장음표시 사용
291쪽
gnum, intermitti illarum rerum tractationem, quarum maxime caussa tam periculosum et v iue bes- Inm suscepisse ipsum gessisseque asserebatur, neque suis multiplicibus promissis de controuersiarum E elesiasticarum cognitione consentaneum esse, relinqui tunc quoque, cum nemo voluntati ipsius aduersari posset, incerta, dubii, litigiosi omnia, ponim, fietis tam manifeste tergiversantibus, eum quibusdam ' deliberata re, consilium epit, excerpendi quaedam ex iis scriptis quae superioribus a ni ad oncordiam dissentientium de religione sum rant non tam absoluta latque comprobata, quam instis tuta et proposita. Atque ita rursum liber paucorum D quorundam clandestina et tenebrieos operae gestus, et, ut vetere verbo utar, consutus fuit, quo praescribebatur, quid interim , dum decreta Synodi prodirent, fieri seruarique oporteret, ab iis quidem, qui in doctrina Eeelesiae et ritibus ustatis .
aliquid innovassent. Vnde liber ille quasi tituliis mine est vocatus Interim. Et dedit laeetis multa salse dicendi occasionem UL Cum quidem neutri
' inprimis Eleet Brandenb. Ioach. α ' Libro Ratisbonensi et Reformatione a Groppero coloniensi seripta. n,Phaelis Sidonii, Gerhardi a Feldwitet, Io Groρ- peri, et ut quidam suspicati sunt, etiam Io Avi-eolae Istebit, sed ille accessit tantiim ut parasitasterparuulus et pedarius senator. Disna sunt, quae adducam, verba Melanchthonis in Epp. ad Camer. P. Tq. Erit et conuentus Augustanus noui belliciassicum, praesertim si mysteria illa Grudiorum, seu ut alii narrant, roperi, proferentur, munita edictis hasta caroli seriptis.
292쪽
parti plaeeret, et utrique, etsi non eodem modo a, ique propolito, eum repudiarent. Suntque postea multo natores et deformiores dissipationes ahque etiam ruinae consecutae. Conuenerat autem et eo
consilio prolatus fuerat iste liber uti ne a Pontifiebas quidem partes sequentibus improbaretur, utque adeo Pontifex ipse vel coneedendo indulgendoque, vel dissimulando et connivendo illum admitteret. Atque mirabantur plerique, a quibus vera consid ratione res perpendebatur. Carolo Imperatori persuaderi potuisse, ut in eam sententiam rationemque incumbendum putaret , quam pro sagacissimi animi Prudentia , et diuturna experientia , quod similia negotia quo euasissent non ignorare posset, viderori telligereque deberet, neque re ipsa consistere ae v Iere, neque temporibus congruere , magisque ac cistius nouas contentiones atque pugnas commoturam, quam certamina atque rixas priores sedaturam esse. Sed occaecantur nimirum animi maximorum qu
que et sapientissi vi rum, quando infringi suam
vim sata non volunt. Sane constat urgendo minime clementer, ac admodum potius imperiose, iussa de recipiendo libro illo et praescripta in eo exequendo ad omnes ordines delata, et tanquam de his consensissent uniuersi, neque recusationem neque
Preces, denique nihil quod contradiceretur, admiς sumesie. Neque desuere, qui insidiose etiam quaedam tentata lactaque suisse perhibere non dubitarent. Tum quidam et ii ' potissimum, quos supra nominaui et aeteri, qui iis nollent assentiri, quae esse contraria veritati haberent persuasum, amicti atque vexati suere, cum et aduersus Philinum Melan
rarentius, Sehnepfius, rectius, Mug. musculus et alii.
293쪽
lata cui tunc succensendi Vehementius , ille etiam stimulus fuisse credebatur, quod tales compositiones ipsi displidere, ad Imperatorem odiose deserri, cum inimica tam de praeteritis quam praesentibus or sone animaduerteretur Atque tunc eorum, qui Philippum Melanchthonem oderant, machinati hibus vita eius est petita, eademque protecta ab M aman- Melanehthon in epistola quadam addo stigelium:
Resyondi de artieulo grauissimo κα-σω s, in quo corruptela proponitur non dissimulanda, et de aliis quibusdam articulis Ideo incitatus est rudifica αυτοκρατωρ, ut tolli me iuberet. Vial in sti- gelii Poematum Volvine III. f. in h. Idem seribit Iusto Ionae L. V. Epp. p. o. De me torulendo iam ter deliberatum est, et secedere me
x contradixit Praecepto Philippus et ante pubi rationem libri Interim priuatim, et post editam Sphyngem publice primuς, atque ita aduersatus est arruehitectis illius, ut num illum et solum aliquam h stem publicae pacis ac tranquillitatis Germaniae et omnium illorum consiliorum, quae ad pacem spectarent, turbatorem atque elisorem, edictis conscriptis, et satellitibus huc illuc missis cum mandatis Imper tor quaeri et sisti ad dicendam causam, et re suppiis elum: si occultaretur, explorari , si repugnaret, inuitum 'vi abripi si defenderetur, cum comminatione atrocissimarum poenarum flagitari ac deposci iuberet. Quorum edictorum atrocitate commoti aliqui ex secretioribus Imperatoris amicis, quod eum scirent aliunde inritatum esse, et miserti optimi viri, euius tot et tam praeclara extarent in patriam merita, quanquam pro pter causam religionis essent ab eo alieniores, tamen ne aliqua calamitate assiceretur, cum perpetuo probro et dedecore nominis et sanguinis Germanici monti
runt priuatos aliquot Philippi amicos, ut iuberent Phutippum cauere, et minas atque edicta Imneratoris ei insidias. Vid. Epistolae Scholasticorum Vite, set .
294쪽
VITA PHILIPPI amantibus illum, et quibus viri innoeentia atqne probitas nota erat. Neque desuere qui suspidare tur, talia diuulgari perterrendi Philippum Melaninchthonem caussa, ne consiliis actionibusque recentis conciliationis reclamando ossiceret Sed et ille in praesente discrimine, et incolumitas ipsius rebus communibus tune conseruata fuit.
Annae, Sabini eonivir, fel filiae , bisur. Imperararis animi obstinatio in eas religionis. Inde Melanehiboniis riculam et anxietas animi. Eum Maurisius ruetin. Frane Spire desperans.
Hoe anno ad grauis . Philippi Melanchthonis euras de rebus eommunibus et rei domesticis Iabes, et ingentem tristitiam propter Ecclesiae vulnera, nouus dolor aecessit nunciata morte filiae rinae, quam et arissimam patri et a marito Georgio Sabino in Prusitam abductam fuisse aerersto a Principe Iberisto, supra diximus Eum tamen easum tulit ille m derate ), ut antea quoque indicauimus, et magis toleranter quain amici laturum esse sperare potuerant, qui scirent quanta amoris paterni erga illam fuisset affectio. Sed meditatione euentus et quodam prioribus aegritudinibus veluti concoquendis usu, hebetiorem tune sensum habuisse eum eredibile est, eum quasi occalluisset animus dolendo, metuendo, Perpetiendo Ueri quoque simile est, publica, Ia immensa et multiplicia et varia, quibusque tune Iaborabatur, et quorum timebatur aceessio, morsus Privatorum retudisse. Quemadmodum in morbis, qui intensi magis mi , ii non patiuntur plane embra remissiores, et hos quas obscuranti mon Dene
Hoe patebit ex lecta epistola ad generum suum nuntiata filiae morte exarata, quae extat in pn albquot selectu Mel. p. 3I
295쪽
possunt seribendo explieari illa,quae bonorum4s47
tune nequeaeuium et patriae inprimis amantum an, mos et dolore praesente et metu in posterum excrurietarint ae sollicitauerint, non solum illa numero infinita et magnitudine immensa et pondere intoler talia, sed varietate quoque et dissimilitudine et, tabilitate formidanda atque terribilia Edebantur externorum ' hominum scripta, et picturae diutiugabantur, quibus Germanicae nationi in calamitate insultabatur, et, tanquam ex dolore victae triumphus ageretur, aptiuae illius vincula catenaeque ostentabantur. Quae sane multorum animos aeruter pungebant. Alii de dignitate fortunisque sub
minus anxii, hoc orabant obsecrabantque tantum. ne imperio humano obedire et terrenam laudem quaerere cogerentur saucia conscientia sua, et aeteris ni Dei iussis edictisque aduersando, et coelestis gloriae spem labefactando. Sed qui induxerant Car iam in eam rationem, quam secuturum se osse iam demonstrauerat, iidem annitebantur; ne inde rec dendo, aut aliquibus indulgendo, non tam inconis stans quam timidus haberetur, id quod isto tempore rerumque statu minime conduceret, vel maxime potius nocere posset. Quae neque temporibus oppo tune, neque rebus ips apte, neque omnino vera
ratione geri, et intelligebant ii, quorum iudicia
amore Odiove erga aliquos non deprauabantur, et
iustissimis heretis Philippus Melanchithon deplorahat, cuius sermones in tristitia atque indignatione vehementiores delati ad Caesarianos, et ab inimicis inuidiose et obtrectatorie expositi, nonnihil ere runt, quemadmodum paulo ante sgnificatum est, perieuli ipsi, non modo alienato, sed etiam irritato
Imperatore, et plane infesto, ut eui inealearetve
consiliis altionibusque ipsius impedimento esse P. unum
In primis Italicae nationis et Hispanicae.
296쪽
a68 VITA PHILIPPIrso linum Misnchthonem prae caeteris, quod plurimi
illius autoritate moti et exemplo confirmati, resistere iam atque repugnare auderent. Etsi autem hi emn, quid institueretur, cerneret, non dissimul, hat metum suum, quod exitum talium ceptorum nullum videret, ac ne progressiones quidem faciles, velinon potius admodum dissiciles et ubique lacu suras prospiceret, atque eos, a quibus talia nasci proferrique credebat, non dubitabat aperte reprehendere et accusare In eo tamen constantissime pe seuerauit, ut puram sinceramque doctrinam retinens, in parum necessariis et externis quibusdam ritibus non impiarum obseruationum, moderationem n quaquam , id quod quidam faciebant . damnaret.
Sed de his paulo post plura dieenda erunt. Istud, modo breuiter indicandum putaui, contra Imperatoris Caroli inhumanis quorundam et iniquis sermonibus instigati mandata non modo seuera sed plane saeua, ut Philin Melaniata sibi traderetur, mfensum, protectum, conseruatum tum fuisse eum
studii diligentiaeque patrocinio atque praesidio illustrissimi eum aliis laudibus tum pietate et virtute Principis Mauritu rebus omnibus dubiis et M.
' Qui curauit, ut Philippus aliquant secederet
et lateret in monasterio cella ad Muidam. Comsuli possunt Acta Synodica de interim plag. P.Rq. Ex quibus pauca haec adiicere placet Rex redinandus consiliarios Mauritii Elin admonebat, de P. Melanchthone ut caueretur. Nam hune contra caesmaj scripsisse, ideoque in mala eum gratia esse, neque adhuc caesaris recontiliationemnamim itaque periculum esse, ne Imperator Principi ipsorum de ho mandaret et diceret, re . de mihi hostem meum. Quare consultissimum fore, ut Elector eum tempore submoueret. mee postea, quam bene feri potuit, excusata sunt, et
Regi per lectorem Mauritium significarenti P.
297쪽
M ELANeHTHONIS. 269 modum disseilibus. Quod qualossit nequaquam im Is et telligi perspieique potest ab iis, qui quasi fluctuan
tes alienos in mari de terra spectant otiose, ne sensu periculi et proprii exitii metu. Quin tamen ista in Philippomelanchthome tuendo D. Mauritis constantia gloriam eumulet illustrissimi nominis ipsius, nemo profecto nisi furiose in odio et inuidia improbus inficiari poterit. De his igitur hactenus. Non autem omittendum putaui id , quod in Italia tune aecidit. Nam in oppido quodam ditiosis Uenetae. quidam I, quod eontra conscientiam ad negandum
quaedam prius asserta, et retractandum confitendo
disputata de dogmatibus Ecclesiasticis, cogi se passiss
Μelanehthonem eum esse, cuius opera et nunc ecclesiastica res et disciplina per ditionem ipsius conseruaretur, et spes esset, optime constitutio se quocunque tempore deinceps, quodque ex, gnificationibus certorum hominum accepisset, Caesarem ipsum isst bellum eius viri operam e petivisse, et stipendium ei decernere constituisse. ut qui de controuersis doctrinae christianae apistibus audite eum cogitasset. Ideo se nunquam suspicatum, eo rem deuenturam esse, et securiis ratis atque tutae mansionis et protectionis suae rudem ei dedisse, cum caesar ipse hunc sibi expetivisset quare a Rege se petere, ut P. Mel. apud Caesarem excusare ne grauaretur, et ipse etiam
ne quid de hoc mali suspicari vellet. Franciscus Spira. J Duos de hae historia libellos possideo, quorum alter hoc titulo prodiit Waris hamgemistoria vomeinem Doctor in Italia. Webchen die ein des . Euangelii eaWungen die
alter: in erschrecklichemistoriabo einem, . de die Feinde in mella Lan gerWungena hen, de erkanten Christum 2 vorteugnen. s. i. in . cuius aeditor est lacius, qui praefationem
addidit. Praeterea prodiit atth. libaldimist. de Franci Spiera, Basil. Piso. 3.
298쪽
27 ITA PHILIPPI Is esset, adeo perturbatus est ut ex dolore animi corporis morbo comracto, ita per extremam desperationem, nullius consolationem admittens, inter, ret. Huius casus narrationes diuulgabantur, et qua oratione, qui affuissent ), conati ement mederi aD sicto, et prolapsum erigere, explicabatur. Quam quidem ommodiorem magisque appositam haberi potuisse Philippus Melanchthon censebat, demo strantem et urgentem inprimis hanc sententiam v nisse filium Dei in hunc mundum, ut peccatoribus salutis autor largitorque existeret, et eas quae cum hae eongruere viderentur. Sed ille tune ita decese sit . sane miserabiliter , ut traditur.
Constantiae orbis ab inuasione H p. perieulum. N. Maureri
sineretria a republica.rs p Anno DXLmi inter alia turbulente et amdacter tentata atque gesta, urbs Constantia, quam habuisse priscis temporibus nomen quidam putant Nantuatum, quidam Harutam, quidam etiam it durae perhibeno sita ad lacum, per quem fluuius Rhenus amoeno tractu quasi spatiando manans dei de suo alueo desertur, aggressione occulta Hispan, earum copiarum paene capta fuit, securiore tune eluitate inter tractatus pacis, de qua legatum tune ad Imperatorem abfuisse aecepimus , una cum aliis quibusdam primariis viris, Thomam larerum. Hune habuit Phisippus Melaniathon inprimis iam, Iiarem eo tempore, quo ego uittenbergam veni. Erat autem ille in sua ciuitate praeeipuo loco natus, et generis splendorem auxerat bonitas ingenii virtutisque a sapientiae et inprimis religiosae pietatis st
. dium. Inter hos ompilatores assilit Petrus Paulus Vergerius.
299쪽
dium. Ea vero grauitas et constantia eminerit in xs48
adolescente quoque , ut a plerisque tum adeo ille obseruaretur, cum iumanitas quidem ipsius et amabiles mores incredibilem eommendationem haberent ad omnes. Hic, etsi non Recesserant insidiae factae patriae, et oppugnationis etiam vi propulsata a ciuibus sortissime dimicantibus , reuersus domum, quod fieri tamen status prioris mutationem animaduerteret, neque possent pauci sistere multorum vel formidini vel etiam cupiditati, ita ipse in agros suos concessit, et aliis administrationem publieorum deinceps munerum in patria sua reliquit, quod veritatis aeternae ac coelestis professionem liberam retineri pluris faceret, quam amplissimorum honorum lanctiones, paratas volenti sese et rationes suas te poribus accommodare, quibus seruire prudentia humana inprimis consueuit.
m pus a parre Carolo V. tradiras Belgi prouincias Me pi. Saeuiris erga Lucteranos in Gallia et Belgis Magd burgum is summo discrimine oditisurum Camerarii
Eodem hoc anno in eompluribus conuentibus, qui indicebantur de capitibui libri Caesariani, missimpus Maelochthom vehementer est iactatus. Quae res tractationesque ab aliis sunt vere et accurate expositae. Interque tales collocutiobes, disputationes, consultationes annus hie emuxit. Venit ea tempestate in Belguum Imperator Carolus, ad quem ex Hispania Rex Phia lippus fissus illius accessit ad solennem illarum regio inum possessionem tradente patre aetatus Eumque tune et locutum quaedam praeclare, et in conspectu omnisum amantissime filium esse complexum accepimus,cum
quidem filius exquisite esset hinniti gestu veneratus
300쪽
ara VITA PHILIPPI 1s48 patrem. Decretum autem Augustanum in Gem ni turbas dabat. Quod ut imperator ratum esse volebat, ita indies magis connivere eum animaduertebatur in quibusdam non prorsus illud exequentimbus, modo non detraheretur aliquid de ipsus maie- state, neque contemni imperium videretur. Verin sabantur etiam in Germania Legat Pontificii tres, eum mandatis concedendi autoritate Pontificis quaedam, de quibusdam transgendi , quae cum iamdudum usurparentur et recte fieri statuerentur, non multum curare plerique quid ab his permitteret prohibereturue, Sed cum metus Imperatoris, tum eupiditas publicae tranquillitatis, tum vero melicura, in morem gerendo aut recusando aliquidiu, tum habere momenti. In Gallia tune nominatim Philippi elanchthonis nomen pronunciari auditum, inter eorum , quibus nota inurebatur grauissimi erbminis, quod rem Ecclesiasticam turbarent. Et sunt supplicia atrocia sumta de compluribus, tanquam
desertoribus Religionis publicae, qui Lutheran ad
vulgus execranda appellatione nominabantur. Fuis seque magis probrosum et turpe, atque adeo perniciosum alicui a capitale, sic vocari, compertum est, quam parricidam aut praed0nem. Cum neque res neque cauta exploraretur aut cognosceretur, sed sumeeret ad condemnationem nominis infamia. N que minoris saeuitiae aniaraduersiones in Belgio ' huius generis animaduertebantur. In Germania autem fieri discordiae indies maiores, cum audacius reclamantibus, si qua displicerent, plurimis suis cmpiditatibus indulgendo effrenatis, tum dissidentia et
aliena. In Belgio reeens matrona nobilis, vidua comitis, et unicus eius filius egressus adolescentiam decoblati sunt, propterea quod Antonianorum καπηλει noluerunt admitteres testemelanchthon Su-