장음표시 사용
531쪽
dipres. In media gestate aqua in Graecia, quae propemodum 1 grad. Eneae aequinoctiali propior , Oportet, Ut sit Um aere OmmUni gr. 75-8O. , Omnis autem
ibidem calor Φ-95. Ergo quanta differentia i Intelligitis enim aquam Teme esse plusquam O grad. frigidiorem, quam aestate ergo homo est plusquam calidior hyeme quam aqua frigida. In aestate Veroesi aqua tantum O, ut 5 grad. homine frigidior, homo tantum plus alet, qUam aqua. Hinc sapiens Vir minimam differentiam quaesivit inter aquamis hominem immo ne vere quidem Ut autumno, ubi differentia longe minor est, quam hye me, hoc permisit jubens mod fieri insate, quidem in late media.
Praetor differentiam hanc minimam inter aquae hominis calorem, modus adplicandi aquam maXime notandus est. Aut enim aqua copiosior simul semel adfunditur aut per embro cationem , seu irrigationem guttatim stillantem id fit uti in thermis aquis-granensibus, aliisque in locis moris est. mitamur idem, dum aquam in vase magno, veluti in quibus pro majori familia potus osseae paratur cui inest epistomium, e lacunari suspenso guttatim mimus
cadere in partem adlaetam dum fortius ager volu-MUS, Uttae majores aut continuus rivulus parti instillantUr.
Videtis igitur, quid fiat: non modo illud modicum aqua frigus adplicatur, sed possunt etiam embro-Chae aquae tepidae aut subcalidae feri,) Verum etiam in
Censum venire debet ingens aquae in partem labentis motus. Constringuntur sic venae extrorsum magis hae- Tentes parumper a frigore, ac in motum suscitantur ab inlapsu violentiori continuo' remittentes redintegrato aquae : venae igitur Coguntur iterum agere , Cyeimittere sanguinem versus Cor. Cor irritatum a No-
532쪽
piosior Venota cruore violentius agit in arteria r edigo sanguis, qui ante locum tetanoden stagnabat, violentius agitatus arietat in anguinem in tetano interceptum , dum interim aqua ex alto adfusa suo motu levissimo adstrictu totam partem inaui eviter exagitat. Hinc in torpido loco motu undique adplicatu eum exagitat omnem, excitat calorem teporem, quo mollescit rigiditas tetani, ac humorum per illum restituitur circuitus. Hinc addit frigidi multi adfuso caloris revocationem facit, calor autem hine Disit. DoIoris causa tollitur et , resolutione concreti. In magna inflammatione Concretus spissus humor in minimis vasis extendendo ea dolores facite . . , emollientia externa, interna, nitrosa, dissolventia, omnem absolvunt paginam. Sit in infantibus concretio caseos a Iactis, inplens, distendens, irritansque primas vias et diluentia seponacea, apo venetus Cum melle primo Conveniunt; dein , Concretis jam fractis, rheum cum lapidibus cancrorum leni ubi dato optato, ne conVulsiones fiant. Praecipue juvant haec, si nutrix praebeat Iac aikalescens , usa multo sapono, neto abstinentia ab acescentibus.
3 Minuto motu materi dolendente; -ο- tum minuit, copiam excedentem . s. quae ideo in magnis doloribus ad animi deliquium instituenda; quum sic dolores jam gangraenam minitantes leviores reddat. Haemorrhagia narium in incipiente phrenitide; menses sponte prodeuntes virgini ob lethoram vehementer ad hypogastrium dolenti, dem levamen adferunt; motum tollunt' materiem. Si jam simul
adsit in corpore acrimoniari ea motu violento humorum vehementer circumacta dolarum vim adhuc magis intendet facta larga evacuatione, acris materie simul
quid vacuatum est; quod vero remansit, minori i
533쪽
circumactum dolorem adeo atrocem excitare non Pot . est. Sciti praeterea, motum humorum minui quieto anmii, corporisque, diaeta blanda, aere temporato, C.
Ad classem doloris a materio distendente referri debet dolor II capitis gravativus Alimrubore faciei oculis saepe inlacrymantibus, OrtUS. constipatione alvi vel diutius durante, vel etiam breviori, ac, ut vidi, unius solum diei, in homine, Cui alias quavis die alvus libera es de quo jam alio Ioco egi. Referendi hunc in censum omnes dolores Veiatriculi in intestinorum quibuscunque, cibis aut potibus producti, AE quibus aer Copiosus extricari valet. Citius hi observantur, in acutiores sunt in hominibus viscerum debilitate laborantibus, quam in aliis, quorum organa digestioni famulantia in Contentam materiem validius agere Olent. Referendi etiam liue dolores queis Epantur haemorrhoides coecae; pleraeque, tum internae, tum externae, cystides; in quibus, Prout progreditur Osis, recedit ingrata sensatio. 4 Ablata tractione inaequali, Asbiolenta si uti evenit, dum articulus luxatus est, quo in casu repositio curat. Si nulla arte pars elapsa reponi queat; Oleosa, emollientia, bras longantia officiunt doloris mitigationem disponunt enim fibras ut distendi ad-bu queant. sine rupturae metu. Si pars nervosa, tendinosa , membranacea semiabscissa sit; vidistis, dum de luxatione sermo erat . inaequalem tractionem mira ligatura a PETIT ablatam esse. Si resurgat, nuda ali medela sit , aequiritur quandoque integra partis abscisIso. Verum, tunc actio partis erit unde prae- sat primo omnia adhibuisse, antequam ei deveniat quisquam Si Chirurgus venam secans simu venam
tot m pertudit, & pupugit ponevrosi bicipitis, dilatet
534쪽
1atet parumper Cutim, infundat calidum balsamum peruvianum superponat cataplasma emollientissimum Continuo renOVandum; si opus sit, alio in loco instituatur . . , Ic multi dolores tales me noxa curarentur. Incurabilis tamen alio remedio epilepsia curata est usto nervulo ad pedem decurrenter, inde semperincipiebat insultus. 5 Lenito acri, examinando dominantem acrimoniam in illo corpore, eamque vel specifico tollendo, vel in genere leniendo exempla praebent Ues Venerea, Corbutus, arthritis.
7 Educto eo, quod solvit bras. Fragmenta inpacta instrumenti Vulnerantis, ellium Ic.. QiXi. S. 229. Doloris sensus tollitur manente ejus causa, 2249 1mo nervo inepto ad sensum reddit , com- Irtisu , diisectione, et exusione. Omnia haec Xpli- Cui vobis, agens de dontalgia. V. multi voluere
in locis dolentibus, nulli remedio auscultantibus , cauterio, Vel rodentibus nervos abscindere exurere. Mos idem, teste KAEMPsERo, hodiernis inflaticis. et Seri fori communi obtus per in Harcoticam. Dolor summus potest esse, adeo tamen ciCurari, Ut non aut vix sentiatur, ii sensorii communis hebetetur sensilitas. Sint duo homines aeque aes Uulnerante instrumento in cranio. In uno eorum Vasa fortiora
sunt, quam ut inpactu instrumenti simul in interno cranio diis ingerentur. In altero ab inpactu eodem Vasa debiliora in enlaephalo unc. i. h. cruoris effudere in Cerebrum, quibus Compressum illud fuit. In priori a UUlnere nascentsi dolores intolerabiles in posterior1 erunt nulli. Causa est in posteriori compressum sen- rium commune, quo factum, ut animae Um Corpore Ablatum commercium sit, in priori salvum manserit.
535쪽
Remedia autem , quae hoc commercium suspendunt, emciunt, ut homo aeque parum aut obtuse adeo dolores percipiat, ac ille, cui ab effuso cruore cerebrum est compressum. Scelerati homines vis sunt in Hollandia, ac uti refertur, i in Germania, qui ad torturas jussit Judicum ducti, O pendulo capite commercium corpori cum mente abstulere intercepere irrito quovis Carnificum Onamsine. Opium princeps est, dictos effectu excitans, remedium; ob quam rationem ατην χειρα τω Θεων manu a Dei vocaverunt. Memorabile, quomodo HOMER Us in Od 11sca describat illud. HELENA , Chara coniunx ME
NELAI Lacedaemoniorum RegiS, narratura EL ΕΜΑ-cH ULYssis parenti iniquam fortunam, prius Xhibuit illi hoc remedium, quod a OLYDAMNA AEgyptiaca Regina dono acceperat, Nepenthe dictuin , sive procul dubio pium thebaicum. , Ibi tum alia eXcogitavit HELENA IOVE
Protinus sane in vinum misit pharmacon, inde bibebant, Absque dolore in ira malorum oblivionem
Qui illud deglutierit, postquam crateri mistum
erit, Non utique tota die profundere poterit lacrymas palpebris, Neque si ei mortui fuerint mater, paterque; Neque si coram eo fratrem, aut harum filium Ferro trucidarent , ipse vero oculi Uideret. Igitur optum hebetando suspendendo commer- cium hoc sensorii communis cum reliquo Corpore,
quoad doloris sensum in manu boni artificis, qui , . pro
536쪽
noverit, divinae certe misericordiae signum est in humanis calamitatibus. Unde in vulneribus, in adse-etionibus ervorum, in adfectionibus animi, in quibus saepe commercium corporis animique mutuum nimium adest, infiniti est usus.
De quo,praeter copiosos commentarios de materie medica, inprimis αΜURRA , legenda suadeo praestantia opera L TRALLEs, YoυNG toluta enim
WEDELII in meretur, ut eam adducain. Usum
opii Chirurgicum ana plius persequutus est Amicus doctissimus, Vir integerrimus . LENcK. Ubi Cunque Vero optum adhibeatur, optime facit, meo judicio , Medens, si sophisticationibus, metamorpho-sibus, .correctionibus, quibus V inprimis, absurdae theoriae, remedia secundum gradus caloris frigoris subposititios , chimaerico determinandi, indulgentes optum torserunt; omnibus abstineat, optum purum, quacunque demum forma illud exhibere queat commodissime, diversa ratione junctum remediis aliis, indicationi simul satisfacientibus, exhibeat. Verissime Anglorum 1PPOCRATE dixit: is mirandos illos esses ius, qui pii adsumtionem sequuntur , natisin ipsus planta bonitati atque excel-Ientiae , non ero artifcis polydaedali ozertia , δε- heri. SYDEN Η ΑΜ ef i. c. 3. p. 23 I. Ea tamen
ingenii humani est superbia, ut remediis ab omni
nostro Conamine egregiis, varios fucos inducamus quasi natura, ab nostro auxilio .cris boni producere nil queat. - Atque his tolluntur nonnulli esse us 226 ex δε- roris serisu oriundia Dum nervi coiripressi vel exusti, qui cum loco dolente communicabant, jam ultra nona enuntiant animae adfectionem illam doloris quidem ablatus sensus est, sed in loco adsecto manet ea a doloriis
537쪽
S. 713. ΜORBI ORGANI cI. 527 Dras, ut ante ea enim inde abIata non fuit.' Idem
Attamen vigiliae , aetationes, convulsiones in his binis casibus silent modo in multis casibus tunc Μedicus interea agat, quantum queat, in causas ipsas. Non minu enim . . Pergeret inflammatio laterum in gangraenam, etiamsi narcotica pleuriticum sopiissent dolorem. Unde si quandoquo metu , ne vi dolorum
gangraena oriatur, datum pium sit ne idat Medicus his induciis sed strenue in ipsam agere causam Pergat. Μonitum hoc memoriae mandent inprimis Medici Chirurgi juniores, qui eventuum non solum insolitorum, sedis sequentium, saepe non adeo gnari, Xsultant laetabundi dum saevissima. dato remedio paregorico, narcotico . sedata vident sym-tomata' quid futurum mox sit, quod sub his faciblis in visceribus aegri serpat incendium, aut non sol liciti, aut non praevidentes Non adtulissem vise gulam hanc, nisi non uno exemplo, quantum m I milibus casibus Ieccari in possit soleat, i certo fuissem expertus. - Facile sane saepenumero est, majori nonnihil dosi pii per obpositas vias ingesti, cardialgias, astrodynias, aut colicas saevas obtum dere intra breve temporis intervallum Credi jam, te vicisse Hannibalem redeas altera die P miraberis
aegrum, quem Uratum ViX non credideras, jam ante plures hora mortuum D aperia CadaVera Videbit latas plagas, gangraena consumtas Facilius Plerumque est, praesentia mala lenire quam futura omnia praevidere, iisque ire obviam. S. 23O. Violenta, cini ita, as alterne repetens,
contracti musculi, convulso Ocatur. Toties in cap. de ulneribus de a monvulsione egi, am3ue XPlicui, ut brevis nunc esse queam.
538쪽
Nomiine convulsionis non tantum 1 elligimus il . iam alterne repetentem Contractionem, sive . spaL- mUm, quae omni momento agat, esse , Verum&cOn- tractionem permanentem, qua musculus citra inperium mentis tensissimus manet; qui statu Metanus Vocatur,
quando in neutram inclinat partem i, Ni otunos , dum in posticam, en rosthotonos, dum in anteriorem Veris git Qui etiam tetanus, perinfimatque OnUulsio, Ob- tinet in uno, pluribus, plurimisve musculiS. Tetanum perfeΗuii diri antea, dum corpus t6tulla riget, nec in anteriora inclinans nec in posteriora interim ' laxiori vocis sensu, rigorem aliarum etiam partium solitariarum aetanon vocare usu
receptum est instantias praebent hemiplegi cus, Ja-teralis &c Rigor maxillae inserioris . am tetanus dictus fuit, ut adparet in ARETAE, V. a. c. 6. - ΑΣΕΝ. de musculor diffsecl. I intro A. Retuleruntis aliqui priapismum ad tetanum: recte
tamen monuit Cel. Vt GEL, Praelect de cognoscen
dis in randis morbis T. 486 qui liberis .
R R. pulcherrima praecepta continet, Priapismum eOdem iure aliquando etiam ad spasmum stricte si dictum referendum esse quum constet, interdum e- nem' spasmo teneri sic, ut non solum distentus, sed etiam contortus, sive convulsus existat. Verum genitalis virilis tetanum exarsenici volitante polline Per respirationem adtracto tum in alio casu ex philtro ab delirante prae amoris oestro puella iuveni 18 annorum exhibito , quod ingrediebantur inter alia, Cantharides productum novi e uterque largissimo usu emollientisstinorum , lubricantium, Penisque in lacte tepido balneo restitutus aegre fuit. S. 23 I. Cujus causa id, Iriro quod liquidum nervor in ν alterna in musculos cona ulsos pellit. 'Dum sani nos Pro voluntate movemua musculos, mitui Possumus e-
539쪽
Pro Voluntati arbitrio Essicere norunt ita, ut Vel oculatissimis fucum faciant. raeterea imitari nos Per Voluntatem possumus musculi rigescentiam sive tetanum di. rectum, anticum, posticum. Non datur in nobis, haec omnia Voluntatis imperio facientibus, vestigium
quoddam, silente hac actione ad uisum voluntatis; nisi quaedam lassitudo , immo dolor, si nimis diu
haec actio duraverit. Noviinus omnes, imperio Voluntatis modo opus esse, ut agat musculus unus, vel Plures neque ignoramus, nobis Vix videri successionem inter imperium & exsequutionem e constat demum etiam sine animadversa temporis successione, quod actio musculi illa esset, jubente voluntate. Si ultra rogam mur, quomodo id in nobis factum fuerit, aeque ignoramus, a puero ignaro ad dexterrimum Anatomicum , Ipsissima haec actio, qua ego voluntariam Proinduco convulsionem tetanon, quamque e legibus mutui commercii Corporis mei animique non intelligo; ipsitfima, inquam, illa a me editur, non imperante , immo reluctante, dum patior morbum convulsivum. AEque parum intelligo, quomodo haec nunc in me fiant, quam id intelligebam , dum mea Voluntate tales motu produCebam. Immo miror magis, quod id iam me invito fiat, quod olim imperio mentis meae voluntario accedente fiebat. Nuntium mittens hisce speculationibus, video, multa a me posse , ut Causa excitantes , repudiari , aut, si jam adstat, averti P eo facto cessare Convulsiones.
S. 232. Adeoque in ipso uindire aerere soleis; sive si materies aliena irritans , sive ipsa nervi insi
540쪽
s3 PATHOLOGIA. Quanquam de convulsione, ut e vulnere nata, hic potissimum agatur habebitis tamen, Cognita ea caeterarum conVulsionum intellectum. Experientia novimus, omne quod irritat pulposam cerebri nervorumque labricam, immo ipsum nudum tendinem, posse facere convulsioncs. Quod in vulnere sunt reliquiae instrumenti vulnerantis, vel re.
rum inpactarum; spina lignea sub ungue dissi acta; vel
sanguis effusus, ibidemque corruptione concepta stimulans id a causa interna est omne acre, in corpora delitescens pulpamque medullosam exagitans. Immo intelligimus, corpora esse adeo mobilia, ut opUs non habeant corporibus externe interiaeve agentibu motu mechanico, sed quae ab ipsa non corporea adfectione ευμεταβάλλο sunt, ut convulsiones patiantur, ut in sexu amabili adeo frequens Adplicatis omnium Convulsionum causis ad haec dicta, intellectus omnium habetur. Sis evacuatione cruoris nimia praegreissa. In ani malibus, quae mactari vidistis, animadvertere potuistis, quod primo aceant tota fere Xsanguia, instar mortuorum. Frigus externum, stringens vasa, essicit, ut e contractis Venis cor fere vacuum haerens denuo sanguinem Xcipiat, illumque pellat versus cerebrum. Hoc agit in nervos oritur convulsio. Sed simul Corvacuum non pellit cerebrum non accipit nervi jacent inmoti ab eadem causa cor iterum sanguine e- nos irritatur, it actio eadom, convulsio idque tamdiu repetitur, donec cor nil amplitus accipien plane quiescat. Vulneri, HIPPoc RATEsdiXit h. 5-a accedens convulsio Iethale. Nihil terribilius, quam puerperas Videre, quae saepe citra culpam, saepe ex culpa obstetricum eodem modo, eadem de causa , post haemorrhagias uterinas,