장음표시 사용
261쪽
' MELANCHTHONIS. a 33eonquerebantur bello iniusto petitum, et paternis is 6 initisque terrarum possessionibps delestiam, interquemnatus recuperandi sua oppressum aptumque in eastodia vel carcere potius detineri , nihil neque I aitate postulationis, neque iussorum seueritate pro seiente. Hue accedebat demolitio castelli munitissi. mi, quod vicinum urbi Brunonisulci tum demum inter actiones liberandi ducem placuerat dirui Et
non paruus cumulus, ubi Psugii de Eeclesiasti solio Naumburgensti Ecclesiae depulsio. Ad indictum
quoque conuentum non venire ii Principes, quo rum suspieiosa erat voluntas in refragando sententiae Imperatori . Quibus omnibus irritatus ille induis xisse putatur tandem in animum et onstituisse meum, bello decernere et autoritatem imperii sui a mi defendere , ad quae sumenda nullius instigatio hactenus eum adducere potuisset. Qui autem. ista occasione arrepta , impexatoris iracundiam aruxisse credantur, et auxiliis ad bellum pollicetidis imeitasse voluntatem , et dubitantem confirmasse, et
cunuant m impulisse cum et occultius omnia facta P s snt,
institutae collationis traxit Imperator, et ipsi causae
noti parum decessisse existimatum est autoritatis et ponis deris, quod qui caput Protestantium erat, πρωταγωNτην idoneum non misisset, et iudicatum est, praematuram reuocationem legatorum in quam Melanchthon ante carot adnentum opinibne omnium consensurus non fuisset, consilia ab omni pace aliena prae se ferre. Quod haec autem animum Imperatoris grauiter adin dum commouerint, certorum hominum iudicio cognoui.
Proteliantium Principiini praeeipui non dignati sunt eonferre se Ratisbonam, sed Francosordiae
ad Moenum conuentum habuerunt, deliberantes demamplineando et confirmando suo foedere.
Pontificii et cum his alii nonnulli colludentes in vicinia.
262쪽
34 ITA PHILIPPIis 46 sint, neque diuulgari ista conueniat, vel etiam vitis
de caussis oporteat non proseretur expositione, stra parcente hominum personis, et refugiente consitorum actionumque illarum indignam et inamoenam mentionem , res quoque illa tota quomodo commota, suscepta gestast, a me non disseretur ε), hoc praesertim loe ad enarrandum minus idoneo. atque adeo alieniore. Ad Philippum quidem Melamchthonem, quae durante adhue colloquio ' agebam tur, relata fuisse certum est, de caeteris alii in consilium adhibiti fuere. Afflixit tamen ista vides hune grauissime, eum dolore Reipublieae, tum plurim rum misericordia, quor*m salutem et fortunas in perieulum voeari ista horribili rerum perturbatione eernebat. Iudicii quoque ille et sententiae conten
tione quadam mirifie angi Neglectam enim esse
veram et debitam communium malorum curati nem, non erat obscurum. Quam multa fraudulente
et violente tentata desgnataque essent, recordab tur Neque eos, quibus Imperator tantopere irast hatur, non habere caussas non tam adueindi ipsi, quam recusandi quaedam prae se ferentia maiestatis eius imperium arbitrabatur Tum animo votiuere crudelitatem saeuitiae in excruciandis necam disque
g Fecit tamen postea in libro de helli Smalealdictorigine, progressu et exitu, qui insertus est Tomo III. in Freheri Rerum Germanicarum. Disputationes Theologicae, ut apparet ex Ep. ad camer. p. s49 pso. In epistola quadam ad Nieolaum Bustodueensemita scribit cumularunt sibi pericula nostri Prin
263쪽
MELANcΗTHONIS. 23sdisqne Infimis innoeentissimis et optimis ex omniis 6 aetate sexuque et onditione hominibus, qui parum emnati suppliciis atrocissimis assem, par odio immani aduersariorum passim intersecti ennnt, nullius delicti rei, nisi quod non omnia, quae huius secae approbatione gererentur, sarpare, quaeque assirmarentur vulgo, iis assentiri ipsi vetilent , ae quaedam etiam reprehendere et culpare a derent. Recens etiam tunc lacinus patratum , an, mos Ierorumque exulcerauerat , quod superans Immanitatem communium scelerum animaduerso .
nem meritam effugisse intolerabile videbatur omnium enim una voce serebatur, Hispanum quendam
familia massium ' et nefario dolo ob dissensionem
de Religione fratrem germanum obtruncandum eurine, se astante oeulosque scelerato spectaeulo sat, ante, et diligentia eorum, qui fugientem insecuti fuerant, deprehensum captumque, nihilo minus euassie, neque tam impiae caedis poenas dedisse. Iam sententia Romani Pontifieis exeludens Archiepiseopum Colamiensem eommunione Mesesiastica, et functione muneris priuans, quo tenderet, non erant oni mine dubiae. Haec et alia animo considerationeque Philippi quasi luctantia et tristitia euentus, quem-eonque exitum res habuisset, nullam viro optimo at Reipubi amantissimo deque Ecclesia maxime oti
F melanehthon de hoe perpetrato fiatricidio seri- t ware Historia, Wie neutie et Neuburg ein Spa imis Alphonius Diasius oder Decius stinen lethliehenBrude emordet, Ir46. . ProIixior vero est libe, Ius o raritatem summam inter deperditos fere refe-xendos claudii Senarciae Historia vera de morte sancti siti Ioh Diarii Hispani praef. . Buceri,ar ε. g. Quem libellum ob eximiam eius raritatem Dan Gerdesius Serinii antiquarii Tomo UllI P. l. N. I. inservit, atque ne situ periret elegantissimus liber. voluit.
264쪽
a36 VITA PH LIPPIrs 464ieito quietem concedebant. Bellum autem proe dere videbat, neque apparere auertendtallius rationem ullam, praesertim , qui paeificando et seduli et fortunati saepe fuerant, e medio sublatis duobus Illustrissimis Principibus Alberto Nuntino et Lucio. uiso Palatino. Nam quicquid hic aut ille vociseretur, hi profecto tanquam aggeres, ne bellorum,
Iuti amnes Germaniam inundarent, obstiterunt. Ita undique consilio opeque Rempubl. ad tranquillitatem retinendam destitui, perspicue cernebatur. Etsi amtem talibus temporibus et rebus magis, quomodo ferantur, quae aeciderint, cogitandum est , quam indulgendum moerori , fieri tamen nequit, quin binai et prudentes eum caussis tum tristitia euentorum magnopere perturbentur. Neque enim ferre sunt, ut non moueantur priuatis et publicis misoriis, et quo attentius omnia intuentur et animaduertunt ceditius, eo perturbari illos vehementius neeesse est Non modo autem , quanta pericula ab externa intentia ' imminerent, prudentium consideratione perpendebatur, sed in ipso apparatu belli maximi, quae vel agebantur, vel negligebantur, ea complures vereri cogebant, quid tandem futurum esset.
In quibus non erat leuissimum inter Saxonicos Primcipes gentiles gratia paulo ante si reconciliata, ut verbis quidem illi mutuam beneuolentiam declararent, consensio autem animorum firma non esset, et offensionum memoria caussaeque suspicionum relinque
D Ponti fiet et Imperatoria. scillae Hispanie et
inter Ioh. riderien Electorem et inuritium Ducem Saxoniae. Potuissent, sunt verba Melanehthi nis in epistola quadam ad Hier. Mumgarinerum o Lugd. p. ra . nostri mediocribus ossiciis tueri vicin rum henevolentiam, si cogitassent illud Sirachio aeq
265쪽
MELANcHTHONIS. 37 linquerentur. Eo tum initio statim non quidem is 6 manifeste distrahi tanquam hostes, sed neutiquam ut
socios coniungi apparebat. Nunciata autem sunthoe anno et alia, quorum tanta esset foeditas tantus que horror, ut eis rerum omnium turpis atque terribilis confusio ae peruersio portendi videretur. Ut Andreani in Scotia Cardipalis ' iugulati interitus. Ut Meehunt miserabilis, pulveribus tormentorum ictu fulminis ineensis vastatio. Nam quae rumor,bus vulgabantur ostenta atque monstra, ea hac na ratione recens da non putaui.
Me tuebitam de eeelesiae ausoritate liber varia iudiei exinperius. Minoris in narratione hae de visa Melamehibonis publici iuris facienda ambiguuas.
Edidit libellum paulo ante hae tempora Phia Impus Melanchthon, quo sane haud scio an nullus extet alius ipsius tam simplice libertate orationis eompostus. ln eo de Ecclesiae disputatur autorum D, et libris ' quos seripsissent doliores in Ecelesia, quasi censuriae notae apponi videmur. Id quod ab - aliis
nonkn Betonius cons. Dan. Gerdes Historiae Euangelii renouari Tomum lV. p. 32', De Melesiae Autoritate et de veterum seriptis lihellos Aurore P. A. Viteb. Is 39 8. Reimann inclitat. Bibi theol. p. sq. hoc de eo fert iudicium: Breuis sed planus ae plenus ae expectationi lectoris a. tisfaciens, ac vel eam ob causam in eximiis hahendus, quia primus est Autor e Protestantium numero, qui de Scriptoribus ecci catalogum adornauit historico criticum. Hunc Melanchthonis libellum confutare adigressus est Io cochlaeus in Philippie quinta, s o. . in qua Ecclesiam Luthericata se describiti est grex hircorum , caprarum et haedorum, qui in nouissimo iudicio stahunt a sinistris aduersus pastores ovium -- Sunt
266쪽
VITA PHILIPPI Is 6 aliis aliter aeeeptum esse scio. Neque 4o nune de iis dicam, qui , quoties minus clementer attinguntur eorum ulcera, vociferantur atque clamant immoderate eum quidem medicinae leniori ipsi locum iam non esse intelligant, et secandi rendique tamen cruciatus resormident. mos igitur talibus disputationibus et isto libello offensos fuisse mirandum non est Uerum ego ex aliis quoque, in quibus essent neque inaussa alieni, et erga Philippum Melanchthonem affecti haud male audiui, cum de eo lihello se loquerentur, ut illum aperte reprehenderent, tamquam audacius faeientem iudicium et nimis fidenter pronunciantem de iis rebus, quarum hominis priuati et unius, quamuis sapientis atque domoeognitio non esset, Ac memini ab uno prae caeteris nota tum, tanquam propemodum temere ibi positum V rarum quosdam aliqua minus diserte exposuisse , cum sentirem commodius quasi illi accusarentur ut i fantes atque indocti. Uerum enimuero, neque Philippus Melanchthon magis sententiam serre pronunciareque illa tanquam iudex videtur, quam indie re potius quasi monitor et hortator, ut in omniurisbris legendis, quorum humana autoritas est, m minerit aliquis sta versandum circumspecte et attem te Quod ad elocutionem vero attinet, id tale stilicet est, ut, si studium bene et proprie loqqendi perpetuo tanquam castae virginis pudicitia eust Lxetur, nihil opus esset istiusmodi admonitione. Nune formam sermonis toties mutatam, et diuersis locis temporibusque tam diuersum usum illius videmus.
ut sit omnino, quid a legentibus quique scriptores
interusunt itaque inordinata colluuies, confusum chaos, se ternitis sine piscopo plebs sine praeposito Ueκ sine pastore, rebellium conspiratio. In qua nee chrisus antistitem, nec ecclesia gubernatorem . nec Deus habet sacerdotem.
267쪽
intelligi vesnerint, eonsideratio necemria. Vt amis 46tem vita moresque alii aliam orationem exprimunt, se etiam orationis mutatio vitae morumque afferteonuersionem. De quibus esset enim cum longum tum alienum, res in praesentia explicanda non est.
Est autem hoc expectandum plane uniuersis, qui proponi sui cuiuscunque moda operis quippiam inpuraicum voluerint, ut non eadem omnium de illo sententia feratur, cum ex conuiuis ad unas epulas
inuitatis, tres saltem dissentire Poeta assirmet:
Poscentes vario multum diuersa palato: Ut qui sortunam hae in parte subire nolint, et nimis illius quasi rotam pertimescant, eos optimum atque eonsultissimum fit, nihil proferre neque edere, ae, si quiescere omnino nequeant, quin aliquod artis suae, quam didicere, opus elaborent, continere domi istud, et secundum praeceptum veteris tibicinis: sbi eanere et Muss. Id quod mihi quoque scribe ti ista ante oculos inque animo fuit, qui cernerem, quant eum perieulo, ut communis omnium fieret Iemo, hanc narrationem emissurus essem. Itaque saepius in hoc deseriptionis labore nianus sublata est, et de opere tandem absoluto consilium edendi adlia st. Venit autem mihi in mentem eius inprimis, quod grauissimus auto Plato scripsit; qui areana naturae, et ea quae sola animi intelligentia comprehendi possvn ipse νοητοι vocat nequaquam a danda literis scriptisque peruulganda censet, sedi moria cogitationeque retinenda, et contemplando apud st semper et disputando eum iis, qui studio e dem teneantur, agitanda eM. Atque ego non semel et de his similiter cogitaui, vel toto hoc scriptionis labore supersedere rellissimum, vel certe hon- nulla, quae in nostro scripto enarrantur, reticuisse me et pressisse flenti, melius esse, ut et nullum
268쪽
xs 6 in diserimen veniremus; et eum sis tantum, quoseonstaret veritatem, religionem, pietatem, virtutem , ibistrinam apsentiae, ingenuas artes, erudi. ne literarum diliger et magnifacere, haec di rerentur, et recordando quasi ventilarentur. Sed viet eupiditas mea proserendi in medium atque I eem omnia, cum praesinim indies eorum familia. tium numerus, quibuscum istiusmodi sermones h heri commode possent, minueretur, et bona vel non mala saltem spes esset, compluribus non modo iucundam sed utilem quoque fore lectionem scrapuistius. Et ideo propter aliorum vel leuitatem vel etiam improbitatem, aut voluptate aut lanctueognitionis huius fraudandos esse non putauimus.
Atque ut verum fatear, confirmato animo contra r
prehensores et malevolos, opinionem mihi valde a ridentem libenter amplexus sum, ut arbitrareris, hique persuaderem bonis omnibus communicati ne horum me rem gratam facturum esse, utque ab illis bonae existimationis de me et studiis meis quasi praemium , videretur neutiquam esse desperam dum . Cum quidem tam hebes non esset acies mentis meae, qui praeuiderem, pro sua quemque affectione et sententia, haec aut illa probaturum improbaturumue esse, neque defore, qui de aliis aliquid criminis inferrent, de aliis suspiciones cone,piendo me accusationibus occultis Verberarent.
Quae cuncta permittens Deo aeterno, diligenter et fidei,
umine camerarius L. I. Epp. famil. p. 4. Vera prosecutus sum, et ita haec exposui, ut attendentibus fruetus aliquid allatura esse sperarim, disputationibus quibusdam insertis, neque alienis ab
institutis narrationibus, et congruentibus nostrae aetatis negotiis atque rebus. Quae tamen non placebunt omnihus. Et δυμ Θαυματον, secundum Theognidem, δὲ γαρ αε- δυσώων παντ- ανδανει,
269쪽
M UL A N CAETHO Nu. 24 Iexpositionem istim perseriptam confidenter is 6 ericulum pertimescens ullum edidi, prolatu, ut existimabam, vel posteris, si ad hos, ita
Deo aeterno volentes peruenisset.
Misaelis Comitis membeimensis et christophori Baronis viambeet bona in es adaentus e studia in Dasiensi Academia. Io Craro eiusque sudis.
I His annis ex Rraneonteis ordinibus nobilitatis antimae et valde celebris generosus Comes Beria mens Micharius I, Georgii filius Michaeli nepos,vnx eum auunculo sa , familiae Limpergicae et ipsius perantiquae et nobilis generos Barone Cis stophoro. uittenbergam venit, et inde hue ad nos sese contulit. Quorum nomina ut huic narrationimsererem eum et lustris Principum et eorum qui Generos Comites, et nescio unde, Barones adipellantur, maximus numerus tum Uuittenbergae longiore aut breuiore tempore degendum putarit eam mouerunt, quae mox dicentur. Sane Comulum Imperatoriorum esse eam dignitatem dubium non est. Nomenque istud Graeci quoque retinu rum; Barones autem suspicari fortasse liceat, inpellatos olim fuisse eos, qui apud Imperatores et Reges prae eaeteris liberaliter et bene instituti pari quadam existimatione et honore censerentur 1 ob virtutis studia atque actiones. Cuiusmodi in regno olim Perseo fuisse eos accepimus, qui μοτιμοι et φαοι Ppellarentur. is cillerius brie linguae istud nomen est. Germanicus quidem hos sermo ingenuos seu liberos 1 ominos vocat Sed de hoc unus-
In Io Stiqelii Poematum Vol. II. Lib. II extat Elegia XXI, ad Michaelem hune, qua monet, Vt doctrinam coniungat cum generis splendore.
270쪽
VITA PHILIPPI Is 46 quisque licet comminiscatur atque teneat, quod II. huerit. Comitis sane Mehclli et Baronis Christ Horim pueritia adhuc valde tenera et primis annis,
ea indoles animaduertebatur, qua nulla es posset melior. odestia erat summa. Ad Deum et homines pietatis studium, non ita ut ab institutione in meteris pueris interdum eminet , sed suapto imeitatione admirabile. Veneratio et caritas praestantum sapientia virtuteque et doctrina virorum singu-
Iaris, inprilius eius, quo agistro I utebantur,
cuius nutus etiam obseruabant, et quem immiti rem quoque ae duriorem non modo non auersari Lli, id quod fieri plerumque scimus, neque ab eius
usu consuetudineque refugere, sed cum requirere absentem tum praesentem habere in oculis, atq*ecolere non steus ac patrem. Quod ertissimum signum notabatur naturae in ipsis optimae, et animi humani atque mansueti. Itaque omnes praeclaram de eis spem concipere fore ut una cum aetate vir
tutis in illis eximia pulchritudo , et splendor ingens
conspiceretur et eluceret. Nemo non illos admir xi atque laudare, ae de eis omnes uno ore omnia
bona dicere, gaudere aspectu ipsorum, conuictu laetari. Ingenium autem in Berthamensi Comite erat suavius et ad studia literarum atque ingenuas adites videbatur esse aptius. Vtebatur apud nos hie doctore Dialectices et exercitationum dieendi, instituto Magistri sui, Iohanne Cratone ratisiauiens, iuuene et ingenioso et docto atque erudito. Qui postea in Italiam profectus, cum Medicinae arti Pedi discendae operam daret, hoc conseeutus est, ut a praestantibus ea saeultate viris et Prolataribus artis praecipuis non modo favorem et caritatem, sed ammirationem quoque et laudem adipisceretur. Inm-