장음표시 사용
251쪽
eonsultabatur. Friderinus etiam Palatinus , qui ossico fratri successerat, quod indies magis inte, ligeret , quo res Ecclesiasticae prolapsi essent, neque post longam expectationem opem tam misere affictis non modo errore sud scelere et improbitate dominationis iniustae , ferri cerneret, cessantibus iis, quorum ossicium erat morbis illis mederi, ipse subuenire rebus laborantibus in suae ditioni subiectis terris statuit. De quo cum ad Philippum Melanchthonem inprimis referretur, cumque non modo absentis eonsilium peteretur, sed literae etiam mittere Iur, quibus ille accersebatur, scriptae clementissima et benignitate et humanitate, fiebat, ut ad cogitationes graues de Synodo, non leues istae acced reat. Atque Synodum illam magis speeie quama uera indietiun et ineeptam, aliudque simulatum albadeo latum fuisse, cum alii . signis deprehensum, tum administratione negotii declaratum est. Regina diu quidem Polus stirpis Regiae Britannicus exul, in eorum numerum relatus, quos Cardinales vocant, magna eura consilioque graui et ex animo, ut vid tur, perscripsit, quid fieri seruarique in talibus coectus oporteret, isque liber nuper adeo est editus ea quae iamdudum non modo nutant, sed plane ruunt, substernent atque statuens perinde ac certa et fr-ma. Consultabatur tamen, ut dixi, ab iis, qui insimulabantur seditionis in Ecclesia tanquam Pontificia Maiestate laesi et turbata Repub quid a se, ut talist Intelligitur sine dubio elus liber de conellio, qui
eum alio de Reformatione Angliae prodiit itingae sor. 8. Qui plura de Polo nosse cupit, adeat B. Schelhornii moenit. Histiseel et liter. Tom. I. qui pag. . usque ad p. 76. varia vitam et scripta huius cardinalis illustrantia summo studio collegit.
252쪽
is itimn e agerent, metum videretur postuIare. φω. rum tune quidem non admodum laboriolae deliborationes istae fuere, et aliis ad Danubium missis Phia lippus Melanchthon in sua quas statione remanere cogebatur, neque eoncedi illi peregrinatio, nedum migratio. Quibuscunque tamen modis potuit, institutum laudatissimum Issustriss Principis patriae suae adiuuit, cum quaedam conscribendo de brma doctrinae, tum mittendo, qui illi exercendo admisnistrandoque consentaneas actiones praeessent.
me Deo interposta de sequentibu praefatione quadam, diuidere et quasi interpolare eon. minatae narrationis seriem visum est. Vt, siquis forte haec cognoscenda rarasset, et attentius legendo eriora se sensisse defatigari, tanquam in longiore itinere sisteret his gradum, et paulisper acquieheret. Cum praesertim ea, quae restarent, magis quam priora , veluti in salebis alicubi haerendi neeessitarem expositioni impositura essent. Vt mihi ipsi qumque occasi quaerenda fuerit, qua, cur omisi sem si qua respirarem et reciperem anhelitum, quo
exveditius reliaua enarrarentur. Peruenit enim iam
xpositionis contextus ad demonstrationem rerum ma gnarum et mirabilium, itemque graium et habent um multiplicem moesticiam quae statim, postquam Martinus Lutherus ex hae vita excest, motae I Uceptaeque et gestae fiunt, turbasque eas dederim et D
d Qui Prineeps Fridericus, Ludovico succedens. Palatinatus Ecclesias doctrina puriore reformauit. Composuit tunc Melanchthon consilium reformandae Melesiae Papisticae pro informatione ad alat Elect Fridericum, quod extat in Mel consit lat. P. I. p. 38 sqq. cons quoque Henr Altingit Hist. eci. Pa. lati in Monumentis pietatis et liter P. I. p. n.
253쪽
MELANcHTHONIS. 22scinora ediderunt, quibus diuina et humano, eum Is 46 pernui maxima labefactata et conquassata esse compar Atque audiui ego ante mortem artini Lust ri annis aliquot, cum sermones haberentur de di diis Ob doctrinam et ritus ecclesiasticos factis, viros prindentes et autoritate 'gulari praeditos e loquenter. ut osteniuerent se, vivente Martino Luthero, nu iam spem consensionis atque pacis concipere posse. Et comperi, nunciata morte ipsus, quendam Britann eae gentis dignitate et honoribus praestantem dixisse: Arbitrariise illo tempore maxime opportuno adreeoncinnavidum diuulsa et dissipata componendum, propitii Dei benignitate, e medio abiisse eum,
impedimento reconciliandae inter alienatos gratiae laturus suisset quanta autemst humanarum mea elum oecitas, cum contemplandi perspiciendisquδpraejentibus, tum impendentibus et futuris praeuiadendis atque consis andis, hoe etiam casu cognitum
fuit quem enim non pauci primam viri obstarerranquillitati a quieti solum opinati fuerant, eo ipse
remoto, maximae demum tempestates , et eluuies
eanquam aggeribus ruptis foedae extiterunt quamquam aurem ista tempesta Germaniae potis ni oblata est, et hane inprimis illa calamitas peruasit, non diu tamen post incitata singentium malorum taislia quoque loca correms fuisse scimus, et an non ad aliquos miseriae etiam detrude maiore perimere pol i, haud scio an exploratum fit nemini me non debeat pro nihilo duri eorum notatio atque --
lectiιra, qui suspicari fuere: suo illo die, quo Martinus Lutherus mortem obiit, in fastis fierib
retur concordiae a nomen eo omen tendere m
Inde ortum est hoe distichon: cum sancto cecidit concordia sancta Luthero. Nunc igitur discors orbe vagator eris.
254쪽
αdis viet A PHILIPPI Is 6 rancordiam interiisse Agnificari videretur. De quo fiam statuat quisque, quod volet suae iridem iis
semporibus,, quae iscidit artini Lutheri ex aevita migratio, tractata et nio delignata ut, qui animo cogitationequae percurret ac comprehendet. Ddeprehendet atque comperiet, maiores difficultates et inhumaniores inimicitias , et iras vehementiore et acerbiora odia deinde cum prodisse, rum pergem do in saeris profanisque rebus strages edidisse erum di, quarum et nunc detrimenta deplorentur, et quas secuturae etiam infelicitate animis pertur, tib is metuaratur. Cum sint autem liberae de dialis existimationes, ut alii aliud arbitrari concessum est,
se liceat, ns fallor, purare quod superstite adhue Martino Luthero neque suscepta fuissent neque gestara, quorum cum sensu doloris nequaquam leuis in minimus, et indicia magis quam enarrationes a rem bis deinreps referentur. Haecque ipsa habeo peris suasium, recordanti, Inclite Princeps Philippe, Daci meae desieriptionissubiectione, vel alia quamnque oecasione, illustri a virtuti sapientiaeque tuae emeitatura esse sensius cogitationesque et animi motus --rios atque diuersos: Cui negotia actionesque onmes notae, et cuius in iisdem opera occupata, et exeriseitatus labor , et pericula versata sunt. Es autem interea et iracundiae indignatio, et doloris quoque morsus, repetendo et veluti refricando nonnulla. Φαι abesse poteris ut tamen praesentibus duris alis quo asperis rebus, secundum Euripidem, Leunda tristium ae malorum obliuio, Si profecto eodem autore,
Suavis est laborum praeteritorum memoria.
atque abiere si pleraque, ut cum magnae qωdem iacturae tum naufragia misera facta, sed recollectae ramen res atque receptae, et rursum Reipubl quasi
255쪽
Muigium instauratum fit. Cum quidem neque u Is46xatio inserim prorsus intermissa cessauerit , neque
procellae ventorum vehementiorum penitus luerint.
Ru vero id scilicet agendo est, et illustrissimaο
tuae excelsitati et caeteris non modo is cause eonium Eli, sed quibus patriae omnino et Reipubi iniuersae salus et incolumisa curae est ut recuperatae tamquam ex desperaro paene morbo sanitati et retentae
vitae tuendae detur opera, et caueatur, ne denuo incidatur in eundem. Sunt autem aegrotationes,
Iis et perieulosae et molestae , is quas leuatus semia lauis iterum delabitur. Me sane de ea rationa disputare, qua qua bona valetudo Reipussicae Imflentetur , non decet. Facere tamen, quin moneam, neoueo, quamuis audacter e temere etiam factum forte videatur Post cultum quidem religiosa piet tis et venerationem Dei aeterei et doctrinae veritaritique oelestis studium, nihil magis neque certius ara solum tentationem prohibiturum, sed merum emoque malorum ademturum esse omnium , quam ωψentientium animorum illustriss ordiris vestris
ceraeaue amicitiae necessitudinem. et mutuae Dolum
ratis seia, in procuranda communi utilitate, et raritate patriae praeponenda coniunctioni, propis sinat societatique humanae uniuersae. Haec assectist istud propositum atque studium non poterit non Dia vera propriaque commoda fingulorum compi S. Me etiam optima spes exestabitur, futurum visceleratae audaciae violentae aggressiones, et dissolutae vitae turpstudo murreatur, et ad grauitarem disiciplinae veteris mores reuocentur. Per quam a ligentiam maenas humanum clemensia, cur per utrariam prauitatem ira Dei aeterni solet proferri Wque inritari. Atque haec iterum quasi prolocuti 4Munus, ita deinceps reliquum is terris curriculum
256쪽
aas VIT PHILIPHYs 6 Philippi Melanchthonis veluti per ista E in spari.
Lartiri beata mors. Eius amoriras quomque trahenda.
His igitur temporibus , us inchoarent amnum Iesu Christi ΜDx i. Philippus Melanchthoneomes ysuit Martini theri in suam patriam ad D minos illius iter faeientis. Unde reuersis ipsis et prospera fortuna sis, cum iterum sine Philippo Mianehthone profectus eodem esset Lutherus, mortem illie xii Cal. Martii obiit ' sibi quidem felicem,pam religiosa eum pietate et animo magno a firmoplaeide decessit, plurimis tamen et potissimum Philippo Melanch honi perquam luituosam D. Non potuit Licet mimis commoda uterem Philippus valetudine. In Epp. ad camer. p. 4 i. ita de hoc itinere loquitur comitatus eram Lutherum subito euntem in, hoc horrido frigore mense Decembri is s. ad ontrouersias non tam dirimendas, quam audiendas rina mi ηδεμεν- ητmur. Est autem eo iter molestius, quia hoc triduo assiduos sensi cruciatus et quidem iisterdum atroces, non a calculo ortos, ut initio existimabam, sed a plene multis veteribus doloribus p
M Quo morbi genere vita defunctus si Lutherus. Μelanchthon docet Append. L. IV. Epp. p. r. sic ad Viti
Theodorum scribens: Non poplexia, non asthmate extinctus est, quae mala saepe ineluimus. Sed hum re in orificio ventriculi versus pectus impulso ante annum, et nuper in hoc itinere sensit initia λειπα -- - - Nunc superata est natura fortassis etiam, quia
pectus alioqui magis repletum fuit lentis humoribus. o Ad alumniam Raαenbergeri dicentis Philippum gauisum esse obitu Lutheri, refellendam lota quaedam ex epistolis Melanchthonis addere iuuat. L. N. Eppa
257쪽
MELANCHTHONis. astuit enim non moerere eo amita, cum quo annis 346 xxvii coniunctissime vixerat et quem ob virtutes eximias colens dilexerat, cuique in perpurganda et illustranda doctrina Ecclesiae fidelis socius et adiutor fuerat. Facta autem est supra mentio singularis Meximiae amicitiae' inter hos duos. In qua terque scilicet vitia alterius cum nosset, ita tolerauit, ut quamuis et tempora ad distractiones procliuia, et hominum leuitas dissidiorum cupida esset, caueretur tamen e cmultas existeret, ex qua alienatio an, morum Iinsceretur, et diuelleretur vlus consuetudi---familiaritatis. Qui autem viros magnos et magna laude praestantes, si quid in eis vitiosum notetur, culpari putat, is nimis splendide de humanaeonditione sentit. Solius enim Dei est proprium,
ut careat culpa, hominum vero natura hoc non fert. Erat artis Lutheri ingenium acre et sagax. Erat animus ingens et excelsus. Nunquam enim in timiditate et socordia, vel etiam fortitudine et solertia inedioeri, ea egit, quae susciperentur. Xcellentes autem homines sicubi incurrunt, non fieri id sne
quasi fragore quodam potest. Iane lubricum sie
Epp. Append. p. . Non dubito multos honestos' mines apud vos quoque Lutheri interitu valde conster . natos esse. Nam cum fuerit ex itatus diuinitus ad instaurationem purae doctrinae, optandum fuit, nondum eum ex hae sua statione et ab hac specula in gubernatione Ecclesiae ahduci. L V. pp. p. 8o. Multae sunt publieae causae, propter quas lugendus est interitus ut heri. Nam cum valeret autoritate, hortator Principibus ad pacem fuit, et multa petulantia ingenia compescuit, ne Ius turbaretur Ecclesia. f. quoque Tom Lugd. p. III, II 8. Lib. IlI. p. 7s.
Q De qua eonferendum quoque o. Ath. Fabricutantisolium Lutheranum, in quo agit cap. is 6 pag. 436 et ara de Lutheri et Melanchthonis constantiami
258쪽
a3 VITA PHILI PIrs 6 hoe Ioeo veluti iter expositionis video. Nam aps
quosdam Martini Lucteri nomen adeo odiosum est. ut auditum execrentur, contra nonnulli in illius dies aut lam aliquid argui omnino pati nequeunt, et si quis o sacere audeat, eum statim impietatis reum declamitando peragunt. Ego , quae eomperiet vera esse scio, ea commemoranda duxi, neque inuidiam veritus, neque gratiam aucupatus. Qui quidem Martini Lurheri autoritatem et nomen ita celebrant, ut supra conditionem et modum generis humani non dubitent extollere, iis videndum, ne praestantissimi atque summi viri bonam existimationem tribuendo nimium diminuere, et hae audaciae ab illa excellentia praesdium quaerere videantur. At isti insectatores, qui non modo omnia seripta illius
damnant, impia et turbulenta, sed nomen etiam auditum tanquam ominis mali detestantur, nune etiam si quid eordis haberent, poterant reministendo Considerare, quid aeerbitate odii et eontumacia perinuicaciaque aduersandi et clamoribus vesanis effetiumst. Quorum enim vulnera sanandi causa attrectantur, eos elamando et obnitendo sibi ipsis noeere
eonstat. Possitque his narrari Aesopica apud Aristo. phanem labula: Aesopus a mena reduat vesperi,
mne allatrabat improba et petulans canis, At He ad hane conuersius, o canis canis,
Hac Arepressa, ait , Engva tua malae,
Panes comeres, eor tibi esse crederem. Et isti, si quanta inopia laborarent eorum, quibus religiosam pietatem abundare necesse est, reuoe rent ad animum suum, que eis eurae esset, ut sibiae aliis ea copia pararetnr, quam requirit vitae s Iutisque conseruatio, saperent profecto et rebus con,
ninnibus ae priuatis consilerent rem Sed imeidit
259쪽
MELANcHTHONI s. 23 IEdit enim aetas nostra in satalis euiusdam eonverso is 6nis quasi arrieulum cum neque admonitiones quicquam proficiant, et querelis inanibus deso tantum augeatur orationem nostram ab instituta narratione recedentem non snemus excurrere longius. Et de his rebus silentes, una cum caeteris euentus et ipsos fatales, ut mulierculae apud Aeschylum se facturas aiunt, perseremus. Martinus Lucterus, quo tempore diximus, mortem obiit, praesente infractoque animo et constante in sanctitate religiosae pietatis, reliqui que et suis et alienis desiderium sui ingeni quamuis aetate graui decessisset nam annum omninomni vivendo eum conlaeisse compertum putatur qui lugentes et ita tunc exequias funeris cohonesta das curauerunt, ut his memoria nominis ipsius quam studiosissime et ostieiosissime celebraretur, et magnitudinem doloris sui gemitibus et lacrimis testati sunti In quibus Philippi Melanchthonis studia atque ossicia eximiae caritatis lacile eminuerunt
Conuemus Ralisb. dissolutus indignante Imperatore. Huius de bello Germaniae inferendo eo da Melaniathonis suis penurbaro rerumflam desor. D. Diatainfamia eaedes Arichio et Electoris Colon excommumcatis. Ducum Sax eoncordis minus firma.
Sunt autem eae res statim consecutae, quibus
aliquid quasi remedii ab illo inueniri potuisse credem. hatur, ut tam dissicili tempore eum decessisse magis 4 depi
e Oratio in funere rem viri D. . Lutheri reeitata a P. ei. Vii. g. saepius repetita aliisque huc pertinentibus rebus aucta. e. g. Historia de vita et actis M. Lutheri bona fide conscripta a P. Mel adiecta est praeterea de obitu eius breuis enarratio cum oratione
D. Io Pomesani in funere habita qua mos ρομμο
260쪽
ava VITA PHILIPPI xs 6 deploramdum es existimaretur Cum enim insenentus Ra*sbonae ad Danubium iam ageretur, ea inchoatae essent displuasiones de controuersiis Ecel
flasticae cictrinae, inter eos, qui de illis sedate et moderate colloqui iussi fuerant , praepositis etiam visis dignitate et sapientia praestantibus- negotio illi,
a quibus omnia audiendo cognoscerentur, et admisnistrando ordinarentur, nescio quibus certaminibus exortis, etiam perculsis vim , t ferebatur, fornibdine quibusdam, eum essent reuocati Saxonici eae tieri quoque his adiuniti discesserunt , et ita collocu tiones illae abruptae sunt , non sine aduersariorum minatione et indignatione praesidiam. Imperaror autem inprimis factum ' hoe erauiti et iniquo animo tulit, cad caetera putatur cogitando retuli D, quae ad contemtum sui et maiestatem Imperat ris minuendam laedendamque pertinere arbitrar
tur , anstabant hule, qui Ducem Brunsviceis
in latinum sermonem conuersa sunt permatthi Ritterum Frane ad M. 8. Nouissime autem prodiit vita Lutheri reuiter exposita ab ipsius collega me-
Dissolutionis colloquii et conuentus Ratishonetis sis, antequam ipse Rarisbonam accederet. D Non plane a veritate abhorrere credo quae narrat calp. Peucerus in tractat historie de Phil. Μωlaiichth sententia de controuersia coenae Dominiis M. Constitutum erat, ut Melanchth mitteretur ad colloqu, um Ratisb. Hoc consilium Lutheri et Ambsdorfi su su mutatum fuisse , rumor orat non obscurus quod Melanehthoni in controuersia coenae dom dissideret.
Relinqbatur igitur praetextu Academiae . quod plus nauare illi a prodesse censeretur, quam colloquio. Sed sapientum iudicia diuersa erant, qui belli non millimam eausam conferebant in hoc ipsum eontemtris non dubiis, quod Μelanchthonem lector Sax non adhubuisset Nam et in contemtum id sui sitorumque et in