장음표시 사용
241쪽
s. 712. MORBI ORGANI cI. ab Iita vidor duo quas separatim os a seri verum Clare cerni bras osseas e corpore ossis quoque hinc inde in extremum os, epiphysim dictum, se inmεrgo- re symbolam conferre, ut illa epiphyssis osse fic-ret. Manere tamen hinc quamdam distinctionsm, qui ossis extremum pars epiphys eo , Ua YtremUm C respicit, manerent diutius cartilagineae quia ibi loci tunc enascerentur igamenta, quae articultima
Accidit porro, ut in infantibus pars haec tenerior
separetur ab osse , Uerum omnium maxime in articulo femoris Cum COX hominum Claudicationem qUandoque ab separatione epiphys eos oriri Credibile. Sed
RVVscΗ. thes . . . . VIR UgsENsIU etiam demonstrarunt Claudicantium apertis Cada Vetibus Causam patuisse ipsius ossis femoris corvicis fracturam. Cervices acta reliquum os a musculis sursum trahitur,. hinc illa difformit3S. Si cnim velitis serra dividere cervicem ossis femoris, vel tabulas 5 thesauri Ruyschiani inspicere, videbitis admirabundi , totam Cervicem fere spongiosissimam, osseam substantiam vix semilineam geometricam crassam ambitum facere hujus spongiosae substantiae. Quid mirum ergo, si hic loci s tam facit frangatur Τ361. Causa vis externa exieridens , intorquens, expellens Per gradus procedit textus extensio maIacst, nam elongat ita ligamenta, ut caput ossis exor-hitet o suo loco licet penitus nondum exciderit ad intorsio sismaul fiat, tunc os eo magis aberrRt.Q62. Aut interna caν innata extrudens. ReUocemus modo in memoriam toties dicta de megmate triplici liquoris avorsiani in articulis colligatur hoc; adcumulatum laxabit ligamenta, tum ambientia, tum
242쪽
talia, ut in acetabulo ossis femoris est ligamentum teres. Ergo vi externa adhibita facile luxabitur e vel ipsum smegma aversianum facile indurescens, aliquando, ut ΗΑVER experimento didicit, ut Chirurgi confirmant, sensim auctius redditum tandem os ex suo loco deturbabit. S 363. Hos ausin 36Ι. 362 9 ui antur extensis , laxatis ruptis lavinitis ς ιν id ab externa,sve ab interna causa.
Omnis fibra tensa disponit ad debilitatem; nam
tonsa nimis amittit Iasticitatem, tum cohaesio insi matur, recedunt elementa a se invicem , unde tunc ruptura facilis. Ergo tensio nimia, distrahens fibram elongando a se invicem elementa, disponit corpora ad faciliorem Iuxationem, immo' ad rupturam. Eo facit quoque temperamentum 1aXIam, non elasticum quippe elongantur sponto fibrae ut dum causa Externa accedat luxatio sit facillima.
Unde laxis steminis Gobilique infantili aetati,
causa externae Violentiae accedentes, luXationes faciunt, quae viris robustioribus necdum facerent.
Undes etiam illis, quibus ars histrionica per molli oleos artus reddiderit in omnem motum agilissimos exilissimosque, eo magis in IuXationes proni sunt, si is quaecunque Xterna accesserit. Legite in Com. LIL L. B. X libris II1PPoc RA-Υys, de artis. quam breviter eleganterque omnem hanc doctrinam compleYus sit HIPPOCRATE s. Immo, etsi non accesserit causa externa; homines quibuscum ita comparatum est, ut nunc dixi, luxationes tanto citius patiuntur a Causa intErna; quia
scitis, me antea dixisse luxationes a causa interna fieri posse. Etenim, si . . a liquido aversiano ad Umu-Jato, inspissato , ω indurescente, quam indurescentiam
243쪽
S. 712. ΜORBI GRGANI cI. 233 etiam II AVERs Ius saepe animadvertit. si, inquam hinc avitas minuatur articuli interim laxissima sint ligamenta, cavum articuli formantia, munientia, claudentia; nonne facile capitis, quam facile caput ossis e suo cavo turbari, adeoque IuXari possit ΤTandem, si homo habuerit inflammationem' subpurationem ad articulos, ita, ut ligamenti pars hinc perdita fuerit, aut rupta eo facilius ille a causa sive
interna, sive externa ossa habebit luxata. S. 364. Hinc figurin in parte mutati , tumor, Ca-νitas. Enumerantur hinc omnia signa diagnostica luxationis, quos Iuxatio , producit, effectus. Μutatio figurae certe Ccidit; nam est tumor in parte, in quam IuYatio facta est: qui tamenis tumor, sinus perspicui magis in hoc quam in alio articulo. In articulo femoris . . res est difficilius distinguenda , ob vastitatem musculorum , o pinguedinis , quam equidem in humero , cubitoque. ine Chirargi solent in locis hisce, ubi res datur Conspicienda, Comparare Iatus laesum cum latere integro; Umerum . . HUS, qui illum luxatum habet, Cum humero altero inlaeso. Nec iuvat saepe, cavitatem sic detexisse in laeso humero , nisi simul detegamus tumorem. Videtis, qua ratione Medici deciperentur, ex avitate in summo humero ad ossis humeri Iuxationem concludentes; quippo fuerat illis hominibus acromium diductum e unde quidem cavum quoddam formabatur neutiquam vero os humeri erat luXatum, quia non erat alicubitumor praeternaturalis. Unde merito hi edici Chirurgique a GALBNO aYantur erroriS. Interim errantes hi, curam instituebant veluti lu-Yato Conveniret om1. Cogitate, quam Xagitent 4US-
modi hominam frustra. Unde dolendum, curam harum rerum carnificibus in empiricis lassim conmitti.
244쪽
234 A THOLOGIA. Semper adVerti Carnifices . articulos disrumpendi struendique scientia Hori Oliere, Uam reponendi
Duplex, isque valde obpositus, effectus luxationum. Adcurtatio quippe est Communior effectus nam musculi ossi adfixi, dum punctum fixum ossis solvitur , trahunt o sua propria Contractione, Uae propria contractio antea ab osse naturaliter posito intra suos imites debitos tenebatur, ne sinebantur naturalem contractionem sequi in omni osse fracto qumque hoc adparet. Τamen est unus altervo casus, ubi Ars luxata Iongior sit. 1PPoc RATE ait, libr. de artic., quod os femoris, si anteriora versu IUXetur, adpareat altero, O IUX3to, longius; quia ait, caput ossis femoris retinetur ab osse Coxae cervix ab acetabu- Iora ergo habet longitudinem majorem. Etiam luxata utrinque maxilla adparet inferior longior, anteriori parte magis eminens, quam est maXilla superior. Quaeritur , si os humeri luXatum ita, ut contingeret inferiorem crepidinem cervicis Papulae, in qua ante haeserat an etiam humerus non esset longior, quia in eadem directione&aequilibrio manerent omnes musculi 3 inmobilitas, eaque et integra e pro arte. In humero luxato mobilitas aes est multum, in aliis magis vel minus. Sunt, quibus motus post insanabilem immo Comatam luxationem talis supersit, ut muIta opera praestare possint, quae non requirant, ut Cubitus admodum alte adtollatur.
Distracti musculorum. Sit os humeri luxatum in anteriora nonne Ilico videtis, alium situm elloidis, hicipitis brachii, pectoralis, Iatissimi dorsi, instaspinati, supraminati, teretis a Joris minoris; cita quidem alium situm, ut insertionum puncta jam loco plane mota sint, aliique musculi per Ionge majorem
245쪽
S. 712 MORBI ORGANIer. 235 viam distrahantur, alii in longe breviori spatio penitus accidi haereant. Lux tum sit os femoris posteriora versus haerent glutae prorsum accidi, triceps senioris instar tensissimae chordae adparet. TorFor subjacentium , paralyses , compresso ab elapso o be nervo. Immo, si luxentur eviter vertebrae, Orpor oritur partium infra luxationem sitarum; quia medulla spinalis premitur. Si integro laxentur, modullae spinalis destructio unde mox integra paralysis omnium subjectarum partium & brevi mors quae Paralysiis eo universalior, mors citior, quo est altiori in Ioco Iuxatio. Si os humeri in anteriora dilapsum premit nervos illos ivssignes brachiales , intelligimus fieri posse torporem, posse etiam fieri paralysin nam torpor Via ad paralysin est, seu gradus illius
Videtis in Comment. LIL L. B. ab HIPPOCRATE Observatum, quod, ubi ossis femoris Caput in anteriora Iuxetur, urinae sat subpressio. Idem HIPPoc RATE sin P orleticis . notat, primis Iaesae meduliae spinalis temIporibus nec alvum egeri, ne Urinam, postea vero involuntarie prodire. In primo Casu nervi Comprimuntur in decursu, in altero in origine utroque in casu primus effectus est urinae excretio nulla posthac in ultimo involuntaria. Casum vobiscum conmunicabo notabilem. Die 29. AUg. 1738. vocabar ad virum septuagenario majorem, qui vesperi praecedentis diei, quum in tenebris suas preces ad Deum fuderat, descendere volebat, infortunate cecidit, altitudine circiter graduum XX magno autem ejus malo infra ad gradus janua Clausa, in quam obtuso collo inpegit orta mo erat paralysiis crurum, fere brachiorum, quanquam Obscurus quidam superesset in brachiis motus Mente praesens
246쪽
sens omnino. Conquerebatur, quod pro more solito Ea dis necdum reddidisset aut alvum aut urinam. Chirurgi nil potuerunt in collo detegere abierunt. Enem quidem alvum parum solvit, sed nulla prodiit urina et ita quidem, ut demum quarto die prodiret, inscio homine, atque sic pergeret alUu autem ne ab irritante maxime enemate ultra prodiit, quia in recto nil esset, vel foeces in colo Vix essent, vel induratae minus haererent in intestino hoc eodem, quod ultimis diebus vim suam peristallicam multum amiserat. Res sic mansiit ad diem 8. usque, quando post aliqua delira verba placide exspiravit.
Quid isthic rei est y Nonne magis proni essem Usin id, ut statueremUS omne has partes nervi Compressis deletisve JaXari oportere potius, quam OΠ-
stringi Urina porro alvus involuntarie potius pro dire necesse esse, quam pertinaciter retineri ΤCausa phoenomen est altius inquirenda r intestina vessica urinaria habent a diversa origine nervOS: priora quidem a Conmistione paris octavio intercostalibus vesica a nervis cruralibus, per hos etiam ab intercostalibus, tum a pleX mesocolico rectum porro a finibus ultimis nervorum intercostalium onervis ossis sacri. Ergo habet intestinum rectum praeter nervos paris intercostalis quoque nervos a spinali medulla ex osse sacro. Vesica urinaria habet praeternerVOS a plexu mesocolico facto a pari vago' inter-COstali, etiam nervos a spinali medulla, quia habet a
Igitur rsctum intestinum vesica urinaria m- Cipiunt fieri paralytica, quia nervi hi in origine suam spina comprimuntur.
In obilissimis hominibus saepe observatUr IUUS tardissima, vi movenda, quia I. intestina debilia, ut reliqua, vim peristallicum vix habentia. a. quia bilis
247쪽
S. 712. ΜORBI ORGANI cI. 237lis iners ut succus entericus Pancreaticus et hae secretione quoque Vitiantur in luxatis a tali luxato
Vesica intestinum redium semiparalytica non adficiuntur a stimulo Decumis urinae ergo, si quid
intret, acet inane, adcumulatur, donec tanta copia sit adcumulata, ut vi contineri amplius queat tunc-queis foeces, urina sponte essivunt. Homine sani, qui prae verecundia, ut Iudaei in suis nuptiis aliquando, non audent surgere, interim strenue potant, volunt aXare urinam suae spontisfacti sed jam nequeunt: ischuriam habent, quia Vesicae fibrae musculares ita disti actae, ut elaterem amiserint. Est ergo etiam paralysis ab alia causa producta. Quid tunc sit 8 Si res inmodicabilis sit, ut eXempla innumera docent, retinet homo per 3 - 4 die urinam, tandem sponte illa Inuit, homine inscio interim ab acri detento in sanguitis, quia scilicet ex renibus ultra non potuit quidquam in vesicam descendere et aliquando tenella cerebri fabrica destruitur, &hinc saepe mors a tali isthuria sed quoad phaenomena a paralys orta, res est eadem. forum icinorum comprosio et Videte modo, Ut hoc intelligatis , arteriarum venarumque situm sub axillis. Dolor , pervigilium , in flammatio, edema. Doloris ideam dat fibra ita tensa , ut sit rupturae Pro-Xima. Porro talem tensionem hic in multis partibus adesse, ostendi. Perνigilium a dolore magno, quo cerebrum perpetuo vellicatur hoc pene in omni dolore obtinet. In flammatio' edem sic intelliguntur. Onite, arteriam comprimi, quae ad partem si itura mox frigus in illa parte, carente adsuX Languinis arteriosi, adtritum tu vasa alioqui continuantis Si arteria a
248쪽
α38 H A. compressione libera, vena prematur, oritur inflammatio, quia tandem arteria se non potest evacuare in Uenam unde nata obstructione, sangui a tergo Veniens omni momento auget obstructionem cinctammationem. Si tumor premat arteria lymphaticas, sit inflammatio alba, oedem phlegmonodes; si lymphatica vasa resorbentia turgent, Uia se non possunt evacuare in venas turgidas, oritur tumor albus, sine inflammatione, edem OedematodeS.
Anchylos ex multis causis Ante definivi ex BoER H. aph. S. 5S6 inmobilitatem articulationis cum tumore duriori adplicanda itaque huc erunt, quae ibi
dicta, quatenus cum luXatione conveniunt. Conνus , T. o dolorem atrocem, 2. Ob Umerum Ius Culorum, tendinUm, ligamentorum, nerUO. rum, quae hic distrahuntur. EXsiliat modo in cubito, vel in pede tendo exalena nonne COIIVulsio, ram-Pus, tetanus Μaxime tint convulsioneS, si luxatio fracturam comitem habeat, ob spina Osctis terebranteS. Marcor, . ubi arteria comprimitur; nam pars non amplius nutrituris marCesCit 2 motus defectus: videte circa hoc negotium locum Ulcrum IIIPPOCRA-ΥΙ in Comment Bl. . . quem usu Confirmat, Confirmavit ΕΑ ΜΟΤΥ in JuUene, Cui femur Orsus interiora luxatum esset , fanoque duos pollices longius :quum autem juvenis erat, multum adhu Cres Cere Credendus, praedixit AmoTTE, facile posse fieri, ut jam et poli Iongius post aliquot anno fieret 2 poll. brevius; quod deinceps ita contigit. Motus desiciens in part luxata ab HIPPOCRATE dicitur causa, Cur marcor fiat motus enim facit aequabilem distributionem humorum, adpliCationem partium nutrientium in loca dep0rdita osse uYato multi musculi jam naturali sua contractione facit se breviores; si jam
249쪽
S. 722. ΜORBI ORGANI cI. 239 motus eo membro non fiat, illi musculi sic manent, a vi vitae non possunt amplius extendi, quum semper in contractione retineantUr Unde bene advertit 1PPOCRATEs, quod, ubi luxationes tales sint, ut iisdem manentibus, homo tamen aliquem motum Ossit exercere, V. g. Ubi non puero, sed adulto homini femoris os versus exteriorem partem XCiderit, nec restitutum fuerit haud magno-Pere parte marcescant, quia homo potest adhuc bene se movere. Caro quippe illa, in quam X ciderit os, fit a motum adtritu firmior , ita, ut multi tales scipione ViX, ut plane non indigeant. Sunt etiam aliquando luXationes, ubi os humeri in anteriora Vergit; in quibus, non restitutis, aliquem motum brachio inmine edunt, suunt, pingunt, c. unde etiam illa levior motus inpedit, ne pars ita macra fiat. Mors piariis e totius et quippe antea jam vidimus , dira oriri quandoque gangraenax gangraena Or-ro mors parti est incipiens si pergat illa sit sph
celus, integra Or Partis aboletur enim tunc arte-riosus influxus, refluxu inpeditur Venosus. Sed ipsa mors totius hominis saepe sequitur. Tot sunt observata Chirurgorum, immo ipsius HIPPOCRA-T1 in aureo, totie citato libro de articulis, quae doceant, vel ipsam mortem homines obpetiisse a u. xationibus, vel eam, nisi Xstirpato membro, On evasisse,
Ita ΗIPPoc RATES ait, si . . cruris ossa circa pedem cum Vulnere lugentur, 'Chirurgus reponere tentaVerit, gangraena pedes Cruraque adfici quum exintensio hic aliquando validior requiratur, quam Ut pars
luxata, luxatione dire inflammata sustinere eam possit. Exemphim tale habetur apud L Μον TE , Tom. ΙH. Vidimus etiam maxillae luxationem mortem intuJisse. Tamen
250쪽
Tamen inde non sequitur, si os luxatum limulinfractum sit, fore, ut homo tunc falUetur, ubi luxatio postponitur fracturae repositioni sed id passim deprehenditur Veruma, quod mors certa, saltem partis, subsequatur, ubi in vulnere notabili, simul cum luxatione facto, validissima ad restituendam luxationem fiteXtensio, distractio. S. 65. Ex quibus notis Ana evidentia habentur
laxationis oportet 1gna haec Omnia memoria tenere,
in casu dato adplicare, ne inconsideranter aliqUando luxatum dicamus, quod luxatum non est vice Versa. Praxis quotidiana similes docet errores. Di-Ceti forsan, cur nos edici adeo informamur doctrina hac Chirurgorum Illorum enim est, hoc adtendere' restituere. Verum in splendida familia talia non solent contingere, nisi simul praesens sit familiae edicus, qui cum Chirurgo malum examinet, curam dirigat inflammationem venae sectiones cura antiphlogistica Curet. Si nunc edicus haec non bene OUerit,m relinquens talia studia Chirurgis, se ad haec non adplicuerit an non in splendidis illis aedibus sententiam dicturus vacillabit, haerente aqua Quam turpe hinc est, a Chirurgo oportere eum instrui Τ in
Vero Contingat, ut idem edicus sortiatur secum ChirurgUm miUS aptum, ut saepe fit tunc, Caeco coecum ducente, ambo in foveam cadunt. Miseri homines Juxati possunt male tractari; , si ob uran PerUersam IiUS rerum gnarus advocetur, Cogitur ille dicere, Medicum aeque ac Chirurgum male egisse, nec rem intellexisse. Cogitate, quale famaeis lucri detrimentum possetis incurrere maxini si jam ille dexterior sero
Examinandum in talibus 1 9 an Causae praecesserint externae, quae potuerint efficere luxationem validaene illae fuerint 32. An