, Aegitnam contendit, et urbe per vim potitus, homines in sedivitutem rodigit, auctores violandae legationis Finctos duci Romam iubet.
58쪽
XXXI. His ita gestis, hosti procedit obviam, ubi
Oxybiorum iuventutem consedisse acceperat. Illi iam ad hominum millia quatuor convenerant, nondum adiunctis Deceatibus, numerus ad sustinendum Consularem exercitum perquam exiguus: sed desperatio , placari Romanos post commissum in legatos facinus posse, in eam amentiam adegerat esseratos, ut, non exspectato sociorum auxilio, ad pugnam Contra Romanos egrederentur. Commovebat consulem hostium audacia; sed nulla omnino ratione temeritatem istam niti videns, ut erat vir militaris rei peritus, et ingenio mirifice sagaX. certa Cum Spe victoriae contra educit aciem: Cohortatusque pro tempore militem , lento passu in hostem iri; deinde. Mi cominus uentum esset, acerrima imyressione turbari
hostium antesimanos, iubet. Salutaris haec admonitio fuit: vix primum impetum tulere hostes, inde effusa fuga cesserunt. Iamque Deceaes, ut serum post cladem auxilium, ita sugientibus non inutile praesidium, aderant. Cum his quoque proelium aliquanto pertinacius, sed eventu simile, suit. Victi seque et civitatem si dei Romanorum permisere. Consul ex agro capto deditoque piam potuit plurimum massiliensi populo dedit: ut lite securitati eorum etiam in P steriim consuleret, obsides Ligurum ire Massiliam, statisque temporibus permutari a suis, imperavit. XXXI f. Iussis deinde tradi armis omnibus , et sic consecto bello, exercitum hibernandi causa per oppida Oxybiorum Deceatumque divisit. Q. Opimio ad bellum prosecto, Romam iterum Ptolemaeus Philometoris frater venit: ostensisque cicatricibus, doIo fratris Se petitum arguit, multa arte Patres ad com-
59쪽
miserationem suae sortis, et odium fraternae crindelitatis illiciens. Neque apud occupatos animos Nein laidae et Andromachi hi ah maiore Ptolemaeo Iegati aderant defensio valebat; quorum Senatus ne verba quidem ad aures sustinebat admittere. Ilis igitur continuo ex Vrbe iussi discedere, Iegati qui que decreti sunt; quorum principes Cn. Merula , L. Themius fuere : totidem iis decretae quinqueremes, dataque mandata, uti Ptolemaeum in Cypri regnum deducerent. Scriptum etiam graecis et asiaticis sociis , nihil contra polantatem senarus facturos , si eo in negotio minorem Ptolemaeum adlupissent. Ceterum eventus belli pro maiore Ptolemaeo suit: qui in Cyprum magno cum exercitu veniens, Primo Archiam, praesectum suum, qui Demetrio insulam prodere vinluerat , honores apud ipsum eximios et quingenta insuper talenta pactus, amovit: deinde cum fratre, qui multorum instructus auxiliis occurrerat, proelio com gressus , victum in urbem Lapitham compulit: n cessitate deinde ad deditionem coactum, non modo dimisit incolumem, sed etiam Libyen Cyrenesque regnum reddidit ei: Pro Cypro urbes quasdam, et frumenti annui certum assignavit modum, etiam filiae suae matrimonium pollicitus. Quae partim imgenii mansuetudine fecisse creditus, laudem invenit apud scriptores; partim, ut Putant, quia Romanos metuebat, si quid in fratrem, quem protegebant illi, severius statueret. Ita compositis aegyptia orum regum controVersiis, Asiam adhuc ardore bello, Prinsiaeque iniuriis Attali regnum devastari, reversi Pe , gamo legati renuntiabant. Quippe Prusias, Parum
60쪽
IO. FREINSHEMII SUPPLEM. eo territus, quod res Attali senatui populoque romano cordi esse audiebat, nihil ad evertendum eum violentiae fraudisque, nillil ad despiciendam senatus auctoritatem contumeliarum reliqui fecerat. XXXIII. Quum enim a L. Hortensio ceterisque Iegatis nostris, bellum cum Attalo , populi romani socio atque amico, gerere Vetaretur, Parere gravatus , ad disceptationem controversiarum vocantibus obsequuturum Simulavit. Constitutum erat, ut ad fines regnorum cum millenis equitibus invicem occurrerent. Id Prusias opportunum perfidiae tempus esse iudicans, Iegatos praemittit ad Attalum, qui, assutinrum Paulo post cum numero donito, nuntient. Ipse interea ad opprimendum inimicum universas copias Concitat: parumque abfuit, quin sceleris praemio pintiretur, nisi Attalus, legatique romani, qui cum illo erant, de dolo admoniti, celerrima fuga praeparatum discrimen evasissent. Prusias, direptis etiam legatorum impedimentis, Pergamum, quo illi cum Attalo confugerant , adducit exercitum. Erat ante urbem Aesculapii celebre sanum, ubi re divina iacta, quum litavisset, honore ad superstitionem usque prosus numen Veneratus, in castra rediit. Postridie vero admotis ad Nicephorium copiis, quem lucum rex Eumenes sanis et omni donariorum genere perorna erat, cuncta foeda ruina pervastat, delubra incendit, Statuas sedibus suis avenit, ne deorum quidem simul cris Parcens: inter quae sustulit et Aesculapii signum Phyromachi nobilis artificis opus, id ipsum, quod pridie tanta cum religione adoraverat: is turbatae menti error inerat, quam nulla veri iustique scientia