Palaestra oratoria siue Imitatio Ciceronis, facta per quatuor orationes in L. Sergium Catilinam, ... Authore Ioanne Innocentio Petricio, medico, historiographo ... Impensis ex fundatione perpetua generosi Bartholomaei Novvodvvorski, ..

31쪽

De et icio ri et reportata ex Tu cis partim aliter sustentare vitam assueti, multi ex agrisvi ex urbibus in bellum cum Cesar mouetur ire coguntur. Hos ego omne maius impedimentum bello, quam auxilium adferre arbitror, quibus neq; in victori ad cus ullum eli, neque in fugailagitium,qui, in periculum veniunt,libertatis ignari bicunque seruire liceat, orant. Qujntum genus est pellicum spadonum, leno.

num, caeterorumque impurorum hominum, a quibus

Turcae diuelli nunquam possunt, quorum consuetudine si quid etiam habeat ardoris ierociae quotidie de. terunt. Ultimum autem genus est, non solum ab oris unde veniunt, sed etiam a Turcarum speis perfugio, quorum plerosque Om,vultu,crispo capillo, perustis sole artubus, nudos aut velis amictos vidimus. tuorum omnis virtus helligerandi industria oculi lcrrendis

insumitur. In his resibus sunt AEgipt ij, Syri, Medi,

Cadusei, Elimati, haud paulo mancipiorum meli proin pter seruilia ingenia, quam militu genus. Hi tam horribiles,tam truces,tam inferno aspectu ac nomine,aestu amare assueti, vix leue pallium ad vitandum solem to Ierare consueuerunt quae tetra colluuieS, quomodo sitne sanguine iactetur,quomodo pareat videor mihi iam videre. Quid enim sibi isti miseri vellenta num suu msecum caelum aut aestum essent in castra ducturi 3 quemadmodum autem sine istis este nostris praesertim regi

nibus possent Pubi tecta nivibus terra caelo est similis, ubi albescentes circa ora concrescunt anhelitus;quem in admodum autem rigeati gelu flumina, concreta in saxa

32쪽

eorum spotentia. saxa aquas, nives, tractare pedibus possent; nisi ideir. co facilius se rigorem hyemis toleratur Pin.... nudi suas terras perambulare consueuerunt. O bellum Turcarum magnopere pertimescendum, cum hae ipsorum sint cohortes praecipuae Conserte nunc Quirites,

cum his tam praeclaris illorum copiis nostra quoq; prae. sidia nostrosque exercitus. Et primum Tyranno illi praecipiti ac perdito Regem vestrum ubi uis fortem felicem opponite. Deinde contra illam sordidam ac vilem gentium colluuiem florem totius nobilitatis&robur animo constituite. Iani vero longo usu exercitatus miles, duratus omni uti rerum patientia exerci- erat isti contractae naufragorum turbae. teras copias innamenta Dpraesidia nostra eam illius tr in praei Aa ψα csilerrsilebeo. Sed si omissis his rebus omnibus quibus suppeditabamur, causas ipsas, quae inter se coniligebant, conferre velimus, ex eo ipso antequam manuSconsereremuisquam valde iam ipsi iacuerant, intelligere possumus. Ex bac enim parte stabat a maioribus nostris virtute Hrtum dominium, illinc rapinae hinc clemetia, illincinno nium hominum sanguis:hinc continentia, illinc libido: hinc tu illinc iniuria: hinc religio, illinc superio: hinc templorum sanorumq; conseruatio, illino' ' 'um pollutorumque piacula. Denique innones,Vmbant clim scelere,cum superbia,cum ignauia, cum seritate cum vitiis omni biis postremo bona

33쪽

De ictoria reportata ex Turcis,

causa cum perdita , ' Ssana cum amentia, bona dea Au oci cum omnium rerum auiditates auaritia co.

figebat. In huiusmodi certamine ac praelio, nonnectiam ii manus viresque defecissent, ij ipsi ina mortales coegissent a tot preclarissimis virtutibus tot tantaq; vitia superario Quae cum ita sint Quirites, quis etiam istud priuatum nostrum bellum,&non publicum no- Ini ne omnium gentium susceptum esse dicat quod ita a nobis gestum est , ut documento orbi Christiano essemus, penes nos ipsos hactenus causas fuisse huic prodigio crescendi, Messe adhuc dominandi. At nuccum tantum nos opponere voluimus, statim illi trucesta terribiles gentium inimici ab ipso aspectu intimo rem fugam consternati fuerunt, gladius noster in acie prope cruentatus non fuit velut aulum examina ad crepitum primunt armorum auolauere. Quae qui rin omnia quanta virtutes, fortuni, constantia a nobis suscepta, administrata perfectaque fuerunt, altera actione audietis. Nunc illos fugacissimos ideoque tam diu superstites Scythas relictos a suis dominis monit etiam atque etiam volo. Nostra lenitas adhuc si ipsis solutior visa est,id expectauit nequis iam amplius ipsis quam victus patrocinari posset. Quod reliquum est torpere vltra lacerandum polluendumq; regnum relinquere soporo ignauia esset. Non ideo arma sum psimus, Ut aliena appeteremus,sed ut nostra tueremur, procul a nobis omnis fuit arrogantia. Proinde si quie-icere Olcnt, consulere adhuc sibi post unt: in vero se

34쪽

eorum potentia.

commouerint, sentient hoc in regno esse sortem Sena. tum,esse vigilantes ordines, strenuos duce , esse arma, vires, unde eadem rursus numina, eadem fata,eosdem deos, raptoreS Dederum experiantur. Atque haec omnia ita iam ipsis ex proximo im in inere video, ut insigni generi humano documento suturi esse videantur, ea sancta ab omnibus credi debere, qu. ea se tot per annos violata fuerunt. Qu equidem breui ipsis affutura pol liceor Quirites, fretus multisin non dubijs Deorum immortalium significationibus, qui non procul sed hic praesentes suo numine atque auxilio ad sua templa atq; urbium tecta, ad vitam populi sui tuendam vindicat damque hoc tempore adsunt, quos vos Quirites precari, Venerari , atque implorare debetis , ut quod

regnum pulcherrimum , orentissimum, potentistimumque esse voluerunt, illud atrocissimis iam totiorbi hostibus superatis a se dissimorum latronum manibus intactum, inuictum, beatum aeternum

conseruent.

URATIO

35쪽

De ordine belli gesti in Valachia

& quae tunc ante prodigia

praecessierant.

Ad imitationem Tertiae. Em publicam Quirites, vitamque Om. nium vestrum, bona, fortunaS, coniuges liberosque vestros , atque libove itustissimum clarissimumque regnum si, fortunatissimam pulchelaimami par. triam, hodierno die, Deoruna immortalium, summo erga vos amore,cura,consilijs,atispiciis Regis vestri ex flamma atq; ferro, ac pene ex faucibus fati ereptam vobis conseruatam dc restitutam esse videtis. Et si maesta atque lugubris omnibus est orbitas obliui, quod neq; mors quicquam tristius in se habeat, &vita nihil secum iucundius societates memoria adserat profecto quoniam in eum fructum nati videmur esse apud nos posterosque nostros debet inho. nore dies is, quo primum ex metu ac timore recreati, Optatam Victoriam pacemq; aspeximus. Nam nobis ipsis acerbum unus, templis, delubris te citis omnibus sunestam noctem , toti deniq;1egno aeternas tenebras obliuio.

36쪽

De ordine belli gessi in Valachiet,

geniis,memoriae posterum sancte collecta, conscripta, conseruataque sunt, vobis quoque iam breuiter exponam Quirites,Vt quam magna pericula minimo motu, quam horrendum bellum, nullo prope tumultu,gestu, confectium extinctumq; sit, os qui ignoratis expectatis scire possitis. Principio Vt paucis ante diebus mors Shinder-Bassam abstulit, cum irae fortunae siue, caeso in Ualachia nostro exercitu,supremum specimen exemplumo dedistet, iam tum putauimus&credidimus Quirites,Vna quoq; cum eo bellum extinctum iri.

Nam nisi ipse reuixisset qui tot funerum cladium nobis causa fuit) nunquam senilia ab aliquo pericula excitari, aut si excitaretu sine illo duce infirma ac debilia futura Videbantur Cum Olmanu summo u-rorein insania inflammatus, velut occasioni absoluendae victoriae reliquus bellum renouat,id unum Omnes dies noctes t urget, ut in hoc regno quod iam pridem spe&auaritia inuaserat sequam primum videret iactantem &dominantem itaque CapudZi-Bassam ad Alexandrum Valachiae Principem praemittit, atque ira Viriq, praecipit, uti terrore belli omnibus mortalibus formidinem faciant, si tamen clementiam suam quam Vim experiri mallemus pacem polliceantur: eo scilicet Virumque consilio, ut inter alios spe pacis, alios timo rebelli perditos ipse facilem in serret victoriam. Atq; etiam nos Ioannem Carolum Hotheuicium Ita Πι' saum Lubomirscium, sortissimos atque amantis S NOS

37쪽

D erδη belli gessi in Vatithia,

Reipub viros,duces in hoc bellum designauimus, iisq;ntilites eli ere, scribere,centuriones accerscre, arma, tela, equΟ3 comparare permisimus. Lubomirscius qui

Omnia praeclara atq; egregia de Repub mereri cupiebat, sine ulla mora ad oppidum halam, indeq; ad vii Iam Piat nitran pro secius est, atq; ibi e propinquo ita iiii lites suos lia Duit, Vt inter transactores illos olim ani ipsum fluuius ester interesset. Eodem in dies alij

milites congregabantur,4 complurium fortium viri, rum priuata pecunia oollectae instructam cohortes inaducebantur Mox aduentu Hotheuicij, quem aduersa valetudo paulum Leo noli tenuerat in alachia traij- ciunt, locum castris aci Cocimum arcem capiunt 'in cisque post diebus eodem ADt SI AVM Principem cum sitis venientem copijs accipiunt. Interim Turcae immensi exercitu appropinquates ex itinere ad ipsos literas mittunt, pace in ijs promittentes si ab armis di scessissent Min contrariu teriectis in s. Atq; iterarvis eminomines Turcica lingua scriptae per euelliuasseruntur. Cum vero nonnullis qui in consiliu vocati venerant, ea prius quae pollicebantur experiri, quam bellu placeret, Ducibus minime id sequedui id Ebatur. Etenim si tantulum titubatu submissiimq;est et,animos se hosti daturos putabant, quos in illa quoque multitu dine seu dolu seu pacem qupierent ipsis deesse hoc ipso quod minarentur videbant. Itaq; ex comuni consensu ad mandata quide aperte ad litera quae Turcicae erant dissimulato inta tactu Viserio Hotheuicipitare scripsita Graia

38쪽

GRATA MIHI IT . D. T. Fram TERNUNTIO INTELLEXI IN RESTAVRAN DA VETERI REGUM NOSTRORUM MI CITIA AC FORMANDI PACE ANIMI PRO PENSIO AMBORUM NOSTRUM ID MVNvs EST CONSILI POTIUS QUAM ARMlS REM GERERE, UT NOSTER HIC ORBIS PACE POTIUS FLOREAT QUAM MARTE PERF- AT EGO OFFICI MEO NON DEERO. I. D. T. UT STUDIUM AEVUM ADHIBEAT A MICAE HORTOR SENS UM ITERARUM I. Da a VI MIHI EXPONAT NULLUM HABEMUS, E IDEO SI VI COMMUNIS BONI GRA TIA HABET QUOD MECUM CONFERAT, VAE O PAEO IDIOMAT S C MI Bra T. Atoque hoc modo Turcae elusii, pergunt porro immense

ret, in Cosiacorum cohortem centum triginta numero,

quam ab alijs eo tempore ad nos tendentibus longius populatio extulerat inter Kulnerum SottZauam incidunt. Educuntur gladii& ab illis& a nostris acris pugna conseritur, sustentatur tamen strenue ab illa parua manu, ignoratura caeteris. Illic Turcae diu frustraque

se pro ijsami stando, desperata victoria, noua sibi submitti auxilia ab Osmano petunt. Qtii Cosiacos esse nuntiatum est, ipse niuerso cum exercitu aduolat Septuaginta eorum ad proximas montium specuumq; latebras profugos, ora exitus sarmentis atq; virgultis complens igni exurit, reliquos virtute & necessitate, ynum in locum conglobatos,uiuos capere nititur Oc-Ea ciditur

39쪽

De ordine bessi gessi in Valathis,

ciditur Cur-llast a, abripiuntur complura Turcis vexilisla,4 promptiis imus quis'; cadit aut vulneratur. Tum

Osmanus rormenta circumdare, globos excutere, atq;

crebris ictibus deiicere campo holus iubet. Illi contra 'oliris se claudere,rotas eorum defodere terra ob

ruere, pro se plis scrobes egerere incipiunt. Quod plus fortasse iam g quam fidei habiturum est,per triduuilla manus tot millibus hominum suffecit. Neq; tamevi subacti sunt, sed quaesitum noctii effugium dii persos&inuicem vitabundos ut vigilias fallerent in manus hostium tulit. At Caesar quanquam difficili victoria

vehementer perturbat tamen cupidus visendi clunili tot per annos opes suas spernerent fatigarentq; Om S ad se adduci iubet. Adducti triginta numero,tot enima tormentis sepererant, prout nulla ipsis cultus affectatio est plerique laceri, aut tantum sagulo leues inde admiratio, mox indignitas, ex hac ira animum eius subiit, statimque in tentorio suo,ante tribunal suum, ante oculos,ante pedes suos, Iamisariorum manibus traditos, mi lusi in concidere jubet , Qq, adhuc perfusus san mine in ore litur viam serus& immanis. Iam holtis incolit pectu erat, iam Omnis apparatus,tam labor, iam sudor incipiebat, cum ire recta Camen ecum. Vac arum urbiu captiuitatibus insistere, quam cominuScer tare pro victoria magnificentius existimans, pontem Nestro imponere iubet. Aguntur subiicie validae, ferrum catenaeque ad firmitudinem comportantur Polonia ipse ante oculos, florentissimae prouinciae populus bcllo

40쪽

re quae tunc ei an te prodigi praecesserant.

bello clarissimus, sed tamen nisi castra caperentur obstare rursiim ulterioribus videbantur. Itaq; praemissis Tartaris,qui longe lateque populantes infinitum in regno terrorem facerent, ple ad accipienda castra subsistit. Neque nostris Ducibus ardors audacia deest, reddunt sub .lo ottentatum terrorem vi ipsi cum pau/citate sua egressi castris, paratosq; iam Turcas inuadere, conspecti pro Vallo opinato sustinuerunt eo die miraculo. Ex eo dies continuos triginta quinque simul oriri solem eq; pet, oppugnata videbant. Nam cum Osmanus in immensa sua multitudine cotemnens damnum, V paucitatem nostrorum quam primum conficeret, nunquam sibi cessandum statulisti,nostri ducere eum atq; excursionibus carpere in summam integri

belli tutius bre arbitrabatitur. Multa igitur areeS,

muli impetus hinc atque illinc facti. Os manus morae impatiens, & si paululum adhuc adniteretur, capi posse castra existimans a amen ad scindendum vallum co-tinuo ire iubebat. Nostri quieti intentiq; cum hostis

rueret, alienam stultitiam securi opperiebantur. Uersus itaque est breui in holiem terror,quem etiam omis si priori consilio, Mire in Polonia irritum, Millic morari pudebat Fati gratus quamuis spe deficiente summa men pertinacia haerebat. Et profecto prope etiam Vincentium periculo: cum nos non solum viribus nulla parte aucti, sessivi pauciores ,recente copias acerri'Πrii 'stae impetum eius quotidie exciperemus Ad etiaprTt. belia mala fame&pestilla per pecora, pζ ho