장음표시 사용
221쪽
MELANCHTHON TR syia , me quasi praesudium magna sollicitudineas afferit Philippum neque passum est bene sperare l
de is talibus congressibus. Neque ille aduersariorum doctrinam, non potentuna vim metuebat, muricieque omnium causae diffidebat sed astutiae Dau. des et laqueos in concinnandis et colorandis diser piatibus sententiis, et salsitate quasi illuminandari sistandaque veritate pertimescebat. In istis autem ictionibus quantumuis paruae et leues offensionesiuirisee exerueiare animum ipsus solebant. Neque praesagia ista fuerunt inania. Nam proximia a alla mi modo lacata et tenebricosa illa negotia reis
tulit, sed eorundem priores dissicultates auxit, n his inuolueris et integumentis additis. De quibus aliquid suo a nobis loco dicetur. Atque Granuel nas tum ita discessit, ut et bona existi uiatio eius de Philippo Melanchtune videretur esse, et ipse praest erret voluntatem atque studium , quibuscunque modis posset perficiendi, ut Germania pacem haberet, pollicens se ad mansuetudinem nectere Imper torem velle, et hortari ad conseruandam tranquiblitatem, et iudicii publici nimiam seueritatem c hercendam, denique pia et salutaria sua consilia, mala futura esse professus est.
miri Ratiis ad quae Melanchthon proficiscens lectus manum grauiter assisit. Liber ibi prolatus, ex quo ii Uraim rus uir, qui bueris dictus Mors Gonaei, Hessi mapionis ex Bedero In Galliam irarum
Melanchthon iniuratus. In Britannia eru-
222쪽
ciis 4rum ), quae Regenoburga a fluuio vlaino appeIIatue, atque Ptolemaeo esse existimatur Artobriga, colonia Tiberii. Ad quem eum aestiones de doctrina Eeelesium casu perioris temporis essent prorogatae, ita eo etiam
iussus est proficisci Philippus Melanchthon Qui
illo itinere in finibus territorii Palatinorum, cum vectoris culpa esJedum, quo ipse et alii vehebantur, euersum fuisset, manum dextram ita amixitG, vi anquam integer usus illius restitutus sit. Vel I xata, vel certe quassatis Osticulis detorta fuerat commissura cum cubito. Itaque et curationis tum et postea debilitatis ea parte incommoda molestiasque perferre est coactus. Protulerunt ibi librum , nescio quorum opera constatum, de quo persuasum Impe
o Qui pleniorem eonventus Ratisponensis notitiam desiderant, adeant Melanchthonis Acta in conuentu Batisb. Viteb. Is r. . Eiusdem Alle Hansilungen die Religion elangend, o sic Eu Worm undimen hur aurgehallenem Reiclista descis i. ars Eugetragen , Witt. rso. 4. Bucerimandiungen und Sehri fitena Vergleichun de Religion Regenspurgverhandet und inbrachi A. σε I. Strasburg a 341. . Varia quoque documenta huc pertinentia continentur in elanchthonis cons lat. P. I. p. 44s o et R. cons germ P. I 4o- 63. Operum et Tom. IV.
Q Duo tunc amelanchthone composita scripta de coena Domini extant inter Documentam. XIII. o De hoe eas infelici quaedam annotaui in Mesan. chthonianis p. 4 sqq. Gerhardi a Feldwitet, Flandri, et coloniensis Grepperi, ut tunc plerique sumirabantur. Μει lanehthon autorem huius libri Gropperum habuit, quod patet ex Tom. Lugd. Epp. p. misit in senatum Principum paruam syngrapham, in qua testatur nec probast se unquam nec proh rerum hunc librum, et haec verba adiecit, quia
223쪽
MALA NcHTHONrs I9s Inperatori uerat, eo ipso utriusque partis errores, Is4r quos dissidentibus altercationes attulissent, posse eo riti. Postulabatur igitur, ut ille probatus recipe
retur. Id quod neutra pars facere voluit, cum S mesei illum quidem non penitus reiicerent, sed ce serent emendari oportere, inque eo operam suam pollieerentur Aduersarii autem horum . totum Ibbrum repudiarent et damnarent. Ut inlatice admodum sidere altim hune librum existimari debeat: qui recens veluti in pueritia si omnibus inuisus et elanculum educatus, postea adultior causia maximarum calamitatum fuerit, quando Interim dum synodus cogeretur, eodem serme, sed accuratius vestito, viserebatur, prolato, quid fieri seruarique placeret, definitum fuit. Atque erat Rati nensis expositio talis, quae, nisi disceptando et oncertando dissidentiae alienationesque animorum corroboratae essent, ferri admittique recte posse plurimis videbatur. Sed acutiores multa notabant, partim occubia salsitate inserta, partim callide et insidiose perseripta. De quibus pacis et tranquillitatis amantissimum Philippum curae angebant die noctuque, ut somnia etiam quaedam, quorum visis per quietem territus
esset, diuulgaret Sed tune quidem magis a
Melanchthonietat, qua in re prosecto Groperum magna iniuria adficit., Alii hunc foetum Bucem, alii elanchthoni, alii denique moelio vindicare
I id. Epp. Philippi ad camer. p. mo.
9 Vt somnium de Hyaena Ratisbonensi, quod ver sibus descripsit, quorum initium: Μe iusseremuees fallacem pingere Hyaenam,
Et monstri speciem proposuere mihi. Extat in consit lat. P. I. - 433. in Mel. Epigram mat plag. edit. Viteb. - .
224쪽
I96 ITA PHILIPAEI 3 4r uersi iis quam Saxonieis reclamantibus de libro mulistiplicibus et variis notis interpolato nihil conm Hi tum fuit, et dimissus conuentus sat bonis ditionibus, Imperatore Carolo ad calamitosi exitus
bellum Λtricanum estinante. Multorum etiam mmmorum viroruni nunciata, interque eos praecipum rum amisorum, funera maximum luctum et grauisesmos dolores attulerunt Philippo Melanchthoni , in primis Simonis Grynaei et obani Heli, quorum
ille Basileae, ut supra dictum est, hic, de quom stra extat peculiaris narratio, Marpurgi mortem obiit f), saeuitia pestilentiae continua annis paene tribus vastante regiones ad Rhenum et Harciniam. Quibus et Argentina cum alios praestante ii te et doctrina viros in Bolangum Capstonem et ac bum Bederotum amisit. Fuisse eo tempore cognoui. mus Philippi Melanchthomis animum iterum inuitamone Gallica tentatum, cumque eo actum, ut inredimissam aliquando prosectionem tunc susciperet atque perficeret, sed negotium istud neque tractando accurate gestum est, et inter initia statim euanuit. In Britannia autem Rex diuortiis coniugiisque lud re, et pro arbitrio suo edere decreta, et quoscumque ea improbantes crudeliter tollere e medio sue Pontificis Romani, seu Saxonicae Ecclesiae doctri.
nam ampleuerentur. Id enim modo obtineri omnium assensione studebat, quod ipse in animum induxisset, et sibi passus fuisset arridere. suae et ipsa
cum eorum respectu, qui atrocibus suppliciis int rimebantur, tum priorum actionum memoria, an, mum Philippi vehementer, et dolore et interdum indignatione commouentia affigebant. Iuni autem deinceps ea negotia secuta, quae perpaucis animad uertentibus, cum a plerisque parua et sutilia ducerentur,
D Io camerarii narratio de Eo nometa cumere eiusdem orth. Issa. a. quae saepius recusa est.
225쪽
M ELANcΗ THONIS. I97 a multis nihil prorius urarentur, mussas Is 42 vel dederunt vel cumularunt atrocium turbarum et ealimitosorum eventuum. De quibus si Philippi in chthonis sermones perieulum praeuidentis, et taeonsilia , quae capiebantur, quorsum euasura Dseat, metuentis, iam reeenserem, Vereor , ne non
deessent, qui fingi ista suspicarentiar, id quod imp ne licere Iieeret, et esset in proeliu rebus gestis eteonse mes. Ne igitur in his moram faciamus, perstringentur ea et breuiter indicabuntur, quibus ipso partim non repugnans implicatus est, partim volens interfuit, partim etiam eum magna utilitate et fruώει praefuit. Hoc autem vere commemorare ponsum, nihil postea accidisse, quod ille non timuerit et praedixerit, cum quaedam suscipi et tali ratione administrari minime probaret.
M. fluxius. Ascopus Naumburgensi designarus en tem Hectore Sax et in eius Deum Nic. Amsissum sus- suu eis qui mstea tamen irerum decedere iussus fum surruar P gis. Confli moderata praestans violentis.
Fuerat rei Naumburgensis in Duringi et eu-Is vra Eeelesiastieae eo loci gubernationis commissa Iulustriss familiae Palatinorum Principi Ernesto Phili s F. Is mortuus est hoe anno, in quem narratio nostra iam excurrit, Iesu Christi mi Lii. Et sus-
fragiis collegii illius surrogatus ipsi, Iulius gente Uusin D, quae est Mimicae nobillitatis primaria Us vio
H De hoe viro literato eonsuli possunt c. H. Bra nil oratio de Iulio Pnusio scientissimo litterarum Mitrono, len. 764. 4. l. L. Schuberti dissi de rationibus quibus electio Iul. flugii impugnata et propugnata est melmst arso. 4. I. H. Acheri narratio breuis de uulnugis, Episcopo umburgensi, Altenb. 17aq. .
226쪽
v ITA PHILI PIIa me esse factum non consulto neque assentientem
Iohannes Friderichus Princeps Elector grauissim qumri neque actionem eam ratani esse pati. Causas et iam exponere quasdam, cur antistitem Naumburgi praesidere Iiarum,ssibi tolerabile non videretur. Α que mirabantur nonnulli, Iulium ingenio excellente doctrinaque literarum instructum et pereultum optis disciplinarum artiumque studiis iis etiam ab ad Iescentia rebus gerendis exercitatum, ut non vulgarem prudentiam adeptus esse crederetur Hune igitur talem virum et tam dubiis rebus diisellibusque et turbulentis negotiis cupiisse implicari, ne temporibus quidem conlideratis, quibus parendum esse sapientes praecipere et necessitatis vim tribuere non ignoraret, erant quibus mirum videbatur, quique non possent, quid rei esset, decernere. Sed ipse et seripto quodam edito consilii sui rationes reddi st duit, et alii, ut fit, tunc alia cum suspicari, tum amrmare, pro eo atque lactum istud probabant aut Improbabant, et de Iulio bene aut male existima-hant. Atque tune Iulius solii Naumburgensis possessionem adipisci non potuit, eum ius suum nihil
nilnus proprietatemque esse docere conaretur et Lgnitatem nominis retineret. Postea tamen et illo,
rerum statu in his regionibus alio, post infelicis bes-Ii exitum est potitus. Postquam autem Princeps Elector decreuit se non esse passurum illo loco praesidere Iulium, et rei Naumburgensi iussit alterum praefici voluit Philippum Melanchthonem adesse eo tempore, quo in sedem Naumburgensem ab Elm store Principe desgnatus solenni collocatione imp neretur. Intercedebat Philippo cum Iulio singularis usus, et literae utriusque scriptaque edita Philippi,
quanti terque alterum faceret, testabantur, et co
stabat summa benignitate a Iulio Philippum comprehendi. meque eontra dignitatem et amplitudinem Iulii
227쪽
lati quisquam a Philippo est semim. Qui ideo se a 4 aae recusatione suscepit iter illud , ut Ecclesiasticaeae stholasticae administrationis diligentius constitu .eadae vel autor vel adiutor esset Neque enim de taeteris, quae gubernationem terrarum aut belli rllae motus, aut ordinandi statum Reipublieae e starent, ad hunc magnopere iam solebat referri: Itaque eo erat non quidem sollicitudo de euentis ibilius leuior, sed dolor, si quid sorte aecidisset graridius, minus acerbus, quod se culpa omni carere, et istiusmodi neque consiliorum neque actionum sotium esse sciret. Et interdum mandabantur ei operae quaedam scriptionum, ut eo bello, quod hoc
anno inter apparatus armorum, quae contra Turci- eam in Pannonia vim expedirentur, aduersus Hemrichum Brunctuleensem Ducem susceptum gestumque est. suam se dedit, ut et vera inprimis et ad spem tranquillitatis ae quietis aeconi inodata person-berentur. Sed horum narr*tio a proposito nostro aliena est Ut autem explorata turpitudo et mansifestum dedecus neque adiumentis vllis quasi fulciendum, neque ope consilioque tuendum est, se quae prudentes esse interdum eiusmodi, ut omnium re prehensonem non possint effugere et aliqua cx Ea te labascere vident, ea non dubitant studio industriaque sua sustentare, ne grauiores ruinae atque labes sant. Non illi quidem committuntes, quod malum sit et inhonestum spe euentus laudabilis a boni, sed hae ipsa moderatione et effugientes vitium et in praesentia rebus amictis consulentes. Nam qui rebus dubiis et perturbatis nimis fortes Rhi, ii laterdum laborantibus ea remedia adhibent, in quihus medicina plus nocet, quam protest, curantes,e0ntra prouerbium , malum malo. Haec negotiat seperunt alia, quibus Philippus Melanchthon et
228쪽
v ITA PHILIPPI 1542 exercitus et delatigatus fuit ) Nam quae sollietitudo et anxietas de Republiea animum ipsus tune excruciari imperatore Carolo ad bellum in Gemmaniae regione liuens excitatum aduentante, da eo nunc nihil dicam, et . ad communes eum ita talibus propter amorem erga patriam sane mollis et teneri, et in consideratione diligente futurorumque prouidentia fluctuantis animi ipsius referendo apponam. Proprie autem oblata ei et ab ipso suscepta ut antea, deinceps Persequar.
Hermam Archiep. et Elect COAnterjis studium et upido reformaruonis ecci Melanistianis ad ipsum profectio.
Gubernabat ea tempestate rem Coloniensemet eommissam habebat Ecclesiae illius custodiam Amehiepiscopus Hermannus ' Septemvir creandis Imperatoribus Romanis, annis grauis , amans verit
iis, et eupidus rem Ecclesiasticam in meliorem sommam redigendi, quam non modo ipso intelligeret
imagnam quoque tristitiam Melanchthon pere sit ex erudeli facinore in Metenses quosdam Eua gelim perpetraro, de quo in pist ad Camerip. M. ita Lotharingicus quidam seu Burgum duceum equitatu oppressit multos Metenses, vis. ros et mulieres egressis ad audiendum euanget eum concionatorea multi interfecti multi suspensi de arboribus,multi in flumen mersi sunt. Videas quoque inter Docum. N.xlv.Melanchthonis epistolam nomine Protestantium scriptum pro ciuibus Meten
Q cons Io Hendi a Seelen stromata Lutherana, quihus a p. 39-ss . insertus est sermo de Hermanno Wida, Lutheranismi
229쪽
MELANCHTHONI I Isti esse deprauatam atque eorruptam, ut sine emem Is 4 alitione diutius stare non posset, sed ut videret eosqddque, qui neque Dei metu neque hominum respe-di magnopere tangerentur, non audere tamenis ore, plumus et maximis vitiis laborare eum deis krmitate foeda et minime oeculta. Atque erat ille hae iampridem faeere eonatus, et aliquid in eo g rere inchoarat, sed praeclarum et salutare opus a solatum non suit. Habebat initio et suasorem et adiutorem praecipunm ex collegio sacerdotum unum oronerum nomine, a quo postea non modo perfide desertus, sed hostiliter etiam oppugnatus est. Hientiaeus et Religiosissimus Princeps a Blustrissimo
prineipe Iohanne Hidericho Saxonum Duce imp trauerat, ut Philippum elochthonem ad se prosi .esse pateretur Nam praeclariss et maxime utili illisis opera se usurum in iis, quae parabat, arbitrabatur. Quae eum opipio ut non sesellit, se eo
repta spes aliquantulum frustrata est Quod nonaeeidit vel negligentia ipsius vel Philippi Melanchtho.
Hi eulpa, sed importunitate et odio quorundam odipngnantum noui operis veluti structuram. quibus diuina et humana ommota fuerunt , et effe4stum, ut non modo Pontifex Romanus sua sponto proeliuli ad irruendum in Coloniensem sanctissimum Episcopum, Incitatus Vibraret quasi ulmen execrationis usitatae, sed Imperator quoque Carolus, diu multumque urgendo impulsus, contra Principem, in quem more maiorum et Iure publie , sine solennis
iudieii legitima cognitione vindieari nullo pacto liseeret, iracundiae et saeuitiae sententiam tandem πω
nunciaret Verum haec aliquanto post acta, nequo mea narratione exponenda sunt Sed Philippus unchthon anno Christi, DXLIir deducente pietat 1s 1 et virtute atque eruditione doctrinae praestante viro
230쪽
Petro Medmanno mandato Archiepiscopi mense Aprili iter ingressiis, ad Principem venit Bonnazv, ubi ille tum commorans istam rem agebat, et rediit ad suos mense Augusto, maximaeque laetitiae aduentus ipse fuit uniuersis, sed scholasticis potissimium qui obuiam illi processere secuti praeceptores plarosque et agistros suos. Quid autem et consuluerit et egerit Dapud Principem Philippus Melamehthon, de eo et ipsius De aliorum scripta extant, quae eius testantur diligentiam et solertiam et fidem, in cunctis, quibus traflandis adhibitus fuit. Ut minus clementiusque tune repugnatum fuisse, iam ponnullos optare, existimari posse videatur. bArchiepiscopo accersitus fuerat Argentorato Buc rus', cuius nomen erat inuisum inprimis, cum nequei De hoe viro Melanehthoni propter eruditionem, pietatem, facundiam et optimos mores percaro qui primum Archiepiscopo coloniensi, postea comiti t. deliburgie a consiliis fuit et Consulamhdensis deni. que obiit, varia annotaui in Melanehthonianis p. 34 eton a quae Philippus Bonnae egerat breuiter e tant in epistola quadam ad Lutherum . To Selecti aliquo Epp. cons. quoque Historica de initiis relarma. rionis coloniensis in consit lat. P. I. p. xx et ἰ Seripsit tune Responsionem ad seriptum quorumdam deleetorum a clero secundario coloniensi quae saepius prodiit lati et germ extat quoque Tom. I. Declamati p. 33 etc. Hoc scriptum est unum ex optumis Philippi seriptis, quodque ipsi autori valde Faemisse, ex multis locis intelligitur. m cuius opera potissimum eonfecta est Refismatio coloniensis Ad cuius libri exemplum facta hi, et sui quisque in ea composuerit, Melanchthon in epistola quadam ad Casp. crucigerum ita recitat: Scripsi vobis antea, piscopum secutum esse formam Nomhergensem, eratque ante meum aduentum institutus Iiber ad exemplum Noribergens seribendus. Retinuit