장음표시 사용
51쪽
quadraginta supra ρptingentos a Ptolemaeo pu
xerunt ad Albatenιum . Quo annorum curriculo ea
pella duos gradus π triginta minuta expleuit. Q uare plane constat, fixas stellas obisse multo plurquam gradum unum in centum annis. Quod etiam
aetate nostra persticuηm, et manifestissimum habena docti uiri. S ea enim stella, quam suo tempore spectauit in fato e uigesmo gradu, trigismos minuto nuginis Ptolemaeus, nunc uidetur in gradu librae circiter decimo septimo, ae minuta trigefm. . Qit ire stica gradus circiter unum c uiginti a Pto. lemaeo ad haec inq; tempora confecit, cum tamen finxerint anni selum mille quadringenti er duodecim; ex quibus oportet sequi, nisi tot praestantes clari homines in philosephia astronomia pueriliter ballucinati sui, in orbium stellarum ebseruatione,
Octaui coeli adeoque inerrantium oderum non uniformem, non aequalem perpetμο esse motum m conuersioneni, at modo citatιοrem, modo tardiore, 'Remadmodκm εν planetae eum sevis orbibus nune cele- νιlis , nunc tardιus feruntur.
Propterea fuerunt quidam paulo post ea tempora, ut A Tochel maurus, o Isaac Uraelita, qui usHypparcum, Ptolemaeum, e excellentissimos alios astronomos uiderentur ahquo pacto defendere diuersitatem illum tantam octaui motus ad uniformitatem et adaequatitatem redigerent, finxerunt stellas inerrantes, cum processerint certumst actum uersus orientem, mox in occidentem retreccdere sine tamen utroepiesciti
52쪽
epieici , qzemadmodum annotaucrunt planetas alia quando esse in eprciclis retrogrados. Itas motus illos coelestes eum temporibus comparantes, eo mente, ae animo profecti siunt; ut opinarenthr octaua si haeram iuxta ordinem gnorum dodiaci orientem uersus noningentis annis septem gradus peragere: ac noningentis at s annis totidem gradiis occidentem versus contra signorum ordinem explere atq; ista ipsa ratione ad oppositas partes continent r aequali sane in tepore moueri statio prorsus aequali, praeterquam quod supra nonnin mobile coelum nullum aliud imaginarentur. Cum autem obscura nimium nimium dissicilis horum imaginatio uideretur, tande paucis ante annis fuerunt, qui multo pluribus quas auxiliariis orbibus excogitatis, ac praesertιm lino illo, quem Πο-cant circitorem, quorum nihil unquam uenit in mentem Hypparco. Ptolemaeo, et aluis prioribus astronomis, eam octaui motus di formitatem, inaequalitatem nixi quidem punt , quanto potuerunt studio regulare uniforme, et aequalem reddere,alia quadam be dissime ficta, et composta ratione, itaq; subiiciamus quid Hieronimus Fracastorius ad hanc rem , et ad propositum istud in homocentricis suis cumulate disseruerat. Primum illud inquit certum esse deubet, per id tempus,quod ιnter H parcum Ptolem eum interfuit, stellas aptanes metas fuisse tarda
motu: ita, ut non plus peregerint in annis centum, Kμam gradum κnhm, ut recte Ptolemaeus animad-t D uertit.
53쪽
Mertit. nes enim deceptos in obseruationibus tantes astronomos audendum est dicere . Deinde illude iam Marsi est a Ptolemaeo ad Albatenium usq; aucutum fuisse earum stestarum metum ; quod A lbatenqobseruationes demonstrat,mox uere ab Albatensi t mro ιbus usq; ad iis ra, motum quidem uelocem stast se dicimus , sed continenter minuentem velocitatem quod paulo post apparebit ex obseruatis . Existimamus igitur proprium motum aptanes persee talem esse se, ut gradum unum in annis centum perficiat: uerum . circitere modo uelociorem, modo tardiorem reddi: in eo autem tempore , quod fuit ab Imps arce Ptolemaeum uersatam fuisse aptanem circa medium motum, ac proprium: a Ptolemaeo autem ad A lbatenium motum dicimusfactum fuisse velocem augentem : ab Albatem o uero motum fuisse uelocem minuentem , in quo nunc sumus; mox siet motus tardus augens primo tarditatem hac deinde tardus minuens tardιtatem . Videtur igitur mihi, tum sorte medium ac proprium in aplane motum fuisbe, cum sitius Dri Chri ius in lucem uenit; ante quem Hyps uireus fuit annis eirciter centum, quadraginta duobus: Ptolemaeus uero post annis fere centum quadraginta tribus. Quantum enim deficiebat motus a medio H3pparchi tempore, tanto excedebat Ptoler ei tempestate. Quam ob c ivsam mei urans ille motiam
reductis defoctu excessu ad medium, vidit in rinnis centum ab aplane confici gratum unum , si iei-iur a cirrisii tr ualι medium motum aptanes at spi-
54쪽
remvr eertzm erit motum Melocem at gentem, qui aόinde subsecutus est, dzracte per noniugentos antios ad Albatenium usq; , non ultra ; quod enim usq; ad ipsum motus fluctus fuerit uelox obseruationes eis:s demonstrant , quod uero, aD eo nica ceperit u socitas minui ex sequetibus apparebit. a christo asstem, ad ipsium an i fuere noningenti, a Christo enim, ad Ptolemaeum anni fluxere centum quadraginta tres a Ptolemaeo autem, ad Albatenium anni septingenti
Albatentum. ex quo coniicimus inaequalitatem aptanes procedere de nonaginta in nonaginta annos: totam alitem reuolutionem confici annorum millibus triginta sex, ita, ut in primis nonaginta annis atmctus uelox augens: in aluis nonaginta motus uelox minuens: in alijs uero nonaginta motus tardus au gens: ac postremo in utrimis nonaginta sat motus
tardus minuens: inter uelocem autem, et tardum motum est medius, qui aplane proprius est: in qκα- litas autem datur a circitore, qui modo citat, mo do tardat, ut dictum est . in natali ergo Domini mouebat circiter a puncto neutro, hoc est eoruncto, qui est inter quartam iuuantem, contrariam, in quosolum in latus mouet; quare' aplane motu proprio agebatur: qu. gradum linum peragit in annis centum: mcx per primam quartam iuuantem , quae est meridionalis infrior coepit circiter ei ture aptanem, acyupra medium motum dare Melccem augentem usq; ad Albatenium per annos neningento :
55쪽
in fine euius quartae Abalterno existente circitore cum aptane in medietate iuuate nilacissimus,ac summus motus sit; mox per secundam qMartam iuuantem, quae est inferior septentrionalis factκs 'it motus uelox quidem , sed minuens cantinenter, in qris
et nAne sumus, erimusq; per annos adhuc ducentum sexaginta quinque, a qua rursus medius moths redibit. Q uantum uero' addat circitor seupra mediu motum in una quarta circhnductionis annorMm noningentorum possumus rationabiliter ex obseruatis excipere a Ptolemaeo enim ad AlbateniAm constat motas fuisse stellas gradibAs undecim, minutis triginta, a christo autem ad Ptolemaeum peregerκnt graedum unum minuta fere triginta : qui ad summum sunt gradus tredecim peracti in ηnnis noningentis. Si igitur per se aptane gradum unum perficit in annis centum, certum erit in his noningentis annis stetlas persee, motu proprio gradus nouem confecisse ex ιllis tredecim. relinquitur ergo , gradus qΠαtuor additos a circitore fulsie in una quarta anncrum noningentorum . quare tantum perstippum circitο- rem mouere in quarta una quod se gradus illi superadditi a circitore dividantur per annos nonIngentos, ita ut motus seupra medium continentem a non gradu augeatur usq; ad gradus quatuor, uidebimus in primo centenario addi minuta quinq; , 'cunda uiginti in secundo minuta decem, fecunda quadraginta: in tertio minuta sexdecim: in quarto minAta Miginti unum,secunda uiginti: in quinto minuta uigin
56쪽
tist xseunda quaὀraginta: inflexio minuta triginta duo: insteptimo minuta triginta septem,siecunda utrinti: in octauo minuta quadraginta duo, secunda quadraginta in nono minuta quadraginta octo quae omnia minuta, et secunda simul si componamus repultabimi gradus quatuor: qui additi gradibus nο-Mem medii motκs conscient gradus tredecim : quos p ira a christo ad Albatenium peregere. uidens autem Albatenius a Ptolemaei temporibus usq; ad seMastellas perfecisse gradus undecim, minuta triginta , dixit , non in annis centum gradum unum ab aplane peragi sed in annis circiter sexaginta sex te enim comperiebat, diuisis Assis graribus undecim, inutis trigint/,per annos septingentos quinquaginta qMinoque . Nec Ptolemaeus igitur, nee A ibat enius in obsiersationibus decepti sunt sed in eo magis uteri quod id perpetμμm putariint, quod in parte, certo tempore κιήerant: atq; non ita futurum erat: nam nec
quale pud tempore Ptolemaeus inuenit, annis sequentibus tale fuit: nee quale Albatentus: quhm inaequatitas motus aptanes nondum manifesta ιllis foret. te' Albatenium motus pecuissest uelca minuens , circitore secunda quarta iuuantium praebcnte motum. in primo igitur emtenario post ipsum addita stellii fuere minuta quadraginta ccto. in secAndo mi muta quadraginta duo, sicunda quadraginta in tersio minuta triginta septem, sicunda uiginti: in quarto minuta triginta duo .in quinto minuta viginti sex, secunda quήdraginta: in sexto viginti unum minΗ-
57쪽
ta , secunda viginti; in septimo addi itur minutae sexdecim: in octauo minuta decem , fecunda quα-draganta in nono minuta quinque, fecunda uiginti. Huic autem rationi, o ea quoqκe r pon ent ,
quae successivis temporibus sunt obseruata p in Albutentum Alphonsus enim rex, qui anno a christo mi ucsmo duceηis me quinquagesimo prima ste
lai digessit , post Albat tum annιs circiter treccntum quinquaginta annotauit inter alias sticam stellum in libra gradu tertio decimo , minuto quinquagesimo : quae ab Albatenio reperta fuerat in gradu octauo peregit igitur stica in annis trecentum quinquaginta. gradus quinque, minlita quinquaginta quatuor: ac tantundem quoque perea be p r aspi-3natam rationem debere uidetur . Nam in primo huius quartae post Albatenium centenario , diximus addi motui medio minuta quadraginta octo rin sicundo minuta quadraginta duo, secunda quadraginta : in tertio minuta triginta duo , secunda uiginti, insequentibus quinquaginta annis minuta sere sexdecim quae omnia simul conflant gradus duos, minuta decem . Crncisim : quibus si addas medium metum , qui punt gradus tres, minuta traginta , flent omnino gradu quinque , minuta quα-draginta novem : quare ratio haec ob=ervatis re eter pendet. Post Alphonsum quoque omnia praedictae ratum congrtiunt: accepamus enim Abranium Zaclitlim , qur perpetuas ephe meridas condidit ,
iidem sticam comperisse annis ps Alphonsum
58쪽
dueentum sexdecim in libria gradu decimo, minutos re decimo . Quam er nos annis post Zacutum Iexaginta nouas inuenimus in libra gradu decimo septimo , mi'Ato fere q adragesimo heptimo : Ab Alphonso autem, ad hoc tempus fluxere anni di centum octoginta in quibus stica a gradu tertio decimo, minuto quinquagesimo repertis ab Alphen' progressa est ad gradum decimum septimum , minutum fere quadragesiimum septimum : qui sunt gra-
. dlis tres, minuta quadraginta septem: ac tantundem qAoque e nostra ratione peractum fuisse oportet; siquidem eo in tempore annorum ducentum octoginta motus medii facti gradus duo , minuta quadraginta octo , additi uero a circitore fuere , primum in qκinquaginta centinliis minutis fere tredecim in sequenti centenario, qui est quintus huius quartae, addita fuere minuta uiginti sex: in alio Gntenario , qui est sextus, addita selint minuta uiginti linum , secunda uiginti: in reti quis annιs triginta minuta circiter octo : quae omnia in summa Iunt gradus tres, minuta quinquaginta septem: quae peracta fuere in annis ducentum octoginta. εχ quibus patet, obseruata conuenire rationi bule, motum post Albatenium procedere minuendo ueloci
tatem. π annis nostris tendere uersus tardum ', nune
enim debent steliae in annis centrim peragere gradum unum , minuta circiter sexderim. Ex his, quae Fraca torius ait,si uerae Ibit, quemadmodum acute illa exegitauit facile admodum s
59쪽
set naturalium dierum, Cr mensium , cr annarum inae qualitatem regulare, σfrmare calendarium, cuius inordinatio, cr annorum diuersitas moliorum eas ita etiam dostismorum utrorum semper torsit. cum enim illi solem existimarent motum proprilim, a quo tempus annum accipimus, conficere omnibus aetatibus trecentis,inpexaginta quing, diebus, ae
una fere quarta diei,siue horis ferὶ pex, non una sim
pliciter quarta, nec omnino sex horis: ae tamen sin-gηlo quoq; quarto anno, ex quatAor omnino eonium diis quartis, integrum unum diem recitarent in calendario : timuerunt adeo' immutatum iri calendarium, ut, nis corrigatur,festi dies, quos in Meme celebramus, olim annis labentibus celebrandi sint in ue-re,mex in aestate, deinde in autumno, quousq; ad Hemem redeant, neq; statum eundem temporis aliqvando retenturos. Cum tentaverint igitur multi naturalium dierum, mens=imo' annorum distormitatem inaequalitatems ad uniformitatem, cr adaequalitatem redigere, pulcherrimis, memorandis quidem rationibus excogitatis: Fracastorius ex his, quae recensiuimus, usus est obire, atq; absoluere nulls propemodum labore nullaque ambiguitate univerasum hoc deficillimum negocium . Quo inquit ille
modo, er qua causa fat,ut et inter plures annos cellatos inuicem, inaequautas etiam non parua inuenias turiam dicendum; praedicta enim inaequalitas anni quidem unius partes inaeq ales interseeauit,totos autem an, sinon. quare, cum nihilominus, er ipsi a ni integri
60쪽
m integri inaequales inter se sint, et alsi maioris mensurae,al minoris,oper rectum est diuersitatis huius rationem adinveniret; nes enim dicendum est astronomos, qui diuess temporibus diuersam annui temporis mensuram annotauere, deceptos fuisse; sed magis iά pro comperto constituendum est, diuersos comperisse , Cr sine menda ulla diligentissme obseruauisse. Quoniam igitur supra demonstratum est, aptanes motum inaequalem admodum essera modo' tardiorem modo' uelociorem pergere, item et illud inobseruatis constare, planes motu reliquos orbes, qui infra seunt, pariter agi, ac rapi, bine feri necesse s ut sol mutationem alterationem s aliquam re ripiat ab apland ipsi quidem aliorum maxime quoniam sub alternus est eius motus,cum motu aptanes. igitur quo tempore aptane uelocior ipsast, quod acaridit per annos mille octingentos, tAm simul citari solem censendum est: quo fiat, ut citius solito reuertatur ad aequinoctia, et quanto uelocior tanto etiam elocius reuertatur . ex quo accisi'annos inaequales feri, et mensturam annui temperas uariari ut alisi curiosus, studiosius quis
intelligere cupiat, is legat Fraciistorii ,ο-
quando tempus fuerit eum sol abae quino ροιο adae qui noctum rediret diebus trecentum sexaginta quin i, quaἀrante praecisee : bee est horis praecise . sex, aliqκando autem non praecise. Quae