De coelestibus globis, & motibus contra philosophorum, & astrologorum sententiam pro ueritate Christiana. Iohannes Antonius Delphinus ..

발행: 1559년

분량: 179페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

81쪽

De coelest globis,

nium pπra, cr simplex negatio : intra se autem exi- 'stentia omnia comprehendit smplicia, mixta, perse- Icta, imperfecta, uiuentia,sensus participia, cr de- 'nis homines. Ad haec cauum,ex Orbibus alit globis,' quorum maiores, eos qui sint minores,ita na ex pare se te comprehendunt, coerceη , ut nullum inter eo Ieddat medium uadiuro: Er ex abiunctis a m teriae ili Alis aeternis sa antijs; qMus peripatetici vocdnt in- a telligentias: componitur: siue orbes vero' intellum triae informent: sue illis tantum odo insideant,

intelligentiiss aeternum quidem, irreqmeto motu vorbes illi circundκcuntur: de orbium illoram seunt partes variae secundum raritatem, denstatem et 'partes quidem rure , clim propter suam tenuitarem , non habeant compressim, re caleatam lucem' Ideirae

co lucere possunt nanqua, aut sylendescere; lux enim haudquaqaim syecies 'as lumenq; dfundit, ni sit iomnino'st in materia dens. Partes igitur coelestium . orbium densae proculdubio lucent, aut propria qui- dem, aut aliena luce . Itas partes illas orbium de

fas appellant βdera, stellas : ut stella nihil sit prorsAs aliud nisi pars densior globi sui: Mis a globo ,

suo non disiungatur Jbstantialiter,at ei continua sit: perinde ac nodos videmus continuos in suis lignis, ee tabulis: Quo i, ut quanuis diuersorum orbιureste

lae, ae odera inter se disserant stecie , de substantia. eae tamen, qMae sunt lini eidemq; orbi elixae, nec ste- eje, nee sisbstantia deferunt: sed accidenturie solum: uidelicet poeius dens , Cr rarm. Per uapum his

82쪽

lis habemus, haudquaquam odera, stellas moueri quiescentibus globis, at s orbibas sivis perinde, ae

Pisces natant per aquam, aves per aerem vesant: na si modo illo ageretur: aut nulli essent orbes, de uniuersum id statium, atq; interuallum e' quo stellae conisertuntur esset uacuum : quod natura vehementer abhorret: aut sane orbes cederent stellis circundues eis, ut piscibus aqua , auibss aer: ac tum necesse Mnnino esse corpora illa aeterna densari,strareβω

n, quod feri nequaquam potest: alioqui fragilia,

eadura, immortalia ea eorpora essent. Itaq; bdera , fletu ad motum orbium suorum circumaguntur: Muli autem deprehendunt stellas circa medi- mundi quotidie reuolui, e conuerti. Nec enim insulse eorum opinio , et iamdudum explosa re canda est in scholas, qua ducebatur, quamuis terra videatur quiescere, ae stellas moueri: tamen haudquaquam rem it se habere; at nobis id accidere, quodsedentibus innaMi: quibus cum nauis moueatur, Er quit βunt ripae, atq; arbores : tamen uidentvr arbores , atqlie ripae moueri uelocissime, ac nauis quiescere. ne ueniat inquam in mentem alicui stulta illa opinio. alit conce

dat quicunq; ille tandem sit nes quotidie rapi suo

aequis, sub Oceano: omne quod pusum proiicismus, relabi semper in terram procul a nobis , uersut occasum: sagittas, quas ante nos versus orientem e ciamus, aut moueri tardissime, aut anteuerti a nobis, po nos longo etiam inter Io derelinqui: quai ucro iaculamus Hesus ecodentem agi celerri

83쪽

o De coelest. globis,

me, ac in remotissimum locum animalia estissi-imem orientem progressi: tardilyme uero, piger- .rime in occid ni σ postremo infinitas huius generis alias nugas cana porro stellas agitari uideamus,

i non far, nisi ad motum orbium; in quibus figuntur; necesse profecto est ipsos orbes conuerti, circumduci motu quidem incessabili, qκippe cum sta intelligentuis naturaliter, necessario mouentibus, quantum possunt. certa enim est propertio globorum mobiliam, motricium intelligentiarum. Praeterea stellarum abae situm eundem , π eandem rationem . intersi perpetuo habent, servant: aliae contincnter euariant: quemadmodum oculis deprehendimus, er obseruamus; quae situm rationemq; interse continenter euariant, dicuntur Planetae hoc est errones: baud ne, quia unUquisq; non perpetuo maristat si-xus in orbe sevo . at quia modo inuicem sunt propiu- qui , modo remoti: ac eorum atq modo siunt magis errentales, modo magis occidentales, modo magis septentrionales, modo magis meridionales; pro longitune, ac latitudine eodlaci; quae porro situm eundem, eandem rationem inter se tenet perpetuo sine ulla prosas euariatione, appellantur ιnerrantia oderae: atque omnia haec in uno tantum globo, Cr ealo esse ideo constat, quia mouentur omnia in uno, solo inclusa orbe, quι tum firmanse tum diei solet,lum aptane, quippe cum in eo , quae nunquam oberrant Odera, infixa sint. Planetas uero cum eundem situm, eara

ἡ:m, rationem inter se nunquam teneaAt, ae unuse

84쪽

tamen eorum ad motum sui orίis eircumagatur, necesse est in diuersis orbibus infigi, ut quot nurnero sint planetae, etiam tot ecrm orbes existant. Planetae uero siunt numero septem, ergo septem existunt planetarum coeli: quoram quidem uersus nos primum est Lunae 3 Mercur alterum:Veneris te elum; quartum Solis; quintum Martis ; sextum Io- sis; Saturni septim . Nemo autem ab iis permittat imponi sibi; qui supremum coelum totum esse lu-eidum fingebant : id porre quod statim infra est magnis quibusdam foraminibus quasi terrebratum; per quae superioris coeli ad nos fulgor pertranseat, ae planetas minime densiores globorum seuorum partes esse, at fulgorem illlim, per eius coeli, quod insta extimum est, magna foramina transeuntem. Nam si res eo modost haberet, quo pacto luna modo cresceret modo imminueretur singulis mensibust quomodo σplanetae n e magis ast inuicem, nune minus dissuavent quo tantam porro diuersitatem coelorum uiderimus in planetis 3 Deinde stellarum inerratium octauum coelum est omnium profecto supremum: ut pote supra quod,Mel extra quod est prorsus nihil. Ita pint in uniuersim tantum octo earli, et homoeentrui omnes. haudquaquam enim ob rationem aliam fuit coelum necessarium: nisi propter stessam, quae in ipso figeretur: quaeq; ad ipsius motum circa medium mundi eo meretur. Ili ergo sunt eccentrici orbes

nulli epicieli: et siupra octauam 'haeram nudum esseaelum aliud: qμippe cum supra inerrantia βdera

85쪽

s De coelest. globis,

nullum astrum appareat, o plura non siunt namtra coelestia corpora uu hom centrica, quam octo, est at tem aptane coelum primum, σ nobilissimion coflο-rum omnium, quatuor p ussimum de causis. Prima quidem magnιtudine: eomprehenssit n. ςontinet omni r eo pora ; dante stesiarum multitudine. eum

in sin rutis nimirum sthaeris allis ιncludantur singula oder. i. in si haera ipsa octaua innumerae Ant propc nodum si ilae ι . xae praeterea loco: ipsa quidem in nullo eorpore locatur sed reliqua omnia locat pospremo uelicitate, ae celeritate motus nam eo citatierest motus ille aptanes, quo ipsi maior est reliquis orbibum, ima os multo citatιor st: quippe cum, et masgis circumuolutionem Jam ut posterius dictam oper spitium long: maim, aequali tempcre conseiat: huc porre acerrit . qἹod A ristoteles cortηm bdereum, stellatum docuit esse puncipium uitae : ac proinde fuisse conssentaneum, ut tantam haberet stiliarum multitudinem. Caet rum quandos Mictus est Auer-roes eo myrobare globos eccentricos, T victclos, usuum id eo non fecit, ut quid sentiret ipse indictaret: sed potius ut alimum placita exponeret: Age ureo ititos prosequamur opin Onem de callium glo ιborum eontinuo, π sempiterno motu, l

bat, nitebatur ξε illa monustrare , quae circapellai appa

86쪽

& motibus.

De motu coelorum.

tia, cr orbe ante omnia recipiendum est..ut

intelligentia sit actus forma, ω' anima: orbis autem materia, non illa quidem in potentia, satu actu , quo circa unumquodq; coelum animal est

non sensivum qxidem, sed intellectuale,perpetuum

oesmper beatum, ac praeter latis aem, quarum Πιs transnutationum expers: altius autem supremumq; plum reliquos mouet omnes coelos. Nam prima ιntelligentia, quae Deus est, comprehendiis in primis uisua comprehensiosua essentia, beatitudo*,ον bems μκm agitat quantum potest quia uirtutis eius motιuae ad mobilem orbim definita propertio est, ut si unum aliquod astrum illi orbi addatur, aut ipsum prima in tessum tu non sit aliquando circvnductura: aut certe ipsum lentius moueat: id quod se

militer dr caeteris intelligentii mearum g obis opis nari conueniet. Deinde prima intelligentia mouet formaliter fecundam, tertim, quartam, ordine sivo aliam una quamq;: Cmnilim enim est comprehenso, et omnium aeterna foeticitas , ac etiam stondum Orsem, tertrum, quaritim et ordine suo linAmquembi alium effective conuoluit, eonuertit. Tum unaquaeq; psorior intelligen tu ae σηρ amore illius primae, quae Deus est comm . ta, ei s reddere, quoad eius otest, omnino similem urbementer inpetit: ae pruin r a da

87쪽

de simit eum Deo I baeramsuam, Cr globum agitat,

non a o motu, sed prosus eodem: alioqui si mouere in contrarium niteretur, non ei se redderet similem, bearetur in eo,non in statu denis optimo consese Maretar. Motus ergo βderei coeli apola prima interuligentia conficitur, Π immediate quidem: uniuscu- iusq; autem ulterius orbis fit motus a duabus motri-

cibus intelligentijs ; a prima uidelicet, ac uniuersali' mediate: ab ea uero , qu e propria est, immediate. c um uero intestigintia unaquaeq; sit anima siti erbis natura , quia intima est orbi, actus formas illius: postremo uolunctas, qMandoquidem non sne appetitu amores suum orbem agit: Propterea motus ille sempiternus globorum coelestium animalis est, naturalis,quoluntarius: quosit, ut uereri debeat ne- no: ne motus coelorum desinat aliquando. Narn quia substantiae ilia metrices naturaliter, ae necessari ne labore mouent pro quidem ratione uiritim suarum, idcirco non queunt non semper, ET unis.

1 nitersuos orbes circundlicere.

Sciendum porro illud est unum eoelum ferri uno,

solo motu,siue aptanes amentμm sit,siue pianetarum quaelibethbaera; qui motus eiusmodi est, ne

cireundues stelia uidera utitum in longum, tum in Latum, o modo in occastum, modo in ortum: modo in septentrionem: modo in meridiem . Nec enim odera octaui coeli tribus motibus mee duobus aguntur 'sed uno tantum,nes planetae duobus feruntur motibus; versm uno duntaxat. Vnius uero illi motus cuius

88쪽

bei eoeli est diurnus ab ortu inquam per meridiem. ad occasium: qui statio uiginti quatuor horartim minime perficitur ut quanto coelum sit altius, *5limius eo redeat in occasium citius : quomodo uero sit inferius eo redeat ferius, pro certis definitisq; in telligentiarinn uiribus immediate mouentium: tar-Qus ergo' luna et rci magitur Mercurio: Mercurius Venere, Uenus Sole: σSol Marte: π Mars Ioue: Saturno I uppiteri oe firmamento deius Saturnus. Velocisme omnium aptane, tard sime luna circumagitur. Quare cum aptane quatuor uiginti horis ad occidentem praecise non redeat, sied aliquanto ferius, ea tarditas paucorum annorum istatio non deprehenditur, sed multis anueram millibus , ut eum sex trigintaq; millibus annorum, ut paulo me pluribus, alit paulo paucioribus destiterit ab mari

cumuolutione: Mideatur eo tanto annorum interuallo semel circunducta ab occidente in orientem denuo in occidentem redeundo. P raeterea cum inerranti stellarum globi multo ettius in oceaseum redeant, stellaesaea in occasiu derelinquunt: post se orientem uersus planetas: π q iis planeta superior qliems inferiorem: ut facile obseruant etiam uulgares, atq; idiotae solem derelinquere multo malis in dies Lunam ab occasu. Non igitur planetae scedunt proprio motu ab

occidente orientem uersus: at cum lentius agitentur, .

'gulis diebus derelinquuntur stra eridontem perdonitum statium: ut saturnus quidem ab una desi

89쪽

De coelest globis,

ei m et Mars duobus: Sel, Venus, Mercurius unos Luna septem ae uiginti diebus, horis ecto, baud. quaquam igitur ferunt ir ulli coeli orientem uersus: 'at eo ferri uidentur , quia propter puam tarditatem m.gis, magisque in dι es manent uesteri stupra criontem, ut in orientem agi ex timent ir: deinde quos orabas uelocius agi, σ reuolui opinantur A sircnomi, horum sime dubio motus lentior, pigrior est. Insuper nullus est cuiusq; coeli motus in lati indinem fine ad boream lue ad austrum, qui re ipsa di stinguatur ab eo, qui fit in longitudine sed metus

ille unus diurnus, qui occident. m uersus conficitur , obliquus est. Nam ueluti planetae ideo Iuni modo boreales, modo austrues, quia motus ecra est obliquus iuxta dedisci latitudinem, et obliquitatem. Sic apune motu oblι quo circumagitur ut unaqκrq; stella ipsius nune septentrionabor, nhne meridicnabor sit , quanquam haec diuersitas, quae paucioribus annis uidetur in planetis, non apparet, nisi aliquci millibus annorum in stellis inerrantibus Nulti ergeseunt ueripoli stabiles in octavo, et primo coelo,sed qui dicuturpoti, circunducutur: et circa imaginaries petis nune minores, nune maiores circliitus peragu et nune adauerticem nostru accedunt propius: nune recedunt longius, m remotius, nullum etiam punctum inst aera octaua est qued firmum, et perpetuum circumscrib it aequinoctialem . cum nulla enim pari icula cocti stupra orirentem ascendens ab eodem puncto in idem rideat sed in auud talinenter: non describuntur ulli

90쪽

& motibus, 44

eirculi,sid stirae ,mincres quide ab iis parti uelis,quae

sunt circa imaginarios polos,maiores aute ab iis,qπα magis disi int a petis; et maxime ab iis, quae circa im iernarium AEquinocti Lm existuntinam quamuis nulli sint, quemadmodum antidιxι, ueri po i, super quos mou atur coelum: nes ullus uerus aequinoctiatis circulus : tam n imaginari oportet certos polos, ehcertum aequinoctialem: ut habeamus certum quid in imaginatione nostra, per quod ιrregularitatem coelestium motuum regulemus, et multa probe teneamus, et conseruemus in philosophia:in astronomia, in cho

Mographia i in optimis uti artibus, et d siplinis. opinionem Averrois diminutam esse.

v inquari recitata nune Lur eis 'pinio

di isti iurarunt in eius uerba, uetulit, pene stantvi monstrari per hanc opinionem, quaecunq; ge fiantur in oderιbus tamen defectuosi, manca est. Peripateti a enim docent,omnos generationum uarietates , ae ἐι uestates oriri ex motu planetarum, iii sit alsidue per ecdiari obliquitatem , propterea quod sit uarius, G mn modo longitudinis, uerum latitudιnis etiam particeps: deinde omnium generationum in 'blunari hoc mundo coinuum quodam, uniformem aeternitatem inpelliti orbis uκiscr-mem , Ο inplicem motum referunt. Ex 'mauit

SEARCH

MENU NAVIGATION