Francisci Philippi Pedimontii Ecphrasis in Horatii Flacci artem poeticam

발행: 1546년

분량: 129페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

81쪽

Xc PHRASIS IN HORATII tum iudicium magnopere erat formidadum; cuius equidem ce suram alibi Flaccus ita expostulauit; Plotius, ct Varius, M coenas, Virgiliusque,Valgius,& probet haec Octauius optimus. Vnde summa ope niti decet, ut paucis uiris, ijsdemque doctistinusquisque satisfaciat; inanesque imperitorum rumores aspernetur. vit enim plerunque,ut eruditi nullo modo probent, dignunsue laudibus aestiment, quod indoctoru multitudo summis praeconijs ad coelum extulit. & hinc haud immerito sapiens quisque ab imperito uiligo, quo nihil incertius, semper abhorret ; potiusque de suis scriptis doctissimi illius Persis , citius equidem iudici, acumen Lucilius resormidans Tarentinis , inquit,se, ct Consentinis scribere,quam Letlis Decimi sententiam requirit.

Sugata longa Areus bina uocarur iambus ,

Pracim 4 Terou Des citus , unde miti trimetris accrescere fugie

Au,nio uelocior par Omen iambeis, cum senos redderet ictus,

xlγοὶκ Primus ad extremumsutilissibi; non ita pridem , Tarsor ut paulo , grauior ueniret ad auro , Spondeos Alabiles in tu paterna recepit , Commodus, tarpaneus , non ut deside secunda Cederet, aut piariascia iter. Hi c in cci Nobilibus trimetris apparet raru .Emi.

li iLocus hic ab auctore eκigere uidebatur , clim de omnibus, quae ad theatrales fabulas attinebant, abunde praecepta tradiderit, eumque de earum materia copiose differuerit, ut de forma quoque suas praeceptiones adijcereti rem equidem silentio minime praetereundam e & quibus numeris ipsas co scribi oporteat onc-deret. Nam etsi antea iambico uersu contexendas esse monuit ,

82쪽

IARTEM POETICAM. cum inquit, Hunc socci cepere pedem, grandesque cothurni Alternis aptum sermonibus; cum tamen ibi in uniuersum, & quambretiissime decun larum

rerum diuersis metris praeceperit, merito nunc materiam omne

scenicam plene, S cumulate pertractans de congruenti numero pauca disterere minime superuacaneum duxit. Ac primo iambum pedem esse citum, uelociterque currentem ducet; ut quiem breui syllaba di longa compactus perapposite inuetus est ad aliquem probris, maledictis que uerandum. Ea quippe contumeliae est natura, ut a paruo initio orta maiores uires , atque incrementa semper accipiat. quoniam uero propter temporis bretritat pira concitatiori cursu profluebat, fictum est ut bini pedes in scandendo coniungerentur. Vudo licci senarius proprie uerfils dicatur seκ pedibus uinctiis, tanicia quia scansio binos copulavit ob nimiam eius celeritatem nomen trimetri sortitus est. Et notandum artisciose ic uni pro pede usurpasse; nam harmo:

nia quadam carmina conectuntur, non secus atque humani corporis pulsus ita quippe a medicis uocantur modulis, legi-Diisque metricis morbos indicant. An similitudinent sumpsita' digitorum percussionibus, quibus ratio menstraque cantus,& quandoque carminis deprehenditur 3 unde illud, Legitimumque sonum digitis callemus, dc aure. Quidam alii secus auctoris uerba eYponunt , accessisse uidelicet nomen trimetris iambicis nam cum seX pedibus absoluerentur, iure uocati fuerunt senari j, maxime spondeo stabili admisso . rui duas . longas syllabas coprehendens quatuor temporum taritate ut grammatice loquar iambicae celeritati obstitit ; ut

non ita leuior, spondaica inquam griusiate moderatus, ad sp ctantium aures euolaret. spondeum quippe seueritat cm haDOre illud es argumento ; quod olim Damon cernens quosdam iuuenes Bacilio concitatos, honestaeque mulieris donatim inuasuros, tibicini iussit , ut spondeum subcineret . quod cum ille fecisset , cantus rauitate impctum repres it , sedatiorique concentu ardorem restinxit . quamuis Quintilianus id Pythagorae triΑbuat. Sed non ita pridem senarius uocabatur; adhuc enim spondeum non admiserat, imo totum carmen exter binis iam'

83쪽

bis constabat. Postquam uero societatem cum eo comit, iure commodi & patientis nomen meruit; qui ob comunem usum, melioremque uersus condecetiam in suam domum libenter alienigenain admiserat, de sua possessione ab alio depelli aequo animo pallus. a iure tamen penitus suo non decedens aliquam pretrogat tuani sibi seruauit. Non enim promiscue omnibus locis recepit, uerum imparibus tantum, tertia inquam & quinta se-de; nam secundam ct quartam tanquam propria domicilia a nemine occupanda excepit. Atqui Ennius, Acciusque uetustissimi poetae raro sponaeo usi fuerunt. Eorum quippe aetate iamborum nimiam celeritatem spondaica mora comprimi oportere nondum animaduerterant. quod quidem posteritas, ut in nonnullis alijs euenisse liquet, excogitauit. Demuna cisii quoriindam sententia arridet, qui iura paterna locos impares eXpou ut arithmeticorum ratione; apud quos imparem numerum maribus, parem foeminis attribui uolunt, adeo ut ille patris licuero matris nomine decoretur posse tamen paternas possessiones simpliciter intelligi nequaquam inficior. ut sedes iampridem a se possessas, &, ut ita loquar, a' maioribus patri, atque ab eo rursum sibi haereditario iure traditas interpretemur .

In flenam missos magno cum pondere versu. ut operae celeris nissum, curas curentis , u ignora premit artis crimine turpi ;

Immodulatasim mo quiuis videt immodulata poemata a iudex .

Idcirco ne uager ocribam licenter omnes Viseros peccara putem mea es tutus ,. intra

Spem uenis cautus , vita ui densque culpam , Non laudem merus.

Cum pauloante iambis spondeos admiscendos tanquam a maio

84쪽

ribus receptos statuerit, monet hic animaduertedum, ne quis piam spondaicae grauitati addictus iambicam leuitatem penitus aspernetur; aut ne dum spondeorum tarditatem nimium asso

iure uelit , grmitores luigidiorescive iuersus emittat. Nam minora, ut physici asserunt, sonus fit se uior , Quod si res qua-doque id pollulat, S praecipue tragica,quae uerborum pondus

requirit , non tamen adeo mai cstati adhaeredum arbitror; ut omnino comicae humilitatis obliviscamur . quae quidem hoc uno tantum a quotlidiano sermone distat,quod uersiculis intexitur. praesertim quod materia ipsa quandoque carmina prςcipitantia,& concitata postulat ; quandoque uero tarda,atque sedata. Quapropter poetam acerrimo uidicio pr*ditum esse oportet, ut una cum uersi S rci, quae tractatur, rationem habeat; auriumque diligentissimum consultorem, ut rite dijudicet melius ne cunctatio, an uelocitas concinat. Nam, ut inquit ille, aures consulendae sunt; quae plerunque quid stlaserint, id rectissimum soleteri. Adhibendam quoque innuit auctor summam diligentia, ut quisque artem Perdiscat, in lite limandis carminibus diu elaboret . Qui enim secus egerit,a criticis tanqua artificij inscius, quo nihil turpius , iudicisque penitus cXpers iure damnabitur. Nam sapientes , ac periti nunquam sibi uendicant quae non percallent ue inanisque gloriae uanain auram cotemnentes in uulgus suos partus emittere temere non audent. Atque utinam huiusmodi accuratam circumspectionem recentiores haberent; quorum non nulli pedes tantum, & numeros attendentes recondita arcana, quae ars continet , aspernantur, digni quidem ut ab omni poetarum choro detrudantur. Sunt praeterea alis quida imperitorum multitudine confisi, ac doctorum paucitate, qui recti iudicij trutina scripta e minent, artemque spernentes fa cillime in peccata incidant . & quod etiam Romanis poetis ab antiquis indigna uenia data fuerit , ea quidem tepestate, qua ex inscitia plurimum laborabant scriptores pariter, atque Cen fores , sponte sua uituperationem subeunt. Idcirco ne, inquit Horatius, cuin pauci errata deprehendant, ac Plemiaque deprehensis ignoscat, impune ab artificii linea discedam , licenterque scribam an potius, quod sapientis est, omnibus mea crimina perspicua sore ceseam cum nomines suapte natura lynceis ocu

85쪽

lis aliena peccata, sua uero lippis cernant; catus tamen intra impunitatis spem . Nam etsi me peccasse liquebit, ueniae tame clypeo tutus iustam obiurgationis poenam enugiam . Verum esto ita culpa evitetur nam qui delicta confessus ueniam petit, suppiuium lenire uidetur) non tamen gloriam aucupabor , qua unusquisque ad studia , immensos lite labores ducitur. Nonnulli locum hunc secus interpretanturAE. intra inquam spem ti tuae tutus, hoc est ipsa uenia nequaquam confisus omnem laudis spem in doctrina, atque arte mihi proposui. Nam intra famastici uolunt grammatici simili loquendi modo, citra opinionem; ultra ncro contrarium significare; adduntque illud Quintiliani resilino ilium , Hortensii scripta tamen intra famam sunt. Ita quoque S apud Ciceronem modice cum modo , intra modum, citra, hoc est minusquam modice reponunt.b Iade intra uo cabilli, cui apponitur, significationem minuere patet, ultra uero augere . Quae quidem obseruatio licet ueritati consona sit,nestio tamen quo sensti Flaccus diXerit eos, qui a peccatis abhorrent , ueniamque aspernantur , Oilpam uitare non laudem merere ; cum potius summis praeconiis ad coelum sint extollendi; praeseitim quod appolite ad sit periorem sensum intra spem uelitae dicitur usitato locutionis genere; quemadmodum intra prisidia, inita moenia , ct alia id genus. Notandum deniquc iit aliqua ad contextum pertinentia attingamias, cum oportuerit dictionem illam iudex superioribus uerbis esse aimes tendam; uincitatur. Iudex premit ignoratae ariis turpi crimine uersus in scenam missos magno cum pondere; iud cX inquam, conlar, Scriticus naris emunciae; noti enim quiuis poetarum uitia, erroresque animadisertit.

GRAEc A EXEMPLARIA ESSE UOLVENDA.

Vos exemplaria graca

versate manu, versare diurna.

ux Quonia uero a Gracis omnes ingenuae disciplinae, dc artes,quasilocant liberales, emanarunt: ipsaque poesis persecta di polita Di introes by Corali

86쪽

ARTrM POETIc A M. εο Romam uenit, quippe in ea Praestantissima uatum ingenia elaborauerant. tantaque apud illos poetarum floruit multitudo, ut latinis facultatem scribendi quodammodo abibiterint. Nam quid nostri conscripserunt, quod ab illis non mutuati fiterint 3 com aediarii in te, luas habemus,nonne maior pars a graeco sonte defluxit Tragoedias uero latinas quot legimus, nisi paucas easdemque Brtasse non nimium cultas; quae Seneri ascributur. Nam quas maiores condiderunt,icin portamque lapsu omisimus, constat graecorum quoque imitatione fuisse conscriptas . Idcirco Horatius eXemplaria graeca noctes,& dies uoluenda iubet, a quibus fabularum eXempla capi possint; ingenueque fatetur Romanos graecorum ope indigere.

i 1 no Liriproavi Plaudinos cir numeros, Laudaueresales; nimium patiencer ut Due ,

Ne dicam rituste, mirari ; si modo Go, ET UOs Scimus inurbanum lepidoseponere icto , Legitimum p Unum fgitis callemus aure.

Dicat fortasse quispiam latinitatis fautor. Tii Horati,qui penitus Gr.nis addictus eorum scripta tantopere eXtollis, perlegen*da , nocturnaque trianu uersanda ac diurna praecipis, non ne scis quod & nostros imitandos habemus maNime Plautum adeo a' maioribus celebratum, ut ei comoediae secundam palmam

tribuerint nam primam Caecilium sibi assumpstiae uolunt ac Epius Stolo affirmare hon dubitarit, Musas ipsas Plautino sermone filisse locuturas, si latine loqui uoluisVnt. Respondet auctor,maiores Plauti sales, iocos, ct numeros nimium patienter , ne dicat stulte ac temere, laudassie. Nam si modo mo & uos Pisones, inquit cum quibus fortasse in quotl idianis di familiaribus colloquijs aduersus eum coniurarat uel alij quicunque tu,

87쪽

dicio praediti non fall imur ; lepidumque scimiis O salsum ab hia

urbano S insulso sermonem dijudicare I ac legitimos numeros discernere ; eorum proiecto decretum est rescindendiim; ut qui de Plauto amore potius, quam ueritate iudicauerint . quod uero digitis & aure legitimos modulos deprehendi dixerit, ad illud forsitan respexit; quod uetustissimis temporibus,cum Andronicus saturam eXcogitauit , ad manum canebant histriones , auctore Liuio . An potius quod naturae instinctu digitorum ictu. auribusque legitimos numeros,modos,& uoces obseruant ij, qui Mu stam prostetur cantumque manu quodam modcrantur quod quidem hodie faciunt di non nulli graecorum sacerdotes, D. O. M. hymnos concinentes. Nam non musicis charactei bus, quas notas uocant, sed manu concentum, vocisque sextones metiuntur. Vcrius autem nonne suam lubent lymphoniam suisque numeris, ct ratione quadam harmonica absoluutur Plautus denique ut ad id, unde digressi sumus, reuertamur tanquam scurra insulsus, S dicari a quibusdam accusatur; ut qui, dum omni lepore,& uenustate assuens appa fere uoluit, ne micam quidem salis praese serat ei admodumque in numeris si centiosus ut hoc uerbo utar lilippe qui eXira trimetr*s plemiaque ii agetur. Improbatur quoque eius seruile ingentiam ct nimis plebeium, stilusque aiulgaris. Et quamuis ei sermonis latini

malorem l

peccatis deprehendendis supersedendum duxeris, minime decerε arbitror, ut & nos homunciones uirum de Latina Rep. tam benemeritum maledictis ueXenuis.

notum et scae genus invenissi Camoenae

Quae canerent , sirrenis per unctis cibus ora . Post

88쪽

Pori hunc perfnae , passet repertor hones e

Cum pauloante satis graecos commendasset,eorumque eXemplaribus adhaerenditin monuisset de Plautinis enim silibus ac numeris ueterum iudicium non probauit) argumentis, S rationibus id confirmare non iniucudum exillimauit. Ac primo ostendit illos fabulam ni cum inuentores, tum amplificiatores extiti se . Thespis enim Atticus primus tragoediam eκcogitasse fertur. quamuis eum alij sextumdecimum ab Epigene Sicyonio primo tragico numerent, alij secitndum . Ego tamen tragoediam id

initium habuisse opinor, quod ab Aristotelis reconditis theseuris pauloante deprompsi; Thespinaque ipsum, quod satis constat , nouam actionem induxisse facile crediderim. ut scilicet cantores, actorcsque secibus Ora peruncti, ne agnoscerentur,postea προοδοαὶ, ονες nuncupati unde & aliam tragoediae etymologiam deducunt, ut sit τρογωδία quasi τρεωδία plaustrisque imiecti fabu as canerent, agerent que . Et hinc πο νο --ς quoque no men emanasse uolunt; quamuis alij a' nouo uino derivant, quo praemio histriones donabantur; re γα enim non tantu sece ueruetiam & mustum significare constat. Non nulli uero eum primo non sece, sed fuco , qui graece O Νον dicitur, ora infecisse asseriint; ac deinde personae linteae usum, quae faciem tantummodo uelaret, adinvenisse tradunt. Nam quorundam interpretatio, qui illud uexisse plaustris poemata, tam multa uolumina conscripsisse, ut plaustris uehi oportuerit, eXPonunt, nullo modo mihi arridet. Eius quippe dramata ui X quattuor, aut quin que memorantur . Natura deinde omnium parcns, quae temporum interuallis uiros eXimio , atque acerrimo fingit ingenio, Aeschylum ad amplificiandam rem tragicam procreauit. Nant,ut

Aristoteles author est, primus υνυπωριτων πλῆθει L ἀς δύο κλασ

cogitauit quoque personam non illam foedam ex lino intexta

std pulchriorem, qua posteri usi fuerunt ; honestamque pallii P

89쪽

E PHRASIS i N HORATII uestem equidem ad talos demissam, qua tragoedi uterentur. &cum adhuc tanta fabulis litoria, theatrisque splendor non a cessisset tenui enim apparatu gaudebat antiquitas ipse coepit modicis trabibus pulpita extruere. addidit praeterea tragoedijs randiloquium, ne latum rem histrionicam auκisse suspicemur; ocuitque scriptores niti cothurno, hoc est altiori stilo intonare ; nam antea humiliori & quodammodo rustico coscribebant. uel ideo niti cothurno eum docuisse intelligamus; quod primus

cothurnos, ut aliqui arbitrantur, adinvenit, quibus tragoediarum actores niterentur. Pit enim plerianque, ut ij, qui tabulas agunt, crure dextro , vel sinistro innitentes melius gestum,motumque corporis ostendant. Itaque Aeschylum non tantum quae ad stilum, apparatum, histrionumque ornatum attinebant, ampli asse dicamus, sed etiam actionem docuisse. Quae cum sit eloquentia quasi quaedam, ut inquit Cicero, corporis constans es uoce, atque motu, ei merito Demosthenes primas tribuit, secundas, ac tertias e nam quid primum in dicencio ess et interrogatus, actionem, quid secundum eandem, S eandem tertium respondit.

Accesse vocis his comoedia non sane multa Laude sd in usuum libertas excidit , π uis Dignam lege regi. Lex est accepta; chor Turpiter obticuit Jublato iure nocens.

Non multo post tempore amplisitatae tragoediae successit uetu comaedia , i graecis nuncupata I S, ut Donatus asserit, ἐπιωειιιμ. quoniam prisci illi antiquae comoediae auctores non ficta arguimenta conscribebant; sed res gestas a' ciuibus, & uitia palam cum eorum , qui gesserant, nomine decantabant. Fuit equidem primo ab Atheniensibus admodii laudata,quod eiusmodi taXa- .cii libertate ciuitatis mores emendabat. Unusquisque enim cauebat ausam illis praebere, ut se morderenti siquidem, ut optime

90쪽

ARTEM POETICAM. Udocuit Plutarchus, eam utilitatem uel maximam a' malevolis tapere possumus, ne quid committamus, quod illi uitio iure dare possint . quamuis Aristotcles eam ab initio spretam latuisse asserat. Qui itidem quis chorum induxerit , qui, ue primus apud Atheiuenses id genus sebulae inchoarit, his refert uerbis. πορὼ

Vbi nota dum quod hic idem fuit Crates Atheniensis comicus; quem fratrem habuisse Epilycum poetam epicu refert Suidas s

rantur; & alia quaedam prosaice conscripssse perhibent. Post hunc alterum craten Atheniusem tria dramata composuisse tra, dit idem Suidas, θησαυμν , ο iri e , --Inde tres illi antiquorum comicorum praestantissimi floruerunt; Aristophanes inquam Rhodius, uel Lindius, Aegyptius, uel, ut alia arbitrantur, Camerius , qui ab Atheniensibus ciuitate donatus tetram trum & o tamet iram inuenit. Eupolis Atheniensis, qui naufragium passus iuxta Hellespontum in bello contra Laced monios a uita migrauit; indeque amplius poetam militare prohibet tum fuit; haec dramata posteritati reliquit, tτον, ηραν . Denium Cratinus Callimedis filius itidem Atheniensis , ac uinosus magnifico dicendi charactere, di splendido em cauit. quos equidem his carminibus celebrauit auctor . Eupolis, atque Cratinus, Aristophanesque poetae, Atque alii, quorum comoedia prisca uirorum est, Si quis erat dignus describi , qtiod malus, aut sir,

Quod moechus foret , aut sicarius, aut alioqui Famosus, multa cum libertate notabant. Postea uero cum poetae sublata nandi quemlibet immoderata licentia abusi bonos plerunque lacerare coepissent, lata lege sanxerunt Athenienses , ne quis alium nominat im accusaret. itaque chorus, qui maledictorum uenenum sundebat, sublata laedendi secultate turpiter obticuit, abolitusque est, tauquam res inhonesta, atque a' lege abroganda. quamuis alii aliam asserant cau-

SEARCH

MENU NAVIGATION