장음표시 사용
181쪽
humiditates ob naturae, calorisque imbecillitatem coaceruant. Quod vero Principes,& Reges superfluitatibus scateant, & abundent, vel inde fiet manifestum , quod otio plurimum vacant, vel ex hoc potissimum, quia magis gulae indulgent plurimisque, & varijs cibarijs in eo.
rum mensa opipare utuntur: Id quod sanitati conseruandae multum obesse Medici tradiderunt. Vnde Ioan . Baptista Montanus medicus alioquin disertiis mus Veronensis,dicebat in quadam sua, ad illustriff. Dominum Galeotium Picum Comitem Mirandulae consu harione, Cent. i. peius esse variis quamuis optimis, &salii bribus)vt cibis: quam uno simplici et ii malo, indecenteque) Quod verum este demonstrat,multorum populoruconsuetudine, qui solum pisces crudos sole exiccatos,
arefactosque,omnes eX more commedenteS; duas,tres'. nostrarum vivunt, perdurantque aetates, & sortes, si hi-itoriis credimus. Quare ex causis patet cometam Primcipum, Regum q. mortem p rq agire: Vt iam falsam non possimus omnino asserere eam Damasceni sentent iam, qua dicebat, cometam a Deo estici, ut ostendat mortes Principum, & alia; immo tamquam in hac parte verant ipsam infra scripto illius poetae dicto de cometis comparemus,atque iungamuS .
Quorum sententiam voluit etiam veram indicare Pontan. cum Ioquens etiam de cometis his carminibus, di. xit.
Ilti etiam belli motus, aeraque arma minantur. Magnoru cy' clades populorum, in funera Regum
Quamuis Pontan. Astrolog. insequens opinionem, non ablolute, simpliciter, ac semper velit cometam Regum portendere mortem; sed conditionate, ut cum scilicet in vespertinis , matutinisque cardinibus ortum habuerit:
182쪽
Quae opinio ut in serius videbitur non omnino verificatur. Caeterum quia scio maiorem dari fidem experient ijs, quam adductis aut horibus, rationibusque ex Io. ethic. cap. vlt. Id circo ijs tantum non contentus etiam experien rijs,quod cometa Principum, Regumque significet mortem, non taedeat iam mani se stare, confirmaremque.Scribit primo ergo Dion. quod ante Agrippae mortem cometes apparuit, qui eius mortem ostendit. Et anno Domini CCC. XXIIII. cum etiam apparuisset cometa,Constantinus suum ultimum obluit diem. Eodem pacto anno D. LXXXIX. apparente cometa , Patritius Ex arcus morruus suit. Sit etiam ante mortem Adeodati I. & Benedicti II. Pontificum apparuit cometes. Amplius anno Domini Dc CC. XXlli I. apparuit horribilis cometa, in quo Imperator vitam cum morte Romae commutauit. Post haec anno Domini L CC. LXIIlI. visus fuit cometa pluribus diebus;& in illo anno mortuus suit Vrbanus IV. Pont. Anno similiter M. CCC. Xilli est apud chronic. Authorem lib. i 3. apparuisse ma X, mu m cometam per tres menses, cuius barba ad Se entrionem, vergebar,& in die quo evanuit, Philippus Gaulorum Rex mortem oppet ij t. Praeterea refert Pandouphus Colliniit ius in lib. s. hist. regni Neapol. quod praeter alia prodigia, quae mortem Alphosii Regis Aragoniae
praecesserunt, multae cometae praefuerunt; & inter alios unus exstitit horribilis, .& maximus, exoriens versus
Neapolitani regni partes, radios , crinesque spargens. Ad haec scimus etiam quod ante Pij iiij. Pont. & Henrici Gallorum Regis, nec non Soli mani Ottomani momtem visus fuit cometes. At propter quid tam antiquas
recensui historias, ac vetusta retuli exempla Θ non ne ex tant modernioresὸ Nam cometa apparente anno M. D.
LXXVII. scimus ex scriptis, inter alios nobiles,ac illustrissimos viros decessisse ex hoc saeculo Don Ioannem Austriacum ebastianum Vecierium Venetorum Duce,
183쪽
& etiam Emanuelem Lusiuanorum Regem. Ecce igitur quomodo per experientias, & obseruationes verifica turdictum: Cometae apparitio Principum, Regumque mortem pr ivlntiat. Porro nec solum horum ut quidam meo iuditio falso substinentὶ velim cometam mortem portendere existimes; sed etiam posse aliorum hominii ignificare necem; dummodo tamen ut inquiebat Par-etivens. dispositionis sint,& qualitatis Principum,ac Resum, hoc eis, aut sint delicatae complexionis, rarae coruporis texturae, aut multis superfluitatibus repleri: qua-ul S tamen de iis, ut de minimis, paruaeque considerationis hominibus nulla fiat mentio , consideratioque habeatur a gentibus quemadmodum de Principibus,ad Regibus fieri obseritamuS,
uod cometa nuntiat rixas, cy' ,
INter omnia, quae de cometarum significatis formanisi ir prognostica, quia illud videtur mihi valde vulgatum, atque per ora omnium decurrenS cometae appari lio, rixas N: bella denuntiat Hoc enim ne dum nostro tempore iactatur ab hominibus, verum etiam praeterito a vetustioribus inuenio suisse effatum. Nam Marcus Manil. poeta quidem ut elegans, ita vetustus, & antiquus in lib. suo t. Astronom. infrascriptis carminibus non solum de cometis,sed etiam de omnibns alijs ignitis impressionibus illud astruxisse videtur, cum dixit.
Gιλ ω belga canunt ignes subitosque tumultus: Et clandetanissurgentiafraudbus arma Extremas modo pergentis vinedere rupto Cum ra ductorem rapuit Germania Narrum, Infecit' trium legionum sanguine campoaias
184쪽
Aserunt totopassim minitantia mundo Lumina,'ipsa tulit besium natura per ignes,
Opposivitque seas Nires ,sinemque minata est
Nec mirer egraues rerumque bominumqs ruinas
Saepe domi culpa e Mnescimus credere caelo. 6miles etiam motus, cognataque bella Significant,nec plura alias incenda Mundus Sustinuit, quam cum ducibus iurata cruentas Arma VPhilippeos implerunt agmine campos Et alius quidam poeta similiter de cometa loquens, dixit in ipsum. Oppida; tu bella sanguinolenta moues.
Quod Pontanus furatus ab istis,in cap. de cometis confirmauit dicenS. Egi etιam belli motis aeramq. arma minantur. Idcirco quae huius vulgati dicti, Se prognostici sit verutatis ratio, in pr senti examinare operaepretium duxi. Verumtamen quinque suppositiones erunt mihi adhoc probandum assumendar ex quibus tamquam fundamentis vulgatum dictum, & prognosticum verum esse concludam . Prima ergo suppositio est haec:actiones animae r. supposi- corporis sequuntur temperaturam 3 patet hoc non Q. yi' 'lum Arist. in lib. Physionom. aut horitate.ac in i . sect. probi. probi. I. verum etiam testimoniis Hipp. in lib.de
aere, aquis, de locis, & Gai in lib. quem proprie,quod
animi mores corporis sequantur temperaturam, intitu- Iauit, cap. 3. versus finem: ubi scripsit . Non solum autem temperario corporis animae quoque functiones immutat,sed ipsam etiam seiungere a corpore valet, Ac super lib. Hipp. de hum. clarius id ostendens, dicebat. Si quis humores dixerit corporis mutatos inde mutari actiones animae,& actio animae mutata quod mutet eos X dem,
185쪽
tio a Turrideor aliaria a. AqHorii a natura
dem,non mentitur.Secunda suppositio est, quod qualitas,ac temperamentum continentis nos aeris,& loci,noni do secum variat,& mutat corporis dispositionem ut Gal. q. derat. vi ct in morb. acu t. co m. a. declarauit verum etiam mores: Haec suppositio vel cxemplo hominum, qui ad O ientem habitat,& eorum, qui ad Septenistrioncm incolunt. matri sellari poterit. lj enim dicebat Hipp. Dc. it. diuersi sunt temperamenti; S per inde varijs moribus, atque actionibus, effectibusque animae Si quidem qui Septentrionem habitant, agrestiores sunt; qui veto Oi ientem, mansuetiores. Et idem dicebat Author Europeos homines natura esse faeros, insociabiles, atque tractandos, Asianos vero non tales, sed ineptos
gerendis bellis . Atqui ut distinctius hoc innotescat, ad magis particularia,& specificam descendamus. Scribunt igitur quod ligures sunt vani; Latini superciliosi; Galli fortes : itali graues; Germani ingenios, Angli inurbani ; Hispani sagaces; Poeni sedi fragi: & Cretenses semper mendaces . malae bestiae, ventresque pigri dicuntur,veluti Epimenides poeta Graecus refert apud D Paul. Quarum diuersitatum, differentiarumve causa,no alia profecto est, ut perbelle etiam dicit Gal. nisi diuersitas loci, & continentis aeris in qualitatibus activis, &passivis: unde dicebat quod idcirco Graeci omnes erant optimi temperamenti; adeoque ad capescendas scien . tias admodum idonei; quoniam Grecia est omnium terrarum Orbis regionum temperatissima; in qua quidem calidum frigido non dominatur, nec frigidum calido praeualet, neque humidum excellit siccum, nec contra siccum vincit humidum . Tertia suppositio est, quod in
aduentu , ac apparitione cometae, aeris nos continentis
constitutio calida & sicca in excessu essicitur Hoc proin harione cum sensui pateat, non alia indiget.Quarta suppositio existit hςc, Inconstitutionibus aeris calidis, &iiccis, humores generantur calidi & sicci, ut cholera i P
186쪽
sa, Probatur, quoniam tunc calor naturalis, & sanguis cum effervescat,ob talem continentis aeris caliditatem, non plus tunc sanguinis ut debet) generatur,sed flauabilis gignitur; ita testate Gai. in 3 .de morb. vulg. m. 3. m. 22. Amplius qualis est aeris, & temporis constitutis,talis solet esse qui generatur, abundatque humor:
Vnde propter quid aliud putas eudem Gal. dixisse in 3.
gulis anni temporibus, singuli vigent humores, ut Hyeme pituita, sanguis Vete; Atistate bilis flaua: & atra, seu melancholia Autumno: nili quia eiusmodi singula anni tempora, seu partes, singularem & diuersam habent in qualitatibus activis & passi uis constitutionem , &naturam iNam hyems frigida est,& humida, Ver temperatum vel calidum, & humidum; aestas est calida,& sicca; tandem Autumnus frigidus,&siccus constituitur. Quinta & vltima suppositio est haec,flauabile redundante homo excitari let ad iram; Probatur primo ex vulgato carmine illo iam lippis, & tonsoribus cognito.
Or sapit, in pulmo loquitur, fel comouet iram.
Secundo excplo quod homines, qui cholerici, & biliosia prae dominio cholerar natura existunt, ut quae quorum hepar calidum, & siccum est , facile ad iram mouentum. Vnde Iuuenalis in I. Satyr. paulo ante medium. . Euia referam quanta siccum iecur ardeat ira. Et ex hac postmodum ad rixas, & bella concitantur, at que mouentur. His ergo quinque iactis suppositionibus propositum prognosticum, ac dictum; cometa scilicet portendit rixas, & bella, multipliciter comprobatur. Et primo sic Redundate cholera, homo de facili mouetur, accenditurque ad iram,& furorem ut probatum: Sed quando apparet, ardetque cometa cholera redundat, quia tempus, & constitutio aeris calida est,& siccat Igitur apparente cometa, homines prisertim vero Princi-
187쪽
pes, Se Reges mouentur ad iram, & furorem r Atqui ira ,& furor possunt excitare rixas, & bella, aliaque mala,ut patet authoritate Horatij in lib. epist. a o. ad finem, duobus his carminibus, dicentis. Ludus enim lenuit trepidum certamen iram,
Ira truces inimicitias, in funebre bellam.
Ergo verum est, quod apparens cometa rixas minatur,
. ratio. lites, inimicitias, & bella. Amplius & secundo modo probatur 3 Accensio sanguinis in corde impellit ad riatias, & bellat Sed apparente cometa, continens distemperatum est ad calidum, & siccum; in qua constituti ne quia singuis accenditur cum spiritibus ut 1. de diffseb. cap. q. patet a Gal. Igitur tunc homines mouebun tur ad rixas,& bella: maior huius rationis clara est;prumo ex Gal. in a. de temperam. cap. vlt. asserente,quod
dum calor, & sanguis in visceribus agitatur premitur ac feruet, iracundi, audaces, & prec*ites consilij re,duntur homines:cuius ratio esse potest, quod ira ut inquiebat Cato impedit animum ne possit cernere versia Secundo quia non ob aliud dicitur,ira gignit,& mouet rixas, ac bella, nisi quod in ipsa sanguis calefit, 3c a cenditur Vnde Arist. in lib. a. de pari. animal. iram 3 R i' ' dixit calorificam esse. Pr terea, & tertio demonstratur sic dictum, atq. prognosticum, Animae actiones corporis temperiem sequuntur, ut iam suppositum, & probatum est: Atqui ardente cometa temperies hominis ad aliam,quam prius habebat mutatur temperaturam.Ig tur & actiones animae mutabantur, atque appetitu sin
cundum quod temperies, ad quam facta est mutatio, inclinat: Sed fit mutatio in hominibus ardente cometa
ad calidam, & siccam quae ad iram, rixas, & bella solet incitare temperaturam. Igitur quando cometa ap- Paret, possumus futuras lites, rixas, & bella futura ali- Quomodo praedicere inter homines. Id quod masis,p tisi vi
188쪽
tysmumque verificabitur de Principibus, S: Regi Mratione,non solum quod ipsorum ut dicit Senec in Medea tragoed. v. grauis solet semper esse ira, sed etiam quia cum delicatioris sint complexionis, tenuioresque habeant spiritus, atque sanguinem spirituosiorem, magis ad accensionem sunt idonei. Adde quoque,quod ob seges &animi magnitudinem, & dominandi auiditatem, ac ambitionem , ad iram, & bella sunt Principes, Regesque propensio-
semper magis propensi; unde & illorum mortes sut aes res iant uertit Ioan . Paul. Donat.lib. I . contradict. 3.) potiusquam aliorum consequuntur in apparitione ostentu q. cometarum. Quod si sorte sortuna, aliqui non de eoruordine,& gradu reperiantur, sint tamen eiusdem naturae,& dispositionis;eos idem esse quoque passuros haud pronuntiare dubitabo: Praesertim vero rixas, & bella, quoniam ut dicebat Plat. Quales in Repub. Principes esse solent, tales & reliqui solent esse ciues: Quod eI ganter & clarius expressisse videtur mihi Claudia nux
ad Honorium unico isto ut alia taceam carmine .
Mobile mutatur simper cum Trincipe Nulgus.
Igitur cometa tam Regum, & Principum, quam etiam reliquorum quandoque vulgarium hominum iras,&bella portendet. Ceterum quia sunt quidam grossi pedalis, qui no ita possunt rationes meditari,ac intellige-Te; propterea ne iis detur conquerendi occasio, pro lins s nonnullamque exempla, quibus possint facili uxdictis fidem Mibere, non afferre grauabor; ad hoc ut
firmatam, probatamque conclusonem, uno omnes Ore
possint veram confiteri. Est igitur pro ijs una experien- perie tia vel ustissima quidem,ac antiquissima,quae scribitur apud Chroni c. author in lib. q. quod anno a mundi productione M. MMM. M. C XXIII. ante vero Christi aduentum annos 73. praeter alia prodigia & contra natuIa effectus, qui apparuerunt, maxima visa suit flam-
189쪽
ma ardere in Beniuento; post quam bella saeuissima δε-cuta suerunt. Praeterea tempore Bonifatij viij. Pont.cu cometes apparuisset, dirae, ac Derinae inter homines Italiae secutae fuerunt inimicitiae, & clades: Insuper com tam , quh apparuit supra Hierosolymas scimus ex losepho habuisse bellum coniunctum,atque excidium. Amplius anno D C C. X XII. duobus apparentibus cometis, Limbardus seu Luitprandus Rex Longobardorum non multo postea Romam obsedit: & Saraceni Carthaginem mouentes in Hispaniam nauigarunt, atque eius prouinciq partem occuparunt. Praeterea quando anno Domini M. cometa apparuit, Otho Imp. bellum gessit cum Gescente Patritio, qui Romae principatum occupauerat; atque eum interfecit. Sequente etiam anno quarto, Flenricus cum Arduino Imperium usurpante acerrime conflixit, in qua tandem conflictione
ipsum superauit , & vicit . Post haec anno Domini M. XC VII .apparuit alius cometa, quo tempore vir religosissimus, ac pijssimus Gottofredus Hierosolymam coepit; & Hierosolymis Rex creatus suit.Vlterius ante. quam Galea et ius vice comes , Mediolani Duxc vita decederet, apparuit cometa,& maxima bella refert Venant. suisse subsecuta. Amplius Calisto iii. Pontificatum tenente, cometa rubeus apparuit, &TurcharuImp. Neocqiariam vi coepit Imp.mactato; & paulo post Iacobus Piccininus a Venetis deficiens,Senenses prε-lio occupare tentauit. Multς aliς posse ro iis grossipedalibus obseruationes, historiaeque r ileri sed earum angustus praesens non requirit locus catalogum. Qua re sufficiat eis ex relatis conclusionem; quod co. metae apparitio significat rixas, & bella,veram censeret Hanc quidem veritatem videtur voluisse nobis ostendere,praeter Manilium, ac Pontanum poetas eximios etiaVirgilius in lib. Io. Aeneid. cum cometas sanguineos appellauit, dicens . Non
190쪽
Ponsecus, ac lι quida si quando nom cometae Saneum e luσubre rubent ine
Ni n id circo sanguineos vocavit cometas poeta; qu niam svi optime rimabat Ascensius in eius commentatione 3 sangum is effusionem squae a bello excitari contingit in aliquo modo portendunt quod quomodo possiten . iam longo discursu declaratum est. etsi Ioan. Pliacus Mirandii l. comes lib. suo 3. contra Astrolog. c. 2 3. omnia ut vana videatur irrisisse, ac etiam confutasse . Porro cum bellorum effectus,ac veluti filiae sint Regno chiretis εrum,ac Principatuum euersiones,ruinaeque, non ob id de Regnora omnino falso. quis in aduentu cometae, & illas quoque C '' suturas praedicebit. unde experientia comprobatum -- ιβ' est, verificatumque cura alias pluries, tum praesertim anno trigesi ino Iustiniani Imp. Aua res enim tunc, apparente cometa, Bizantium tauthore Venant.) petierunt, ac euerserunt.Sic etiam prius quam Cesar patria
occupasset, uisus fuit per plures dies cometa Amplius scimus etiam ex scriptis, quod antequam Neapolitanu Regnum peruenisset ad Lad ista um,visa fuit crinita stella, seu cometa. Similiter reserunt historici, atque scriptor es,quod ante obsidionem,ac euersionem Neocaesa riae, siue ut vocant) Trapezunt ij, cometes eti/m comis paruit. Plura iam essent eius rei exempla; Sed ipsa tiune missa facientes,tantum Lucani in lib. i. Pharsal.adducemus authoritatem, qui habet.
Et terris mutantem regna cometem
Ac cum illo poeta Sillio Italico tandem eoncludentes
RVnorum euersor rubuit isthale cometes. Sed illud hic minimὰ adiungere non sinam,quod alias nempe bellorum filias, ceu tyrannides, ultiones, ncendra, ac rebelliones possunt eadem ratione, &modo in ostentu cometae fieri , atque excitari. Ad quatuor igitur