장음표시 사용
241쪽
quondam territorio tune victus captusque titit, ductante copias foederis aduersarii Philippo Landgrafio Hessiorum. mo anno mortuus est optimus et in tegerrimus sapientiaque et virtute inprimis pietate eximia praeditus Georgius Hetrus patria Vorhemem is quod est oppidum ditionis Pabepergicae, meus praeceptor se de me meritus, ut non minus grati ei quam parentibus debeatur. sui neque me albae quam filii loco toto quinquennio, quo discipulus ipsius sui, habuit, et retinens illam caritati aD sectionem dilexit omni tempore vitae suae . Ut batur hoc Reuerendissimus et genere , sanctitate omnique ad Deum et homines laude Illustrissimus Princeps Georgiu Anhaidinus quae antiquissima et praeclarissima Germanteae nobilitatis familia Ascanis est: eiusque autoritate atque fide non facile qui quam aut prius aut potius ducebat Fuerat autem eum Fratre illustrissimo Principe Ioachim in discis plinam ei adolescens traditus. Quo nomine et erga me illorum Principum elementissimum fauorem expertus sum, qui me etiam condiscipuli appellatione dignarent. Sed tantum tribuebat Helius Philippo Melanchthoni a quo et ipse singularem in modum diligebatur et magnifiebat, ut saepe impetraretis piam aliquantisper uittenbergae degendi. Ubi ibium cerneres eum aibellis et chartis ad loea doctr, me publicae itares, non minus assidue et relictis omnibus quam insimae sortis alterum quenquam Tantus durabat in sene etiam ardor discendi. Nonnunquam de grauibus et dissiellibus rebus quaerendi consiliique petendi ille causa a Principe eo mittebatur, in quo valde liberaliter potestate facta uti solebat Atque is tum Dessauiae mortuus et Illustrissimneipibus et Philippo Melamchthoni ingens desiderbum sui reliquit iuveruntque eum illi ut paren' a tem,
242쪽
as stem, o non steus atque ratrem, et monuinent a rum operibus ac scriptis studuerunt celebrari IrCunctas ille facultates suas libris eoemendis impe derat, habuitque Bibliothecam omnis generis Ithr rum resertam. Cuius aestimatae preesum munifiee Principes persoluerunt secundum voluntatem et st etentiam testamenti ipsius. Non possunt silentici hoc Ioco praeterire quod memorabile videtur. Cum Itistus a primae pueritiae annis eastissime celebs viaxisset, considerans tamen, inquam aetatem incidinset, et cuiusmodi vita moresque erint secuIi huius, eertae pecuniae summae fructum annmmi hon stae et pauperi alicui virgini dotis nomine, quo faci- Iius in matrimonium collocari posset de suis bonis destinauit. . Quod matrimonia eonciliari ad constientiae purae conseruationem, et turpitudinis muli rumque maloriam fugam plurimum prodesse uidie Tet Mei quoque ego moeroris et luctus domesticii socium eo anno Phil pum Melane α habui, eum in patria amisissem earis . fratrem de tribus unam
Litterae consolationis ob mortem Heli ad Geommum Anhaltinum exaratae leguntur in sep ad Camerip. pio dici et Libro III sep Mel. p. a Se Came. varius quoque Heli mentionem/facit in Narratione de
x Antiqua manus meo exemplari adscripsit Prin-eeps An Itinus exeeutor testamenti persoluit Senatui Vorchemensi oo aureos, ut ibidem ex annuis fructi-hus honesta filia elocaretur. Sed hane pecuniam aiunt Senatui ereptam in illo tumultu bellieo, quo archio Albertus praeter incendia plurima et vastationes miserrimas eluitatem etiam Vorehemensem militibus dedit diripiendam isset. Aliqui tamen, quibus haec res nota fuit, dixerunt, ex ea pecunia Senatum aes quoddam alienum soluisse Elpinanensibus ad Moenum, et haec antea prius facta quam Marchio ciuitatem diripuisset.
243쪽
MELA Ne HTHONIS. Is enm adhue reliquum Ueroomum P. Quem Paseis uli pus quod cognouisset es ingenio bono et acri,
et morum grauitate , et probitate vitae, multisque praecipuis Iaudibus eminere, non mea tantum causis, se ipsius etiam admiratione adductus, earum habuerat, et mortuum verae beneuolentiae lacrismis de Plorabat, eum meos quidem gemitus cons, Iatione amantissima literarum sitarum sedare conar tur. Id quod et ante asperis temporibus nostris ille studiosissi fecerat, quae curae ei suere maiori, quam si propria essent atque sua. Miserat ad eum non diu ante quam moreretur epistolam aceurate scriptam, de filia, cui ille, quod minus considerate et ignorante se consilium de coniugio cepisses, valde irascebatur. Quae leuitas quantopere parentes' nestos et sequefites laudem integritatis offendere solaret, intelligebat quidem Philippus, sed malum istud sanari ignostendo ducebat esse melius. Quae et ipsa epistola, ut eum aliis ipsius, si videbitur et
res tempusque seret, aliquando edetur , Et ista, nostrarum enim rerum esset expositio, inculcanda non sunt, eum quidem varietatem habuerit tantam vita se tris mei, et ea in utramque partem illi usu venerint, ut narrare indignum non esse videatur. Qui et diuunitus ex periculis maximis ereptus , neque secundis rebus insolens, neque aduersis mollis fuit. erit
tis amans, integritatis et fidei spectatae. Me quo 4 prostra.
De eo in h. Sehelhornit eommentario de vita Philippi camerarii ex stemmate camerariorum ad p. 9.sequentia leguntur Hieronymus cammermeister natus14 o Episcoporum Bamberg. Georgii et Nigandi primum, deinde Philippi comitis Palatini consiliis et Caneeli obiit is s. reliquit duos filios, qui improles
Q Fecit utrumque Epistola, cuius hie mentio fit. eo potest in Epp. Meti ad camer. p. sis.
244쪽
v ITA PHILIPPI prostrato etiam melior existimatio bonorum fuit, quam de iis, quorum odio et inuidia conciderat. Verum de his satis. Rediens igitur ad propositum oratio ea, quae restant, persequatur. Et isti quasi Emblemati ignoscatur a legentibus , mentioniquditati impetret veniam fraterni amoris affectio, et deosderium amissi huius, et consanguineae necessitudi- his recordatio.
Episcoparus Merseburgensi administrario Augusto mei Samcommissa , adiutore dato Georgio Principe Anbacti . M Maelmeldivus Uectus et ad Episcopatum ciendum po- sularu imonium ordinarionis Principis Georgii a Mo
nomine omnium in vicinis Ecclesias
praesidentium scriptum. Hoe anno eommissa administratione rei m
sepurgensis illustrissimo Principi Augusto Henrichi F.
Duci Saxonum, adiungi ad gubernationem ipsius placuit illustrissimum Principem Georgium Anhald num, cui rei petius et eura Ecclesiae regendae im- Poneretur. Eoque ille munere est lanctus diligentia et fide maxima, ad id usque tempus, quo adminia strationis istius onus Princeps Augustus deposuit. Cum enim inde functionem muneris sui pendere niuersam non ignoraret, hanc prouinciam non magis habente Principe Augusto, suam quoque curationemsbi adimi et simul extingui intelligebat Paulo post, quorumcunque sane opera atque studio, nam mihi ista scrutari non est visum, effectum fuit, ut coli gium Mersepurgens omissa antistitis more maiorum ex suo corpore electione, postulandum ab externo statuerent, ut antistes Ecclesiae illius esse vellet, cum qua iam gubernandi regionem illam principatus rursum cohaerebat. Is fuit ex eorum genere, qui an tistitum aliorum nigraganei vocantur, vicarii qui
245쪽
NELANcRTHONIS. IIIdam ertis operationibus saerorum exequendis. IIvis Quos et ipsos, quod antistitum nomine censeri in portere existimaretur, certarum urbium titulis senari, earumque ritu solenni antistites renunciari, tum est coeptum, eum Christianae religionis veritas superstitionum, ria specie commutata suit, siue errore seu dolo. Atque ille, qui tum Merspurgum Mettus ad hoc fastigium dignitatis et opum perueni Sidonius appellabatur, natus in terra eringensi humili Ioeo , et educatus in studiis Tubingae, beque et Magistri liberalium artium honorem cons cutus, eum vixisset aliquantisper in contubernio su dato ad alendos pauperes scholasticos, quibus certo numero et de domicilio et victa et doctrina prospectum est. Inde ad ludos literarum aperiendos disces.sit venitque oguntiacum ad Rhenum. Ex magistro ludi deinde, quod doctior quam alii et lacundus esset inprimis, factus sacerdos est conciomamque in remplis habendarum munus ei datum. Et his gradibus astendens ex illo, quo diximus, Uic riorum genero , ad Principatum Merspurgensem proeessit. Postulationi isti Illustrissimus PriAeeps Georgius , cuius in eo collegio spaci temporis longa praerogatiua esset, in quod ipse ante veteros omnes eooptatus fuerat, assentiri Ragnis et grauibus de causis noluit. Non quod ipse sibi aliquid ommodi
quaereret, sed ne temere committeretur summa rerum ignoto, ei de cuius actionibus atque scriptis editis suspicio esset, doctrinam Ecclesiasticam perpurgatam et probatam sibi, illum non amplecti. Nam quod ad terrae illius dominatum attineret, testabatur Imperat Maiestati se subiectissima voluntate , Tere, neque recusar', ne, quem huic praeesse Im- s Perv
a De cuius vita peculiaris extat commentatio in Obseruare Isalens v I p. 6o.
246쪽
ais v ITA PIlILIPPIas sperator voluis et , potestas ista eontingeret. In qua
Tententia optimus Princeps constaritissime persevera.
ait. Sed neque de his rebus quae opinio quique
sermones hominum fuerint, neque omnino temp rem illorum quasi curium enarrare, et eo, unde
digressa est expositio, reuocare illam, libet. Prin- ceps Georgius et sapientia et animi magnitudine e cellebat, sed religiosae pietatis et veritatis oelestis amor atque studium erat in eo eximium et admir Ule. Cum igitur ab ipso peteretur hoc adiumentum, es ut in Eeesesia Merspurgensi antistitis Ioco praesi deret, non prim potuit obtineri assensio, quam eo sultis iis, qui in Saxonicia regionibus praestare emgnitione et scientia veritatis eoelestis, et viri optimi integerrimique videbantur. In quibus primas facile tenebant Martinus Luitherus et Philippus Melamchthon. suorum non modo cohortatione motus, sed sententia atque iudicio impulsus, serri sibi illam curationem et honorem mandari passus est, ut rem Ecclesiasticam Merspurgi gerendam sustiperet, min,
' me tunc quidem constitutam atque ordinatam, ac
potius admodum consulam et distortam. Quam ibatus vigilans pietas et religiosa industria in eam formam redegit et tali ratione compostit, quae firmisesimo fundamento nitens, non mod', dum ipse pra fuit, stetit, sed neque postea labefactata est, vesnon audentibus vllis conuellere pulcerrimi quasi asdifiei structuram , vel non reperientibus quid mel,
us rectiusve elaboraretur Norat Princeps Georgius non solum sacrarum literarum exquisitam doctrinam, sed consuetudinem etiam et ritus Ecclesiae, tam d finitos et exprens in illis, quam secnndum has eo sensione fideli introductos. Nam a prima adolesce tia inan studiis versatus fuerat. Eratque ei explo
ratum, quatenus a sncera et pura saerarum literarum intelligentia, doctrina Ecclesiastica alicubiis
247쪽
eessset et quibus j partibus a
Ege At ille in omnibus bonam esse conscientiam et seri ulpa vacare cupiebat, inque eo maxime solli cita erat elaeumspectio ipsius et diligens considera' tio. aque non nisi suffragiis in vieini Ecelesiis praepositorum designatio illa approbaretur, ut sole ni eonnent iudicium hoe fieret, et sententia i eum religiosis ad aeternum Detu precibus p tae cognosceretur , vel nominis honorem ad miti re vel usurpare dignitatem, vel omnino quicquam rei gerendae capessere voluit i Fuerunt ea tum acta, quae illa quidem, tune ab iis, qui Romanae horum temporum Ecclesiae praescriptionem ut mendosam neque amplius ad veritatis normam quadrantem .s qui se . scientes et intestigentes vitia sine impiet tis scelere posse non arbitrantur, mutata in vera et recta ut ipsi assirmant atque demonstranthnon esse legium perhibentur ab omnia mordaeus tenentibus, quibus Romani Pontificis nomen et autoritas praetenditur. Sed omnes profecto, qui adessent aut spectarent non aut profani aut dementes, cum reipsa
rissimas, si quod sentirent, vellent dicere, fateri cogerentur. Atque putaui inserendum hoc loe scriptum ' a Philippo Melanchthon de his ompositis omnium in Eeclesiis vicinis praesidentium, qui Meetati fuerant, nomine, eui et illi, ut fieri solet atque debet, subscripsere. Gratias agrimus Deo aurem patri Domisi nostri Iesu Christi, quod immemusque a conditione et reis iturione generis humani, et seruar omnibus sectius τι in ad inurrectionem mortuorum ministerium Euangeia, et excita subinde idoneos Doctores, ae
248쪽
allo VITA 'HILT PT illsos mandata dedit Melestae siuae, vi vocet id ueo metri stros, et promittit se per eorum vocem daturum M. missionem peccatorum , Spisseum rictum ι iram et
iustitiam aeternam, et oramus erιm, Dedecem Euan.
gelusui non 'at extingui, sed nime quoque ματα purae et salutaris doctrinae Euangelii propugnatores et fideles custodes, et colligat Abi etiam nime in his regionibus cessam, a qua seconis aeternitate ego Iebretur Cum auten ad hoc misterium uario sit Reuerendiis et Illustris Princeps Dominurrum gius Princeps in Anhali, ConMs sicaniae et Domisturin Bemburg Praepostus Ecclesii Magdeburgensis, rite et pie vocatus fuisset adsimctionem muneris E et astici adiuuandam in Episcvam Merssurgensi ac eerfiti sunt vetere primarum Ecelsarum more, viri docti et graues, qui vicinas Ecelestas gubernant, quo rum nomina hista ascripta sunt, ut in ipsa Ecclesia Merssurgensi ad hane vocasionem adderetur pullia cum testimonium ordisrationis. mor igitur eo avocati, quia certo sciebam hinc Austrismum Principem Georgium recte intelligere et constanter amplecti mram Euangelii doctrinam, quam Ecclesiae harum, gionum in voce et uno spiritu cum catholica reis,m Dei profitentur, et eximiam eiis esse virtutem et sanctitatem, testimonium nostrum de eo, ritu apostolico, uestione manuum declarauimus, et ei misi, sterium docendi Euangelii et admisistrandi sacramen. ta commendauimus Cumque Paulus Tito praeceps rit, ut Presbyteros ad docendas et gubernandas Ee. et a passim constitueret, sciat hi ordinatus voca Apostolica bi praecipi in hae functione, ut sacerdo. res ad docendas et regendas Ecelestas ordinet, et e rum doctrinam et morer inspiciat, et memiserit Miquoque praecipi a Filio Dei: Et tu conuersus confimma fratres tuos. Et cum filius Dei sedeat ad demeram aeterni Patris, ut fit sicax per hoc minist
249쪽
MELANcHTHONIS. atrium, preeamur ut in tota gubematione regat et Is 4s adiuuet hunc ordinatum, ficu promisit, inquiensis si iis diligit me, sermonι meos seruabst, et pater meus diliget eum, et veniemus ad eum et man nemapita eum faciemus. Et ut hac se consolatione sustentet ordinatur ipse, hortamur. Es enim multa et magna sunt in gubernatione pericula, ne ulla est smpientia hinnana par tanto oneri, tamen sciat Deum
per adesse, et in Eccles habitare, ubi vox Euam gelii sonat eamque defendi et seruari a Deo. Hae fiducia fuseipiendi et perferendi sunt tinti ministeria labores. Datae die tertia Augusti anno DXLV in Oppido er purio is sua quique nomina, quitum aeeiti praesentes erant, subseripsere, et est res peratis religiosa cum pietate et specie praeclara. Qua indieata, ea pergamus nahrando persequi, quubus postea quoque Philippi elanchthonis implie tu eonsiderationes, curas, operas, studium, industriam fuisse comperimus.
Miloutianis iser arisbonense inremiss- Deu nodo Tridenti congreganda rumores Reginaldi Poli de euendaeaeonystium Freseriei Hest Paulini de vera retiagione construenda sollisitudo.
Conuenerat, ut Ratibonae aliqui de iis negotiis atque rebus colloquerentur, quae ad religionis sanctitatem instaurandam pertinerent. Huic acti ni interesse, qui huiusmodi alias prius moderatus suisset, Philippi melanchthonem initio placuerat, literaeque ad ipsum ea de re missae, paratum esse instructumque iusserant, ut iter statim , ubi numetum illius aecepisset, ingrederetur scripserant mici quoque Isi aliud admonendo subiicientes in quibus
250쪽
IIa aTA PHILI Its s imbus leuia pleraque erant , de vestibus, de eom. meatu, et similia. Quae cum illi curae cordique non admodum essent, aliquantulum indignabatur, in tanto discrimine, sollieitari animos respectu ad
tam parua, cum praesertim maiora minus attente considerari viverentur. Itaque constat tunc responsiones ipsius ad quosdam fuisse stomaehosiores.
Sed consilium istud D de Philippo Melaneuh-
Iegando praeter opinionem omnium subito muta. tum suit. Ipso quidem haud aegre serente, tim ti tamen neque tune probare , cum maximum periculum impenderet, remoueri Philippum Melam. chthonem, et postea euentu infeliciori aussae ali, quid hoe dedisi arbitrari. Itaque qui delecti sudirant cum Lipsiam transirent, ossicii gratia Philippiamantata eo usque proficiscentes est secutus. Iam de Synodo indicta, cuius locus Tridentum desgnditus Illustrissima aula et Luthero iudicante, parcen dum esse Philippo , et D. Georgium miorem huius loco mittendum, quod quidem non opti me cogitatii pessime ecidit. Hue adiicere placet, quae Peucer in tract de sententia Mel. de S. coena p. 6 asseri Hoc consilium Luthdiri et Amsdorfit suasu mutatum fuisse, rumor erat non obscurus , quod Melanthoni in controue si coenae dominicae dissiderent. Retinebatur igitur praetextu Academiae, quod plus nauare illia prodesse censeretur , quam colloquio. Sed si pientum iudicia diuersa erant, qui helli non minimam causam conserebant in hoc ipsum, eonidicturis non dubiis, quod Melanehthonem Elector Sax non adhibuisset Nam ut in contemtum id sui suorumque et institutae collationis traxit Imperator, et ipsi caussae non parum decessisse ex, simatum est autoritatis et poniter , quod qui