장음표시 사용
311쪽
Prine Henrie Phine Mauris patre, aetate plero maque senes , spectatae dignitatis et vitae honestate e lebres omnes, ubi de communi concordanteque omnium sententia, administrationis ordo descriptus, et ratio tam doctrinae quam rituum informata fuit. In quo libro omnia ea ad eundem modum contin tantur, quo tune capita illa, de quibus diximus, promulgarunt. Atque licet ex his etiam perspicere, quantum sit stum in temporibus. Tunc enim ce . te eum ista tractata et conscripta sunt, si ederentur,
nemo reprehenderet , ac laudarent potius omnes. lam vero prolata eadem tam contumeliose respue.
ruat isti, qui ipsi soli lateire Ecclesiam et huius rubras prohibere se, credi postulabant. Et trago
diae istae quas excitarunt, commenta tantum suspicionum, et salsae coniecturae argumenta, et suae acerbitatis odiique interpretationem et temporis o rasionem eontinebant. Quae ad vulgus imperitum, momenii habebant plurimum. Diligentiores autem, celeriter, quonam tenderent, deprehenderunt. μlippus Melanchthon, quo ista suadente non instituebam illo tempore consiliis actionibusque voluntatem ali nam, non tamen studium operae suae rebus communibus voluit denegare. Atque veritatem doctrinae religionisque sinceram integritatem retinere constantissime perseuerauit, de caeteris non exissimari vel opus esse, vel omnino expedire, , ut dimitaretur
deque ego ab illis dissentio, qui desio libro deer
tum maximorum malorum caussam fuisse eensent
Et hine enim quae incommoda distractionum extit rint, patet, et quid denique suturum sit magnopere metuendum est. At enim quorum haec ulpa si, reperiendum; et eos insectandos arbitror, noua rios latratu et indignis conuiciis appetendos quod,
et. Sed cum amantibus rixas et qui pascuntur
312쪽
a84 VITA 'ILIPPI Is geontentionibus, frustra disputatur, praesertim ad omnia tanquam clipeum Religionis sanctissimum αμmen obiicientibus. Horum itaque tanquam rabiosi
eanis impetum, quoad conceditur, declinando, tantes, confieere curriculam illos suum sinamus, et attexamus reliqua.
Melanchthonis uomm doctrina et existimarso multorum abarrectationibus petita.
Eadem tempestate eum nescio quo pacto de Iaudabilium piarumque actionum, quae operum' norum nomen habent in Ecclesiastico sermone, eessitate renouatae essent disputationes, quidam m- multuosissime refellere ron dubitarunt et veras neque ambiguas aut incommodas de illa sententias, eum plurimorum grauiss offensione. Idque crimen' tim in Philippum μωnchthonem quoque tanquam telum intendi, et iam illius aliis quoque in partibus scripta lacerari atque carpi, inque primis refutari tradita de hominis voluntate , de conuersone ad Deum mentis humanae, De Euangelii propriet te. et natura, eoque res progredi, ut consuli tum sit in istorum conuenticulis de prohibenda lectione certorum librorum Philippi elanchthonis. Sed huic conatui prudentia pietatis obstitit et eum mpressit. Ut autem apud Homerum Ageleos monens Procos, ne temere quasi effundant smul iacula omnia, sed eoniiciant aliquot certo numero ae ordine pete
res Vimem, Iuppiter aspiret nobis inquit si forte fauorem Vt nostris manum radat interfectui V sei,
Et nostrum victrix haec Martem famasequatur, Namque alios, nitro occiso, nil moror omnes esten Ouaedam eapita eontrouersa attigi in commenta . tione litteraria de Locis theol. P.Me p. 29 sqq,
313쪽
MELANCHTHONIS. 28ssie variis diuersisque calumniarum obtrectationumque Is gquasi venenatis sagittis nomen et existimatio bona Philippi Melanehthonis proposta erat una ad confiis gendum, quod ipsus autoritate veluti confossa atque
extincta, caeteros omnes non admodum formida
doces ducerent. Sed haud scio an aliquanto p tientius tulerit iniurias istas Philippus Melanchthon, quam oportuerit, atque OIerando quam repugnanis do fuerit fortior. Uerum de hoc ipso fortasse postim plura dicemus fio loco.
Aiar insander eonestat turbas est Melanchrbouem etin me.
Venerat Norimbergam ex Bauaris ante multos sane annos Andreas, qui familiae suae nomen Pa ne ridiculum D mutauerat in Ossandri, unde sonus non longissime reeederet. Is quod Hebraicarum literarum cognitionem profiteretur in Augustini no coenobio doctrinae suae primum mercedes qua dam aecipiebat, carus ob penit aerimoniam et st dium industriamque eruditis, praecipue Bilibaldo Hrcamero dignitate honoribusque et sapientia doctisnaque praestanti viro, quos tamen deinde rusticitate morum et praefracta animi elatione ab se pleroseque allanauit. Commendatus autem primoribus c, uitatis facundia sua potissimum , concionibus in aede Laurentiana habendis est praefectus. Consec tus fuerat autoritatem primis contentionibus de religione , cum monachis iam corruentes superstitiones retinere cupientibus vehementer restitisset, et eoram
Antistite Pabepergensi de illis controuersiis copiose eum plurimorum admiratione et applausu disputasset in autem promulgatione sibi Augustani veI
314쪽
28s ITA PHILIPPI is grogatione potius illa in Germanis passim motus peri.
culosos miscente, arripuit occasionem relinquendi eam urbem, in qua dignitatem si aliquid saeuitatum fuerat adeptus, contulitque sese in Prusiam, ubi et ipsus audaei et quorundam aduersantum illi importunitate, eae contentiones iunt excitatae , quae totam fere Germaniam peruaserunt, ingentiumque diorum , turb*rum, iurgiorum fuerunt causae D. cum et nouitate disputationum Osiandricarum animaduersiones atque notationes plane censoriae aliorum excitarentur, et in refragando quisque maxime sortis atque acer videri cuperet Ossandrum sane niingenio naturaque esset excellente , et doctrina varia ae multiplice , et lacultate praeclara in pronuneia do quae cogitasset praeditus atque instructus, non cauisse apparet ne oppugnando alios, et suspectam formam doctrinae eallide introducendo, nouas qua
s seeures impingeret ei Ecclesiasticae. Estque ab hoe Philippus Melanchthon et ipse spureissmi stimpii atrocibus eontumeliis appetitus I. Neque possum in animum indueero, ut credam, ipsum autorem tam vecordem fuisse, quin illius eum quoque recognoscentem sorte puduerit. Tulit etiam hoe aequissimo animo Philippus Melanchthon, et in simplice, vera, puraque doctrina exercenda perrexit.
quae ipsa esset responsio grauissima et firmissima defensio ad omnia. Atque es scio Philippum Me-
n optime de hae eontrouersia commentanis est M. ligius Parte seeundamist. Aug. con p. 9 ς - 1or Sub titulo Sehmetabier et Adeelasse Philippi. Inde Melanehthon in Epp. ad camer. p. 33 ABaltie littore flatus horridi nos feriunt audio minas, σι ι δη---φλ- μω, σι μην Γερμαν ιν ανα αθη quod concionatoris puli illius ineisurus sit mihi venam, unde sanguis ebulliat in totam Germaniam .
315쪽
MELANCHTHONIS. sis e thonem tam inhumaniter areeptum ab Osiandro, is apostea tamen saepe honorifice eius meminisse. r eordantem veteris consuetudinis necessitudinem, eamque illi laudem tribuisse, quam deberi latebatur Uentiae multarum eognitione dignarum rerum ramelaraef. tque nos in hae narratione studuimus, id quod ante oculos versaretur, neque dubium aut eo
trouersum esset, quocunque nominatim aliquid
reeensuimus, ommemorando exponi quae sunt
rumirum vel diit, alicuius vel facta, vel his, ut ita laquar, ognata atque inhaerentia. Non enim is ego sum, qui de aliorum eonsiliis et proposito atque sententia pronunciare soleam. Hae enim Oeeulta sunt, quae suspicando detorqueri malevolentiae est et odii, extollere vero altius ab integritate alienum. In quo utroque, priore tamen magis, sibi Ileentias uli huius nimium indulget. Enimuero ubi bctum factumue et aaifestum neqne ambiguum e
tat, Iieet, vel oportet, ut opinor, id de eo commemorari, quod congrai veritati. Sed alia sunt aliorum eum ingenia turi voluntates , tum studia quoque Prauitatem sene vel procreatione instam vel usu eontractam tolli erendando, non cor ho- Tara exercendo conuenit, ei quid praetendi possit quaerere, extrema est periressitas. Seripsitque hoe
praeclare Iustinus aro , nituram vivendo sequi esse' mel. Epp. L. Iv. p. s. sander seripsi ad me
litteras non solum eruditionis, sed etiam amoris Plenas, quorum utrumque mihi iucundissimum est. Tu optimus es testis me semper praeclare de eo sensisse. Et amo profecto ingenium in eo excel-Iens, doctrinam et virtutem. p. a. De Osiandroseis me praeelare sentire. Tribuo ei eruditionem et multarum virtutum laudem. Sed est ingenio liberiore, quam ut intra septa scholarum cohiberi
se sinat, et quo higenii impetus quasi venti rapit,
316쪽
Is 8 esse eius, qui nondum peruenerit ad fidem, at
mulationem inuidiae, Ionge adhue a veritate abhOI-rentis ae remoti Quapropter ne quis seipsum, cipiat, neque specie simulationique fallatur. Nam reperiuntur qui iracundiae in reprehendendo et insectando quoslibet audaciam, atque etiam conuuciorum acerbitatem scripturae aerae et sanctorum hominum autoritate exemplisque defendanti u rum si vires eupiditati responderent, iamdudum iacerent demissi reo aduersarii. Quantum tamen in ipsis est et damnando et supplicia decernendo, et maledictis insuper ingerendis satisfaciunt acerbitati suae. Quantum enim vidit aetas nostra scriptorum, quantum dictorum audiuit de suspicionibus et optimonum coniecturis Quoties concurrentes Itqui elandestinis operis, modo doctrinae neque necessarios neque opportunos tractatur, modo disputati nes superuacaneas et verborum magis strepitu quam rerum pondere nitentes atque fultas, modo etiam uas et contumeliosas in alios accusationes institu runt, composuerunt, Gerunt, quibus nihil nisi praeliorum et belli caussi darenturi Cum autores inter quasdam veluti scinicas exultationes personis prodirent alienis tanqtam veteres heroes cum e thurnis atque sceptro, vehementiam et libertatem
orationis i lantes, et rolentes esse superiores ubique, idque valere tantum, quod ipsi statuissent, et in ctando oris liberi copiam fucum lacientes imperitis, wecieque ista libertatis grauissime sauciantes bonam aliorum existimationem, et quietis diuinum donum perturbantes Huiusmodi autem hominum pros eis animi contentio et propositum sententiae perie implenum est, dumque cedere nunquam volunt, Rd victores esse aliorum omnium, fit sere, ut ea victoria potiantur, quae est tristi et prouerbio Graec rum Cadmea perhibetur. Atque ista in hae narrati
317쪽
reticenda, et talia vitia silentio, quin notarenturias spraetereund non merunt. Ut autem ad rem rede, Inus, multas amaras tune quas potiones, ut dieitur, hausit Philippus Maanehthon et concoxit taeendo atque tolerando. De quibus omnia sunt in medio, neque suspicando a nobis fingitur, aut argumentando exquiritur sere quicquam. Iam vero ne mortuo quidem parcitur, sed dissentientum quoque, ut diximus, protervitas in illo infamando insolentiaque eoncordat. Si inuidia impellente, quanta sit gen ris istius improbitas ex eo apparet, quod nouam ae inusitatam illud viam ingreditur, cum inuidia tanquam ignis materia deficiente extingui et delabi in eineres obliuionis post alicuius mortem soleat. Sin
odio inestante cum oderint eum, quem boni omnes amarunt vivum, et mortuum singularis beneuolentiae memoria cohonestant, quales ipsi perhiberi poD
sint, si saperent, poterant cogitare. Sed nominis sesieet aliqui celebritate offenduntur, et ea oppressa fore, ut ipsi emineant, confidunt. Ita sane se res habet, ut omnibus temporibus vera atque solida virtus rara, nune rarissima sit , cumque perpauca sua virtute excellere et quasi in altiorem Iocum e uenire valeant, plerique alterum criminando eteontumeliarum insidiis appetendo, aut etiam impudenter insectando, ut conspiciantur, astendere nistuntur. Hoc quale sit patet. Non certe praestantiam et amplitudinem promittens, sed afferens se
Ieris amentiaeque ignominiam, ut illud agentes et stultitiae et prauitatis coargui posse videantur. Sed quod aggressis hoc expositionis opus inuito necessitas impostat, ut non omitterem, in eo neque longior neque diligentior sam laturus. Ut igitur ad Osan dri mentionem redueatur oratio fuit is et ingenio aeri praeditus et haud vulgari doctrina instructus, sed animo et elato et admodum confidente et mori- Melanchth. T hus
318쪽
29O ITA PHILIPPI xs48 bus nequaquam moderatis atque suauibus . a naturae interdum vitia educatione liberali et disciplinae diligentia corriguntur, quae Ossandro defuisse constat ). Sed consecto ille curriculo vitae suae in Prussi mortuus, et splendido lanere elatus atque honorifie est sepultus, Anno Christi, DLu. xva.
Cal. Sept. apud Regiummontem. q. LXXXVII.
Redeundum autem est ad superiora tempora. ut narratio ordine procedat. Quae quidem perquam turbulenta fuerunt, et non modicuris et anxietatibus
animi , sed corporis quoque laboribus atque defati. gatione Philippum Melanchthonemurauiter affixe-
n Virtutes et vitiam standri breuiter sed reet mea quidem sententia recensentur in confessione Mel. innsfeld adu haereses latebit is . .
p. Irr. A. Osander citra omnem controuersiam vir doctiss. fuit, et non tantum in una vel altera scientia, sed in omni genere doctrinae exercita
tissimus adeo ut fere in uniuersum de omnibus rebus prudenter loqui et iudieare potuerit. Deinde et linguarum eognitione excessuit, et eloqtiemtiae donum habuit mirifieum et singulare. Sed simul etiam habuit suos naeuos et vitia mimul fili admirator sui ipsius, et pertinax in suis opinionibus, quas semper praeposuit aliorum indiciis et semper suas quasdam priuatas opiniones habuit, quas longum tempus artificiose potuit velare et
tegere, ne in lucem euolarent, donee tandem in eum venit locum, ubi largissimam occasionem
et potestatem arripuit sua et Fundendi tot annos sepulta dogmata. mel. L. V. Epp. p. 4Io Osiander ex acie mee sit h. e. ex hae vita intumuerat ei corpus hydrope. Postea seeuta apopletia extinxit eum.
319쪽
tunt Anno Iesu Christi DxLvc. ineipiente )rs 9 mortuus est cum ingente Philippi Melamrithoris dolore et tristissimo desiderio amici earissimi, inpar
Cruriger, diuturno languore confitctatus et grauissimis , ob ea quae tum gerebantur, perturbationibus debilitatus. Ita autem obiit mortem, ut ardentiss.
precibus opem diuinam sibi et propter religiosae pietatis studium periclitantibus cunctis imploraret, et
vitam suam traderet in manus Iesu Christi autoris salutis uniet, cui seruierant fideliter studia ipsius, et queri sanctissime coluerat. Hunc condiscipulum non multum aetate inferiorem habui in puerili instituti ne Lipsiae, cum vno et Praeceptore atque Magistro Georgis Helio, et Doctore literarum Graecarum s miliariter uteremur Ricardo Croe Britanno. Erat autem in eo puero tanta statim ingenii vis, ut quae eaeteri nos magno labore vix perdiscebamus, ea n . Iesse eeleriter eomprehenderet animo, ut ludere et Iocari videretur , nobis admodum serio omnes ut aiunt, neruos contendentibus. Perpetuam antem consuetudinem hane seruabat, ut i dissimulisti' scientiam, quae erat in eo multiplex variarum 4
rum, perseueraret Nihil in eo ostentationem M a bebat,
Non A. s. incipiente, sed adhuc current 4 .aς cal. DecembJ mel App. L. IV. Epp. p. o. ad Vitum Theodorum ita de morae crueigeri d. 3. Decemb. et L scribit Casparum nostrum Deus tandem in Academiam coelestem abduxit. Etsi autem nulli mors eius maiorem dolorem attulit, quam mihi filii enim inter nos communicatio
omnium sententiarum et consiliorem liberrima.
Et poterat ipse Asa vis α δουνα λογas aecipere et dare re nia et me saepe utiliter monuit, tu men et hanc placidam migrationem gratulor. Murulis enim tristissiniis spectaculis ereptus est.is elanchthonis oratio funebris de crueigero extar
320쪽
292 ITA PHILIPPI babat, nulla gloriae aut nominis praestantiaeue cupiditas animaduertebatur. Studii labores suscipiebantur perserebanturque incredibiles, sed tam occuIte et quasi furtim, ut familiarissimi etiam de iis celarentur. Morum vitaeque maxima erat in illo h nestas atque probitas , et in quotidiano quidem comuiri su uitas perquam amabilis, ergaque omnes summa humanitas, in negotiis autem gerendis et Gdes et grauitas spectata. In loquendo admodum parcus. Ad omne vero iuuandum consilio opeque promtissimus cogitationes ipsius sapientes, oratio circumspecta, insignis taciturnitas, fides certa. Quibus eximiam autoritatem ille consequebatur, et disgnitate excellebat. Neque inueniebat facile apud alium Philippus Melanchthom, cui sua consilia confidentiu crederet aut eum quo liberius communicaret sententiam rationesque suas, aut cuius iudicio Elias tribueret, quam Castarem Crurigerum. Quem eum tanti tecisset et tam vehementer dilexisset, morte ipsus non potuit non in luctu moeroreque ingente ver-0ri, ea Praesertim quae ante tempus illi a idisse videri posset Excessit enim e vita hac confecto anno aetatis stae quadragesimo quinto
Sonodas necumemea iterum Tridem Eu Meeri mori.
Iam et obsidio urbis Magdepurgensis multarum
variarumque dissicultatum causas dabat, et Imper,
toris Caroli in exequendis sis, quae ordinando ed, eendoque instituerat, studium paulo ante remissius visum, rursum intendi, neque de seueritate demonstrata multum remitti. Non paucis igitur in locis religionis cauma aut tumultus excitabantur, aut mutationes fiebant non periculosae modo, sed pera,ciosae etiam. Et pubacatae iam erant hoc tempore Anni