장음표시 사용
211쪽
alternis cantionibus explicatur, de quibus ri V dieitur , non convenit hoc sequentibus, Constat enim exhilloria, Israelitas minime cum cantu et inter laeta 'nu bila ex Aegypto esse egressos, sed potius magna cum festinatione, ita ut de carminibus canendis prosecto
ad cap. IV, II. J οἱ ο' jungunt '*ν quod ex recepta distinctione versum Iz. incipit, cum Versu II. Syrus vertit, quasi legisset Et oinum atque ebrietas intercepit mentem eorum. Illos in versione secintus sum. ad vers. I 4. J N, interrogative accipio pro Fortasse I scribarum vitio omissum est, quod Hepraecedit. ad vers 18. J In textu hebraeo est amant date. Sed illud sine dubio vitio seribarum irrepsit, quod similis syllaba praecedit. Nullus antiquiorum interpretum hoc legit. Aut, si licet aliam afferre conjecturam , sertasse lectum suit In Namando amant, ut similis constructio praecedit, atque alterum N scribae errore est omissum.
ad Cap. U, a. J Dissiellem hulle locum verto ex lectione τά v o et Syri interpretis. Illi quidem haebent : ο ίδ τυον) οι ἀγρευοντες κατεπηξαλHie: et venatores venantes expandunt laqueos. Consentiunt in lectione, levi tantum diserimine intercedente.
212쪽
Uterque pro nΣ legit venatores et pro οι ο π A sed Syrus venantes, addito Nnu laqueos, quod vel ab ipso est, ad sentetitiam supplendam , vel ex, glossemate. Tandem p *Vnuterque legit, quod Syrus per ab condunt explicat, οι o per κατεπηξαv, defixerunt. Vau ante, sive ex lactione horum interpretum , dictum est pro et reserandum ad praecedens
ad vers. II. J 'In textu hebraeo legitur - I, lubenter ivit post praeceptum. Praeceptum intelligunt tale, quod reges impii de cultu idolis praestando dedissent. Sed οι ό vertunt: οπίσωτωv ματαlων , et Syrus : post vanitates. Clarum est, eos pro legisse NM q. Uulgatus interpres vertit
post sorderi aliis punitis subjectis legit 'Ec pro N Si
stereus. Sic etiam Chaldaeus, qui vero totum versum de iniquitate judicum explicat alios per avaritiam opprimentium. Illorum lectionem recepta longe facilio. rem praeserendam putavi. Sub vani rate vero, quam sectari dicuntur Ephraimitae, idola sunt inteli genda, quo nomine saepe apud prophetas veniunt. Atque haec eorum idolomania causa judiciorum divinorum esse dicitur. ad Cap. VI, s. J Ex primo versu hujus perleopae apparet, sermonem non esse de salsis prophetis, sed de utroque regno universe spectato , Iseoele s. Ephraimo
213쪽
et Miror igitur reeentiores quosdam interpretes sensum primi membri in hoc versu non vidisse, cum per se inventu non dissicilem, tum in altero membro aliis verbis explicatum. Verba hebraea ita sonant: propterea caecidi pur prophetas, occidi eos per sermones oris mei. Illa occisis per os Dei non sacta esse poterat in prophetis , quos Deus potius in priori membro adhibuisse dixerat ad caedendum. Igitur asixum in necesiario reserendum est ad c Sti jectum totius pericopae, nempe utrumque regiaum vers. q. Atque illud ipsum aExum etiam ad verbum prioris membri supplendum est, ex paralle-lismo sententiarum , quod nos secimus in versione, verba hebraea genio latinae linguae accommodantes. Nam prophetae et Dcus per prophetas dicuntur ea
sacere, quae praedicunt. V. e. Jer. I, IO. Dixerim, Memillud post excidisse , si antiquiores interpretes
hujus conjecturae testes citare possem. . At enimvero in ultimo membro NX N non dubi- tem assirmare legendum esse ''N CB g. 3 Ita enim omnes interpretes, si a Vulgato discesseris , legerunt. Caph scribarum errore praecedenti voci junctum est, sequenti praefigendum. Aliud ejusdem erroris exemplum aeque luculentum extat Jer. XXIII, 33. NE 'n nN pro Ne: n v N Quae seribarum vietia produnt, ut hoc obiter addam , recentiorem lit rarum finalium originem.
214쪽
ad Cap. VII, s. J In priori membro hujus versus secutus sum τους O ., Chaldaeum , Syrum , Vulga
tum, qui omnes vertunt: coeperunt principes furere vino. Pro legerunt' sine dubio et pro substantivo , infinitivum aestuare s. furere In posteriori membro non habet nominativum , pisi reseratur ad praecedens substantivum, qui describitur ab actione quadam : extendit 1 num suam sic. ad pocula : est compotor istorum prinfanorum.
ad vers. 6. J Uersum hune dissicillimum esse, omnes interpretes satentur. Rationes reddam versionis meae partim ex tessione antiquorum interpretum , , partim ex significatione paullo rariori vocabulorum sactae. Judicent viri docti de ejus probabilitate. ob da, οἱ ο, διόπι αvεκαυθη- ῶς κλἰβανος - δὶα αυτων , quibus consentit Syrus : propterea quod incaluit cor eorum. Utrum 'iz rilegerint, quod Cappellas divinabat, an p quod Butator placebat, incertum est; prius tamen ob mujocem literarum similitudinem verisimilius videtur. Caslesius quidem in Lexico Heptaglotio verbo P padolendi et incendendi notionem tribuit , ita ut
Cp respondeat, . sed unicum hunc locum ad hanc significationem probandam affert, in quo non de sacrificiis sermo est, sed de animorum vehementiori
215쪽
suis tota nocte dormit pistor eorum. Quantopere interpretes receptae lectionis tenaces in . sensu hujus versionis explicando laborent, testantur eorum commemtarii. Faciliorem ex meo quidem sensu puto esse connexionem, si Ezma ad secundum versus membrum trahatur, quam si, quod accentus volunt, eum primo connectatur. Sensus tamen non magnopere
differt, sive hute sive illi membro jungatur. hoc loco non est in significatione usitata dormiendi, sed paullo rariori, nec tamen vel linguae hebraeae incognita , superstitem esse, continuareb; ita Deur. IV, 23. dicitur. Pro puto legendum esse ἴ LN s EB N ira, furor deorum. Ita Chaldaeus et Syrus legerunt. ad Cap. lVIII, a. J Οἱ i et Syrus omittunt. Potest sane abesse. Saltem non suo loeo stat. Igitur vel ut nominativus eum NMI . con struatur, Vel post ponatur, quae Hubstantii conjectura est non inepta : o Deus IsraQlitarum, te
ad vers. q. J Legendum videtur quoni
am verba et pronomina in numero plurali praecudunt. Non habet recepta lectio nominativum, quo cum construatur, nisi in versu tertio. Plura. lem numerum omnes versiones expresserunt. , ad
216쪽
ad vers. s. et 6. J Lectio horum versuum recepta adeo difficilis est et impedita, ut nulla ratione commodam 'admittat explicationem. Neque ex antiquiorum interpretum versionibus sensus exsculpi potest probabilis. Sed traject ione primi membri versus quinti ad initium versus sexti omnes dissieultates disparent , et constructio verborum est apti; sima. Nubigantii haec est conjectura, quam contortis praes rendam putavi explicationibus. Non magnopere s veo conjecturis, sateor, omnium minime in Critica Veteris Testamenti; nec tamen mihi temperare potui, quin hane dissicili interpretationi praeserrem, quae per facilitatem suam semper vel repetito examine placebat, quod bonae conjecturae indicium esse solet. Judicent alii ex suo sensu de ejus probabilitate. ad Cap. IX, 2. J Pro NI sine dubio legendum est 2 Sie duo Codices Hubigantii et Cod. posterior uianthalii omnesque versiones antiquae. cf S. R. mentialius in Commenta crit.
ad Cap. X, s. J Legendum est in singulati
propter vitulum. Nam unus tantum erat B tbele, atque in sequentibus tantum de uno sermo est Sic etiam οι o et alius graecus interpres a Montefalco nis citatus, nec non Syrus.
ad vers. 9. J Dicam, quid sentiam de hoc versu admodum dissicili, rationem simul redditurus versio-
nis meae. Judicem viri docti de conjecturarum mea-
217쪽
miri probabilitate non videtur esse no men proprium, sed appellativum. In antecedenti verissu propheta ' jam idololatriam in locis excelsis reprehenderat : jam hyperbolice dicit : ex quo colles existunt, in eis peccastis o lsraelitae t -
h. l. puto esse preces ei sera a facere, ibi se. . in istis collibus. Sic CV dicitur a Par. XX, 13. jeri XVIII, eto. -- N, dictum est pro quam
interrogationem ego assirmative expressi in versicane. - -- Ultima verba hujus versus -'Mjungo cum primo verbo sequentis versus , quod pro lego 'PN 2 Habeo ex parte mecum consen. tientes τους .ο , saltem ex lectione Codieis Alex. επὶ τέ οι ἀδιαύας ποώδευσαι αυτους. Abest tamen illud in Codice Vaticano , constructione vero valde impersecta. Equidem fateor , non necessolum esse ut reeepra versuum distinctio deseratur. Ρossintilla verba 'M-ὴν referri ad affixum in
hujusque emphatica esse determinatio : Bellum eos opprimet in istis collibus, hos peccatores s Sed tune Vau ante abesse debet , si legitur et vertitur: in ira mea est ligabo eos, quod etiam Syrtis omittit. Potest vero adesse, si legitur 'nNI ad quam lectionem magis inclino, nam n N pro ira et Dadbigvatione nunquam, quod suio, dicituri
. ad vest. Io. J Duplex illud peccatum sunt duo vi tuli aurei Bethele et Dane ab universe populo culti.
218쪽
Est vero hoc loco varia te lio ab ipsis Ma rei his notata. Nam . secundum Ketib legendum est uin quo explicando interpretes valde laborant. Ι.ege, si placet, Schustensium l. e. qui potiores explicationes enumeravit et resutare instituit. Novam veto quam operose ex Arabismo probavit, tandem ipse Hebraismo parum convenientem satetur. Judaei interpretes more suo in explicanda lectione diversa valde ineptiunt, qui etiam, ni salior, Christianis fraudi fuerunt, ut dissicultates invenirent, ubi nullae essent. Nam quod Schullensius contra explicationem quam ego secutus sum , objicit, in uitates in plurali ut mastulinum construi , hoc me movere non potuit, ut, eam desererem. Etenim utraque forma maseulini et
Reminini generis in usu suit et mna V quae
quin commutatae interdum fuerint, nihil repugnati Vel, si cui hoc durum videatur, nomen hoc plurale' a singulari sieminini generis na V derivet, ' quod Simonis in Lexieo suo secit et sic analogiae generis optime est consultum. Antiquiores quidem interpretes , nempe οἱ ό , Syrus, Arabs, Vulgatus in lectione et versione horum verborum consentiunt.
ad vers. I 4. J Quoniam sententia et comparatio in antecedentibus absoluta est, equidem puto rectius eum his verbis novum versim incipere. Lectio quidem' recepta horum verborum est 'in confisus es viae tuae, quam ita explicant: persuadebas
219쪽
tibi, cultum νllum vitulorum non adeo esse improbandum , quia Jovam sub his imaginibus colere dic, tis. Sed haud seso, an unquam Judaei in hac persu sone fuerint, cum Deus saepissime illis testatus esset, quantopere sibi hie cultus displiceret. Deinde sequens membrum, prius explicans et illustrans, huic parum respondet, si illa lectio tenetur. Sed eἱ o aptissimam habent lectionem, quam nemo nisi valde morosas receptae temonis defensor repudiabit. Nempe legerunt vertunt enim D τοῖς ἄργασιν -σου in curribus tuis. Codex quidem Vaticanus habet: ἐν τοῖς de καρ- 1μασί σου, temone vero sine dubio vitiosa, ex priori per scribarum errorem orta. Neque consensus Sy- . ri et Chaldaei interpretis eum temone textus hebraei me movere potuerunt, ut illam Graecorum lectionem
ad Cap. XI, a. J quod est in textu hebraeo eἱ ό divisim legerunt Tri ' ῖ , verterunt
enim : αῖ, χοντο εγο προσωπου ριου. αυτοὶ τρῖς Βααλ d a εθυον. De Syro non liquet, num omnino assixum le
gerit, sic enim habet: 'nzn 'p'ξ I
Sed Chaldaeus et Vulgatus ut unam vocem legerunt: vocaverunt eos, fic abierunt a facie eorum. Priorem temonem praeserendam putavi, propter sequens mem
ad vers. q. J In secundo membro hujus versus pro plurali 'n'r zz putem legendum eta in singulari
220쪽
Sie Syrus , Chaldaeus et Vulgatus. Phrasis,M sumta est ab agricola , qui allevat jugumbobus , aut frena in eorum maxillis relaxat , uti Ionathan comparationem explicat - - Tertii membri duplex dari potest explicario. Vel, ut lectio textus hebraei servetur: , D N P,N nclinavi ad eos ei bum. Sic propheta eleganter tropum, quo anrea usus fuerat, continuat: taxavi eis jugum atque esseci ut pabulum liberius capere possint Vel, ut lectioinem - ό sequamur : εχτιελε νομη πρὸς αυτον,σομπι αυτου , quae , quod versio facile offendit, haee
ficultateni haud levem , quae est in sequentis membri prima voce N, haee enimeontradidere videtur vers 1. hujus Capitis et sex o no. iii Capitis , atque ex historia etiam constat multos sudaeos in Aegyptum aufugisse. Praeterea haec lectio aptum ostendit nexum hujus versus eum sequenti. propterea quoque ego in priori hujus libelli editione eam sum secutus. Attamen quoniam leaio recepta etiam explicationem admittit priori hujus versus metit.bro inprimis aptam, et Syrus, Chaldaeus et Vulgatus eam habuerunt, in nova hac editio te eam in versione expressi. Sentio quidem quasdam difficultates, quibus premitur , verum illa quoque suis non caret. In particula vero haereo adhuc. Mutatio ejus in ', ' . nititur tantum auctoritate τῶν o et Arabiss syrias,