장음표시 사용
31쪽
hiberetur: & fornicem, cuius casum praecipue sommidaret afferibus & sublicis subiectis suffulciri dum
cella copleretur. Praeterea turrim no e longinquo ad eam parte spectare, qua hostibus esset in arcem in uadendum. inde ad fornicem fossam ducere licere,& hanc ab labris vallo intercludere, ne proruentes hostes se diffunderent:sed conserti & intra fossae angustias coacti, ad turrim recta peruenirent. Huc , si quicquid erat tormentoru, conferretur, & in aduersos hostes obiiceretur, certi ssimo sere ad eos propulsandos remedio . Quinetiamsi ad ipsas muri ruinas res gerenda esset, virtuti tamen locum non desererquod quandiu hostes cum nostris manum consererent, eorum cannae a pugna supersederet, ne utrique pariter protererentur. Denique praestare,fortiter pugnando , vita cum honore deiungi, quam hostium crudelissimoru arbitrio deditos ad supplicium summosque cruciatus trahi. In eam sententia,hoc, Equitii, suoque nomine profitetur,si se milites ad pristina
alacritate reuocaret,& Equitibus pugna desessis vellet succedere, sese primum hostium impetu laturos. Hunc dicentem arcis argogilus Hispanus, maximae inter milites autoritatis, interpellat, Francorum &Hispanoruin longe diuersam esse rationem: Fracos . amicitia& foedere cum Turchis coniunctos, quibuscum bella continentia Hispanis intercederent. pateret. Ea fiducia, Poesium hanc animi praesentiam item quotquot essent castro conclusi, Hispanos, aut aliunde exCaesaris esse ditione,paucis exceptis Francis,quibus regiae naues hostilibus admixtae profugio
32쪽
ostentare, sed Cinrianis certam esse perniciem pa-
ratam, nisi tempori sibi prospicerent. Breuem esse consulendi occasionem, quum usque ad vesperam murus stare non posset, nisi hostes pugnae sinem facerent.Quod si vel diutius oppugnatio sustineretur, spe tamen auxiliorum militibus adempta, hoctibus tandem cedendum esse, atque inuitam deditionem subeundam. Assentiunt qui aderant equites Hispa- ni, Tribunus militum & Quaestor: quique militum
nomine conuenerant. Quibus iratus Poesus, con uitiis Argoailum prosequutus, a concilio se subducit:atque, Agi ,inquit, Equites ut lubet: hac certe recalamitatem meam consolabor, quod me militiae nostrae oscium integerrime praestitis afirmare po tero . Hunc reliqui Franci, & unicus Germanus, qui cum eo aduenerant, consequuntur. Eorum discessu his de rebus agitur liberius. Quae ArgoZilus proposuerat,plenius & uberius repetit: ac tot virorum, minarum & puerorum periculo Valerium ad miserationem cohortatur: quibus omnibus, si castrum irruptione caperetur, miseram seruitutem aut momtem crudelissimam pati necesse esset. Dum adhuc aliquid spei restabat, ad aliquam copositionis aequitatem hostes adduci posse: qui si expectaretur,dum radicitus murus conuulsus est,nulla erant posthac usuri pacis conditione. Valerium Poesii oratio anxium detinebat,& a concionis iudicio distractum ad
pugnae cogitationem reuocabat.sed eo acrius commemoratione periculi,ex militum metu,a perterritis vrgetur, in eam occasonem dux nouorum dele-Ea..
33쪽
ctuum deierat, suae non esse pira estatis, ut vel Vnum ex suis ad muri custodiam adigeret.Qua periculi repra sentatione Valerius adducitur, ut mitte dum esse putet, qui murum dirutum, qusque de operum ratione Poesius differuisset, diligenter inspiceret.Huic rei Guiuarrus Hispanus praeficitur, cui propter aetatemn rei militaris scientiam milites plurimum tribuebant. Is refert damnum opinione maius acceptum esse,neque contra talem tormentorum impetum , ad noctem murum posse consistere: longum& impeditum sibi videri quod Poesius ostenderat. His in concilio agitatis,ut iam omnia Valerium deficere viderentur, hunc impellunt, ut e muro facta significatione , hostes ad colloquium euocentur. Accurrentes interrogantur,an liceret obsessis ad Ba- scianum de compositione legatos mittere: Dum a fertur responsum,de coditionibus deditionis in concilio disputatur. Hic tandem omnium sentetiarum fuit exitus, si omnibus ad unum pax esset, atque incolumibus excedere concederetur, & ad transmittendum naues attribuerentur, castTum relictum iri. His cum Bastiano tractandis conditionibus Hispani duo delegantur,unius eques, qui suorum nomine promitteret: alter Guiuarrus,cuius supra metionem
habuimus. Hi facta potestate ad hostes proficiscuntur,quaeque habeant mandata, exponunt. Bascianu,
his auditis, hac lege quo cuperent se descensurum esse pronuntiat, si de omnibus impensis sbi satisfieret. Legati multis rationibus propositis, quibus sumptuum rationem non habendam esse contendebat,
34쪽
expensas restitui posse negat: qui que Bascianum p cminime mouerent, re insecta ad castrum se reserui. Hos Dorgutus Ralsus cespicatus, vana delusos pollicitatione remoratur, dum a Basciano rediret. Ad quem quum se contulisset, monet ne sua sponte deditionem maturantes repelleret, eis omnia liberaliter promitteret,& quum tibi liceret, ad libitum concederet:nea praecisa spe misericordiae ad animi sortitudinem recurrentes,Vltimam necessitatem expe-
rirentur. Murorum magna iam parte deiecta, si reliquam labefacere perseueraret, castru expugnatum maximo labore resectum iri: & periculum fore, ne post classis profectionem, eius restituendi facultatem Caesar praeriperet. Hac monitione, mutata sententia, Bascianus Legatos reuocari iubet. Reversos verborum illecebris irretit, ut credant Salaraisio &Dorguto se remisisse quod desumptibus repraesentandis ante constituerat: atque horum gratia, quam obsessi pacis conditionem obtulissent, ratam habere: V tque magis falleret, vanam iurisiurandi religi nem per caput heri Solimani, dicitis adiungit, atque in fraudem illectos ita dimittit. Hos cominus insequitur homo inter Basciani domesticos exquisitus,
qui Valerium aduocaret, ut cum Bastiano de nauibus pro capitum numero praeparandis transigeret. -
quod si Valerius haesitaret,atque egredi dubitaret, as fingeret exquisitus ille, se obsidis loco remansurum: interim singulorurn obseruaret vultus,quid fiduciae prae se ferrent. Intromissus, Valerio legationem exponit, & cunctanti verbis affert confidentiam, ac de
35쪽
Basciano docet non esse metuendum, ne promisso non satissaceret,quum fidem iureiurando per caput heri astrinxisset, quod ei nationi omnium grauissimum &sanctissimum esse solet. Sumpto ad respondendum spatio, Valerius rem ad concilium desere: variae dicuntur sententiae: huc tamen omnium spectabat exitus, ex temporis & rerum iniquitate consilium capi oportere. Eo calamitatis se redactos esse, ut hostium manus essugere non possent, sed eorum nauibus sibi esse traseundum. Itaque praestare unius periculo experiri quid est in eis constantiae & fidei, quam expectare dum uniuersi potestatem sui facietes fide non seruata perirent. Eos,homines barbaros, iracudos & superbos esse. Si Valerius ad colloquium inuitatus prodire recusaret, hoc occasionis loco sumptum iri fidei violandae, cui crededum esse non duxissent. Secundum haec Valerius discrimini se c mittit, & equite ex domesticis viae comitem asciscit, ut si quid contra fidem accidisset,per hunc reliqui facti certiores sibi consulerent.Quem obsidis loco retinere poterat, noluit: ut maiorem fiduciae significationem ederet.Sed ubi ad Basciarii tabernaculti appropinquariat, praecurrit ille,& enutiat, unde veniret,
omnes esse perturbatos:Vt quum vultu metu no tegeret,non fuerit iudicare difficile eis videri nihil longius,quam ex quibus premeretur angustiis euadere: si Bascianus pergeret, quae cuperet, omnia cosequuturum. Hoc intellecto Bastianus, Valerium acri ex
cipit obiurgation e, quod in tantum cotem pium ipsi venisset Solimani classis, et instar alicuius stabuli co
36쪽
strum contra hanc armis tueri in animo habuisset. 2
hoc eum facto extrema omnia comeruisse: verun-
tamen si sumptus qui in castelli oppugnatione facti erant,rependeret, ipsi ignotum iri: id si non faceret, obsessos impesarum loco haberi oportere. Hoc edi- . cto Valerius perturbatus,pactionem initam proponit fidemque sibi datam requirit:cuius si Bascianum poeniteat,ut rem insectam esse velit, hoc se contentum esse, sibi modo reuerti liceat,unde fide publica
vocatus aduenerat.Hoc ei negato,aegre permittitur, ut viae comite ad suos remitteret rei nuntiandae causa: quo misso, ipse ad naves traducitur, & in vincula coniicitur. Qua re per nuntium cognita, VariuS ob sessis incessit dolor. Quumque non satis animo complecterentur,quo se a tam repentina & acerba calamitate auerterent, luctu & querelis diem cosum entes, sui muniendi diligentiam omittebant: atque ab Equitibus milites incitati vexatique conuitiis, defixo ad terram vultu,stcntes in tabernaculis cum uxoribus & liberis abditi, suam perniciem miserabatur: neque ulla ratione obtineri potuit, ut ad dimicandi propositum animum aduerterent. Postero die, prima luce, idem qui nuntium infaustum attulerat, ad hostes remittitur, ut intelligeretur an Bascianus de duritia quicquam imminuisset simul Valerius a Ba- sciano accersitus interrogatur,an probaret diei superirioris edictum de obsidionis sumptibus repraesen tandis.Cui Valerius capitis diminutionem obiectas, ostendit nullam se posse sentetiam dicere nisi quam iussus esset, seque cum libertate castri praesecturam
37쪽
εe imperium amisisse, parvique reserre, Bascianam sanctione probaret, an improbaret, quum amplius nullus sui respectus haberetur : si tamen adhuc sibi quicquam iuris reliquum esset, impelli se nunquam posse, ut ceseret aut suaderet aliam d editionis legem
subeundam, atque legatorum pactionibus conuenisset. Ne haec sententiae constantia ad obsessos perlata, eos ab instituto consilio deterreret, remque ad pristinam belli ratione reuocaret, pauca Bascianus cum suis colloquutus, eadem usus simulatione de
omnibus liberadis, huic dexteram prehendit, atque
arridens, Nunc, inquit,extra omnem exceptionem,
pollicita confirmamus diuturna obsessione, & animi suspensione languentes tandem ad libertatem euoca. Valerius semel deceptu fluxae fidei paru credens, hanc in se prouinciam non recipit, sed vocato inclusorti nuntio, Huic,inquit, here quae iubes, praecipe, imperio fortuna me deiecit. Quod ergo per Valerium facere non potest Bascianus, per nuntium exequitur. Illos aduocat, eisque nihil nocitum iri fide sua en iubet, atque per caput Solimani deierat. Nuntius hac onustus vanitate, ad suos properat, &nsilium effundit. Hoc audito, metu se milites expediunt, ac laetitia gestientes exitum parare incipiunt. Quumque Equites consideratius exitum fieri oportere pronutiassent, milites quicquid temporis in te cederet, hoc libertatem suam morari & impedire arbitrati, cocursu ad portas facto, conserti cum uxoribus & liberis, castro se praecipites agut. Hostes tur malim ante portas dispositi, ut emigrantes excip
38쪽
rent & depraedaretur: id faciunt,omnibusque rebus, quas quisque charissimas abstulisset, expoliatos, praedae loco aὰ naues abducunt. Mauros ducctos,qui,ex quo tempore Tripolim Equites adepti suerant, horum odem semper erant sequuti, interficiunt. pars Equitum expoliata, ad Bascianti deducitur, reliquis ad naves abreptis: quibus visis Valerius Bastiano fidem obiicit:sed hic cum canibus fidem se non colere respodet: tamque sibi liberum esse promissa non exoluere, quam illis fide Solimano Rhodi iuratam sesellisse. Hostes castro potiti, acclamationibus, suo
more, & cannarum strepitu in caelum editis, victo iam cocelebrat. Huc Aramo accedit,& Equites humi prostratos inspectas,misericordia commotus, ad Valerium procedit, eumque quibus potest verbis extempore co latur. Hoc peracto,fiJem a Basciano violata intelligit,& obnixe rogatur,Vt ab eo contendat si fidem integre non seruaret, numerum tamen
a se praescriptum impleret. E ducentis, quibus initio pactionum ultro missionem spoponderat. perpaucos vinculis exemerat. Aramo huic operam suam professus, ad Bascianum se conseri, narrat quae de fide non seruata Valerius opponeret.Hic item fide ab Equitibus Solimano fracta se protegit. Vix tandem obtinetur,ut ducetis catenae demeretur. Quinetiam ut ad Gostram factum demonstrauimus,senio consecti, &ad rem geredam inutiles absoluuntur, equi tibus Hispanis asseruatis, aliquot Francis adolescentibus admixtis.Qui ut vinculis soluerentur,pecunia Bascianum Aramo expugnauit, atque illos solutos
39쪽
suis nauibus imposuit. Ad portus introitum, mediocri ab arce interuallo, olim Caesariani post urbem a
se captam turrim excitauerant. haec uni ex Francis
equitibus triginta militu praesidio custodienda commissa suerat. Hostes,castro potiti,hanc etiam quum expugnare pararent, ad easdem artes, quibus Valerium fefellerant,confugiunt. sed is eorum fidei minime confisus, rem consulto tractandis conditionibus extrahit, dum nauiculam nanciscitur , in quam uniuerso contubernio imposto, ad Aramonis naues
perueniret. His rebus gestis, Aramo facta potestate, naues soluit, & Tripolis reliquias Melitam traiicit Harum appulse,casu Tripolis cognito, & cum Gosi-ranorum pernicie collato, Omedes animo grauiter laborare coepit rationem inire quo modo iis de rebus Caesari se purgaret,ut culpa vacare crederetur. hunc vero quae angebat ratio potissima erat, quod annis superioribus,quum relatu esset,Caesar,te nolle Tripolis custodiam Equitibus remittere, indictis& peractis comitiis solennibus, omnibus cautionibus sancitum fuerat, ut reliquis curis posthabitis, in
unam rem Tripolitanam incumberetur,& statim ac per opportunitatem liceret, eo militia transferretur interim quotannis equites quinquaginta transmi terentur, donec ad uniuersitatem deuentum esset:
quod tamen Omede prohibente fieri non potuerat: Pontificis maximi beneficio concessum est militiae principibus, ut singulis quinquenniis, cuiusque prouinciae definitas possession es vacuas, quibus Visum sit commendare,& ab eo qui suerit auctus ea ib
40쪽
beralitate, anni unius prouentulia exigere. Hac tamen lege id est impetratum, ut exactam pecuniam
ex aequo Princeps cum aerario partiatur,& aequa pars in castrorum munitionibus collocetur. Nouemdecim prouinciis militiam costare planum est, triaque post initum principatum quinquennia Omedi aD. fluxisse, quibus & rem suam familiarem genusque
auxit amplissime, & facultates magnas aerario frau- dato comparauit,domumque auertit. Ei rei Tripoliatanae munitiones magnum impedimentum attulis sent:sed ne, Caesar, ipH Tripolitanum excidium ascriberes, hoc ille modo praecurrendum esse putauit.Familiaribus aliquot nominatim euocatis,& in cellam
aedium occultiorem retrusis, quod aliis praesentibus sermones suos iactari nollet grauiter apud eos factu suum queritur, quod Aramonis animo non ita probe sibi perspecto & cognito, huc tamen ad Turchas allegasset, qui tametsi a militiae rationibus alienum animum non gereret, erat nihilominus sola praesentia deditionis causam praebiturus: quod inclusi nauium eius subsidio confisi, erant contentionis pertinaciam & studium deposituri. Quinetiam credibile esse, Aramonem suae getis scedere cum Turcharum
natione,rersimq; communicatione solicitatum,Valerio Franco defectionis autorem suisse, atque ita eius alacritate repressisse. scuius torpore & tarditare milites adducti, ad deditionis conditiones descendissent hoc percolationibus elici & sciri posse. Etenim omnibus mirum videri quinque omnino diebus, quibus co ventum sit, arcem validissimam e F L