장음표시 사용
181쪽
non etiam ullorum reprehensione , eum nodo, quemadmodum Rex voluerat, non est profectus. Et
ei literas ' dedit abeunti . quibus inprimis σι Iratulabatur eupiditatem sanamuae celestae , non violentis remediis, sed vera ratione et Rege Chri limo, quo ipse tritulo ornaretur, digna sui inti omnibus illis ita studeret utriusque partis imp tus moderari, ut explicata doctrina Christiana atqu/perpurgata, seu gloriae Christi, et dignitati Mele4 fastis ordinis et tranqtinitati publicae conmer
tur. Orabatque, ut non desisteret Rex in hane emram cogitationemque incumbere, neque asperioribus Astis aut iudialis quorundam merer se adduci, ut etiam res honas et Ecclesiae utiles deleri pateretur.
Se quidem literis Regiis acceptis , quantum potuisset, conatum esse atque contendisse, ut statim ad Regem securreret suo Mi nihil esse optatius, quavi spro sua tenuitate aliquid opis afferre poset Ecclesiae, quodque in optimam spem venisset, postquam cogno misit, eam esse pietatem ac moderation inegis, ut vi commune gloriae Christi consultum cuperet. μι- ιο vero se modo potuisse tunc ier ingredi, propter maximas difficultates, quibus adhue esset implicatur, qua posset Rex cognoscere ex oraeo, cui essent,
rae uuamuis autem moram quandam illae assem
rem, tamen non esse animuissuum ab illa profectione aversium suo et ipsum planius er opissus emputurum Voraeum esse confideretis. Atque ita 'ram dimissus Regem inuenit in belli italici appar in eui postea ista res curae non fuit. Estque deinde etiam atrocius suppliciorum saeuitia vexatum ς regnum
ι Extant in eoilectione Manliana p. 39. et in seleel, liquot Epp.rael. p. s. subscriptae v. cal. Sept. Is3s
182쪽
rs VITA PHILIPPI Isas regnum Galliae ). Itaque ut fit, alii de tota re aliis ter sentire et loqui. Quidam credere, si Philippus aduenisset, multa Regi indicari demonstrarique potuisse, quorum ignorantia causam daret, ut et ipso iuberet iratus abhorrentia ab ingenii ipsius natura que bonitate, et ad ea, quae gererentur inhumanius, conniveret plurimum habituram momenti existimationem de Philippo singularem suturam liberam de magnis et paruis disputationem neque offens , ain Regem in asserenda veritate libertatem orati nis, ae eonstantiam potius eum magnopere delectaturam suisie qui iam ineiperet intelligere aliquid.
Nisi enim ita esset, neglecturum fuisse ut antea rem totam et iracundiae suae indulgentem vindicaturum offensiones Plurimum situm in eo, ut audiatur im terrogatio, et responsio statim subiiciatur. Valde autem cauendum fuisse ne Rex, cui propemodumeerto promisius esset aduentus Philippi , ex illa limstratione, vel opinionem conciperet leuitatis, vel suspicionem hauriret dissidentiae, atque ita de int
de moderandis controuersiis religionis praecipui S cu ius ipse in Epp. ad camer. p. 3a mentionem Deit, scribendo Exemplum me eonsilii missi in Galliam ti-hi mittam nune enim non habebam, nisi unicum, et non edo ne nouae inde disputationes oriantur. Extat hoc consilium in Mel cons. at P. I. P. a 4 sqq. Tomo IV opp. el. p. a 3 in rara collectione Epis stolarum ad Io Schwebelium p. et i 438 sub titulor ne dissensionibus Mesesiasticis et conciliatione contro versorum articulorum; et valde diuersum ab hoc in s Argentri eollectione iudiciorum de nouis Errorihus T. L .ll. p. 38 etc. Gerdesius aurem interlocum.
T. IV. Hist. Rei p. 4 sqq. exhibet Facultatis Theol.
Parisiensis responsum ad Regem Franciscum de articin is Melanchthonianis, et p. 78. Facultatis eiusdem in fruetio in articulos Melanehthonianos extat in crevire
Histoire de Pacademi de Paris T. V. p. 293.
183쪽
vo et a mussa alienior, et in aduersantes sententiae is asstae asperio immitiorque redderetur Alii ineerto dubioque euentu in tam magna grauique re pericu- tu faciendum fuisse in Rege illo ausae conciliam do, et secretum a caeteris cum ipso colloqiunm instituendum nullo modo censebant. Erant etiam, qui Philippo soli committendam talem actionem potuisse tuto negarent. Experiebaturque iniquitatem ibi sortunae fatalem, ut minus recte iudicaretur a pinnullis de consilio hoc ipsius. Neque deerant, qui omnia in partem deteriorem interpretarentur in qua veluti palaestra miseriae totam vitam illius luctatam esse scimus. Sed prudentes et callidi aliud actum
quaesitumque existimabant, eum in ipso belli, quod
aduersum Caesarem Carolum gereretur, apparatum ximo, susceptas institutasque tales tractationes cernerent, et plerique inuidiam in Principem, ut seruiaret Philippi opera, derivare vel minima ex parte oportere non putabanti sic igitur illa prosectio tune repressa postea euanuit, ae sunt in Republica et E clesia ea secuta, quae, nisi quatenus ad Philippum
Melanchthoncm, aut temporum negotiorumque, quae hae narratione continuanda putauimus, seriem proprie pertinent, a me iam non exponentur. San. Philippus Melanchthon inuitus retentus est. Et albquantisper remanendi in Saxonia animum habuit hamstantem. Amicique eius non sine cura fuere, ne
quid ei tristius accideret Uerum ista quasi vulnera elementissima humanitate Illustrissimi et Optimi Primcipis ipsius et celeriter et D ile fuerunt sanata. Non duxistentio praetereundum, quo horum negoti rum et dissicultatum et fortasse pericula significata esse eredi posse videatur. Nam quo tempore prinpter pestilentiae contagionem uittenberga plerique scholastici tam Magistri quam discipuli urbem re linquere decreuerant, paucis ante horum diseeom
184쪽
rsas diebus flamma de coelo decidit ante aedes Philipp Melanchthonis et templi tectum visa si lambere I.
Cum quidem alias etiam signifieationes notasse eum constet quibus ab earum rerum, quae secutae fuerunt, molestia curisque et periculis quoque praeminnitum se fuisse intellexerit et recordando saepe commemorarit. Atque istae sere de Gallico itinere eurae molestiaeque tunc exhibitae Philippo fuere. Nhilo autem minus ambire visus est deinde Rex GaIliae societatem Saxonicorum , et cum ipsius quoque legatis de capitibus controuersis Ecelesiasticae doctrinae est disputatum. Sed Britannie magis assidui fuerunt in hae parte et cum Philippo inprimis libere eollocuti. Inter quos Nicolai Betii et eruditio et humanitas ab ipso laudabatur. Ab his etiam est vescommoditate verborum, persuasum Philippo, vel precando expressum, ut Regi Britanniae quasi dicatum epistola praeposita librum ex his unum p culiari compellatione mittere Redierunt mox anas 36no Christi Dxxxva Vultisnbergam Magistri di ctrinae
Ipse elanehthon Me in Epp. ad camer P. 2 o.
ι Nicolaus Archidiaeonus Leetatus et vir doctus est
et aequus puriori doctrinae, αλλα o ἐεισκοπος χνι --ηΘε των αρχώνων. Sed Epii copus Eduardus Foxus Episcopus Herfordiensis consuetum illud Pontificum tetinet. Angli contendunt, Legem de non ducenda fratris uxore prorsus indispensebilem esse. Nos comita disputamus, esse dispensabilem L. IV. pp. Μes. p. 4. Epp. ad camer P. s8. ει 263. . Loeorum ommunium theologicorum editorum A. s. Quae praefatio in posterio ibus editionis huc Melanchthone omissa fuit ob caussam, quae his versibus continetur: Dum laudandus erat, Regem laudauimus Anglum,
mei mihi quam varium est Regibus ingenium l
185쪽
MEa AN H T HUMI S. I Brinae Nicae et distipuli quos discessisse metu is aspestilentiae diximus. Et Philippus hypochondriacis
doloribus est conflictatus, quos usu herbae chama Dontis mitigauit, et scimus emeaeitatem illius rem dii eum praedicasse '). Dum autem cum Britonnbeis legatis acriter de capitibus doctrinae Ecclesiasticae disputatur, et eo res deducitur, ut de plerisque eonueniat, deque diuortio tantum dissensio reliqua est, id accidit. de eoniuge altera a Rege ducta Aquod omnium animos valde perturbauit, et legati circiter mensem Iunium uiuenberga discesserunt, et λllieitudine Britannici itineris Philippum liber runt. Nam hie illis flagitantibus una cum aliis fuerat ei destinata.
Melan eboris ire is patriam et tibingam. De itinere ipse diuerso sententiae.
Sunt tamen aliae tune deliberationes Dacti nesque institutae atque susceptae Theologicorum collaquiorum, quorum euentus cum sollicitum habuisset inprimis Philippum, ipsius moderatione et diligentia effectum est, ut ille satis esset felix. tquo ita, quod diu conceptum animo iter habuerat, an dem
m In Epp. ad Cameri p. 6a, 63. M Posterior regina Anna Bolonii magis aeeusata quam conuicta adulterii ultimo supplicio affecta est. Mel in Epp. ad camer P. 26e.
LV iter Philippi in cauos sub initium A. s.
Witebergensis ille eongressus Lutheri et Buceri, in quo scripta formula concordiae περι-men. se aio A. 36. Vide Epp. ad camer. p. a et p. 6s. De sormula concordiae Vitebergensia conlaratur inprimis Val. Ern Loescher Hist motuum P. L p. sor sqq. Formula vero Cone.
186쪽
I 8 VIX PHILOPrxs 36dem est ingressus , ut et in patriam et Tubingam sa
nos veniret. Ubi, quemadmodum dictum est, uimus eum aliquantisper gratissimum et tueundissimum hospitem, et autorem consiliorum ordinandi res scholasticas et doctrinam publieam eonstitnendi in illa Academia. Estque eum Illustrissimus PrincepgHrichus clementissime complexus ' . Deque eius
sententia accersendum curauit Iohannem Brentium ne salinis Sueuicis, cuius annua opera Ecclesia et sch ia salutari et bona vis est. Habuit comitem eo itinere Clarissimum virum Philosophiae et inprimis, dicinae artis professione Iacobum Muichium n. e is ius
Viteh. reperitur inter Documentam. ΠII. rarissima collectione Epistolarum Georgi Wicelii. Lipsos 37. . fol. ij b. excerpere iuuat haec: capito et Bucerus et alii quidam superioris Germaniae excellentiores concionatores mediocri equitatu venerunt Vitehergam adorare Lutherum.
fortassis et inuisere loca sacra ibidem. Sed extra iocum Sectari e suggestis diffundunt in aures populi, concilium agitasse summos viros, et coiisse in concordiam ratam, ut in posterum velut ex pacto unum ac idem ex utraque parte doceant de Eucharistia, et eadem sermula exteriora offieia administrent. Triumphant alacerrime de victo, ria Luctero parta, quo fit, ut existimatio schisma tarchae ad immensum subito creuerit. Itaque Bueerus ex panario carnatius factus est, et ex vinario sanguinarius. Res tamen ea adhuc oce Iitii a SigniferisA. Plurima Melanchthonis epistolae ad hane initam eoncordiam spectantes em tanti. I. cons lat. p. 47-aso.
. 6 Qui Manehthoni donauit aureos emtum. pD ad Camer. p. 26'.
t mandato Prineipis a Philippo ad rentium exarata epistola extat Tom Lugd. Epp. el. p. II.
q Plurimae epistolae elanchthonis ad Milichiumentant Lib. u. Epp. y 43- οὐ
187쪽
MELA NcHTHONIS. 439 ingenium rectum, neerum indicium , in eo Isa 6 prudenuam a fidem, animum firmum, v Iuntatem perpetuam atque constantem in optimarum udum disciplinarumque studiis colendis, et tuendis amicitias, perspectam maximi faciebat, ut par erat, philippus manchthon, et miritum diligebat in primis. Hi Friburgum Britoicum patriam habuit. natus loco Perquam honesto. Cumque eonsedisset Vultleobergae, quemadmodum et alii externi eom. plures, post multorum annorum actam ibi vitam summa cum laude et praecipua plurimorum utilit te, anno Christi DLix maximo omnium luctu mortuus est, agens annum aetatis Llx. Haec excursio, eum et valetudo et cupiditas videndi amicos ausa fuisset, varios rumusculos commouit, vel a mal
uolentia inuidiae et odii, vel temeraria leuitate v pitatis ortos D. Aliqui literis dissipauerant ita diccissile Philippum uittenberga, ut dissidentem a Luther et reliquis, neque reuersurum illudi lii quamuis rediret, coniunctionem firmam non ore augurabantur, quod nimis Philasophie esset doctis da Philippi de actionibus virtutis et omelix aee ventilabantur ab imperitis bonarum artium, et quubusdam qui in sola vehementia et abhorrente ab
huma' o Me absente magnas tragoedias exestarunt. Nee aliunde re oritur nisi ex odio iterarum, quas me palant isti quidem vehementius propugnare-Sparissae in epistolae, in ilibus scriptum fuit, me nones e rediturum, quia discesserim propterea quod a Luther et reliquis dissentiam mihi mihi obiicitur enisi quod dico plusculum laudare bona opera. Enn δ camer. p. ars V er ' Vt conrado cordato, Amsdorfio Istinio, Ror rio. Praesertim noua editio Locorum caussa huius dimnsionis fuit Tom Lugd. pp. el. s. 43s cordatus urbem, vicinas etiam regiones
188쪽
as 46 humanitate ac moderatione genere tam doeendi quam vivendi spem existimationis alleuius collocabant. Sed Philippus Melanchthon cursum tanquam nauigii directum tenuit, ut studia optimarum distaplinarum et artium excoleret quibuscunque modis et rationibus posset, utque veritatis coelestis doctri. nam simplicem docendo traderet , et eam spinosis superiorum temporum disputationibus expurgatam, propria et pura oratione explicaret. Quo agentem et huius generis pulcerrima et praeclarissima opera elaborantem, cum religiosae pietatis et hon
statis amantes omnes, tum Lutherus Ipse, non mo
do diligere, sed suspicere etiam ae olere. Neque sine eius consilio quicquam instituere, quod momen. ti aliquid haberet et ad euneta informanda, componenda, explicauda, opera ipsius uti. Qua se non posse carere ingenue fatebantur, et gratis animis agnoscebant maxima merita ipsius, neque inhuma
nissimo et pernicioso isto , qui paulo post frequen
tari coepit, more in quo viribus ipsi deficerentur, eo excellere alios aegre ferebant, neque metuebant, ne alterius splendor existimationem eorum deminum ret. Quorum iudicio et sua ante omnia conscientia contentus Philippis, usque adeo nihil curabat caete. rorum maledicos sermones, ut penitus contemneret, in quo et constantissime perseuerauit.
et ipsam aulam aduectus me concitat propterea quod in explicanda controuersia iustificationis dixi nouam obedientiam necessariam esse ad salutem. ibid. p. 44i Iacobus Schentatus , quem Mel. SPeophantam Fribergensem appellat, merito quoque inter hostes Philippi referendus est, quod patet ex Tomo Lugd. Epp. p. 4o 3. L. t V. Epp. p. 3l-37. Imo cordatus abiectum libellum Loeorum communium adeo pedibus calcauit.
189쪽
misellionis lapsus escasis. ires Erasam Roteri Arad. et ingens expinulatio eum Pontificiis super Cancellariatur
Mad munere et Melanchthonis ea de re sententia.
Eo anno orbis solis et lunae obscuratus fuit, et de scalis lapsus Philippus eam partem dorsi, quae nominatur os lacrum, grauiter amixtis, et aliquot diebus pertulit magnos cruciatus. Sed nihil postea sensi ex eo eam incommodi aut mali. Hoc eodem Christi anno obiit mortem D. Erasmus Roterod mas aetatis sua Lxx Basileae , quo se Friburgo eoneeperat. Hune toto vitae suae tempore eoluit atque veneratus est Philippus Melanchthon, neque de eo praedicari a me quicquam vel necesse est veIetiam decet, omnibus ubique locorum atque gent, uae noto ac celebri, et cuius scriptorum monume ta passim extant habenturque in manibus, cuiusque totum eurriculum in pacto doctrinae liberalis et pi rum studiorum desudauit et elaborauit ad utilitatem publieam omnium , quibus doctrinae et veritas et eruditio cordi est. His temporibus Academiae mbingensi nonnihil dissicultatis allatum est euiusdam OL fensione , cuius esset munus, Romani Pontificis a toritate faciendi collegiis profitentium saeuitatem optimarum artium et disciplinarum, potestatem, ut meritis conferrent honores et decernerent titulos dugnitatum scholasticarum. Hoc enim facere ille pertimin
o ct Epp. ad camer. p. 7 LIV. Epp. p. I a. r Iam A. sis. Melanchthon in defensione contra Εecium , quae subiuncta est Epp. aliquot electis, p. sta ita de Erasmo scribit Ipse agnosco quantuin Ε-rasmo debeant eum studiosi omnes, tum niaxime ego, tot beneficiis priuatim ac publice ab eo affectus, quae postquam intelligere coepi coepi autem christo duce, scio, qu/m grato pectore complexus sim. Melanchth.
190쪽
Is . ITA PHILIPPIis 36tinaciter recusabat, et oppido excesserat, neque Mitebatur se mitigari, quamuis ad eum praecipui ex Aeademia missi et egissent negotium cum reuerentia personae ipsius debita humanissime , et nihil proficientes testati de Iure Academiae ita discessimenti Praetendebatur auteni in negando mutatio status mclesiastici et scholastici, quem, nisi Romani ont, scis permissione et venia, approbare adiuuarequesbi nequaquam licetet. Habet nomen munus istud Cancellarii, et est Tubingae mandatum praeposito administrationi illo io oppido Ecclesiae, benignitate Pontificis Romani singulari. In consultationem igi- tu res venire et non respondere idem cunili, pla- egitque tunc sententiam ac consilium Philippi Melamchthonis exquirere. Ad quem literae publicae datae fuerunt. Is cum aliorum quoque iudicia exploraseset, suum plane et perspicue explicuit scripto ad Ac demiam , cum aliorum etiam literis misi ius seripti summam si demonstrassem, neque ab imstituta hq narratione abhorrens visum iri, neque cognitionem infructuosam habiturum esse duxi. Absmatur autem illo tanquam minime dubium: i cloam Dei habentem Icholas et conuenitus seu collegia docentium et discentium, posse et debere testimonis dare auditoribus. Testari id consuetudinem siter
rum paruarum, quas Formatas vocarent, et albquas SModo dureuisse, ne In his reciperentur vili Iacerdotes Deum autem ipsum velle 'equentior,bus Ecelestis adrunctas esse scholas literarum et dodir, mre, quae Ecclesiae necessaria est, cur fuerint olim scholae Alexandriae, Antiochiae, Caesareae, unde 'mitterentur hue et illuc doctores se testimon M.
ti axta hoe iudicium et in consit lati P. II pr6ς sub inscriptione An liceat dare gradus in scholis non eonfirmatis a Pontifice