장음표시 사용
241쪽
cum antecedentibus, quoniam, si inseriptio carminis essent, non in fine sed initio ponendi suissent, uri in Psalmis. Tune vero legendum est non in participio sed in infinitivo mi significationem laudandi et cel brandi tribui, quam in L. Syrisca habet. Asrium ve
primae personae contexto est aptissimum.
Ad Cap. III, x . J In textu hebraeo legitur 4m Na sidebit in amore ejus. Quae temo non
commodam admittit explicationem. Etenim si verbum ex parallelismo membrorum ad Deum resertur, et substantivum ad populum, hoc eum astao secundae pedisonae legendum est, quod praecedit et sequitur: μι- bit, h. e. secundum nonnullos , acquiescet in amore t-Sed οἱ ό et Syrus loeo legerunt καιvιῶ - εν τἀγαπῆσει ρει του , innovabit te per amorem μαum. Quam temonem receptae praeserendam esse, ne mo negabir. t
ad vers. I 8. J Non sanam esse hujus volas Idictionem , haud obscure produnt parsim disseillimae et vix probabiles ejus explicationes, partim dissensus anti-
242쪽
quiorum interpretum in lectione, ab ea quam nos sequimur. Sed cum ne hi quidem consentiant atque diaversas diversorum Codicum lectiones indicare videantur, optio nobis , donec meliora et certiora ex hebraicis C dicibus asserantui, relicta est inter has quas credimus antiquissimis interpretum testimoniis. LXX quidem in terpretes I) pro ην SP legerunt idque cum ultimo praecedentis versus commate junxerunt: ευ- φροιμΘψετω επὶ σε δε- ως εν - δερτῆς.
ab Quid pro et pro 'CQ legerint, prorsus incertum videtur. Ita apud eos incipit vers. I 8 : νοέω τους συντετριμμεvους σου, pro quo Drusius aliam lectionem citat, διεωωρπισμενους. 3 ) Pro Pn legerunt
Ab hae longe diversa est Chaldaei interpretis lectio, quae ita habet: qui impediverunt is te tempora solennitatis tuae, expellam a te. Vae illis, quoniam portaverunt arma sua eontra te, et opprobriis te affecerunt. I Pro μ'Σ Da videtur legisse πα4n ab nam remisit. ab Pro Pri, ut LXX interpretes. 3 Ultimo membro suam adjecit explicationem, quae non inepta videtur, cum sane hie locus non solum reditum ex eaptivitate promittat, sed etiam ulteriorem defensio nem Dei et liberationem a perseeutionibus et afflictionibus Syrorum plane admirandam. Mur interpres uti οι O IM PR junxit cum prae-O ce'
243쪽
cedenti versu, ita tamen, ut de populo explicet, quod secundum textum hebraeum de Deo dictum est :et VI prorsus non legisse videtur : ct eficiet ut gloriose gestias, perinde ac in die solennitatis, et auferam a te eos, qui contumeliose de te loquebantur. Hier γmus testatur aquilam in lectione voeis ' 4ri pro Vncum τοῖς o consentire. Sed non videmus, cur hoc tantopere miretur. Id potius mirantur omnes linguae hebraeae periti, quomodo Hieronymus versionem hujus versus dare potuerit sensum non habentem, eamque annotatione illustrare, quae non adeo magnam linguae hebraeae notitiam prodit. Ita enim versio ejus habet: Nugas quae a lege recesserunt congregabo, quae G te' erant, ut non ultra habeas super eis opprobrium. Cui versioni lepidam hane subjicit observationem : HB quod diximus nugas, sciamus in hebraeo ipsum essen latitaum sermonem, Nugae, et propterea a nobis ita, Mut in hebraeo erat, positum, ut nosse possimus linguam ,, hebraicam omnium linguarum esse matricem, quod non est hujus temporis disserere o - Ο bo
ne Ad haee Hieronymi verba recte intelligenda, sciendum est, nugas latinis proprie esse cantiones in laudem mortuorum. Quam signifieationem sine dubio in animo habuit Hieronymus, cum haec seliberet, non alteram illam magis notam et usita tiorem, qua de rebus levibus et scurrilibus dicitur. Verum etiam in eo errat Hieronymus , quod voei hebraeae 'a dillam significationem tribuit, quam neque ejus forma, neque verbum na' a quo derivanda est, admittit.
244쪽
ne Hieronyme i nullius temporis est talia scribere. Sed 'valeant istae nugae. Hoc saltem, si nihil aliud, ex illis discimus , ne Hieronymum quidem omni ex parte cum lectione recepta consentire. Cur enim IVN vertit : quae a lege recesserunt id pro PN'vo sine dubio legit nNer quoniam vertit: ut non ultra habeas etc. Sed quorsum haec omnia 3 Nempe ut intelligamus, in lectione adeo varia eligendam esse ex pluribus eam, quae quam maxime probabilis videatur. Ego quidem expressi in versione lectionem Chaldaei interpretis, paratus tamen ad eam mutandam, si alia melior aut certior ex hebraeis Codicibus asseratur. ad vers. ao J Non mihi temperare possum, quin
hoe loeo Hubigantii temeritatem notem, textus eorr ctionem tentantem; a qua sibi cavere potuisset, nisi absque Grammaticae eognitione accurata Critici munus
scepisset. Nempe offendit in Infinitivo 'Mast post
saturum cum tamen utrumque comma per copu
Iam Uau condectatur. Igitur legendum statuit cur non potius Τ ut futurum suturo respondeat. Sed sertasse memoria sesellit Uirum κριτικοτατον. Vertit enim illud 'nAPp in futuro congregabo. Sed sanus est hie locus et sexcetua alia hujus formae. -- do teneatur Idiotismus linguae hebraeae, quod Infinituvus verbo finito subjunctus ejusdem formae sit, cujus Praecedens tempus finitum, sive praeteritum, sive futinxum. Cf. Celeberrimi Schroederi instituit. L. Hebr. p.
245쪽
zw. Perperam igi--ad mer ones suas probandas provocat ad interpretes antiquiores, qui ita legerint, uti suadet, quoniam verbum non in inficiivo sta in tempore finito exprimant. Non retumine aliter vertere. Ex eo autem ad lectionis diversitatem concludere, Critici est Grammaticae Irarum periti. Hi jusmodi erises temerarias Hubigaratus exercet in omnibus locis tale nostro tantibus; v. c. Haggaei I, 6. Zach. VII, 3. XII, IO. αα
Ad Cap. I, 4. J la textu hebraeo I tur: π;N P, Ad τα uiris haerent inre pretes nonnulli et Critici recensores, cum prorsus superfluum sit, nec ullus ini rinum antiquiorum legisse 'illud videatur, atque tamen rasa quodam temerario te tui insertum esse parum inobabile sit. Hianwetius quidem mutare illud olt in venit. Quod non placeti, Si conjectura opus esset, malim legere nη tempur et conjungere cum Aluenti DPQ Respondet enim propheta ad ex larionem populi in versu secundo :ni ri' nu NI PV N, Sed non opus est corressione. Sana sunt omnia. Est Idiotisinus,'
246쪽
euius sis alio et aliis Ioeis lucem asserti Solent nempe Hebraei in sermone concitatiori repetere pronomen ejusdem personae quae praecedit. Cf. Gen. XXIV, 27 Deut. XVIII, 14. I sam. XXV, 24. Ps. IX, T. et Zach.
. VII, s. noti b) ubi plura de hoe Hebraismo dicta sunt,
et quae ad Glassium annotavi p. I 8. ad Cap. II, 6. J Commotionem caeli et terrae, de qua in hae perieopa a versu 6-9. sermo est, ego quidem eum Illustri Michaesis explicandam putem de bellis Alexandri M. cum Persis. Etenim haec sententia cum aliis argumentis, tum inprimis ex versibus 22, 23, 24. plane probatur, ubi propheta idem vaticinium tertio die post primam ejus promulgationem repetit. Cf. Wri Elustris Paraphrasis Epistolae ad Hebraeos, Pag- 379 seqq. ubi ex instituto de hoe vaticinio disserit. Sed de verbis versus . ri ' rima aliter sentio. Explicat ea Vir Celeberrimus de donariis gentilbum templo Hierosolymitano illatis, quod etiam ab aliis stilum est, eum Judaei , tum Christianis. At enim Fero tantum abest, ut per rationes grammaticas probari non posse putem vulgariorem illam de Messia in hoe . templo aliquando apparituro sententiam, ut potius ita statuam de ea quam Vir Celeberrimus defendit. Etenim
quam movet dissicultatem contra numerum pluralem verbi, cui noti conveniat nomen singularis numeri 'π' haec quidem sicile removetur, si in memoriam revocemus Grammaticorum observationem, quod in re-
247쪽
gimine duὀrnm substantivorum verbum in numero non nunquam posteriori respondeat, non priori, v. e. 2Sam.
X, 9. Job. XV, 2O. Jes XXV, 3. Sed haud scio, an Vir
Celeberrimus aeque sicile probare postit , verbum venient idem esse quod asserentur. Verbum in fial nunquam habet hane significationem. Semper Conjugatione Hiphil utuntur Hebraei ad notionem asserendi vel adducendi indicandam. Qui verbi usus, cum tot ejus extent exempla, non potest in dubium vocari. Analogia praeterea linguarum Chaldaicae et Syriacae eum confirmat. Hinc etiam interpretes Chaldaeus et Syrus Conjugatione Aphel usi sunt ad eum sensum eo primendum. Vocatur vero Messias desiderium gentium , h. e. ex Hebraismo gentibus dejiderabilis et expectandiu, eodem sensu, quo a Jacobo Genes XLlX, Io. obedientia gentium dicitur. Atque miror, Utrum Celeberrimum hoc non vidisse pag. Cum gentium commotionem paullo ante spag. 38s. explicasset de conversione gentilium ad religionem Iudaieam, quae cum notitia Messiae Iudaeis expectandi non poterat non esse conjuncta. Equidem fateor, versum ollavum favere explicationide donariis templo inserendis, 'attamen eam non necessat iam facit. Possunt enim illa verba sic quoque aecipi, ut Deus neget, sibi in aede sua ornamentis ex auro vel argento opus esse, quemadmodum de sacrifieiis smile quid dixit Ps. L, Io. atque tamen vel illis orna mentis deficientibus majorem suturum esse posterioris templi splendorem, quam prioris. Non contemnendum
248쪽
a2 Idum argumentum pro hac explicatione inesse putem ulti. mis ejusdem versus verbis : 4,ul InN nIn Enpian Coiastat enim ex historia, quantopere Judaei in istis bellis et regnorum eversionibus assiliti suerint; i ex quo satis probabiliter coneluditur, prophetam intelligere pa
sensus est, cum editionum, tum versionum antique
rum. Editiones nonnullae , in Bibliis Halensibus nominatae, habent m Na, M o legerunt ud N
Syrus et Vulgatus, ut illae editiones, cum 2 aut eum blegerunt: dispes vos in quatuor caeli ventos. Mihi quidem lectio m Nd praeserenda. videtur.' Non puto, quod plerisque interpretibus placet, hoc comma de dispersione Iudaeorum in captivitate Babylonica agere sed promissionem continere existimo, de dilatatione sive propagatione Iudaeorum per omnes mundi plagas ob insignem eorum multitudinem , de qua jam in versa octavo dictum est.' Ut taceam, , illam explicationem
249쪽
non bene eonvenire mandato ipsi: fugite e terra Septemtrionis, quoniam per quatuor eaeli regiones vos dispe seram. Melius sic, ut de re sutura, non de praeterita intelligantur: Fugite e terra Septentrionis, expandam
vos Per quaturi. mundi plagas. ad Cap. IV, a. J In textu hebraeo legitur zo sed posterius .videtur omittendum. Οἱ ό et Uulgatus non legerunt, sed Syrus et Chaldaeus. 'Septem erant lampades, tres ad dextram, tres adisinistram , septima in superiori candelabri parte sub
ipso olei receptaculo. ad Cap. V, I. J Volumen evolatium. Ita eum inmtio vertendum puto 7 2ν 7 hao non volamen volans , h. e. ex Druse sententia , celerrime terram pervadens. Volans dieitur hoc volumen, quod erat ἀναπτυσσομολNam volumina extra usum erant complicata sive comvoluta. LXX interpretes loco legerunt vel ' a vel eum He parago eo vertunt enim δρέ τι τον πετομενον falcem volantem. Sed non potest haec lectio probari, partim propter plures testes receptam lectionem confirmantes, nempe Aquilam, Symmachum, Theodotio. nem, Chaldaeum, Syrum et Vulgatum; partim propter versum quartum, in quo, adhibito genere eminino, e ponitur , quanta mala ista n ac illatura sit toti ter. rae ; quod utrumque lectioni ieceptae melius convenit, quam alteri illi versionis graecae.
250쪽
ad vers. 3. J Magno consensu antiquiores interpretes verbum quod hoc loco legitur, eaplicant de poena infligenda: οἱ o, , Symmaehus, δωσει, Chaldaeus, plictitur; Hieronymus,
judicalitur. Et sane totus contextus hane verbi significationem requirit. Sed non adeo certum videtur
, quod illi interpretes pro ripa legerint Epa aut
Fortasse verbum ripa ad ea .verba reserendum est, quae contrarias habent significationes , ideoque eum impunem esse, tum puniri notat. Praeter hunc quidem
locum haee significatio etiam Jer. XXX, II. XLVI, 28. aptissima est. Cf. Drum; ad h. l. , ad vers 4. J In verbo Ποῦ, He habetur pro pa- , ragosico. Sed rectius fortasse per Kameis scribendum ut sit tertia persona foemini generis. Praeredit enim nNI et utrumque ad reserendum. Ed vers. 6. J In textu hebraeo legitur : nNI
ars Si observetur, quod Πν hoc loco formam externam et visibilem significat, uti alias v. e. Levit. XIII, s s. Num. XI, T. PTov. XXIII, 3I; non est, quod receptae lectioni eam'praeserendam judicemus , quam es o et Syrus produnt. Illi nempe vertunt: αυτηἀλία αυτων is παση τῆ Hic : ham est mensura, quae egreditur, in qua continentur culpae totius terrae. Legerunt pro za ν , da ν Sed ex lege mihi seripta a recepta leaeone non recedendum putavi, cum . haec explicationem admittat non improbabilem. ad