장음표시 사용
211쪽
stimulum esset naturaliter ad libidinem, coitumque procliuis;cumque illam indifferenter exercere in qualibet sexus foeminei persona esset inconueniens, ac e X-tra iustitiam; ad euitandam in conuenientem fornicationem, introductum fuit matrimonium; iuxta illud. D. Paul. prqceptum, Propter fornicationem autem i. ad Cor. unusquisque habeat uxorem. Caeterum quidquid in P 7 hac re dicant alij,mihi semper verisimilior videtur esse opinio ista; quod hec nempe, via quidem naturali significari a cometis. & a nobis physica methodo praedici , non possunt, Si quidem ut ego opinor huiusmodi cometae apparitioncs non pomunt dici esse nature lege fatu, sed ab expresio Dei nutu, ac deliberata voluntate,ad id gentibus significandum: Quandoquidem religio Christiana vi disputat Sue T. in suo Astronomico, & Theologico, non est subiecta stellis, nec naturalibus
signis. Vnde cum talis effectus causa minime posi te me cometa nisi serte valde remota, & per accidens, quod mutata scilicet totius,& cerebri temperatura, etiam eius actiones, volitionesque mutentur) neque
profecto poterit esse signum. Ita a simili probauit Ioan.
lum non posse esse signum eius rei, cuius quidem non est causa .
Multa alia, quaepotes ortendere cometa, adducuntur. Cap. X V II.
PR ter tot narrata,ac probata cometarum portenta, seu significata, multa restarent alia nobis recensenda , quae tamen cum non ita primo, ac immedia dsignificari videantur ab ipso cometa: Propterea de ipsis non ceu de alijsupecificatas ac distinctas firmamus ca, pitu lationes .sed hic una tantum, atque continua oratione laciemus omnium catalogum. Sunt ergo, quae
212쪽
etiam minari nobis potest saeuus cometa , haec, generatio nouoru in montium, fluuiorum, & sontium nouus Ortus; casus magnorum lapidum de coelo i Vlterius monstros, ac impersecti foetus; hominum inaniae, furo. res, seu infamar; Amplius canum,vulpium,& luporum rabies; atque multa eiusmodi alia possunt a cometarumeexre apparitione significari. Atqui ut haec omnia probentur, signifς x inc biamus a primo, quod cometa ostendit nouorum
tium pene- montium aggenerationem, fluuiorumque, & fontium
ἶatiorum. nouam scaturiginem,ac ortum,dicentes, quod ubi haec omnia vicaria solent esse,secundum Arist. sententiam, ipsorum terr motuum, ut qui in quibusdam terram faciant eminere; & terraemotus hi excitentur in aduentu cometarum : merito probabile erit, quod apparente cometa,possunt fieri noui montes, & per accidens oriri noua flumina, novique aquaru sontes scaturire: quam-
quam in superioribus dixerimus per se totum oppositu, hoc est exiccationem inducere cometam) Vnde agens
de montium origine Hermol. Barb. in cap.de montium generatione,asserebat, Montes vero aut partibus terrae tenuibus, vento aut terret motu in locum unum perlatis aggenerantur ; quae res efficit, ut montes terrae tuis
mores nuncuparentur. At praeter hoc, possunt & alio modo generari montes ipsi in aduentu cometae; quonii cum vapores calidi, & leues includantur tunc in visceribus ipsius terrae, poterunt propter eorum leuitatem,& calorem etiam cometς moueri sursum intra ipsa terret viscera,& cum contingat reperire crustam terrae duram ac viscosam, ipsam non possunt penetrare, quamobrem illam elevabunt in gibbum, atque ita fiet mons. Quod comς Calum etiam lapidit,ostendit cometa; propterea quod
et Tipso cometa apparente,multi, & vastissimi excitantur
sum. Venti,qui poterunt a terra, ac montibus ipsius lapides sursum in aerem eleuare; qui deinde lapides grauitantes iterum ad terram descendant, necessarium est Quod
213쪽
quandoque euenisse, duas habemus experientias. Prima est Arist. in cap. q. sum. 2. I. metheor. referenti S, quod apparente cometa,magnus cecidit lapis in E gaeos fluvios, quia ventorum impetu fuerat a terra sui tum eleuatus : Altera est Suess. qui inquit anno Domini. M. D. X l. morante ipso Traiecti tres magnos lapides
cecidi se ex aere; unum Isio. libris pendentem ; alte. rum eo. tertium et O. qui omnes a vastissimo vento, qui orto tunc cometae coniunctus fuit, sursum in aerem elati fuerunt. Est etiam cometa monstrorum prelagium, nu ac quodammodo causa etiam: Quoniam cum genere n. x turciiismodi monstra, secundum aliquos, ex mala tantummodo continentis qualitate vel secundum alios, ex improportionata cum in quantitate, tum in qualitate seminis dispositione: Haec autem duo fieri contingant in aduentu cometarum,primum quidem, quod est continens mala qualitate affectum, quoniam aer ab ortu cometae alteratur, exiccaturque nimis, ac incalescit; secundum vero. quoniam siccitas, & calor cometae,potest malam imprimere qualitatem in semine, & etiam ipsum diminuere: Mirum propterea non erit, quod in
cometarum apparitione etiam & monstrorum generationes possint contingere . Cuius certiorem cogniti nem,ac veritatem fecerunt nobis inter caetera ,hqc duo
exempla. Primum est, quia tempore Phocae Constantinopoli Imp. S: Sabiani I. Pont. apparuit cometes, &tunc puer cum quatuor pedibus ortus fuit. Secundum est,quod regnatibus Mauritio imp.&Gregorio I. Pont. apparuit crinitum sydus, & in subui banis Bizati j puer oculorum, & palpebrarum exors, ac sine manibus, &cum cauda in lumbis,inscelix ortus est. Quapropter Optime forsan fecit Cardanus si loquens de monstrorum
causis,etiam cometaS annumerauit. Ceterum inanias,
seu furores hominum ostendit etiam cometa.Siquidem nias. cum mania , seu sutor morbus sint, effectusque, qui ex humoIc Dissiligoo by Cooste
214쪽
humore cholerico adusto, ac atrabiliario excitatur, ut patet authoritate medicorum. Gal. praesertim in a. lib. de caussympi. cap. 7 & 3.deloc. aifcap. item 7.&Paul. AEginet. lib. 3. cap. l . Cometae autem constitutio talem possit excitare humorem uti supra probatum fuit, quia cholera,vel sanguis per superassationem in atram bilem degenerat. Igitur in aduentu cometae,etiam mari ias, seu furores postumus homines praedicere passuros. Rabies quin etiam in canibus, ac similibus animalibus, e ceu vulpis,& lupis etiam in aduentu,ostentuque cometae excitabitur: propterea quod tunc temporis calida,&sicca fit aeris constitutio, quae quidem rabiei generationi aptissima existit: Unde Alex. in I. lib. Probi. probi. 76. quaerens causam cur aestiuo tempore,&sub carnicula inaximὰ rabies canum excitetur: derelicta quadam aliorum sententia , asserentium caniculam illam,& sydus,peculiari quadam virtute, ac proprietate,eum morbum,rabiem nimirum inducere canibus:dicebat caliditatem, siccitatemque illius temporis 1llum morbum comittere. Etenim coniuncta ambientis caliditas,siccitasque, caliditati, & siccitati canum siccissiamum namque animal est carnis ipse usque adeo accendit ac adauget eorum intemperiem siccam, ut perducat tandem ad gradum quendam venenatum, & rabiem excitet. Qua etiam ratione fieri censendum est,ut Insulae Caria,& Creta omnium venenatorum genere carentes animaliti,canibus rabidis haud carere possint, propter scilicet caeli ,regionisque eius nimiam caliditatem ac siccitatem,quemadmodum Celius Aurelianus lib. 3 de acu t. cap. I 3.scribit: Et Scribonius quoque largus in lib.lito medicinae dicebat apud Hier. Mercurialem cap. ψ.de veneno canis rabidi in Sicilia, multos fieri canes rabidos propter regionis caliditate. Quocirca patet quomodo in oste tir,apparitioneq. cometae timere possumus canes rabidos futuros,& eiusmodi alia animalia.
215쪽
Sed an homo quaeres rabidus quoque per se tamen. Al h Π lexque internis principijs in cometae apparitione possit π'
futurus formidari, praedicique, vel non Θ Ardua quae' currere instio est ista; siquidem ardua ,& magna est inter sapien- urtu come tes discordia Naque Arist. lib. 8. de hist.animal .cap. a 2. 'videtur velle quod homo non solum ex principiss, ac caulis intrinsecis, immo nec a rabido cane ipso morsus potest rabie tentari . Contraria est auctoritas Gal. qui in s. lib. de loc. ais cap. s. vult quod in nostro corpore Omne genus venenorum potest generari ex principijs internis; quamobrem & rabies etiam, quae ex venenosa qualitate efficitur. Praeterea est Coel. Aurelian. lib. 3.
cap. q. qui scribit fieri interdum rabiem in homine sine manifesta causa, quando nimirtim inquit) ea fit adstrictio in corpore, quae gignat venenum, Adstrictio autem quod venenum, & rabiem gignere possit,argumentum est sorbi arbor,qua reserente Fracastorio,ac alijs)si subdormiat homo, rabiem incurrit, quoniam sorbum a d. stringens est. Ulterius quod homo rabiem possit incurrere, testatur Caelius Rodiginus magnae lectionis viri nec non & ipse amatus Lusitanus in Commentarijs suis super t. lib. Dioscor. enarratione is s. Sed accede. re potest eiusmodi auctorum sententiis etiam ratio ipsa: Nam cum videamus humore melancholicum usque adeo in corpore nostro corrumpi, ut vertatur in lepras, cancros, & similia, rationi consonum esse quoque videtur, ut in hanc etiam peste abiem nempe conuerti possit: Exiccato enim,&adusto cerebro cum Ob hum rem melancholicum, tum etiam propter ambientis caliditatem, ac siccitatem, hominem rabie tentari, haudita dissicile erit. Caeterum. Hieronym. Mercuriat. deven. can. rab. cap. I. eius videtur esse de hac re sententiae, ut in homine numquam posse ex principijs in ternis rabiem veram , & proprie dictam generari dixerit ; quia tantum inquit in cane generatur vera rabies
216쪽
Affert huius sententiae ratione, quod cum sat in cane rabies ex quadam sua proprietate,quae iccitas ingens,& caliditas est, non poterit quoque in homine ex citari dicta rabies,nempe qui animal sit calidum,& hum iduIgitur remanet, quod si in homine debemus apparente cometatuturam rabiem timere, illa non ex principiis quide internis orietur sed ab extrinsecis, puta a canis rabidi morsu inducetur quamuis Arist. hoc etia negas.set, S sal in ceu manifestissime idem Mercuria l. lib. suo I. Variar.lect cap. 2.ad longum disputans pluribus ostendit. Hactenus de his, Sc ad medicinae libros, qui plura de hac re volet scire, faciat recursum. t
uomodo Actrologi ex planetarum diuersitate alio ter cometarum significationes , seu pro ossica colligant: ac praedicant.
V. XVILI. V m quam Philosophi naturales tantummodo
quae considerant, per viam naturalem speculentur; inconsonum tamen videbatur nobis praeterire quomodo Astrologi significationes, ac pr gnostica voluerint de sumenda esse a cometis , dc hoc ne locus alicui astrologicae doctrinae callenti sad cuius etiam manus preui deo libellum istum sore peruenturum relinqueretur lamentationis. Astrologi igi-Cap. 1. par. tur cum semper cometarum Originem , generatio. a. nemque ad alicuius planetae reducant dominium ac vi in superioribus visum est & ipsius cum colores, tum etia vires, ac qualitates in generatione recipiant; talia inquiunt significare cometae apparitionem, qualia quidem cometae dominator planeta portendere Bistet: Vnde quando cometae asserunt) dominator fuerit Mercurius,Mercur ij effectus significabit; quando Venus , quae Veneris sunt, ostendit; quando Mars, martialia
217쪽
tialia portendit; quando Iuppiter , Iovialia pronuntiabit,quando Saturnus Saturnia promictet:& quando Sol,quae Solis sunt ostendit , sic etiam quando luna suerit dominatoraunaria praesagiet. am Astrologorum positionem visus est mihi comprobare Pontan. tribus infra scriptis versibus f quamuis loquatur tantum de duobus uno planetis,Marte nempe,ac Mercurio.
Tu vero quod decernis Mavortius ignis
Infelix Laetisdus, quod nuntius Arco,
Hoc dirum in rimis putues signare cometem. Quod si quaerat nunc quis quo nam pacto possit cognosci quando cometae dominator fuit Saturnus& quando fuit Iuppiter , Venus, vel alius caeterorum plane tarum: Dicimus hoc ei praecognoscendum esse ex ipso quem refert cometa colore. Nam cum quilibet planeta proprium motum, peculiare colorem, & proprias qualitates & vires habeat,solet omnis cum ipsius vires, tum etiam S colorem influere, ac imprimere ipsi, qua attraxit exhalotioni, & cometam esticiens tande igniouit.Quare si cometa erit versiculor,sciat secundu Pth lom. cometae dominatorem planetam fuisse ipsum Mercurium: si vero erit color roseus Venant.ait aureus dominditor eius fuit Venus. Si igneus, & rubeus fuerit c meres,dominator suit Mars: Si aureus, salbus dicit Venant dominator fuit Iuppiter:& si tandem cometa nigro fuerit colore,vel potius subnigro na niser, inquit Venanti non potest videri Saturnum suisse dominatorem poterit certo quilibet arguerer A t si color fuerit vere fulgidus, volunt Astrologi talem cometam esse S Iarhac a Sole effectum: Et si tande argenteus erit cometa, eius planeta dominator suit luna : Atque hoc sane crediderim Pontanum voluisse unico carmine sub scripto insinuare, cum de cometis loquens dixit,
Nuntius Arcas,id est Μercurius. Cometae planeta dominatorq uomodo cogaosca
218쪽
si etiam tiri signa dabunt manifessa colores.
Caeterii quanti valeat huius modi Astrologorsi opinio de cometarum coloratione iam in superioribus fuisse
Par. r.e Io. abunde demonstratum arbitramur. Praeterea si ulterius
procedens percunctetur ad huc ille,quaenam,ac qualia sint, quae quidem quisque significat planeta: in hoc illino satisfaciemus, sed ad Astrologos ipsu ablegabimus Nostra etenim intentio non suit de cometis tractantes Astrologorum sententias prosequi, sed tantum peripatheticorum philosophorum sectari. Quod si tamen aliquando in Astrologorum messem, nostram falcem ut dic trur) immisimus ; illud certe eum fecimus ad finem, ut posset fieri collatio inter ipserum, ac philosophorum sentetias; atque perinde elucesceret quae nam melior, magisque veritati corformis esset opinio. At nihilo is minus illud hoc loco non ignorari velim, quod Hiero. nym Card. qui in sequitur hanc opinionem Astrologornm,ad propria, ac particularem descendit declarationem dictarum particularium praesagitionum, significa-
Comet - tiontimque cometarum. Qua propter asserit quod co-e i E,' si meta cum oritur, &-iuxta Saturnsi,ostendit pestem, mi Matio- proditiones, ac sterilitatem t quando est circa Iouem,nes secun- legum mutationem, ac mortem principum praesagit: t D 4M Quando oritur, atque iuxta Martem reperitur,sgnim cat bellat quando iuxta Solem,magnam toti orbi clade minaturi quando iuxta Lunam oritur cometes, portendit aquarum inundationes, & aliquando siccitatem etiam Iuxta Venerem cum apparet cometa, Principii, ac nobilium personarum mortem demonstrati sed cum iuxta Mercurium, multa, atque varia mala solet significare: Preterea addit Card.ὶ cometa quado oritur iuxta
bram,eriam delitiosis,& nobilibus i& iuxta Coronam, ac in Tropicis,aequinoctijsque,etiam Regum interitum portendit: Insuper iuxta Serpentes, & in scorpione,p
219쪽
sum demostrat: iuxta Trigonum, ingenioru denuntiat perniciem In fixis signis cum apparet cometa, terre motus est lignii: iuxta caput Gorgonis, & armatas figuras, bella praesagit iuxta Andromedam, & Cassiopeam, seruitutes, & desolationes portendit clametati uxta Eridanumi Argum, tempestates significat,& inundationes cum deliquijs, & terremotu. Ista igitur fuit Astologorum, & Card. circa modum prognosticandi poricta, ac significationes cometarum opinio. Quae tamen si Consul. hu perpendatur, non ex toto,omnique ex parte , videbitur iv Pin. iusta;ac stabilis: Primo, quoniam cum tantummodo Saturnus ,&, Mars possint esse s ut superius dicebamus.ad mentum Suess. cometarum effectores; sequitur ut alij dij ξ planetae non esticiant cometam; & proinde ex ipsis nosunt de sumenda signa prognistica, seu significatione si quoniam Sicut caelum ut dicebat Pic. Mirand. cuius rei non est causa, eius rei nequaquam potest esse signit. ita etiam illi planetae non erunt cometae portentorum signum, qui quidem eiusdem cometae non ex illiint causa. Secundo reprobatur dicta opinio Astrolog. quonia experietia scimus, quod unus,& idem cometa significabit, I eficiet non solum pestem, vel bella; sed etia unacu liis siccitates, mortes Principum, inundationes ter Lemotus, annonae caritatem,Sc alia plura; veluti de cometa nostro, qui apparuit Anno M. D. L. XXVII. poterit patere : Post enim ipsius apparitionem experti fuimus in primis siccitatem, fontiu detrimetum, sterilitate, ventos admirabiles,& impetuot illimos. atq. Vene. tijs peste & in Siciliae insula. passi sunt Principum mor Iem,ter remotus,&inundatione: Quq omnia forent quide impossibilia si eiusmodi dicta A strolog. Sc Card. opinio, quod scilicet cometaru significationes, ac effectus variantur,& sunt pro varietate planetarum, a quibus inciuntur; vel signorii, sub quibus aut luxa quae oriuatur, Omni ex parte vera,consonaque existeret
220쪽
aeuod dictae eometarum significationes non semper
no modo eueniunt, ibi variae particulares significationes sicundum e Polog. declarantur,
quae ex συarlys cometae conditionibus accidemtibus desumuntur. Cap. XI X. iPRaeterea illud quoque intactum, ac ineognitum
circa praefatam Astrologoru opinionem non erit relinquendum; quod apud ips os ut sumitur a Pth
lom.)omnia praenariata portenta, ac cometarandisgnis,ficationes non semper eodem modo sunt, atq- eu
niunt . Siquidem aliquando asserunt) eueniunt ea *ac virificantur maiora:aliquando vero minora; ite quandoque sunt, & perdurant breui tempore, quandoque vero longo tempore: Vnde breui tempore durabunt si inquiunt cometa est minoris qua titatis, & paruo tepore exardet S logo vero tepore perseuerabunt cometarum portenta, quando cometa est maioris quantitatis vel numeri; plus etenim efficiunt duo, quam unus cometa) vel quando diu ipse cometa perdurauerit. Ex Corellariu. hoc colligere quisque poterit, quod maiores, ac diuturniores erunt cometae e tactus, portenta, ac significationes in inferiore parte apparentis, &qui per se apparens dictus est, qua cometae in superiori loco orietis, ac existentis, & qui cum alio apparens dictus est: Patent haec omnia, quoniam cum ille s t ex multa, &crassore exhalatione,maiore certe tempore durabit cuplus resistat exustioni, unde maiores etiam erunt etainctus; iste vero ex tenuiore,breui tempore persistet,cum citius aduratur;& ita minores essectus ac debiliora portenta fient. Adde etiam quod ille proximior nobis est, Quaesitum . unde plus alterabit, qua remotior. Quod si hic diceres an determinatu tempus durationis eius modi eisectu u