장음표시 사용
271쪽
mis Montani diligenaem assiduumque auditorem at-rs 6que discipulum se praebuit Cuius celeberimum nomen edendis dimiis praeelaris illius, reddidit ipse
Blustrius. Sed doctrina virtuteque eius indies in gis eminente, cum ab aliis multis expeteretur eo iunctii et usus huius, primum suae patriae insertimendam esse honestissima sententia ensuit. Unde postea abstractus alio, dignitate et hontiribus auctus amplificatusque est ) Habuit autem gloria, ut fit, eomitem inuidiam, quae secundum Poetam summa petit Ierhibeturque coeca, quod obtrectando vir. tuti, et corrumpendo honores atque praemia ipsius,sbi illa quidem aliquid commoditatis quaerat, sed plerumque peius noceat quam aliis. Est enim ea haec bestia, quae seipsam arrodendo consumit, suppliciumque, ut ait Poeta, suum est. Ueriam a Cratone et multas alias ob causias, et quod deis stratibus hominibus, iii adhuc viverent, statueries meas praedicationes minus effusas atque verbolas en
u Caesarum Ferdinandi, Maximiliani II et Rudonphi Archiater. J confer de eo Adami vitas Germanorum Medicorum p. m. 26 I et 77. Non postlim, quin hoc loco palicissimis mentionem faeiam epissolae cuiusdam Melanchthonis. 4. a Martii 339. ad Cratonem exaratae, quae extat in Peucer tractatu historico de P. Mel sententia de controiia Coenae Dotnini p. 7. et et cons lat. VII. p. i 384 quae a quibusdam conficta habetur ideo. sander in Epitome Hist. Ec s. cent XVI p. 7o . ita de illa seribit: caluinistae hoc anno i 6ootypis publicis euulgant epistolam a P. Melanchth.
a l. ratonem Caesareum Medicum scriptam, qua conati sunt , simplicioribus persuadere, ipsum Lutherum etiam ad caluinismunes inclinasse. Sed n impostiira illa ex concionibus, quas Lutherusi pa cis ante mortem suam diebus in patria Istinia ha-hui . ita luculenter fuit eonfutata, atque in Iucem producta , ut illos ipsos impostores haud du- hie imposturae suae pudue
272쪽
διεο se debere, plura modo dicenda non putaui, eum plurima omnigmorari potuissent , quibus merita laude celebrarentur cum aliae virtutes ipsius, tum experientia, studiu', industria, et eruditae doctrinae copia. Vt igitur paulisper ad Bertha mensis C mitis mentionem redeat j. huius quoque gratia Phi-ὐ- elorataon interdum hue ad nos veniebat. Erat enim eius Oxga illum affectio amoris praecipua, si expectatio ii imma futurae gubernationis , quae in ipsum unicum heredem illustris generis et nominis una cum possessione terrae Berthamensis, incumbebat . Quapropter immatura mors ipsius quam obiite iunx quidem ille, sed neque relim sobole, quae ipsi succederet, et petate adhuc admodum iuuenili mobis omnibus deplorata est, et sunt ei iusta facta doloris acerbi, Reipublicae potissimum respecti , cui illud praesidium vel certe subsidium tam diiseisi biis rebus .et dubio statu, de improuis esset erositum. Verum iam post hanc quoque digressionem, ducatur tandem ad institutum argumentum oratio, et prioribus reliqua adiungantur.
Bessum Germa eum editis libellis magis excisatum. Meia
elahonis consilia de modis, quibus istud ptism, restiuuii Bellum igitur illud , de quo verba facere e peramus calamitosum et infelix, instar tempestatis maximo impetu coortum incitari, et scriptis ' 'ubi busdam
i navi ne proscriptionis a caelare vibrato et murorum Phineipum atque Theologorum valde con- tumeliodis responsionihus. J Innumeri fere tune temporis lihelli in caesarem quoque ipsum summe contumeliosa prodiere, ex quibus modo sequen- ut tem recensere places: Wiger, Goerti icher, Ass-- is mectum; i Istaiestat Deelarationis .iden aisercul, cuius au--Georgius iniuri
273쪽
M ELANCHTHO NI S. 24sbusdam editis odia alienationesque fieri maioretia is
qui mos nequaquam bonus ivnosti erat confirmatus. Nam ubi aliqui se iniuria lacessitos arbitrabam tur, mox prodibant libelli et inceptui caussamque defensitantes . et aliorum audaciam atque vim accusantes, quibus non modo probra contumeliose, sed insectationes quoque minaciter ingerebantur. Idque qaod exemplo seret , iure iam fieri putabatur, ethoe modo caueri suae quisque existimationi bonae et honestati nominis censebat. Ego vero ex viro nostrae aetatis prudente et versato in grauissimarum rerum tractatibus, id audiui commemorante patrisset sermones, quod scriptum est eadem prorsus sententia in Plutarchi Timoleonte, hoc serme modo ararique eo funt ingenio ut maledictis gratiis quam
malefactis ossendantur. Iniquiore enim animo conintumeliam serunt quam damna Seque manu defendere in heso conceditur, ut necessarium, conuicio rem autem petulantia de superuacanea et nimia improbitate et odio existere putatur. Sed, quod pace dicitur patriae, haud scio an non eum hae in a te , tum aliis plurimis, externi mores inuem comstantiam et grauitatem veterem gentis dissoluta vita et eorruptis moribus quasi enervarint. Nam cum suas virtutes minus iam admirarentur, propriaque bona tuerentur nostri homines negligehtius, lac retque eis lacata magis quam naturalis species, non dubitarunt sese alieno nitore quasi oblinere, Vitiuque sua tanquam morbum, indulgendo cupiditatibus, ouere , donee sanitatem paene perdiderunt, et ab integritate praestantiaque maiorum suorum prorius recesserunt. Non modo cladibus sane ingentibus, sed impetus saeuitia quadam, et tristitia administrationis, denique rebus modisque Oinnibus e
tum hoc horribile fuit. De quo postea cogitantibus nonnullis scio in mentem venisse et suisse in ore
274쪽
Is46vorsum oraculi, cuius sententia est plorare victos,
perire victores. Dissipatis copiis, quae contra Ca--- lmperatorem Romanum fuerant contractae et
eductae in expeditionem, quaedam illarum pars in has regior es retracta nouum bellum inchoauit, quam veluti incendii flammam inopinatam, qui r stinguere noluerunt, cum possent, aut furorem illius aluerunt etiam, iis quae gratia debeatur a nobis diei non est opus. Non defuere sane Principes aliquot, inque iis Princeps Elector Ioachimus archio Bram depurgicus , qui pacificationi studiose operam darent Hane etsi primum odio et iraeundia flagram tibus animis smpliciter respuerunt postea tamen eo peruentum assiduitate est, ut non multum abesset, quin reconciliata gratia inter dissidentes, efficeretur, ne tam lacrimabiles castas et euentus ia- digni sequerentur, neue eo res euaderet, ut nullus
iam Ioeus esset vel consilio vel ait ullo. esiaci
n Dure auritio Meupante paulatim Electoris Sax. oppida. I LII. Epp. elanchth. p. inrehio Elector hine heri profectus est, ut de pace agat, sed ne ipse
quidem sperabat Aiacem Mauritium Due Sax Dadi cem flecti posse, qui confidat caroli et Ferdinandi auxiliis incedonem existimavit sibi conisiturum esse. Et in Electoris eastris proditiones metuuntur camerarius vero L VI. Epp. semit. p. a Studet Primeeps Elector in archia agere pacificatoriam personam in o tam exitiali bello qui et ipse hie Dessauiis haeret diem tertium. Sed adhuc parum proficit, et mihi fata repugnare his actionibus uidentur. Sane perspexi in hoc summam eupiditatem succurrendi patriae tam grauiter laboranti. Quid autem in tanta irritati ne ira, odin peruleaei partium perfieere vel ille vel alius quiuis possit, non video. Dilector et Μauritius.
275쪽
intercedendo belli impetus auerti, et eum laborant, bus rebus succurri tum malis, quae impendere non esset dubium miseriisque futuris oecurri. Memini eommunicatis his eum Philippo Melanchthone et mmbdaeam scriptis, quibus conditione quaedam paci-Dationis quasi insormarentur, ei ostensis, petitum esse ut nam seistentiam et ipse indicaret eumquer spondisse Caput Mi videri omnium, ut Imper tor placetur. Ad quam spem ante uncta necessariam sese intrari, ut Principes duersarii aes risant supplices. Tune, inquit, petetur scilicet, ut foedus inter ipsos et eluitarer ictum dissoluatur. Re aliqui donee poterum, fortasse impediem. Θ rare quidem se aiebat, deprecatione aliquorum4-cipum a Caesare paceni impetrari posse, debilia,
sinentia omnium res agatur. Erat in conditionibus, quinim paulo ante mentionem fecimus: Ne doctrisus estvrraria et explosa deinceps damnaretur aut examuretur, ante cognitionem legitimam. Ad hoe obrugori neque debere naeque omnino posse censebat viros. ais expresse poneretur: ullos Principes aut re ne turbare velle ditiones Episcoporum, aut aliquid is adimere, aut novo onere onerare . credo inquit, ita Caesarem placatum iri. Erat et hoe in illis conditionibus: Discerni causas profanas et doctrinae, ritarem oportere Id sapienter et recte cogitatum p 'umque esse dicebat. Nam inccn ne quaedam pem
milia se mustos perhibere, et fi profana explic
rentur atque componerentur, ut verbi causa cum D
u Brunsvicens controuersa siperare se plurimum momoiri ad mulodum Caesaris animum habiturum. Sed hae tune frustra suscepta et tentatastat.
276쪽
Dasia oppugnata Leopiis Hectoris Sax. Is ad Muibergam raptus in Caesaris ponsarem pervinis exereis eius proing roo Prodigia tum visa. Dan. Mibari cum Melam
oppugnata est Do et sensa aduersus vim
eormentorum, cuius neminem audiui qui similem ad urbem unam adhibitam cognouisse se diceret , Praesidio autem mittenterga imposito, iam pIerique ordinis scholastici tanquam parum opportuni inineolae illo tempore, abstesserant, errabantque passim in Sinonicis fere regionibus, aliquibus perbenigne eos recipientibus, cum nonnullis parum gratus esset aduentus illorum. Paulo post , nam proximo ann Christi,nx ii Me sunt gesta et Rochlicii se deisiecto praesidio, cui Albertus, Casimiri filius, Mamnio Brandepurgicus praeerat ipsoque capto, Immperator inuitus, ut perhibebatur, accessit cum exedicitu altero, et Iohannes riderichus vel minus cautus nimisque securus in tam induis negotiis atque re. hus, vel aliorum consiliis rationibusque inductus, vel quocunque tandem pacto, celeritate et vigilam tia et seruore quodam aduersariorum, ut Muquod est oppidum ad Albim fluvium, ultra quem traductis suis illie castra lorauerat, oppressus victus. que, et ipse fuso profligato, caeso exercitu, foro
camerarius L. VI. Epp. famil. p. a . ipsa dieitur acerrime oppugnari ae fuerunt, qui ais arent hesterno die hic exauditos sonitus torment rum interuallo pas XXX. . - Intimatio , qua Studiosi dimittebantur . extat Tom I Seriptorum ubi Wit p. is Quidam ex Professoribus agdeburgam se conferebant. Epistolas quasdam de hac pugna subieci commemtationi meae: Εhrenrettun Melanchthons,iderHerr Professor Hausen. .
277쪽
M-BLANC AETHONIS. 24sfissime di inieans neque a suis re redens, Vulnere Isorque aduerso grauiter saueius, ita captus in potest,tem Caroli imperatoris venit. lauditum est postea Imperatoris ordinaudi, qui tunc in exercitu, et deinde tris carini successor fuit, honestissimum testimonium virtutis et constantiae Principis huius.
istitque ali et hoc: Si omnes, q- secum ille tunc aluit imi Drtiter atqu ipse dimicare, et sustinere animo praesenta hostilem impressioriem, et vim repolere riuiis ent, vix futurum fuisse, diris ille die simperaretur atque caperetur. Fuit eo die, quo prae. lium istud commissum est, et ante illum paene tri. hus solis tetra acies, impediente lumen et cininentiam radiorum denso rubore, qui et in tectis aediociorum et parietibus eum omium intuentum stupo.
in quodam relusebat Ego. Qui tum et ipse ut mei gregis plerique cum milia vagabar, illo tempore
urcepuro eram quo me post peregrinationem Iongam et iniucundam contuleram ad praestantissidignitate, virtute et sapientia mnis HSt m η, mei amantissim uni cuius et tu et aliis temporibus m is nobili viro uignam fide et erga me benignitatem sum expertus, et rebus caeteris, et in hospitiora mesticoque usu ipsius, cuius tum fructum cepi, quamdiu mihi. non illi libuit Nam miriue meracinere discedentem nitebatur. In hac mentione fui longior, cum D Stibari meritas laudes alibi en tollere et coniunctionem amicitiae nostrae non ignorari studuerim quod nostrum ordinem et genus scho- Iasticum a quibusdam, qui stantes coluissent, taeen et proiectum non admodum suisse subleuatum in
x canonicus erat Herbipotensis liberalium artium valde peritus, quem Erasmiis, elanchthon et camerarius ob hidium titterarum carum habebant, quod ea litteris ad eum datis, quae adhuc extant, patet.
278쪽
seliees, miseri deserantur. Ego igitur tum non opibma valetudine utentem Stisar in ubiculi, ipsus prima nocte eandem speciem quasi tinctam sanguine conspexi lunae . iisque qui aderant, demonstraui,
una reum admirantibus olorem illum in luna, quae quadrati in circulo lateris spatio paene a sole abesset globo propemodum dimidiato quando illa insigniter colorari non consueuit. Haec minus apta huic argumento videri, ut opinor, non debenti Cum enim instituta sit de Elippo Melanchthone naris ratio, quid temporibus ipsius acciderit, quod et ab illo eonsideraretur notareturque inprimis, et eum assiceret atque exerceret, indicandum esse sum arbitratus Quibus narrationibus si inseruissem intem' dum aliquid de me, neque hoe alienum aut absumdum visum iri speraui. Cum haud scio an nihil aliisu et eurae cordique unquam, ex quo inter nos amicitiae usus coepit, discedenti illi quidem a dom stim neeessitudine, aeque fuerit, atque ego et res meae. In quo tamen eum seruasse nos modum inis etelligi eonfido, ut attingendo omnia haec perstrinis
gerentur, non dissererentur explanando.
inditur. Miaanesebon Servesae eommoratur et is his ruris his tanquam vis praeellis ventorum et fluctibus
Philippus Melaniathon in hae quasi tempestata tectum 'biit oppidi orbesiani, quod est ditionis
Astaniae. Cuius illustriis domus elementissimam benignitatem, quae et ipsa tum in diserimen non medioere veniebat, perpetuo ille sensit. Atque se, mus non minori curae fuisse Principibus illis sal tem incolumitatemque Pallippi, quam suae dignit iis fortunarumque conseruationem. Cum in Saxων nia
279쪽
MELANeHTHONIS. IIInia debellatum, et res illae ex Imperatoris Caroli4347 sententia atque voluntate, itemque Bohemim nego. tia pro Regis Ferdinandi arbitrio composita perferiisque essent, Philippus Lan rasus in Hassia, summa eupiditate ubique stabilis et certae pacis, autoribus potissimum Phine Elei Brandepurgo et Duce muricio genero suo, sese et ipsum deditione D la Imperatoris fidei permisit et ad imperatorem
accersitus, in urbem Saxonicam Salinarum
Halam ibidem, quod neque ipse tum metuebat, neque quisquam fuerat suspicatus ex iis, qui pro illo
deprecati persuaserant ipsi, ut elementiam potius Imperatoris semel, quam iterum vim et arma experiri vellet, quique sane cunctantem eum in tales angustias deduxerant in eustodiam datus' et duriter habitus parumque liberaliter humaniterque tractatus est. Quae se instituta, consormata, acta esse, er
dibile est, postea aliquos poenituisse, qui vel suas
re vel administrarunt, vel etiam gesserunt. V rum de his et aliis, quae tunc bello confecto consu,ta factaque suerunt, ne vescindicii causa sicut de aliis, verba faciendo essem longior, per mihi multa obstiterunt, sed omnium maxime dolor et moestitia animi in recordatione eorum, quae cui non possent in veritatis commemoratione ordine et re Ete esse facta perhibere, ne eriminando tamen exari gitarem, aut quamuis leniis reprehenderem,
doris mei esse censui, et, quid adeo vel iucundi vel fructuosi habiturae essent narrationcs4stae, non sane videbam. In hoc motu ferebatur tanquam nauis procellis ventorum optimus vir Philippus Melaniatis et ea audiebat, cognoscebat, cernebat, his batqueo optime de hae raptiuitate commentati sun Μο-
genius, achmannus, et Riederer priores in seriptis peculiaribus, posterior vero in den nivalichen Abhandis
lungen aus de Kirchengesch. P. I. p. 33 sqq.
280쪽
tatque ellam in manibus, quibus grauissimia ima
maximaeque anxietates et dolores summi eum ingentibus laboribus ipsi imponebantur, adeunti interea et vitae pericula, et facultates consumenti, quod sine ulla parsimonia et paene ratione tribueret et Ia giretur, quicquid habebat ac corradere potuisset. egentibus aliis. Ita ille et in naufragiis rei famili ris et dissicultatibus comitatus, et vario multipliceque metu non tam de se et suis quam alienis, qui se ad eum applicuerant, tanquam fluctibus maris iactabatur.
peraro moriberimm peris, erga mines elemen e aequus. Virus Theodorisus artarisicis doloribus fractus moraruri
Consecto bello in Milaia Imperator Carolus per Salinas Saxonicas et ab epergam iter aciens eum omnibus copiis Norimbergam peruenit. Atque illac cum tradueeretur victor exercitus, tota urbs araeque et Dei, utque dicitur, diuina ac humana vi potestate Caroli fuere. Quosdam sane ex ordine Eeclesiastico ρ metu' tum valde debilitatos fuisseeonstat, qui belli tempore liberius se locutos, et seribendo literasque mittendo suisse incautiores non ignorarent ii etiam sermonibus quorundam magis exterrebantur, a quibus et pericula augeri verbis, et admonitionis sollieitudine animis perculsis trepidatio formidoque maior iit cuti. Erat tum illa in urbe habendis ad populum concionibus celebris Liui Theodoricus3 eluis ibidem. Hic a primis adoleste
H Inprimis Osiander et in Theodorus omnia tiamehat. Inde et ad Ge. Maiorem L. V. Epp. p. 349. Carolus imp nunc conatur Osiandrum et Vitum expeIlere ex Melesia Noribergensi.q confer, si placet, meine Nachrielit vo dem M. hen und Schriste Veii Dietritas, Alia arra. 8.