장음표시 사용
431쪽
DOCUMENTA. O3 quos iam bi pepererat, obseurρrentur. Erant, qui
tristem Theologiae scholasticae ritinam miseratum, cui tot palmas debebat, suscepisse rem assirmabant. Iam enim ea doeendi ratio, unde velut ex fonte quidquid est in Christianismo malorum, di manavit, labefactari coepcrat, ubi poenitentiae , quam vocant, et condonationum sermulae conuulne sunt. Nec obseure sese iactabat ipse Theologiae scholasticae vindicem, sedis Romanae Eeel siasticarum Synodorum defensorem, nihil dubitans se velut Atlantem quendam coelum iam humeris sustinere. Et sauebant insanis hominis conatibus serocientes fraterculi, Seholastici Theologi, adeoque examen illud perditorum hominum, quod a Rhadino stare videtis alii ven-tris, alii gloriae suae periculum prospicientes, nisi viniseeret Eccius. Conuenit autem, ut de summa rerumstholastico certamine decerneretur. Edita sunt themata
de libero arbitrio, de christiana gratia, de indulgentiis. Nam de his hactenus disceptatum erat. Quibus ecius dogma de Romani Episcopi Monarchia plausibile addidit, callido nimirum consilio, nempe ut Romani Pontificis auctoritate facilius opprimeretur Lutherus, quando illum nihil non posse vulgo persuasum est. Disputatum est Li-ptiae Μysorum frequente theatro. Sed quod fieri solet in huiusmodi certaminibus, dum aurae populari inseruitur, utrinque magis fortiter , quam theologice res acta est. Qua fide disieruerit Eeeius, testantur editi disputationis commentarii. Nam ibi primum et institiam , et animi sui malitiam prodidit. Post eam disputationem dentatis ehartis res agi coepit, ubi cum extra controuersiam sup rior esset Lutherus, ingi aduersarii ac rumpi, iungere eopias, famosis scriptis vulgus abalienare, corrumpere amicorum quorundam iudicia, audere quidquid ingenio. sus livor, navi huius artes ego qui commemoreta supinpeditabat.
432쪽
Melanchthonis Epistola ad D. Oecolampadium
Aliquot accepi tuas Epistolas, quae, quoniam emtant in eis multae non obscurae significationes veteris tuae erga me beneuolentiae et voluntatis in amicitia constanistissimae, valde gratae mihi fuerunt. Nam meus animus idem est erga te, qui fuit semper. Ego autem admirari ne doctrinae et virtutis tuarum incensus, semper et am ui te plurimum, et singulari quadam pietate colui. Nque utinam ea essent tempora, ut frui hac nostra amieitia possemus. Sed incidit horribilis dissensio de Coena Domini, quae veterem consuetudinem ossiciorum , quibus inter nos certare solebamus, impedivit, beneuolentiam vero erga te meam non labefecit. Itaque si quid in me desideras ossicii, tempora magis quam fidem meam eca-sare te velim. Quod ad causam, quam agis, attinet, valde doleo, ea de re disiensionem exortam esse, quae a Christo ad glutinandam charitatem instituta est. Seis autem me hactenus magis extitisse spectatorem huius faba. Iae, quam actorem. Et multas graues habui causas, cur non admiscuerim me tam odioso certamini. Interea nubIa alia cura ullius rei animum meum magis exercuit, quam
huius negotii. Et non modo cogitaui ipse, quid in Hiramque partem dici possit, sed inquisiui etiam veterum ea de re sententias. Ego enim nolim alienius noui dogmatis in Eeelesia vel autor vel defensor existere. Cum omnia, quae in utraque parte firmissima videntur, expen di, dicam pace tua, non tamen eo in sententiam tuam. Nullam enim firmam rationem inuenio, quae conscien
tiae discedenti a proprietate verborum satisfaciat. Nihil autem ad hunc diem de hoe negotio seripsi, quia vid ham tuturum, quicquid scriberem, ut me allegari a Lustero tanquam domesticum testem, iniqui iudiees dieb
433쪽
DOCUMENTA. O Irenti ita antoritatis in nostra sentemia laturum erat, quia in alterius gratiam scripta videretur. Sed spero te melius de meis sermonibus sentire: αβνος αρομα -ος μως αιδαο πυλη-
Qualiscunque enim sum, certe nunquam amavi Epicureos istos euiusmodi multi sunt hoc tempore, qui religionem irrident, trucibus voluptati est de maximis rebus hom, pes falle rς. Sempor ut eis, studiosus sui doctrinis Otristianae, utique ob eam causam mihi curae, ut eamdi ligenter cognosterem nec sine paruo negotio, dum qua ira, quid sequi tuto possim, extricaui me ex amicorum meorum disputationibus, cuius rei nonnulla extant testumonia. Quodsi gratiam aucuparer, non ignoro, quama hos magnos ceruditos visos habeat vestra factio, horum amicitiam non eontemnerem. Itaque si mihi vestra sententia de Coena Domini placeret, simpliciter prosite reti os abstruis Christi corpus tanquam in tragoedia
repraesentari contenditis ego de Chri video extare pro, missiones ero vobi*cum usque ad consummationem sec
ii, et similes, ubi nihil est opus diuellere ab humanitate
diuinitatem, pr0ii de sentio hoc Sacramentum verae praesentiae testimonium esse. Quod eum ita sit, sentio in illa Coeoa praesentis ψrporis κω- - esse. Cum propri ras verborum cum nullo articulo fidei pugnet, nulla satis magna eausa est, cur eam deseramus. Et hae sententi de praesentia eorporis conuenit cum aliis scripturis, quae de vera praesentia Christi apud nos loquuntur: nam illa
σxhidigna Christianis opinio, quod Christus ita quandam
coeli partem occuparit, ut in ea tanquam inclusus carceri sedeat. Tu colligis absurda multa, quae sequantur hancs utentiam Colligis etiam quasdam veterum sentemas, quae pro te videntur sacere. Sed absurda minus offendent eum, qui meminerit de rebus coelestibus ex verbo
Dei, non ex Geoaeetria laetendum esse iudicium, quique
434쪽
4os Doev MENTA. tentatus didieerit, nullam esse rationem , quae consciemtiam satis doeere possit, cum a verbo Dei discesseriti a iis locis, qui citantur ex veteribus, agnosco quandam es se dissimilitudinem, sed tamen ex his, si quis prudenter eliget grauissimorum autorum dicta, inueniet pleraque,
quae ostendunt hanc, quam nos sequimur, veteris Ecelesiae , quatenus nobis nota est, communem fuisse sentem tiam tametsi tu quidem homo disertus quosdam Ioeos numis callide interpretaris, et ad tuam causam detorqueti Veteres eum de resurrectione disputant, allegant Coenam,
nec inepte, meo quidem iudicio significauit enim Chiastus postolis se resurrecturum esse, quia sui corporis
κο-ue instituit. Necesse enim erat, Vt uiueret corpus. quod nobis impartiendum erat. Quodsi veteres sensissent absens corpus repraesentari, quomodo inde probarent msurremonem quia etiamsi non resurrexisset, tamen a sens corpus et consumtum repraesentari potuit, seu in fabulis Hector repraesentatur. Sed non institui nune dis, putationem, tantum haec scrips, ut meam erga te beneuolentiam perpetuam cognosceres, neque tamen volutqui sentiam, dissimulare. Teque rogo, ut consideres, quantam rem, quamque perieulosam susceperis verum illud est, nimium altercando amitti veritatem, atque haec multo magis periclitatur in his tam violentis concertationibus. Quare satius esset haerae, re aliquor bonos viros in colloquium una venire. Video quae semina harum disputationum sparsa snt in veterum libris sunt et inini,sehusdam nuper natis ante hunc tumultum. ideo causam vestram praesidiis ingeniorum niti. et vos habere studia theatri, non tantum manifesta, sed occulta etiam, quae haud scio, an emeacius vobis suffragentur, quam man, festa Satis nota est mihi tua modestia, quare non arbitrabar opus esse, ut te admonerem, ut cogitares homines ingeniosos et prudentes interdum labi posse, et in negotiis spiritualibus inprimis periculosa est ingenii fiducia. Seis scriptum esse: abominatio apud Deum est, quiequid est
435쪽
i DOCUMENTA. O est sublime in mundo. Et multo plures sunt, quam putentur, qui tantum ea amplectuntur in religione, quae ingeniis eruere ac comprehendera potuerunt. Postremo te rogo, ut hanc meam epistolam optimo atque amicissimo striptam animo boni consulas. Vale. Spirae An I 529.
De Sacra, nemo corporis et sanguinis Christi.
Deeimo quarto credimus et certo statuimus omnes de Coena D. N. l. C. quod utraque parte Coenae secundum institutionem utendum sit. Et quod Missa non sit opus, per quod vivis aut mortuis impetretur gratia. Quod etiam Sacramentum altaris sit saeramentum veri corporis et sanguinisci C. et quod spirituali manducatione illius eorporis et sanguinis singulis Christianis praeeipue opus si Similiter quod usus Saeramenti perinde ut verbum a Deo omnipotente sit ordinatus, ut ad veram fidem et dilectionem conscientiae imbelles moueantur per Spiritum Sanctum Et quanquam in eo an Verum corpus et sanguis Chri. sti eorporaliter sit in pane et vino hoc tempore nondum consensimus tamen utraque pars, quantum omnino serre potest uniuscuiusque conscientia, caritatem mutuam prae stare debet. Utraque etiam pars Deum omnipotentem sedulo inuocare debet, ut per Spiritum suum nos in vera sententia confirmare velit, Amen. N. V.
dreae Osandri epistolaei ad Meu Line et
Domin Statiunerum Gratiam et pacem a Deo Patre nostro et Domino I. C. Quis sinis horum comitiorum sit futurus, nulli adhue Ce 4 conie-
436쪽
go DOCUMENTA.eoniecturis consequi possunt, quanquam bona spes est, Christum gloriose acturum, et sunt inter Paristas multi. qui nobis sauent. Sunt et in Italia dom viri, quos Po
tiseiae tyrannidis pertaeduit Peruenerunt enim ad nos propositiones quaedam Italicae satis Lucteranae, quas Phis lippus vidit et probat Praeterea Monachus a consessionuhus Caesaris Philippodamiliariter utitur, et probat aperte nostram de iustificatione et bonis operibus doctrinam, m Iedicitque istis Germanis asinis nobis in hac partem amnientibus, et sine causa discordiam mouentibus Caesaris autem concionator multo aequior est, probatque unium iam nostram doctrinam, et iubet magno esse animo. De. nique nemo est, qui non cupiat hanc musam aequis et christianis conditionibus componi, praeter quosdam ω manos Episcopulos, Tyranniculos et Pseudotheologastros, qui reuera suriis obsessi nihil nisi sanguinem sitiunt. Deus reddat illis, si non respuerint, secundum opera ipsorum. Philippus multis laboribus, vigiliis, euris macer tus et exhaustus nonnunquam melanchol i quadam tristi. tia et quasi desperatione vexatur, nulla extante causa, quae nostros plerosque valde deiecit. Ego autem statim deprehendi ae ab aliis didici, naturalem illud esse sanguinis, Iancholici motum in eiusmodi tamen passione cogitat, dicit, scribit et iacit, quae causam nostram non meliorem reddunt, estque obseruandus et obhirgandus, ne admisetat, cuius nos omnes poenitere possit. diuthero quoque notum causam dedit aerius ad eum scribendi, et e. liquos, ut eum increparent, hortandi. Eius epistolas albquo. quia iam nihil melius possum vobis mitto, Iibe ter scripturus posthac iucundiora, si potero. Est in Hispania mulier quaedam Euangelii studiosa, quae libellum edidit dignum, qui publicaretur. Itaque ab Episcopo uudam versus in latinam linguam excussis est Philippo promisit quidam, eum se ei exhibiturum, quod si fiet, vel descriptum ad vos mittam.
437쪽
Augustenses adeo pusillanimes immo frigidi sunt, ut Urbanum Regium a se vocatum esse profiteri nolint. Cum, hoc an facturi essent, a Consule, Senatu et a plerisque prisuatim requisierit mera stultitia sapientum istorum mere torum hae insges ingratitudine motus promisit Due a Lunenburg, se cum eo abiturum, et iaciet. Finitis a te comitiis quid putatis miseram plebeculam iacturam nam reliqui quoque Euangelici discedent ob eandem ea lam eum se destitutam esse videbit Argistinenses seris pserunt eonsessionem suae fidei exhibendam, sed quia misseuerunt articulum de Coena, nulla urbium regni adhue subscribere voluit. de eorum doctrina fugit lucem. Et credo Argentinenses quoque cessaros, praesertim si Caesar institerit. Ceterum vos pro nobis a tota causa orate, scut et nos oramus, et si vacat, nonnihil scribite, praesertim ad Vitebergenses, et hasce literas Ebner et Spenglem item Praeposito meo impartiminor. Gratia
Dei vobiseum. Datum Augustae seria tertia post Visit,sionis Mariae Is 3 Q. . Gratiam et pacem a Deo Patre et D. I. C. Equidem libenter saepe scriberem et multa, sed ita sunt res nostrae, ut nemo sciat, quid laturum sit. Itali et plerique Germani satis modeste significant se paris studiosos Uerum Lecius, Faber Cochlaeus et miles eum Episcopis et Principibus, quos ipsi ad effundendum sanguinem innoxium instigarunt, a furiis agitantur, et nihil nisi sanguinem cogitant. Consessio nostra Romam missa est, quod, gnum argumentum esse arbitror quaesitae et quaerendae pacis. Sed sunt, quae diuersum gnificant. Nam ante paveos dies quidam occulti amiel significarunt nobis, tres articulos excogitasse Papistas, de quibus nobiscum agant. Primum an Plura velimus Caesari proponere controuersa, quam fecerimus, insidiantes scilicet nobis, ut si dicer mus non, responderent ergo quae tacetis, reuocatis, etet
438쪽
noeanda sentitis Si plura diceremus, responderent: ergo controuersiarum non erit finis Secundus: n Camsarem laturi simus iudicensi Tertiui si non, ut omnia restituamus in integrum ad proximum usque concilium. Sed nos haec vana esse arbitrabamur, donee res ipsa de-elarauit non esse nobis temere praedictum. Nam prima quaestio nobis a Caesare proposta est, ad quam valde caute et circumspecte respondimus, ut neque reliquas conre uersias, quae in consessione non sunt, dissimularemus, neque tune eas moueremus, sed Papistis permitteremus , an eas mouere Vellent, nos esse responsuros, ut ita omnem inuidiam quaestionum non necessariarum in eos reiecerumus. Si secunda quaestio, an Caesarem iudicem Iaturi simus, mouebitur, heu vereor, dabo operam, ut ibi quoque cautissime et sapientissime respondeatur. Nam ibi cardo totius rei verlatur. Iuni vero, qui putent istis omnibus transam tunc demum, si nos perstiterimus, ad tractatum aequitatis et concordiae Papistas accessuros. e. rum mihi videtur res valde dubia propter sanguinarias eo-gitationes nostrorum. Dominus dissipet consilia impiorum. Hae nocte repente mortuus est quidam magnus,
nomen ignoro, quem certo putauerunt ducem exerci
tus contra Lutherum futurum, paulo post fortasse scisbam certiora.
Martinus Philippo iterum seripsit in prioremsentent, am stiritu plenas literas. Uxori meae dicite, nam scribere non patitur angustia temporis, sperare ni propediem γnium reuersurum et vestimenta accepisse. Nam si non are deretur ad conditiones pacis, satius est, me abesse ab Augusta, quam adesse. Si accedetur, credo Lutherum venturum et se nihil opus erit mea praesentia. Verum ego nollem interim abesse, eum mouebitur quaestio an Caesarem laturirimus iudicem y alete et Dominum in rate, ut suum verbum tueatur. Datum Augustae a.
Iulii post prandium Isso. N. VI.