장음표시 사용
21쪽
ia MCur di corruptibilis es terra , non contingit ipsam o simul quondos corruptum iri. Caput vigesimumtertium .i CORRUPTIBILIS est terra, cur non contingit, Sipsam
quandom simul quando p corruptam iri. si contingit hanc glebam corruptam iri lacundum hoc iugum, de sic percurrentibus in quacun* parte terrae uerum est contingere ipsam corruptam iii, conting et utim & uniueriam terram corru piam iri: si autem hoc , contingerit utiq; non esse terram , qnod est impossibile: nem enim eset mundus, si auferretur id, circa quod ei latio. tAn non sequitur ad id, quod est Dcuersam terram corruptam iri, & id quod est simul: hoc mam est impossibile: si enim om/nia per motum coelestum ex aliquo in aliud quid mutatione fiunt , sc& ex alio quodam in terram Et in hominibus quom eadem ratio est: non enim omnes corruptibiles, & smul omnes
cui autem ex induetione demonstrat, ex eo quod unus, unumquenq; demonstratorum pos se cras corruptum Iri, & omnes smul contingere cras corruptos iri, non recte sumit: etenim lisumeret omnes, quos commemorauit, cras cunctos simul esse coriumpendos, non iam & omnes sumpsit cum non omnes commemorant . praeterea ness qum commemorauit, sic sumpsit,
ut cuncti simul possint cras corrumpi: sed ut unus, unusquisl: idcirco non concludet omnes compis hensim sed omnes, ut quemvis ipsorum ..ut in diuisionem infinitum. S omniquaqa omni uadi enim sectile est ipsum continuum,non quia simul Omniquaqi,sed quia in quocunss. Fortasse autem nem similiter terram necesse est esse, 6c hominem ipsum: sed terram quidem plicuer necesse est esse, hominem uero ex suppositione: propter hoc enim non simpliciter necessaria est proposito dice.)s, hominem ex necessitate animal esse, sed i , t Hli.
cum determinatione illa quovis Hent homo.
Exposito tedus ex primo Phyicae auscultationis Aristotelis , infine dicti, perpem
dicit, inuentam materiam Joluere etiam anti uorum dubitasiones. Caput vigesimumquartum. IFFERANT demonstrationes duce dictae in primo Physicae auscuIta
nonis in fine libri, per quas, cum dixisset de de materia, di priuatione dicit inuentam hanc materiam soluere etiam antiquorum dubitationem, per quam ausere bant generationem Sc corruptionem: eo quod Oporteat, quod fit aut ex in te,aut ex non ente fieri: sed nec ex rete posse, praeexisteret enim quod fit, si quidemq uod fit nondum est, quod autem ex ente fit ex eo quod pracedit esse utit diceretur: taci ex non ente esse, eo quod nihil ex non ente fiat. Quas igitur dubitationis huius solutiones ira sunt. Illa quidem per id quod est per lade per accadeps , autem aut non ens Hac uero Per Id, L quod est esse potentia & actu. sunt autem hae. si quis materiam cum assumpserit, dicat, ex hac per se quidem existente, per accidens uero non existente fieri, quae sunt: α similiter ex hac rursus feri, quae fiunx, potentia quidem existente, actu uero non existenter per se quidem ea istente in sui natura, est enim ens quoddam ipsam materia: per accidens uero non existente quia muatio, quae est per se non ens ipsi existenti accidivnon enim aliter ex materia possibile est aliquid tactum iri . nisi accidat ei priuario eius, quod est generandum: Be potentia quidem existente, quoniam potentia est materia hoc quod fit zactu uero non existente, quoniam nondum est,
suod fit, non enim fieret. ipse etiam disserant inter se : eo quod , prima quidem ab eo, quod generatio i subiicitur, Se praeexistit natura facta est: huiusmodi enim est materia sui natura,exnua fit, existens quidem aliquid sui natura, non existens autem ex eriuatione sibi accidente. Secunda uero ex habitudine ipsa, quae est ad id, quod generatur: eo enim quod possit fieri id, in quod mut tur, nondum autem sit in hoc, generatur ex ipsa id, quod generatur: s enim eselat iam in ipso, non uis generaretur: uel si non esset quidem, is esset impossibile in ipsum mutari: nullum enim impossibile fit. eo igitur, quod possit quidem in id, quod generatur, nondum autem 1n ipsum sit mutata, hoc, quod generatur, ex ipsa generatur. Inest autem ei Posse quidem ex propria natura: est enim in hoc ei esse materiae, nondum autem actu esse a piis
uatione. Potest etiam quis in prima solucione ea, quae dicta sunt diuidere:ut hoc quidem ipsius
22쪽
de priuatione dietium en dicat, illud uero de materia:cum enim priuatio quidem sit pei se nianens, per accidens uero ens, quia accidit ipsi materiae, quae est ense materia uero per se quidem existat, per accidens uero non existat, quia priuatio ipsi, cum sit non ens accidit: soluentem an liquorum dubitationem posse dicere, di ex non ente simpliciter fieri, quae fiunt, di ex ente sm pliciteri & seorsum quidem neutrum ipsorum sussicere ad alicuius generationem. nem enim non ens simpliciter, quoniam nihil ex sic non ente fit: necy ipsum ens per se, iam enim esset. Diracp uero fieri generationis causas: sed non ens quidem,& priuationem non per se et alioqui ex hoc fieret, si permanens mutaretur in contrarium sibi : hoc autem impossibile : non enim possibile est permanere, 6c subiici alicui, quod sui natura non ense neq; contrarium alicui potest ser/uatum sui contrarium recipere: per accidens uero, quod generatur ex hac generatur, eo quod ex quo fit, fit autem ex materia illi priuatio ex necestitate accidat:& hoc modo generatio qui dem ex non ente per se: quatenus enim ens quodam modo, huiusmodi autem, quia enti accitdit. Ex materia uero fieri quidem, quae fiunt,ter se et cum enim sit res secundum sui rationem,&permanet, dc seruans sui ipsius naturam recipit eius, quod generatur, formamr ad quam mutationem priuatio ipsa eius quod generatur confert, prae istens, εἰ accidens ei: Omnia enim, quae fiunt ex materia, generantur permutationem ex priuatione, in quae generantur. idcircones ex priuatione, 6c non, ente per se est generatio et quatenus enim ens quodammodo, eo quod materiae, quae est ens accidit: nes ex materia, Sc ente per se:
siquidem, quatenus est priuatio, ipsius in formam mutatio.
Quaedam conferentia ad ea, ae de providentia, Caput vigesmumquintum. v BSTANTIARUM secundum Aristotelim quaedam est in lcorporea, & sine corpore forma quaedam immaterialis, S separabilis, actus qui ldam existens ab omni potestate seiunctus, quam substantiam, de intellectum uo cat: intellectum autem secundum actum et semper enim intelligentem: Ac intellisia gentem id, quod est optimum inter entia: hoc autem ipse est . seipsum itaq; hic
intellectus intelligit. maxime enim intelligibile mamme intellectus Inrelligit: maxime uero imtelligibile forma sine materia: sui enim natura est huiusmodi substantia intelligibilis: materiales enim sormae intelligibiles quidem sunt, sed non sui natura, immo nec per se: sed intelligens ip/sas intellectus ipsas facit intelligibiles, seiungens ipsas a materia inte iligentia,& ut per se existen tes accipiens: sorma uero ab omni materia, εc omni potestate seiuncti, sui natura est proprie intelligibilis:atqui huiuscemodi substantia praedictus intellectus est: idcirco seipsum intelligit: etenim huiusmodi substantia nihil habens potestate,semper actu est intelligibilis. est autem actu i intelligibile, quod semper actu intelligitur: quod semper actu intelligitur id porro fuerat,quod lintelligitur ab intellectia aetemo, 6c actu: tale uero erat praedicti substantia: prima substantia, primusq, intellectus, de primum intelligibile, 6c intellcistus semper intelligens, 5e in hoc esse, tum habens. omnis enim intellectus , cum operatur, seipsum intelligit: eo quod, cum ope ratur, fit quodam modo idem ei, quod intelligitur: siquidem appraehensone eius quod intes ligitur, fit ipsa intellectio. formam uero accipiens eius, quod intelligitur, fit quodammodo ip/ sum,quod intelligitur edixi autem quodammodo: eo quod in quibus quod intelligitur est materiale, in his non simpliciter intellectus intelligens fit ipsum, quod intelligitur: eo quod non accipit formam cum materia. in quibus autem, quod intelligitur est forma a materia seiuium, in his intellectus intelligens fit simpliciter idem et,quod intelligitur. quando autem assuerit 6c ipsi intelligenti intellectui, 6c ipsiam esse per se,tunc omniquaq; fit seipsum intelligens. maximeq; si
huic, quod est esse de a materia separabile, 6c inelligibile per se, adsuerit nihil esse aliud praeter
ipsum intellectim. nam in materialibus specie eadem, non numero fiunt, quae eadem forma communicarunt, a materia numeralem habentia differentiam . quaecuns uero eadem ea isten ei a formae immateriales sunt, haec non specie solum, sed etiam numero eadem sunt: unum enim numero sunt omnia, quemadmodum composita putasta, α lineae,&superficies. 5c huiusmo i
di quidem est: ut breuibus ostendamus: prima , 5c incorporea. 6e immobilis, S aeterna su sflantia e post illam uero diuinum corpus, circulo uersatile, animatum, &quod per animam mo luetur. Et quoniam omne, quod per animam mouetur, desiderio alicuius, aut auersone mo/inetur; cumia corpus circulo Mesaule per animam moueatur motu circulari, qui solus omn
23쪽
DIFFICUL ΤΛ TUM, ET SOLUTIONVMnium motuum aetemus est, dc continuus, εἰ regularis: proculdubio dc hoc aIicuius desiderio mouebitur. uerum, si omnis corporea substantia posterior est corpore illo, nullius harum de/siderio possibile est ipsum moueti. relinquitur igitur ut primum, aeteream, immobilem substantiam desiderans aeterna circumlatione moueatur . est autem ei desiderium non appra, hendendi ipsam, sed ut assimiletur di inquantum potest. assimilatur autem ei per motum, aeternitate dc similitudine, 6c regularitate motus: quieti enim assimilatu r quodammodo circuml, tio.quae semper circi eadem, dc eodem modo se habet. p terea dc assimilatur persecto, de quantum potest unumquodm eorum, qua assimilantur, est ei perfectio: est autem perseetio coraporis circulo uersatillis huiusmodi circumlatio. Cum autem sint plures sphae Diuim coto cur prima quidem, εἰ extima simplici,& uno motu illius substantiae desiderio mouetur, post litores uero septem mouentur quidem, εἰ harum unaquaes desiderio, dc appetitu alicuius sub/ stantiae, qualis , dc quae ante ipsas: non tamen hoc solo mouentur: sed ex se ipsis mouetur si, gula, quo mouetur, dc circunfertur econtrario illi: eo quod positionem, εc ordinem talem hubeat 'mouetur autem 6c secundo motu, cum a prima circunseratur eodem illi. Bini autem his causa motus: quia oportet quidem esse aliquod aliud corpus, p ter aeternum, de diuinum. quod est generabile dc corruptibile:quoniam ad aeteream ipsis circumlationem confert etiam haiusmodi corpus. non potest autem huiusmodi corpus specie elemum manere, nisi illorum ua/riis motibus gubemetur. Cum autem haec hoc modo se habeant, si quis uelit dicere prouide/ri omne id, quod propter aliquid, de ab aliquo, quouismodo mutationem habet, dc motum et uerit utim omnis corporea substantia, εἰ aetem, εc generabilis εc corruptibilis a prima substa tia aetema, immobili. εἰ incorporea prospecta. Si quis autem haec sola prouideri diceret, quoi rem gratia, quod ipsis dicitur prouidere, actu quibusdam actionibus mouetur, solum subi nare corpus secundum Aristotelem prouisum ecit. hoc autem est materiale , εc generabile M corruptibile: quoniam gratia ordinatae huius mutationis, dc permanentiae secundum speciemeteremae ponuntur moueri corporis circulo uersatilis post primam, quae de firmamentum uscatur, septem sphaem motu secundo. cum enim indigerent generabilia 6c corruptibilia uario motu', non poterant eodem modo se habentia diuina omnia, simul quidem generationis,smul quom dc corruptionis ordinatae causa inferioribus fieri: ob quas generationes de corruptiones,
cum ita fiant, manent dc haec aeterna secundum s ciem, manente squodam di in illis uatio metu. t
Quomodo serma in materia, per se ne, ση per Miidem .
V O M O D O forma in materia, per st ne, an per accidens Si quidem dicat aliquis in materia generati formam per se erit in subtantia materiae sorma pex
se, si quod per se inest alicui est in substantia cius: sed si hoc corrumperetur utis
materia, cum corrumpitur forma. uel dc in subflantia materiae est ipsa forma et non enim possibile est materiam esse sine propria sorma. sed corrupta forma,aut seiuncta non est possibile amplius illam materiam esse,cuius illa erat forma,sed simul estquapropter,ut sit materia consert ei praesentia formae.per se igitur inest forma materiae, ut quod in sub/stantia eius est, quemadmodum dc animali homo, de omni quod in substantia ipsius est, quod pet se ipsi inest. Praeterea non erit in sui natura habens somnum receptiuum, sed ipsas sormas. Amplius sane singula materia omnes simul habebit formas,quod est impossibile: est enim contrarietas in formis materialibus ut in clementis videmus: ex quo manifestum est,quod non omnes in eadem. Amplius si omnes eadem haberet,non esset secundum generationem mutatio: utem vita aliam, incorruptibilis esset unaquo res materialis: si autem corruptibilis eskt. dc materia una corrumperetuciostensa est autem esse aeterna. Sed ne*, ut accidentia materiae,sunt servis in ipsa: erunt enim in subiecto ipsa: 6c aut substantia existentia accidentia erunt, quod est absuradum: aut si accidentia suetini, dc de natura accidentium, eret substantia composita ex materia,ec accidente: sic autem non erit composita substantia simpliciter substantia sed quemadmodum unumquod eorum, quae fiunt secundum artem. Amplius siquidem materia posset esse sine
Drma, posis utis in subiecto ipsa esla ipsa sorma: si autem ipsa subsistit cum forma, & est in subiecto ipsa, quae fit forma, utpote, quae est simul cum forma, dc subsistit. 6c iam est in coraporet aut
24쪽
ipore: aut erit in illo corpore habente sormam, ex quo materia In hoc mutatur, quod est impossibile: quomodo enim possibile in eo, quod corrumpitur per mutarionem in hoc, dicere esseha quam non est postibile si illud seruetur fieri in ipsi ut in habente hanc sormam, in quam est mutatas sed nes hoc est postibile, cum hoc quidem corpus ex materia, de hac forma esse ha/heat: nihil autem ipsum sibiipsi accidit:& id est in subiecto, quod non ut pars est in illo, in quo est: sorma uero pars est huius sublesti. Nunquid igitur sic est accidens in materia is a Be
in subiecto ita per se, ut dicuntur per se inesse alicui, quae in substantia ipsius sunt. Sed quia' est q& alius modus ipsius per se, de quo Be Aristoteles, & Theophrastus in Posterioribus resoluto/l
xiis meminerunt: hic autem inserundum quem dicebatur per se inesse alicui, cuius in desnotione id, cui inest assismitur: quo modo per se impar numerus, de par insunt numero: utrunm enim ipsorum definientes numero utimur in definitione ipsorum dicentes, imparem numerum eum, qui in inaequalia diuiditur, parem uero numerum, qui in aequalia diuiditure uidetur enim, de in ratione materialis formae materia assumi,in qua est cuilibet enim rei materiali secutio UVt, tadum formam est ratior nam secundum hanc ipsi est quod quid erat esse . atqui dc de ipsa mate/'ria necesse est meminisse: etenim camis, εἰ osus, quin dc manus, Be faciei rationes huiuscemodi. animam quos definientes, quae est forma materialis, in eius definitione, Bd id, ius est assumimus: hoc enim significatur a corpore physco,organico. 8c quemadmodum in numeris non omnis numerus est impar, nec omnis numerus est par: omnis tamen par numerus , 5c omnis im/pat similiter numerus: sic quos & in forma,& materiamon omnis quidem materia est cum haccine tamar omnis tamen materiesis forma est in materia. 3e quemadmodum in illis non aboletur numerus, nisi in mutatione in par, aut impar: par uero de impar in ipla successive corrumpuntur mutatione in i pias species, siquidem species successive corrumpurutur: sic de materia non aboletur in mutatione in formas sormae tamen successive Lorrumpuntur ex materiae in ipsis mutatione.
25쪽
qui ad rei, qui Er martiatium, er tempus ex indis litibus componunt, omnia,quae mollentur per indivistae eque uelociter murei. . cv t primum. Expositio textu, in primo de Anima Aristotelis, dicti ad interemptimem Mim , quod anima per se mobilis. est autem textus bici capri secundam. Quaenam fit a motu Ἀκini corporiι ingenitaris uicino io corrutibili, cur vinabili
Quod si hoc in nobis, cuius Oppotum in nobis, nes inuo in nobis, nes quod is nobis, in nobis eriti corvi Partum. De hoc , quod Ur id, quod in nebis,fato es. Clivi quintum. Quo p. to erit immobile secundum Aristotelem primum meums i quidem , ut ipse ricit, singulum eorum , quorum es opus, gratia oreris est et Dei autem ematio est immortσι Iitas: haec autem est uitasempiternat quare necesse es Deo irasse aeternum motum. Cun sextum. Quid erit materia ,s a priuatisne quidem habet quod si non quacii, o non sanct , ὸ form/ uero, quod qualiscetur, o fauretur. Cvat septimum. Quo paeis non de niuit idem pre idem, qui Animam definiuit actam corporis, rhyci,
organici, potentia uitam habentii. C put ditauum
vomodo anima non fit ad aliquid is actus es taliι corporiι. C put nonam. Quoi anima non est sei ambitii. Caput decimam
Qu/mobrem, quod generarurgum ex priuatione mutatur, Dul exsis centraria malatur,s non sunt idem priuario, τ contrariκm. Caput indecim m. Per id, quod corpora instinacontrahantur, non me trari corpus per terras permeare. Copor dupdecim m. ADersus Platonicοι, qui ex triangulis figuras , ta formas corporum dicunt ιν ροηυπη .rina corpora. Orat decimamretium. Si commota sunt rationes, netiones uero non sunt corpora, nepipsum commune erit cor. put, etiams sit ratio communiι corpori it Me definitis es corporiι definitio . c put decimvmquartum. Quo pacto dicimus eodem potentiam simul esse contrariorum Caput decim iuratum. QRo pacto non eodem modo . ac artes coni Iurales , etiam alia arteι Dem habe it , ο
ηi. scilicet, 1 ae qui ipsas, facere . ut prope tum assequisiur. in t qui a senum. Quod,ηοη,s est illa,qri est, ut uuiniatus ac, id succre uisemes, qui π elementum es, alitior aliquiι ignis alius, propter hoc milliene tentro, tala illia . cum decima eptimat in hoc, quod natura fit principium motus. Carat decimnoctauum.
substantia i Caput decimum reum. Quo pacto quod mutatur in aliquid pre potentiam , quam balae, sereri potentiam, e postquam mutatum fuerit in quod mutatis. Caput vigesmum . Non ese per accidens prouidretiam secundum Arisbtilo . C put inges reprimam. Expositio textus ex secundo de Gennatiora, er Corrupti e Aristotelis diuria ab eo, qua in commentario in illum es ureo totus hic. De Lapide Herculio , propter quid trabit ferrum. Evotio textus ex secundo de Anima Ari Otelis dicti paulopos principiam. E votio alius textus ex secundo de Arima Aristotelis.
Alius ex eosdem textus. Alius ex eodem textus.
26쪽
DI ICULTATUM, ET SOLUTIONUM, LIBER SECUNDUs.
S E V I AD EOS, QV I ET MAGNITUDINEM,
O tempus ex in gibilibus componunt, omnia, qua moluntur per indivisibile, aeque velociter moueri. CAPUT PRIMUM. EQUITUR'ad compositionem dc magnitudinis, &tem poris ex indiuisbilibus, dicere omnia, quae mouentur per indivisi bile aeque uelociter moueri. 1 Si enim per indivisibile moueantur, i illud quidem citius, hoc uero tardius, si quod celeriter mouetur in indivisibili tempore motum est per ipsum, tardius in pluri necesse est moueri per ipsum, di diuisibili: si autem in tempore diuisibili, diuisibilis erit 6c magnitudo, in qua est motus. Si enim quis dicesiret, quod tarde mouetur non moueri per impartibile, net in im partibili tempore, hic diceret ipsum tardum non omnino moueti: si quidem hoc siqui aut magnitudo constat ex impartibilabus, dc
haniuersum t pus: non potest autem moueri tardum per nullum impartibile: idcirco aeque uelociter ut is movebuntur omnia,quae per impartibile mouentur. si autem per impartibile aeque uelociter, etiam per uniuersam magnitudinem aequae uelociter movebuntur: siquidem omni hus magnitudinibus est ex indivisibilibus compositio: tenue enim per indivisibile quidem, omne similiter, dc aeque uelociter moueri, tardius autem uideri aliud alio moueri propter re percussiones atomorum, quae sunt in ipso, progredi nequIens, commentitium est de hoc. Pre/terea quomodo non apparent quae sic mouentur, si motus ipsis fit tardus idem, sed extensio ipsa impedit continue moueri. Praeterea dc uel multiplicate quod uelocius citius: erit enim N hoc pacto quod mouetur tarde pluti tempore stans quam motum: si enim quod uelocius mo
uetur, hora quidem una pertransiuerit spacium hoc uero ipsum, quod tarde horis quinm oporra quidem moueri, quatuor uero stare. absurdum est autem i quod multo plu
ri tempore stat, stans quidem, non apparere, quod uero mouetur quin horis, dc hoc aequaliter.
Expositio tenus in primo de Anima Aristotelis, dicti ad interemptioηem huius, quod anima sit per se mobilis. est autem sextus hic. Caput secundum .. - ν- et ς' T VERO & si mouet ipsa seipsam, mouebitur utis di ipse . quare si om/ ι enis motus est exitus eius, quod mouetur, quatenus mouetur, anima quoq; exi bit uti r ex substantia, nisi per accidens seipsam moueat: sed est motus substa, tiae ipsius per seipsam. Anima, inquit, si seipsam mouet, aut per aliud quidem aliquid mouet, per aliud uero aliquid mouetur: de hoc pacto erit per se mobilis, ut 6c animal per se mobile dicimus . nam eo quod hoc quidem eius mouet,illud uero mouetur. ipsum totum per se mobile dicimus: mouet enim quod est in eo anima ipia, mouetur, autem
corpus: θc nes anima, quia mouet. mouetur, ne* corpus, quia mouetur, mouet: mouetiis enim:& animae igitur potentiarum si sic sit mota, haec quidem est movens,illa uero motaecum cy quae mouet, quatenus mouet, moueatur, neq; quae mouetur. quatenus mouetur, mo ueat. erit igitur hoc modo primum mouens immobile etiam in anima. si enim rursus mouens
potentia moueri dicatur, aut a seipsa, aut ab alia mouebitur: si quidem ab alia, in infinitum abibit, aut mi aliquid primum, mouens quidem, sed immobile: si autem a seipsa. sic erit uti Alex. Aphro. Quae. D ii
27쪽
per se mobilis, uatenus mouet, mou mar. melius est igitur ipsam animam sic dicere per se mobilem . sed si anima sc per se mobilis Gariis, ut quatenus mouet, secundum hoc etiam moueatur, si quatemis animam uer, quatenus anima etiam mouebitur . si enim per aliud qui/dem moueatur, ut uerbi grana secundum locum, non per idem mouebit.& mouebitur: nam quatenus anima'mouens erit, non quatenus anima mouebitur, squidem secundum locum, non enim in loco anima ipsa. sc autem per aliud quidem erit mouens, per aliud uero moue,
hitur : non sic autem dicebatur a stipsa moueri: quatenus igitur anima mouebitur. sed si omne, quod mouetur secundum aliquid, εἰ mutatur, exit ab illo, quatenus mouetur: quod quidem secundum locum a loco, quod autem secundum passionem a passione, dc quod lacundum ma gnitudinem a magnitudine: εἰ quod secundum animam mouetur, exit ab eo, quod in hoc equare de anima, si,quatenus anima est, mouetur semper a stipsa, 6c non per accidens, exibit a
subflantia, in qua est, ct ab anima, per quam est ei esse. ua nam a motu Diuini corporis ingenua vis vicino ipsi corruptibili generabili corpari Caput tertium. V A E nam a motu Diuini corporis uicino sibi corruptibili, & generabili cora
poti ingenita uis nunquid alia quaedam est haec natura praeter propriam cuius naturalium corporum, quam principium motu , α quietis dicimus in eo in quo est, primo, per se, de non secundum accidens: etenim,si in uicino sibi fit corpore, ian erit hoc habens propriam naturam, actu existen corpus: omne enim corypu. ctu mortaIe simplex ens aliquod est, aut ex his compositum,& nristum: horum autem singulum pmpriam habet aliquam naturam. An enam per illam est actu huiusmodi : de hoc parecto erit primum participans ignis ipse tali ex diuino corvore potentia: deinde posterioribus ip, sam distribuens: ita ut omnia corpora tali distributione ipla participent, illa quidem plus, haee uero minus. Sed si hoc est, quaesiuetit utis quis quid constri unicui corpora huiusmodi uis t& natura nam per primam naturam,quae ipsa fit in unoquiny,per quam illud quidem est ignis. hoc uero aer, illud aqua, hoc terra, fit eis motu in propria loca, quo lingulum ipsorum pro, priam persectionem assequitur: εἰ hoc similiter, si in corporibus sat compostis, Be in illis non ut sit homo, aut animal, aut planta singulum ipsorum: ipsis enim iam existentibus utici ingi, meretur. quemadmodum igni, de singulis simplicium. sic autem non amplius potentia illa causa fieret, ut haec quidem animata sint corporum, illa uero inanimam, Bd animatorum, illa quidem altricem solam animam haberent, haec uero Se senstiuam quaedam uero p ter has εἰ rationalem: haec autem ponebatur causam habere disserentiae, quae est inter has : per hane enim uim ponebatur prouidentia faciens hominem animal rationale mortale: de propter hoc dicebatur omnia, quaecun* per rationem, εἰ intellectum homini inesse possunt, habere ipsunt a diuina'prouidentia. An oportet dicer simplicibus quidem corporibus pra existentibus potentiam hanc insigni, 6e post accedere: propter quam causam nihil in seipsis quodammodo illa di, vinum habent, tale enim est anima ipsa cuius experita omnino: quia non est in ipsorum sti, stantia huiusmodi uis ab extrinseco eis, de p existentibus Post accedens sed sunt simpliciter corpora. quaecun* uero ex horum naturali mistione, dc temperamento fiunt: S in horum generatione disseminatam Be Diuinam potentiam, εἰ naturam meliora, de persectiora facere haec . torporat cum Sc simplicia corpora simul inserant ad Maerationem eorum, quae fiunt ex ipsis. corporum etiam Diuinam potentiam, qua participant ex umnitate: Ob quam potentiam non . item habent haec principium solum in seipsis motus, ad quem inclinantur,sed quoddam quαν animasticum principium assumpserunt: quod oc generationem habet a Diuina potentiar quae natura, de anima per quantitatem simplicium corporum, ea quibus est habens ipsa m corpus, quotum illud quidem magis communitat diuina pDIentia, quia propinquius est Diuino cor, pori. 5e est subtiliorum partium, de purius, hoc uero minu. propter maiorem distantiam, de constitutionis crassitiem, diuersa de ipsa fit. q*ecun P enim compositorum corporum pluri mum terrae habent, simile cum terra communiant animastici potentia quadam reb quod Be corpus, plurima eius substantiae pari, minuS Diuina potentia participeta quaecun* uero co/piosiorem in seipsis habent igntam, de calidam substantiam, hac persectiore anima participant reo quod si tabundans in eis corpus Plus Puticipet Diuina potentia. Hoc autem pacto secum
28쪽
LIBER SECUNDUS.da natura, quam diximus esse Diumam pCtentiam ingenitam subluna corporibus, ob vicinitatem ad illam, corporibus simpliciter naturalibus utetur, ut materia ad pertastiorum,S anima/torum corporum generationem. quae Wimr per temperiem simplicium corporum,di alteratio nem fiunt composita corpora, eo quod habeant huiusmodi potentiam in missione corporum ipsam habentium concretam quodammodo, 6c mistam, perseetiora fiunt corpora, quae de diuo more natura, alip principio communicauerint . quaecun uero compositione, dc appositione simplicium corporum fieri uidenturcomposita corpora, haec non amplius, quia tali communi cent potentia dc natura, possunt, ut singulum simplicium corporum actu, ipsius naturam serauare in huiusmodi missione, ec compositione: non enim ad hoc modo compositorum substantiam Diuina potentia consere, manens in singulo ipsorum, qualis S ante ipsorum compositi nem . cuius mutuae pariter, ac simplicium corporum generationis potest quis dicere a Diuinis potentiam causam ese, cum ipsa fiat ipsorum forma, & natura. materia enim sui ratione quali/tatibus carens, infigurataqi existens, a potentia, quae a Diuinis corporibus fit, sine actu cor pus est, de fit: formatutia; , di figuratur, ut quod quidem ipsius accedit ad Diuinum corpus, S uicinum illi, plus Diuina potentia participans, sormetur caliditate, de siccitare: hs enim sunt prima ab illis in corpora mortalia passiones: quod autem plus distat a causis huius mutationis, ε generationis ipsorum corporum, aut horum omnino contrariis formari, aut illud quidem aliquam horum, hoc uero aliquam his contrariam formam, ait passionem summere, secun
dum illorum alibi uariam ad hac habitudinem, propter motum in huiuscemodi circulo mersmode formatum. talis enim est zodiaci situs: in quo mota sol, 6e luna, dc alia astra, quae errare dicuntur, huic quidem parti materiae, cui magis, uel propinquius accedit, unicuur calidata tu, de siccitatis fit causa, in quibus est esse igni: illi autem caliditatis humiditatisqi, quae est a iis natura: alio uero humiditatis, di stigiditatis, quae est aquae natura: alio quoq; eius, quae superest ex duabus primis simplicibus contratietatibus, quae sunt stigiditas, ec siccitas, qus tertie naturam constituunt: de huiuscemodi quidem sunt a Diuina potentia formae in materia, plices, dc primae sermae: quae factae sunt causae substantiae corporum simplicium, dc naturae. quae uero ex horum mistione, 6c temperamento fiunt, tanquam pluribus communicantia po tentiis, re diuersis corporibus, ct composita iam fiunt, dc persectiora: dc persectio in eis, de sorma diuersa fit, etiam secundum eam quae dicta est in primis quae est in mistione corporum dis ferentiam. sunt enim ipsorum, illa quidem tenuiora, de magis activa: huiuscemodi enim sunr, quaecump propinquius sita sunt motui Diuinorum: hac uero crassiora, dc passibiliora, quae cuns plus distant ab illorum latione: horum enim est persectior sorma quaecunq; in missione di temperamento plus habent subtiliorum partium, dc puriorum corporum: quaecuns uero huiusce corporis minus habent in seipsis,sed plus habent passibilis,dc crassioris , horum est di forma imperfectior.
Quo i hoc in nobis, cuius oppositam in nobis, nes, ipsum in nobis,nes; quia in nobis , in nobis eris. Caput quartum.
I I N nobis est hoe, cuius oppositum in nobis, illud, cuius oppositum non in nobis , non in nobis et ipsus uero in nobis oppositum non in nobis: nam ei quod in nobis id, quod non in nobis oppositum: igitur nes quod in no bis in nobis: si autem quod in nobis non in nobis: nihil est in nobis: Humdum quos ergo in nobis est id, cuius di oppositum in nobis, iuxta hos nihil est in nobis. An salsum ipsum, si non in nobis, illud esse in nobis, nihil est in nobis: nam esse albquid in nobis, quod est in natura nostrum,& substantia, non in nobis est, ut necesse rationales: res tamen, quibus utimur secundum id, quod in nobis, hae in nobis: harum enim dc opposiis in nobis. ipsum enim esse in nobis est quid, non in nobis: deambulare uero in nobis, quia dc non deambulare. etenim proprium oppositum eius,quod in nobis, non in nobis propter hoc τid uero, quod in nobis, in nobis proculdubio. ut igitur opposita in nobis, haec, dc ipsa in nobis, quia non est quod in nobis in agibilibus: non est autem agibile esse aliquid quod in nobis in his, qus consultatione indigent,6c possunt etiam aliter se habere:cum igitur esse aliquid in nobis non sit in his, merito potenua quidem, qua est in nobis, non in nobis: sed illa, ad qugutimur potentia eius, quod est esse aliquid in nobis, in nobis: quemadmodum α i , iam quidem morus in nobis,non autem in nobis ipsius usus potentia.
29쪽
De hoc, quod π id, quod in nobis,sto est. Caput quintum.
3P S I in nobis aliquid esse opponitur illud , nihil esse in nobis impossibile r
ipsi igitur , in nobis aliquid esse oppositum impossibile: atqui , cui opposi
lium impossibile, hoc sector siquidem haec fato fiunt, quibus opposita est νpossibile, aut esse,aut facta itingitur in nobis aliquid esse sato est:in nobis uero aliquid esse sato statueret ucigrin nobis aliquid esse secundum substantiam rom. nia lato fieri dicentibus. An non est uerum, id cuius oppositum est ipsum impossibile, hoc eo se lator si enim esset idem id, quod ex necessitate,ei, quod lato,esset urit quemadmodum eius, quod ex necessitate definitio, id, cui oppositum impossibile, ita dc eius, quod lato. sed est in plus id quod est ex necessitate eo, quod fato: non enim omne, quod ex necessitate est lato est equatuor quippe bis duo sunt ex necessitate, non tamen saro: siquidem in his, quae fiunt in linsum latum: quare non erit definitio eius, quod lato oratio dicens, cuius oppostum impossibile: sed inerit quidem Ac hoc his, quae fato, cum de ipse sint necessaria, non tamen ut aequaliter in ipsis sit: si uero non aequaliter non conuertetur . non oportet igitur omnino, cui oppositum est impossibile. hoc esse lato: sed necessarium est ho cuius est definitio prsdicta oratio. ipsum iras quod est in nobis necessarium quidem: quia omne, quod est in substantia alicumenecessario ei inest, non tamen fato: quibus enim , cum secundum latum 1 causarum fiunt,oppositum est impossibile,haec sato erunt.
Quo pacto erit immobile secundum Aristotelem primum mouens: sequidem,ut ipse
dicit, sciuium eorum, quorum est opus, gratia operis est: Der autem operatio est immortalitas: haec autem est istasempiterna r quare necesse est Deo ine se aeternum motum. Caput sextum. V o pacto est immobile secundum Aristotelem primum mouens: si, ut ipse discit, unumquodU, quorum est Opus, gratia operis em Dei autem operatio est inmortalitas: hoc au tem est uita sempiterna: quare necesse est Deo inesse aeternum
di motum, An non estia ex eorum numero, quorum est aliquod opus: siquidem c opus dicit actionem, qim est ut finis: huic uero nullus est finis: substantia enima eius actio: sed non quod si aliud quid, postea actio. est autem hoc manifestum per id quod
subiunxit, quod est . quoniam autem coelum huiusmodi: corpus ergo
Diumum : illud enim non est huiusmodi.
Quid erit materia, s a' priuatione quidem babet quod si non quali et non Rura Psormavero, quod qualiscetur, figuretur. Caput septimum,
A Τ E R I A, quae a priuatione habet quod sit non qualis,'c non figurata, la sorma uero quod quali ficetur, de figuretur, sui ratione quid erit. ' non enim ex his negationibus est natura materiae: nam sui natura,necy non qualis,necp quallis: ut homo sui ratione, nec immusicus est, nec musicus: quod uis enim horum νhaberet in propria ratione, non posset in altero lactus iri. Sic igitur εἰ materiae erit esse materiam, non in eo quod sit qualis, sed in eo quod habeat aptitudinem,& potentiam, qua est qualitatam receptiua: non quale uero ei accidit, cum non sit eius substantiae complotivum: quemadmodum Sc omni receptiuo alicuius non esse hoc, cuius est receptiuum. Cum lautem fit in confinio hoc, erit S incorruptibilis: cui enim est esse in potentia recipiendi aliqua successive, hoc eo quod non sit in aliquo ipsorum, negi eo quod si, exit a propria substan , tia: non enim amittit ipsum posse, in quovis horum suetit, cuius habet potentiam: non enim quodvis hoc posset.' An si est aliqua negatio in materia, quoniam materia sui natura non est qualis: ipsum autem quodvis non quale est in materia receptiua existente qualitatis et erit ipsa imateria qualitatibus carens sui natura. An non est idem dicere in ipsa, non est qualis sui natu/ra, dc est non qualis sui natura: nam hoc, est non qualis sui natura, cum sit affirmatio, quae ex transpositione dicitur, aequivalet priuationi: illud uero non est qualis sui natura, negatio vir iquae non amplius aequivalet priuationi, quod de materia uerum est aptitudo enim, quae est ad
aliquid, media est illius , α priuationis eius: de si quam maxime illud, in quo est a tutam
30쪽
LIBER SECUNDUpossibile est essesne altero. non est enim idem aptitudo priuarioni: nam illa quidem permanet, ut prius dat tum est, priuatio uero corrumpitur: idcirco hoc quidem non esse qualem in eius natura, triton 6c esse non qualem. Aristoteles In primo Priorum resolutoriorum de praedictis in innstruendo,uel c ruendo,opinari aut idem aut diuersum
significare non esse hoc, 6c esse non hoc, ut non esse album, ei, quod est esse non album: non alenim idem significant: ne' est negatio eius, quod est esse album, esse non album, sed non esse dum. Elt autem dicere q u od de si quam uerum maxime sit de materia sui natura ipsam esse non qualam non tamen est hoc in eius substantiasta accidit ei: quemadmodum aliquando de uvas litatem habere: ut 6c homini immusicum, & muscum. ra quoq; non figurata existens sui matura, hi hSuretur,non corrumpitur, quia manet hoc ipsi came esse.
Quo pacto non doni uit idem per idem, qui ani m desnivit ectum corporis , pusio, organici, potentia vitam habentis. Caput octauum. 'i p O T E N T I A uitam habens significat quod potest uiuere:quod autem potest umere est quod potest animam habere: quomodo non idem per idem definiuit. qui animam definiuit aetiam corporis physici organici potentia uitam habentis. An non est usus in animae definitione potentia uitam habente: sed cum prius accepisset Illud, potentia uitam habentis, posterius quando reliquam deis nitionem assignat, permutauit ipsum organicum in inuentionem, dc sumptionem organici utens potentia uitam habente.organicum autem est,quod habet particulas, quae diuersis opera/tionibus possunt subseruirtacui aequale sumpsit de illud potentia uitam habens.Prsterea cum diisset ipsam animam actum corporis potentis uitam habere, non secit per ipsum assignat onem rcorporis enim naturam,in quo est anima,qualis est declarauit,non enim animam deciarauit nempet ipsam animam definiuit. P terra non est idem anima , 5c uita: sed quod est operatum' uita est, cum per ipsum sit nutrimentum, α augmentum: quod autem potentia uitam habet, dicoltur utis organicum, cum per ipsum habet potentiam, ut nutriri postit de augeri 'quod aequale non est ei, quod est animam habere. '
Quoinodo anima non si ad aliquid ,s actus est talis corporis. Caput nonum.
U O M O D O non est anima ad aliquid, cum sit actus corporis huiuscemodi actus quidem aeque ualet ac forma: forma uero non est ad aliquid, dc si quam maxime alicuius est. non enim si aliquid alicuius est, mox εc hoc est ad ali/quid: etenim superficies, cum alicuius sit, non est ad aliquid. sed Ac partes secum idarum substantiarum alicuius quidem sunt, non tamen sunt ad aliquide ad ali quid enim sunt, quibus est esse idem, quod ad aliquid quodammodo se habere . anima autem corporis quidem huiuscemodi est actus, non tamen esse est in hoc quod ipsa ad aliquid is hinsati cum enim sit aliud ipsius corporis est: quemadmodum dc caput, cum sit aliquid, capitati est caputi simile enim,quatenus simile, dc aequale quatenus aequale.in habitudine habent esse ad
ea, ad quae dicuntur: dc nihil aliud praeter habitudinem ad id, ad quod dicuntur significant: anima uero, ec caput propriam quandam naturam, dc substantiam significant, cui accidit alius esse: sed non, si aliquid est alius, iam dc ad siquid est.
Quod anima non est se ipsa mobilis . Caput decimum.
N I M A est, per quod animal est animat: per quod enim sibi inexistens. mismal a non animali differt, per hoc est animat: r animam autem sibi inoistentem dissert animal a non animali: per animam itaq; animal est animat: per quod a tem animal animal est, hoc est eius forma: omne enim, secundum quod dicitur ec est hoc aliquid, est forma: etenim eorum, qua per artem fiunt ungulum, ε eorum, quae natura, per formam est hoc, quod est: θc animal itas quatenus animal, est petipsam formam: erat autem per animam iptam animale anima itaq; est forma: atqui forma quae est alicuius, materialis forma est: anima autem alicuius forma est, animalis enim: anima igitur cum sit forma materialis impossibile est ipsam esse per se:quod enim induxi materia ad esse cum
huius existat aliquid, immisibile est hoc ab ipsa lauinum ipsum pra st eci: anima autem est