장음표시 사용
231쪽
ad vers. 7. J Pro Tl Nn οιο, Aquila, Uulgatus et Chaldaeus legerunt dicit domus Iacob e quam lectionem reeepta meliorem esse, nemo negubit. ad vers. Ia. J Recepta lectio habet quod nomen est urbis Moabiticae, quam pascuis maxime dicunt abundasse. Sed Chaldaeus et eι ό aliis punctis subjectis legerunt quam lectionem commendat et tantum non probat sequens membrum: ut gregem in cauta si I. ad Cap. III, 3. J Pro ιι e et Chaldaeus literis trans postis .legerunt 'Ne 2 cui lectioni paralle. lismus sequentis membri favet. ad Cap. IV, 8. J Antiqui interphetes omnes Νῖν
neque ut nomen proprium verterunt, neque legerunt
per V sed per N , vertunt enim οἱ ό αἰχ-δες, Aquila σκοτώδης, SImmachus απόκρυφος, Vulgatus nebulosa, Chaldaeus, absconditus, qui sub turre ipsum Me sam intelligit, ita enim verba hebraea explicat: Tu autem, Messia Ipraelis, qui absconditur es propter pecca- 'ia coetus Sionis, tibi venturum est regnum. Syrus utrumque voeabulum V et 8ῖν aliter legit: tu vero turris
N y depasta et Hsecura filiae Sionis. Atque hi quidem , B M ad turrem Eder, illi ad fliam Sionis re. .
ferunt. Rectius videtur, si de turre accipiatur, et quidem tropice, ignobilis, minus celabris. Nam eum sub turre Ader ex consensu omnium interpretum Bethlehem
232쪽
'eui haee turris vicina suit, intelligatur, condi tio tenuis et humilis hujus urbis indicatur, ut Cap. V, I. in qua Mesias nasci debebat. ad vers. 13. J Pro devoveis, omnes interpretes antiqui in secunda persona legerunt devovebis. Vitium tantum est in punctis, non in literis. Jod enim in fine secundae personae steminini generis Hebraeis aeque in usu fuisse ac Syris , perquam multa exempla apud Ieremiam, Ezechielem et alios occurrentia docent; igitur Sehua, non Chireli sub Thau ponatur.' ad vers. I 4. J. Alloquitur propheta per Apostrophen Babylonem , quae non solum terram Iudaicam, sed et multas alias everterat et destruxerat. Phrasin, percutere virga maxillam, explicandam puto ex Ps. III,
8 ; subjecto tamen , de quo sermo est , convenienter , nam in illo Psalmi loco de Deo dicitur, vi- , res hostium Davidis infringente. Fortasse pro singulari a Leti legendum est in plurali
errore scribarum saepe commista, quo alterutram literam alia simili vel praecedente vel sequente omittebant; οἱ o quidem et Chaldaeus plura- lem legerunt, atque illi praeterea literas similes Betet Pe consulis habuerunt, vertunt enim: τας φυλας του Receptam vero lectionem του ELeti phrasi
percutere maxillam melius convenire quam του nemo negabit.
233쪽
ad Cap. VI, 7. J LXX interpretes verba hebraeaicq ma a vertunt: εν μυριασι χθααραv πιο- νων, ita et Vulgatus: in multis millibus hircorum pinguD
um, legentes , uti recte Hubigantius coniectat Si modo ipsa eorum lectio sana est, nee potius legen. dum χειμαψ ους , uti semper vertunt, vero alias per προβατον , αμνος. Habet sertasse quo se lectio haec commendet Criticis, quos dictio hypeo boliea verborum hebraeorum ossendat. Sed sine causa. . Nam et Job. XX, I . simili figura fumina messis et eremoris dicuntur, et quod inprimis receptam lectio nem confirmatὶ populus loquens secundum illam se olectionem parum apte quater sacrificiorum meminit. Melius sane et oleum offert, cujus usus in sacris eo. rum etiam scequens erat et copiosus, Levit. II, 6. Iad Cap. VII, 3. J Ante a V n, ereidit Ν, quod Chaldaeus et Syrus legerunt. ad vers. 4. J Legendum videtur ut respon-' deat τω ddi': Ita etiam Chaldaeus legit. Excidit vpropter P sequens.
' Ad cap. I, 6. J LXX interpretes n: pla vertussi
234쪽
τηκει liquas. Recte ex mea quidem sententia. Hoeenim bene convenit sequenti vocabulo M ti quis, qui liquare s solvere solet obvia, non essundi. Syrus interpres sine dubio eandem ob causam verbo usus est, quod res ipsa, requirit N ardet. Utrum vero oConjugationi Niphal significationem του Hiphil tribue rint, an Π nn legerint, incertum est. . ad vers. 8. J Secutus sum in versione lectionem graecorum interpretum, qui quidem et ipsi paullulum inter se disientiunt, sed omnes, Symmacho excepto, di 'versam a recepta produnt lectionem. Adscribam quae Hieronymus de illis habet, qui omnes diligenter recensuit: is Verbum Maeoma , quod nos Interpretati suismus loci ejus, omnes in duas orationis paries divise- seruiit; ut m in praepositionem de verterent i. e. οι Io, is Coma surgentes interpretarentur. Denique Aquila, Moοπο ανιῶ οηκώνωη inquit, i. e. a consurgentibus, LXXo consiurgentes, Theodotio consurgentibus ei. Quinta is Editio, a confiurgentibus illi. Solus Symmachus, cum is nostra interpretatione consentiens ait: et in diluvio prae. o tereunte consummationem faciet loci ejus. o Haec Hiero- . umus. Quibus addimus Syrum interpretem, consen-
tientem quidem in lectione του Impo sed in reliquis
longe a textu hebraeo discedentem , ita enim habet:
. inundationem faciet consummationem, transibit ad locum ejus; et tandem Chaldaeum , cujus lectio minime omidi, tenda
235쪽
tenda videtur : - - exterminationem faciet cum gentibus, quae inserrexerunt et vastaverunt aedem sanciuarii
Domini Haud obscure intelligkur eum legissera p*' Assixum igitur, non foeminini generis, quod in textu legitur, sed mastulini generist legit , quod etiam Theodotio, Quinta, Syras legerunt
et ad Deum retulerunt. Recte, uti arbitror. Nam assxum foeminini generis non admittit commodam ex
plicationem. Quid enim Z Deusne loco Ninives , in quo exstructa est, faciet consummationem, non ipsi Ninive Si de urbe affxum est accipiendum, quod volunt omnes interpretes , dicendum fuisset : saetet consummationem n n - - Nee tamen Chaudaei interpretis lectionem omni ex parte probare popsum. Dubito enim, an d pta κατ' εξοχὴν de templo Dei dissum alibi e viet. Secundum parallelismum membrorum legendum est po sue quam veram temonem exhibent etiam Theodotio et Quinta ἔ- sortasse etiam οι o. qui ainum' propterea omisisse videntur , quia cum sequenti conjuncti iri legerunti
ad vers. Io. J quoniam verba hebraea 'ν
'd ex meo quidem selisu non admittunt. explicationem probabilem', secutus sum temonem , quam LXX interpretes sua versione subindicant: οτιεως θεμελ ου αυτου Logerunt igitur sine dubio i Magna quae est in ' . . ter
236쪽
ao9 ter utramque lectionem in literis convenientia ostendit varietatis originem; atque sensus sicilitas, quam graecorum interpretum lectio offert, hanc prae recepta textus hebraei commendat Temulentiam, de qua alterum membrum loquitur, de gravitate judicii divini intelligo, quae sub illo tropo saepe a prophetis describitur. ad Cap. II, I 4. J In textu hebraeo legitur eurrion ejus. Mutationem personae 'ab hoc contextu alienam non habent antiqui interpretes. Sed currus 'praeterea parum apti sunt allegoriae, qua propheta inde a vers I a. utitur. Οἱ ό quidem . vertentes ἐκκαυσω ετ το πλῆθος σου, legisse videntur , atque idem aut simile quid Syrus, qui habet: perdam fumo turmas tuas. Sed haec quoque lectio . aeque ae illa incommoda est. Propterea mihi temperare non potui , quin reciperem in versionem Halantii conjecturam , substituentis quod Praeter currum etiam sedile significat, adeoque pro se jecti ratione cubile s. lustrum leonis Praeterea miror nullum interpretem ad generis mutationem haesitare; quod in ultimo versu seemininum est, cum masculino usus sit propheta in praecedentibus et manifeste unum idemque subjectum intendatur. Legi possunt verba sine ulla literarum mutatione in genere masculino.
ibid. J Verba textus habent di nzzN,o , p
vox legati ejus. Sed οι o et Syrus legerunt Illi enim verrunt: non amplius audientur τα σου.
237쪽
Hie vero: facinorum tuorum: quos in versione secutus sum.
AJCap. I, s. J In lactione et explicatione ver borum hebraeorum gnus. est dissensus interpretum. De Graecis haec habet Hierosmarris Ubi in Hebraico scriptum est Rau Baggoim, et nosis transtulimus, in gentibiu, LXX posuerunt, obes, dete contemtores, racepto Aquila, Symmacho et Themis dotione, qui cum nostra interpretatione concordant. isIn alia quadam editione habetur, videbitis calumni istores, et in alia pariter absque auctoris titulo, o bstis is declinantes. is His addo Syrum interpretem, qui habet N In videte transgresores, et Arabem videte arrogantes, qui eodem Vocabulo, quod Cap. II, 4. in hebraeo legitur, usus est. Chaldaeus tandem eum illis ab Hieronymo eitatis consentit: videte gentes. Hine omnes, qui illas versiones a vulgari verborum braeorum significatione discedentes recensent, earum huctores aliter legisse dicunt, nempe pro aut VI 2 Aliter vexo sentit Poco ius in notis miseeli. ad portam Mysis pag. a9, lectionem hebraeam cum illa
238쪽
illa graeeorum interpretum versione concilians. Nempe Beth in dicit esse radicate ab arabico verbo ma inj lui, injurius fuit , hine nomen cujus pluralis igitur idem significet, quod graecae versionis καταφρονητέ, insolentes, superbos. At enim v ro sortasse haec conciliatio aliis aeque ae mihi nimis quaesita videatur. Contextus hanc vocabuli signis eationem requirit. Alloquitur enim propheta illos quos deseripser i homines impios, eisque judicium divi vim imminens praedicit. Propterea: eam quoque inversione posui. Lectores eam approbent sive ex ratione philologica a Pocockio allata, sive ex testimoniis antiquiorum interpretum citatis. ad vers 9. J Verba textus ri ' π n ad n adsunt perquam dissicilia , partim propter vocabulum απαξ λεγομενον Izaz partim quod non apparet, quo sensu dieantur sacies Chaldaeorum directae verissus Orientem. Sed est dissensus in versione horum verborum apud antiquos interpretes, quem silentio non possum praeterire. Nempe Chaldaeus habet r
rum fimilis est vento orientali vehementi. Similiter Vulogatus : Facies eorum. ventus urens, et Symmachus ra1 τού προσωπου αυτῶν ανεμος καυσων. UL
dentur hi interpretes verbis hebraeis hune sensiim non propter lectionem a nostra diversam subjecisse , sed propter dissicultatem sive obscuritatem, quam in ver
239쪽
bis hebraeis deprehendebant. Quae suspicio non ini.
qua , uti arbitror, retinet me, ut lectionem textus reisceptam in dub um vocem. Ex hac vero ille sensus, qtianquam planus, facilis et contextui satis aptus est. non potest eliei. Nam n in no 'Ip est He . quod dicitur, loeale, semper motum ad loci. m significans. Exempla a quibusdam interpretibus allata, quae comtrarium docere debent, aliena sunt. Deinde Σ' apsiVe Enp absolute positum, nunquam dicitur de ven-.to isto pestilentiali orientis, qui semper E pnvocatur. Quando igitur in recepta lectione acquiescendum est, cum reliqui interpretes . antiquiores, nempei οἱ ο , Syrus et Arabs hape potius quam illam cons ment, non videtur improbabilis sententia Glim F, qui in l. c. pag. I 66. invasionem eam Assyriorum, quibus
Chaldaei juncti erant, intelligit, qua Manassen cum multis Iudaeis principibus captivos abduxerunt. Quod ad vocabulum attinet , forma nominis manifeste prodit radicem mediae geminatae Eua , quae in lingua Arabica superest et de motu sive impetu vehemelitiori dicitur. CL Clodius in Lexico Hebr. selecto, et Schullens in Commentario ad Prov. XIX, 2. Aliam attulit non contemnendam derivationem Lud. de Disu in Critica S. ad h. l. ex lingua Syriaca, in qua ta a significat excidit, I2ccidit, quod Es. XVI, 8. legitur ad On Hebraeorum exprimendum; hinc voba verti possent: Excisio s. perditio iaciei ipsorum, h. e.
240쪽
quam facie prae se serunt s. minantur, orientem versus tendit. Ad Cap. II, II. J Loeo legendum videtur te terrebit. Sic ρι o, Syrus et Chaldaeus , et sic respondet praecedenti teget te. ad Cap. III, I9. J-Magnus est dissensus interpretum antiquiorum circa has voces, quae grammaticam interpretationem non admittunr ; eι ρ habent: τοὐ νικῆσαι εν τῆ οὐδ' αυτου, sic Arabs quoque. Syrus r ut canam laudes ejus. Hi igitur non videntur pariicipium n Sa legisse, sed infinitivum, in substantivo vero non aflixum primae sed tertiae personae. Vulgatus alio modo connectit haec verba cum anteee' dentibus , sed obseure atque etiam a lectione recepta di- verse: et super excelsa mea deducet me victor in viamis canentem. Chaldaeus tantum aExum primae personae in ultima voce expressit, separavit vero eam quoad sen-' sum a praecedenti: Cujus s Dei fiunt victoriae et virtu ter : proinde coram eo ego fides pulso cum hymno meo. 'Ex quibus omnibus hoc apparet, I) nullum horum in terpretum habuisse haec verba pro subscriptione s. in . scriptione carminis , a) τους o, Syrum, Arabem non
partieipium sed infinitivum m Aa, legisse, a) AT-
xum in ultima voce τούς ό et Syrum tertiae personae habuisse, Vulgatum sine assixo , Chaldaeum primae, uti est in textu hebraeo - In tanta lectionis ambiguita te existimavi optimum esse, si connectantur haec verba