Alexii Aurelii Pelliccia de christianae Ecclesiae tum publica, tum privata prece pro principibus

361쪽

ieν Principi Nostro concedas reginare , quandoque posi- annorum multa curricula peracta , Tecum αteruo Utes in Regno .

Per Dominum Nostrum Iesum Chrsym flium Tuum, cui merito omnes Angeli Postrema haec oratio in Gallicanis Sacramentariis appellatur Contestatio , quae eadem est ac Romanae Liturgiae Praefario. Dicitur autem : Contestatio Dominicalis , cum ea Gallicanae uterentur Ecclesiae in Liturpia, quae Dominicis diebus fiebat ;id quod argumento nobis est, Gallicanam Ecclesana pro Principe, recitato ejus ninmine ex dyplicis , precari satis non habuisse. sed & in solemni Dominicae diei Litur ia sngulari quadam oratione , in ipsa nimirum Conrasatione, pro Rege deprecari consuevisse. At praeter Missas Intivas pro Rege , quae quotidi nam Liturgiam pro Principe compi lactebantur , Ecclesa omnibus sere Liturgicis totius anni Cificiis precem pro Rege adiiecit , rata nusquam satis vota Deo offerri pro illo a quo Reipublicae pendet iranquillitas. Hinc cum in Magna

362쪽

Hebdomada Ecclesia Sacris ritibus quain quae maxime studeret , inter supplicia , quae pro Christiano populo Deo offerebat, vota, & illud pro Principe obtulit ad nostram usque aetatem. Antiquissimam autem esse hujus disciplinae originem satis ostendit Sacramentarium Gelasianum, in cinjus Feriae v I. sive Parasceves Liturgia legimus orationem : Oremus pro Christimnissmo Imperatore, vel Rege Nostro sillo c. , quibus verbis eadem sequitur , ac in nostris Missalibus oratio. Iam tum itaque a pristinis illis Saeculis, in quibus diei

Parasceves ritus obtinuere, illos inter pret cipua fuit precatio pro Principe. In Sacramentario Gregoriano, in illo Atabatis Grimoaldi, atque in Sacramentario,

quod dicitur Misi ale Guiglielmitarum Armgensum , a Pamelio edito sax eadem legitur oratio inter illas , quae in Parasceves Liturgia habentur . Hinc oratio pro Rege . ubique Ecclesiarum in Liturgia hujus diei obtinuit; ut abunde testantur de Romana praesertim Ecclesita ordines Romani a Mabili nio evulgati in suo Mu.seo Italico , supra jam laudatum Missale

363쪽

336 mmc Bibliothecae S. Dominici Maioris, adique cetera quot quot extant tum Mon

chorum , tum Fratrum Missalia ad n stram usque aetratem . Cursus Gnitii ani eamdem perinde orationem in Galliis fieri nos docent; inter preces siquidem , quae recitandae erant in vigiliis Paschae numero x. hanc legimus orationem: Pro paeo populi, o Regum Deum . ac Regem universa conditionis Duminum suppliciter oremus, ut

Regibus, ac potestatibus hujus Μundi eorumque Mimseris, supplicem inter se amorem , oe raucordiam largiatur sa) : quam sane orationem ad nostrarum instar habemus in Missali Gallicano Messanensi, de quo supra locuti sumus. Quandonam itaque in Galliis antiqua illa obsoleverit oratio , ejusque locum Romanae Liturgiae alia tenuerit , eolligere est ex tribus ms. Ordinibus Saeculi 1 x. In Missali siquidem Ecclesiae Turonensis , in altero Ecclesiae Romensis, atque illo Ecclesiae Arelatensis b Romanae Liturgiae Orationem in Paraseeυe legimus ; hinc ambiguum non erit a I x. Saeculo Romanam

364쪽

337 morationem pro Principe in die Paraseυes etiam in Galliis obtinuisse. In Ambrosiana Liturgia ea Dominica Quadragesimae , quae olim appellabatur ut in antiquo Missali legimus ) Dominican aritana , priusquam Sacerdos Introi-rum Misse exordiatur , hanc recitat se mulam : Pro famulo III. Imperatore, O' fmmula tua III. Imperatrice, omni exerci-- Eorum precamur G. Sic se habet Liturgia alterius Dominicae Quadragesimae

in Misisti Giuglielmitarum : Pro famulo ruo N. Imperaro re nostro , ct famula rua

N. Imperarrice, omni exercitu eorum precamur re; quae ut Sacerdos recitavit, Chorus respondet : Domine miserere. Sequitur sacerdos : Pro famulo tuo Rege n sira , oe Duce Nostra, ct omni Mercixussorum precamur te, Choro iterum respondente : Domine miserere . Ita & in feria sexta Dominicae quartae Quadragesimae , quae olim appellabatur Mediana, in ordiam Romano Mabillonii legimus : Pontifex

'ocedax ad Altare . . . . oe dicit orati nem pro Rege Franeorum. In Rubrica autem antiquiori desiderabatur vox Francorum , quam recentiori manu additam laudato ordini fuisse, animadvertit Mabillo-

365쪽

nius. Sacerdos itaque , sive Pontifex amrequam procederer ad Altare pro Rege precabatur , nimirum antequam Introitus recitationem inciperet; nequit enim rubrica de iis explicari orationibus, quas Pontifex recitabat in Sacrario, cum illis Chorus minime responderet. Ex eodem O

dine colligimus, quovis Quadragesimae Sabbato publice etiam in Liturgia Ecclesiam tum Romanam, tum Gallicanam pro R, se precatam esse , cum in illo legamus: ut quovis Sabbato h. e. Quadragesimae sectatur pro Carolo Rege . Additur pro Carolo Rege , eo quod ordo ille alicuius erat Gallicanae Ecclesiae; sed Liturgia ordinis Romani erat, quare utrique E clesiae unam, eademque ea in re disciplinam fuisse, conjicere licet. Cum autem medio aevo in Quadragesimae diebus orationem

genuum flexus omnino comitaretur, eam

ob rem flecti vocabulum pro precari usurparunt.

In Germania etiam , atque Galliis quotidie peculiares pro Rege Missas peragebant Presbyteri, vel in quotidiana Liturgia orationes pro Rega speciatim agebant. Hinc in Wormatiensibus Comitiis Anni DCCLxXXI. Carolus Magnus cum de mi.'litam

366쪽

litari expeditione aggredienda ageret, po puli votis, qui ut Episcopos , Presbyterosque a bellicis immunes faceret ossiciis petebat , annuens, jussit : in Episcopi

deinreps ad militiam abire non cogantur ... . . sed alii omnes in suis Parochiis refi-deant . . . . oe Sacrofanta uesteria friILrer peracturi, atque pro Rege ejusque exemeitu . . . . orationes , Missas, Litanias,

o eleemosinas persoluturi sa). ita in alteris Comitiis idem Imperator Anno DCCLXXIX. eamdem Episcopis , atque Presbyteris tulerat legem ; ut niminum tum hi, tum illi tres Missas, totidemque Psalteria recitarent pro Rege, atque ejus Exercitu. Quamobrem in omnibus, tum Pipini , tum filii ejus Caroli Magni, tum aliorum Regum Francorum Capitularibus, Episcopis , atque Presbyteris jubet Rex , ut sin-'gulis diebus pro Imperatore, ejusque Amgusta domo, atque pro Reipublicae incolumitate precentur; id quod 3c eadem lege Monachis praescribitur , praesertim iis, qui Regiae fundationis erant, ut videre est in Capitulari Regum Francorum Amini DCCLXVI.

Y et At

367쪽

3ω is At praeter recensitas hasce, quae in ΜΡssica fiebant. Liturna , preces pro Principe , olim & in ipsamet Psalmiaica Litur. hia iisdem orationibus operam navarunt fideles, praesertim in Psalmodia Matutina, quae in Constitutionibus Apostolicis appel

nus ς sane a psalmo : Deus , Deus meus ad te Lee e c., ut Chrysostomus nos docet si , incipiebat illa. Itaque ut maiiDtinae Psalmorum recitationi finem secerant fideles, continuo preces sequebantur, primum pro Catechumenis , Enei menis ,

atque poenitentibus , quibus dimi , Rillae sequebantur, quae a fidelibus Im pace, Principibusque fiebant; quae ea de re appellantur, nimirum proces μdelium . Harum profecto orationum meminit laudatus Chrysostomus Homilia vI. in Epistolam primam ad Timotheum . Hanc autem di iplinam traditione quadam in Ecclesia servatam fuisse, testatum faciunt Ordines Psalmodicae Liturgiae , quibus ninstra adhuc utimur aetate: in psalmodia s, quidem Matutina .cii , ut ajunt, s rialis precamur illis : Domine Uuum fae

368쪽

Regem, oe exaudi nos in die , qua ἰnυ caverimus te. Cum enim olim ossicium feriale unaquaque die recitaretur , quotidiana itidem, & haec precatio erat; quae attamen raro nunc fit, postquam, ut dictum est, Fratrum minorum opera , diserimen illud inferri coepit ferialem inter, atque festivam psalmodiam. Hinc etsi mlim in quavis Psalmodiae hora eadem fieret precatio, ut innuere & ipsemet Chrysostomus videtur, nunc vero illa Mat; tinae dumtaxat, atque vespertinae adjungitur Psalmodiae , id quod antiquae hujus precis in Psalmodica Liturgia reliquum nobis est ; cum enim Chrysostomus ειεν

ri pro Regibus, doceat, omnes complectitur Psalmodiae horas illis , mane, atque vespere; cum mane tum Matutinae, tum reliquae diei peragentur Psalmodiae horae , vespere deinde vespertini Psalmi : cujus certe Psalmodiae locutos censemus Te tullianum , Cyprianum , Origenem , qui, ut dictum est, operis hujus initio, ne dum die, sed & noctu etiam fideles pro Principe deprecatos esse , testantur. Quamin . brem cum medio aevo nova, quae - pro i

369쪽

el 3 α radiit, poenitentiae canonicae disciplina , integri psalterii recitationem fidelibus commendatam secisset; in posterum pro ipsemet Principe tum Episcopi, tum Presbyteri, ceterique Clerici integram Psalmodiam praeter illam diei propriam recitasse, nos docent Capitularium Regum Francorum leges, alia

que monumenta Staturorum mediae aetatis.

De iis autem Litaniis , quae in Sacra Liturgia pro Rege, ejusque domo, atque exercitu fiebant, supra edisseruimus ; quare heic dumtaxat animadvertendum est, medio adhuc aevo cum nullibi Ecclesiarum Liturgia fieret , quin illam Litaniis a spicarent ; cumque in omnibus Litaniis pro Rege peculiaris quaedam haberetur oratio , in Mystica Litur a pluries Ecclesiam pro Principe deprecatam esse. Quamobrem Ambrosiana Liturgia, quae antiquos coluit ritus , ejusmodi adhuc utitur Litaniis , praesertim in Dominicis Quadragesimae , in quibus inter preces , &illam legere est: Pro famulis tuis N. Imperatore , O' N. Duce Nostra, ct omni

exercitu eorum , precamur te . Choro res

pondente: Domine miserere. Hinc si quam do Respublica calamitatibus asilictaretur,

atque is dubiis Imperii rebus, . hae dice-

370쪽

bantur Litaniae etiam extra Liturgiae Mysticae ossicia. Sic Hadrianus I. Rom. Pontifex sa) scribit , se statim ac Carolus Magnus ab ' Urbe discesserat , iussisse :in omnes Sacerdotes singulis horis , ac religiosi famuli Dei Monachi per univir Monasteria , o reliquus populus tam per Titulos, quam per Diaconias trecentis X

armorum successu contentis Coeibus decantarenν. Siquidem longe Hadriano ipso antiquior erat mos ille inter Latinos , qui cum pro magni momenti rebus Deum deprecarentur, a v. etiam Saeculo pluries rie recitabant, ut ex Regula S. Benedecti colligimus, qui sua flatura ei accomodavit disciplinae, quae suo aevo inter Latinos obtineiat. Eadem stetit disciplina inter Monachos ad x I. usque Saeculum , ut videre est iu ms. Rituali illius aevi, quod evulgavit e Cassinensi Bibliotheca Mabillonius in altero tomo Multa Italici. Tandem hodiedum inter preces , quae fiunt ab Ecclesia in cultu SS. Eucarisii vulgo quadraginta horarum Expostione ,