Francisci Philippi Pedimontii Ecphrasis in Horatii Flacci artem poeticam

발행: 1546년

분량: 129페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

111쪽

t Dr

EC PHRASIS IN HORATII

Membranis meus postis delere licebuli Quod non eideris ι nescit vox missa reueris.

Quaeret aliquis fortasse normam ,& regulam seritandam I nemillam mediocritatem , quam auctor poetis abstulit, inconsiderate incidat. Quippe quid euitandum sit edoctus, uiam & quodamodo lineam, quam nunquam transeat, ostendi sibi uult. Huic ergo iustissimae expollulationi satisfaciendum esse existunauit; admonens neminem ea aggredi debere, in quibus excellere non certo sciat; ne sit tanquam cantherium in fossa; invitaque, ut aiunt, Minerua nihil dicendum, peragendum ue, ne more Gigantum naturae quispiam reeuSnare uideatur. qua quidem aduersante nihil unquam praeciam, nihil laude dignum sit. Atque utinam huiusmodi sententia, tanquam diuinum oraculum mentis thesauro ab omnibus custodiretur; nam uiatis iusque in arte sua praestantissimus euaderet, si inquam ijsce studijs se dediderit, ad quae natura ipsa idoneum , ct procliuem finxerit . unde iure laudatur summus ille doctor Alaba densis Apollonius; qui cum mercede doceret, non tamen patiebatur eos, quos iudicabat non posse Oratores euadere, operam apud sese perdere ; dimittebatque; S ad quacunque arte putabat esse aptu, ad eam im-s,ellere, atque hortari solibat . Atque hinc summopere extolendus est, qui ludendi inscius ab mercitatione ludoque campestri abstinet; utile pilae, aut disci, aut aliarum iuuenilitim exercitationum expers quiescit; ne i frequentissima spectantium corona exsibiletur, haueaturque ludibrio, tanquam ονμ εος λύγω. Vnusquisque ergo, ne ineptitudinis , aut inscitiae crimen subeat , ab effingendis carminibus abhorreat; nisi ad id naturae impulsu adigatur, vimque omnem poeticam percalleat. nam alioquin ad summum Κstigium ascendere nequit. Quod si nobilis quidam, diuesque generis claritate, ac opibus confisus, adulatorumque caterua circumseptus occurret: nunquid ego indignus musarum alumnus iudicabor qui liber sim , atque ingenuus, magnoque censu adeptus dignitatem equestrem, S, quod pKesarius, ab omni uitio alienus Flagitiosus quippe uates nullo pacto alijs prodest; unde illud, castum decet esse pium poetam;

ct ueteres

112쪽

Sueteres haud immerito musas uirgines esse dixerunt. nam qui alios bonis praeceptis instruere uult, debet ipse omni culpa prorsus carere. Eil enim natura comparatum , auctore Aristotele, ut probis & honestis uiris magnam fidem adhibeamus. quamuis alis ab omni uitio poetico interpretentur. Huic paucis respodet auctor, nobilitatem, & diuitias poeticam facultatem non parere; ac repugnante natura nihil esse dicendum, agendumve. Nam etsi caeterarum rerum studia doctrina, & pr ceptis,& arte, ut inquit Cicero , constant; poeta tamen natura ipla ualet, Smentis uiribus eXcitatur, spiritiique diuino quasi quodam assiatur. Quid non ne ad scientiarum persectionem, artiumque adipiscendam requiritur in animis impetus ille, quem Aristoteles

His nuncupauit non ne cuique ab ortu suo astra inserunt semina quaedam, ac scintillas, quibus aptus, & procliuis ad peculiare studium informatur unde multos naturali eiusmodi procliuitate, sine doctoris opera, in disciplinis, artibusque

profecisse deprehendimus; quos Graeci αὐτοδιδυκτους uocant.

Ea propter cum pro comperto ab omnibus habeatur poetam a natura ipsa estingi, nihil erit prosecto ineptius, quam ea obsiste te tamina moliri. Quod quidem decretum ab omnibus sancte obseruandum in animis fixum, insculptumque maneat . qui uero seciis secerit, iratas musas semper habeto . Quod si aliquid naturae impulsu conscripseris, doctissimorum uirorum, ac naris emunctae iudicium considito; penstandisque carminibus Motium seuerum iudicem, patrem tuum Pisonem eruditissimum ,

et, si libet, me quoque adhibeto; qui aequa aurium lance earuquippe poeta diligentissimus debet esse consultor accurate examinare possimus . tuarumque rerum te censorem ne constituas.

Fit enim nescio quo pacto, ut omnes decipiamur; ac suum cuique pulchrum uideatur . neminem adhuc, inquit Cicero, cognoui poetam, qui sibi non optimus uideretur. Quapropter editionem non maturabis; quod non nulli amore sui ob- coecati faciunt. imo libellum tuu per plures annos occules; donec omni litura cXpurgatus, potitulus,limatulusque tuto seras

dari possit. quandiu enim domi cii stoditur, diligentius in horas singulas examinari,&corrigi potest.quod si semel in uulgiis emanauerit, ad limam regressiim nunquam habebit. nam quod se-

113쪽

xe 2ΗRAIIS I N HORATII mel est editum amplius quonam pacto occultabitur aut uox emissa quomodo reuertetur praebertim quod, asserente Aristotele, quod semel dichim est, ούκἐπιν ἔπιτο M. Atqui hoc Praeceptum semper memoria habendum Quintilianus ita cel brat , usus Horatij consilio, qui in arte poetica suadet, ne praecipitetur editio, nonumque prematur in annum . dabamus libris otium t ut refrigerato inuentionis amore diligentius repetitos tanquani lector perpenderem. unde pridare secisse Plinio uidentur Apelles, & Polycletus; qui absoluta opera, ouae quidem mirando non satiabantur homines, pendenti titulo inscribebant; ut Apelles faciebat; tanquam inchoata semper arte, di imperfecta ; ut contra iudiciorum uarietates superesset artifici regressus ad ueniam , tielut emendaturo quidquid desideraretur . si non esset interceptus. DE POESIS ORIGINT.

Siluestres Minnes sacer , furerpresxdeorum Gibus , σωλDedo deterruit Orpheus ;Dictus ob hoc lenire oves , rapid leones. Dictus phion Thebanae conditor arcis Saxa moueresono renidinis , prece blanda

icere quo uellet. Fufi haec sapientia quondam , Publica priuatis secernere scra pro is ,

Concubitumobibere uago , dare iura maritis , Oppida moliri , leges incidere ligno. isa a . Sic homr , er nomen diuinis uaribus , atque

inimos restirim ad Carminibus venit. Pori hos infimis Homerus; Gypb- , in πιών rtaeus: mares animos in martia bella

114쪽

Et vitae mon Irata uia eLi. Et naria regum Pieri tentata modis; ludusque repertus ,

Et longorum operum uenis . ne forte pudori Sit tibi Musa orae tres , er cantor ponis

Occurrunt non nulli rem hanc altius repetentes; qui poeticam non ea difficultate, quam diximus, praeditam esse contendunt, neque tantam praestantiae magnitudinem opostulare, ut omnino a' mediocritate recedat . atque a ' primis eius initijs argumeta depromunt. Etenim priseorum quidam poesin tanqua pueriles labellas ad oblectandum tantummodo inuenim aspernabatur; quippe quae nihil aliud in recessu absconditum haberct,priter illud uoluptatis partim, quod in fronte promittit . Idcirco Horatius euilinodi salsam opinionem ex animis hominum euestere nititur. atque sub tabularum inuolucris recte uiuendi rationem, philosophiamque omnem latere asserit; adeo ut doctissimi quique uiri poetice primam philosophiam,rerumque omnia hesaurum nuncupare non dubitauerint. Nam , ut optime inquit Maximus ille Platonicus, Poesis nihil aliud est, quam ph

losophia tempore uetuita, metris consonans, argumcnto fabulosa . Et quemadmodum medici amaras catapotias agrotiS prae bere cum uolunt, saccaro prius inuoluunt, ut ea dulcedine gustatum decipiant ; sc uetus philosophia sententiis ac praeceptis moralibus sub fabularum integumentis, carminumque lenocinio , ne fallidio assicerentur, homines illos siluestrem uitam d gentes , urbanisque moribus instruiat. quod quidem Orpheus Oeagri d Calliopes filius. Lini discipuliis primo in Thracia fecit.

hunc enitia poetico concentu Odrysias, agrestem profecto nationem , itauimanam, lat cinijsque assuetam,quae Pangaeum montem incolebat , a uictu serino ad politicam uitam traduxissse perhibent . unde quod rudes, siluestresque homines admiratione permulsisset, non seras modo, uerumetiam saxa , siluasque duxisse,posteritatis memoriae traditum est. Quem auctor sacrum uocat ,ut semideu atque heroa ; uel quia multa ab Aegypto in Graeciam mystcria traicitialit; sermonesque sacros, oracu

115쪽

ECPHRAsIS IN HORATII la , ac ceremonias conscripsisse sertur . adeo quod inter uetustissimos theologos numeratur. Qua quidem de causa deoru quoque interpretem uocat . ni mauis ad illud respeXisse,nudd eius caput evulsum. Postea responsa costilentibus dedisse tradideriit. Amphioni praeterea antiquae nati sicae inuentor, ut nonnulli asserunt, icitudinis no, carminum suauitate, blandisque precibus

durissimos homines, & Quasi lapideos ad laborem illexit, dum Thebas muro circunsepsit. atque hinc fidibus saκa commouisse dictus est. Quamuis alij citharoedum fuisse praestantissimu tradant ; qui cantu gradario , compositoque Boeotios in aciem eduxit; uereque Thebas Citharissans inexpugnabili armatoru muro circumvallavit. AD HA EC uetustissimi sapientes poeticis coloribus optimam uitam , sanctosque mores depinXerunt; ac iustitiam, quae ius suum cuique tribuit, inuiolate obseruandam carminibus tradiderunt. Et quemadmodum antea erant omnia cum diuina, tu in humana promiscue confusa, nullam religionem deorum ue metum seruabant; imo ferarum more uXO- res quoque communes habebant; ita poetae publicas res a priuatis, sacrasquea' profanis distinxerunt; uagos concubitus uetarunt; nefariumque scelus fore decreuerunt, si quis alienas coniuges in stuprum illexisset; ciuitates, & respublicas constituerunt prius enim ita si per agros, ac dispersi uagabantur leges

etiam , quae facienda iuberent, contrariaque prohiberet, ligneis tabellis, cum nondum excogitassent aeris usum, insculpserunt. unde iure Cicero poeticam uitae praeclaram emendatricem nuncupauit. Quocirca in singulos dies magis augeri coepit, suosque fines extendere: nam uat ibus honos, qui alit artes, atque gloria , qua ad studia incendimur, accessit. Qui propterea quod dia uino spiritu amari existimabantur, diuini ac sancti aepellati fuerunt . Theologorum deinde uetustissimorum aetati successit in dytus Homerus. qui poeticae amplificator maximus, doctrinarum tans, rerumque omnium amplum Pelagus, S ut uno complectar uerbo, naturae portentum appellandus est . Subsecutus est quoque Tyrtaeus ille ἐλομοποuit , atque tibicen ; qui carmine Lacedaemonios aduersus Messenios bellum gerentes adeo in pugnam concitauit , ut uictores reddiderit. Hic, ut asserit Plato,

Atheniensis, uel, ut ali 3, Milesius a Lacedaemoni s postea ciuita

116쪽

ARTEM POETICAM. Die donatus rebus bellicis omnino se dedit; ac mirifice celebrauit eos carminibus, Qui in bello praellantes ext itissent; minimeque laudandum ducebat, qui in pugna se se bene non gessisset. Fuit

coaevus, ut non nulli arbitrantur, septem sapientum, aut uetu

poesis inuetum deorum habeatur, per carmina oracula quoque edita filerunt; imo heroici originem Pythio cuncti ascribunt; omnisque bene uiuendi ratio, ac philosophia a' moribus κθλὲ nucupata fabulis inuoluta, rhythmisque absoluta filii. Poeticis demum numeris ut oblatrare desinant qui musarum studia damnant ; propterea quod uates contemnantur, egestatemque quodammodo, & mendicitatem patiantur; semper uersiculum in ore habentes, Moeonidcs nullas ipse reliquit opes regum, ac

principum beneuolentiam ueteres aucupabantur . quantoque

in eretio poetae habiti fiterint, illud argumento satis esse debet, quod Alexander inter spolia Darij persarum Regis unguentorum scri nio capto, quod erat auro, gemmisque pretiosum, uarios eius usus amicis demonstrantibus, imo Hercule, respondit, librorum Homeri custodiae detur; ut pretiosissimum humani animi opus diuiti opere seruaretur. Quid ergo praeclarius euenire potuisset aut qui maior opum cumulus Θ bona quidem eκistimatio diuitiis prestat. Maroni quoque nostro qui dignior honos ab Augusto Ce sare tribui potuisset, quam quod eius carmina contra tellamenti uerecundiam cremari uetuit maiusque ita uati testimonium contigit, quam si ipse sua carmina pro Dauisset. Praeterea non tantum commoda praebet poetica facultas, uerum etiam & oblectameta , laborumque solatia. Iocosis quippe fabulis nescio quo pacto animi alliciuntur; a quibus post res serias, longorumque Opem molestias quiete, relaκationem'ue mutuantur. Fit etiam,ut qui in eis conscribendis, testitandisque elaborat, ipsum animum opere pascat quodammodo laboris praemium a' uoluptate recipiat. Quod quidem in aliaru rerustudijs non ita accidere quis isnorat an potius longorum ope rum finem poeticis modulis idcirco repertum dixit, quod poe'tae praestantium uirorum gella carminibus celebrantes immortalitati tradiderunt ue tantisque operibus laudem tanquam finem Duiligod by Corale

117쪽

iς ECPHRASIS IN HORA T. II sinam. ac debitum praemium ascripserunt. Omnes enim mandari uersibus aeternum suorum laborum praeconium magnopere

cupiunt. quod equidem testatur illa heroica suspiratio Alexandri Macedonis apud Achillis tumulum. Alii Pierijs modis ludos esse repertos scenicos interpretantur, ob fabulas theatrales;& longorum operum fines Marios rerum euentus, quales in tragoedia, comoediaque continentur. Ni mauis ad homerica poemata respexisse; quae uarios adius, multasque actiones, consilia,S bellorum casus uarios, opera mirifica, diuersosque eXitus amplerantur . Cuius aemulatione Maro quoque Aeneam suu post Datriae eNcidium tot tempestatibus, procellis, naufragijsque collictatum ad Latium ladem,quot aquam ad calamitatum finem errorumque portum per tot rerum discrimina tendebat, perii nisse tradidit. Sunt alij quidam Pierios modos uersus lyricos eκ ponentes; quibus uates regum heroumque, ut eorum gratiam mirent, laudes conscripserunt; ac res iocosas, ludicras, uoluptariasque . cuilismodi Pindari, ipsius ue Flacci odas legimus. Vnde Anacreontis totam poesin amatoriam esse asseruerimi. lyri co praeterea catu iacteres s penumero solicitudinibus,anirnique angoribus medebantur. iudetur enim natura hominibus musicam tradidisse , ut facilius labores tolerarent, animique perturbationes mitigarent. quod fecit Achilles apud Homerum I qui summo dolore, ac tristitia astinus, ut mentem tamen paululum oblinaret, canoram citharam sumpsit. Unde alias ipse Flaccus inquit,

O decus Phoebi, S dapibus supremi

Grata testudo Iouis ; o laboriam , Dulce lenimen mihi cunque saluerite uocanti.

Quod hodie quoque fieri quis est qui nesciat eis odarum locu

numeri hetrusci occuparunt. quocirca, concludit auctor,nemo in lyricis tanquam re parita, uili, dc contemnenda, ciim alioqui magna sit, atque praeclara , elaborare indignum ducat. quamuis non nulli in uniuerso poesim omnem commendasse,eiusque origini debitum praeconium adiunxisse contendant.

118쪽

NATUR A, AN ARTE POETA FIAT.

fura fieret Lia de carmen , an arce , Quaestum eri . ego nec riuium sine suste uena , Nec rude quidpro te video ingenium ; acterius sec te posse opem res, cir coniurae amice. Qui Audet optaram cursu contingere metam,

Multa tulit , sicut puer , sudore , adsit,

sset, scabiem immedicari . Vetus opinio est iam usque a priscorum philosophorum ducta temporibus,nasci poetam, a naturaque ipsa in matris utero ad condenda carmina aptum informari. adeo ut in poesi no id euenire sint arbitrati, quod in caeterarum rerum stuclijs; quae doctrina , Praec piis, arteque constant. Atque hinc es ueteribus cum Graecis, tum Latinis nemo poeticς praeceptiones tradidit; cum reliquarum tamen rerum plures se doctores constituerint . Et profecto huius artium praeclarissimae, facilique principiis nullas leses haberemus, nisi Aristoteles, atque Horatius noster tantae ruinae consuluissent . qui regulas docuerunt , qtias transgredi nequaquam licitum foret . quapropter eiusmodi sententiam tandiu mentibus hominum insculptam non omnino euellendam

existimans auctor dissicile quippe erat ) sed quodammodo corrigendam, neque Menam sine arte, neque artem sine uena optimiim poetam conserinare posse decernit; quinimo alteram ope alterius, atque adminiculo omnino indigere. Hon enim satis ste

119쪽

Ec PHRAsis IN HORAT ii est aliquem es natura facilitatem ad euomendos uersus accepisse; niti artem percalleat; quam quidem At addiscat, maximopere elaborare debet. cum in omni studio, atque exercitatione qui excellere cupit , eum labores maXimos subire Oporteat. nam,ut

optime inquit Hesiodus,

Ille enim,qui alios cursu praevertere studet , primus ue ad optatam metam peruenirectam a' puero in currendo se exercuit,multosque tulit labores, sudauit, & alsi. qui uero cantibus se dediderit; bstineat necesse est a libidine; eius quippe nimius, atque intemperatus usus uoci ossicit . quae , auctore Aristotele, quando Primum pueri in uenerem soluuntur, mutatur, deprauaturque. Vini quoque immoderatus potus eam crassiorem,asperam, & quas subraucam reddit. Sunt qui aliter locum hunc αplicantes ita construunt. Ille,qui cursu excellere optat,a Uen re δε Baccho admodum abhorrere debet. illa enim pariter, atque uinum immoderate sumptum corporis uires debilitat, enertiant que . Tibicinem praeterea, ut modulate Canat , musicas leges didicisse prius oportet , docentique magistro obtemperasse. alioqui nemo sine labore, doctorisque industria , ac ditisentiat ramans in arte qualibet euadet. nam etsi natura plurimu pol et, artis tamen ad praeclare agendum societate indiget. dissicilius enim est, inquit Aristoteles , heiae quippiam facere, quam fac re . quod secus hac tempestate usuuenire quis ambigat 3 successit quippe scientiae inscitia, artiumque peritis indocti. qui arrogantia , caecoque sui amore ducti,se mira poemata condere arbitrantur ; nihil turpius existimantes , qualia in infimis, atque postremis carminum conditoribus haberi, S tanquam in cursu nouissimum ab aliis relinqui. imo, quod absurdius est. sua mala opinione obcoecati fateri nolunt se nescire quae non didicerint ;cum longe satius esset confiteri nescire quae ignorant, quam ea profiteri quae non callent. Hanc enim ob causam sapientissimuab Apolline Socratem iudicatum esse uolunt, quia se scire non putabat quae nesciebat; demumque id unum se percallere tis

rebat, issilia

120쪽

ARTEM P O E T 4 c A. M. rebat, quod nihil sciebat.

μ praeco ad merces rurbam gus cogit emendus , Pentatores rubet ad lucrum fre poeta Diues agris, diu positis sn favore nummis. Si vero est, unctum qui recteponereposit , Ee spondere sev ropaupere ,'eripere atris Liribus implicitum , mirabor sciet intero fere mendacem, veru beatus amaeum.

Tnseu donaris, seu quid donare uoles cui, Nolito aduerses tibi Zos ducere plenum Laetitiae; clamabit enim pulchre, bene , recte ;Pallescet sper his ; etiam Dilabit amaeis Ex oculis rorem; saliet, rundet pede terram. Vt qui conducti plorant in finere M cunt , Et faciunt prope plura dolentibus ex animo ; sic

Dersor vero plus laudarore mouetur. Reges dicuntur multis urgere cuiuilis, Et torquere mero quem pernosse laborent, risit amaestia fgnus si carmina condes, Nunquam resilant anis sub vulpe latentes.

Quintilios quies recitares, corrigefides Hoc , HAEM ,.hoc. mesius reposse negares :

rsi nonnussi Lebris mas ab assentatore prae utilia effundi μiere asserui ι non erit tamen inepta expostutis,eu luere quis'; ut dolori praepe strat. nisi triste aliod, aut lugubre inter legendἀ

Mcurrit, talo maerore

se affli Vbedet, ut ia

e imas prae dolore eo tinere non potuisses

mutet .

niddam bie proprie

mulieres praescas, quae ante domum mortui laudeseius canebant, de gnari arbitraturi

alii uero, quod maguplacet, uiros intelliogμt qin in 'nebribus orationibus, defanctorumq; laudationibus

se exercebant.

SEARCH

MENU NAVIGATION