Gallicae grammatices libellus, R. Stephanus latine conscriptus in gratiam peregrinorum, qui eam linguam addiscere cupiunt

31쪽

18 GRAM M. GALLICA. Persena . Pronomen habet tres persenas ut verba,Prima

persena est illa quae de seipsa loquitur: veluti, Ietii a mon arse. Secunda est ea quae adest praesens, & ad quam dirigimus sermonem: veluti, Que Dis tuὶ Tu es hien a ton a GTertia est ea ad quam coram non dirigimus sermonem, licet de ipsa loquamur: veluti, It netient compte deso.

Genus.

Tria sint genera pronominum: Aliam esculina,veluti ILCelis. Alia foeminina, veluti Esse, Celle. Quaeda vero mastulina & taminina, tam homini quam taminae propria: veluti, te, Tu,

Figura.'Duas habet figuras Pronomen ,ut 3c Nomen, aliaeque partes orationis. Quaedam enim sunt simplicia,veluti I Tu,I Mon, Ton,Son,Qui. Alia vero composta,veluti Cesto ci,Cesto tu, Momes

Pronominibus sunt etiam duo numeri,ut Nominibus. Singularis, veluti,Ie,Toγ,ll. Pluralis, v luti,Nous,Voin, lis. Sunt quaedam tantum singularia , veluti, Ceci, Cela. Alia sunt quae omnibus numeris seruiunt, veluti, Se , Q s, Que. Pierre quis en ua, & Ceuti quis 'en uont, Le struiteurque tu a-nου, dc tesseruileura que tu audis.

Casus

32쪽

DE PRONO M.

Casus & Declinatio. Pronomina habent quosdam veluti casus de declinationes,Sicuti Nomina: ut ex tribus sit tectis declinationibus palam fiet. Prima Declinatio complectitur tria ista Pr

ie declinatur sic, Singulare.

Nominatiuus Ie,vel MoI. Genitivus, de MO . Dativus,

a Moγ,vel m. Accusativus, Μογ,vel Me. Ablativus, a Mov,vel de Hori plurale. Nominativus,

i Ablativus,

a Nous, vel de nou. Tu sic declinatur, Singulare. Nominativus, Tu,vel To .

Dativus, Te,vel a NT. Accusativus, Te,vel To. Vocativus, To,vel Tu.

Plurale

Nominativus, vore Genitivus, de Uous. Dativus,

Accusativus vom, similis nominativo.

33쪽

3a GRAM M. GALLICA Vocativus, Vsuae.

Ablativus, de uous, similis genitium Vtimur Mo & To quando respondetur ad interrogationem : veluti, Qui a falli cela Z vel, E f cerom quia fies ceti' Respondetur, Cen mox. vel Cestio. Quando item negamus nos fecisse id de quo accusamur : veluti C ess to qui a falsi cela. ce Hest pas moγ. Vtimur etiam in huiusmodii

recommande a to. Ne te Dulcie.

so sic declinatur,

Singulare.

Genitivus, de So. Dativus, a so, Vel se. Accusativus, Sογ,Vel se. Ablativus, de So,similis genitium plurale. Datiuus, Se. Accusativus. Se. so dc se tametsi idem signiscent sic disserunt, quod Seutplurimum ponitur ante verbum, S Vero post verbum: veluti, ii ne se Ioulcie de riendine tient compte de μγ. Pro plurali huius se,utimur Leur genitivo plurali pronominis Il: veluti,c'ea te leur, pro, Cest αeul

34쪽

SECUNDA Declinatio. Sub hac declinatione comprehenduntur Pronomina demonstrativa & relativa,quae declin tur duabus terminationibus,altera masculina,Atera foeminina. Singulare masculinum. Nominativus, crivel Cest. Genitivus, de Ce.

Dativus, a Ce.

Accusativus, Ce,similis nominativo. Ablativus, de Ce,similis genitivo. plurale. Nominativus. Ces, ita in omnibus casibus. estque masculinum vel foemininum: veluti Ces hommes, Ces femmes.

ce&c est sic differunt, licet idem signiscenti

quod ce ponitur antonomina incipientia a consen ante,vel ab h pronuntiato: veluti,ce son hom- me, Ce Lup, ce liure, Ce hallebardier, ce haran. At Cest ponitur ante Nomina incipientia a vocaliabus,aut ab h non pronuntiato: veluti,Cest enfant, cest homme. Foemininum singulare.

Nominativus, Genitivus, Dativus, Accusativus, Ablativus. Cestri de ceste. α cole.

ceste, similis nominativo. de ceste,similis genitivo.

35쪽

Plurale. . Nominativus, Cestes, ita in omnibus casibus. Cesto Ce γ es,Cesso L. A cest, fit alterum Pronomen , Cesto, vel ut quidam scribunt, Cesti: cuius plurale est ces Huic Cesso aliquando adiungimus ci, vel la: ac dic mus , Cedio ci, nempe nobis propinquus , & do quo fit sermo:& Cesso la,remotus a nobis, & de quo fuit sermo. Eorum plurale est euia.

Ceci, Cela.

Haec duo demonstrativa fiunt etiam a Ce. Ceci,demonstrat rem praesentem vel propinqua. Cela demonstrat rem remotiorem. Nonnunqua

nomen demonstrativum, non tamen rei certae:

ideo additur ei relatiuum seques, quod rem Ce tam demonstret: veluti , Celo e F homme de bienqui Ῥitfelon Dieu.Vt docto loquaris, nunquam cipostponas Ci neque La : nam sint adverbia de notantia certum locum . Male igitur loqueris

Gallice si dicas, Celo la est homme de bien qui δία nam dicendum est, Celo est homme, &c. Eius plurale est Ceula. Foemininum singulare est Celle, S plurale,Celles. Declinatio I l, vel Lv. .

Nominativus, Ii,vel Ludi. Genitivus, de LuI. Dativus,

36쪽

DE PRONO M.

I ativus, Lo, vel a Lis. Accusativus, Le, vel LV. Ablativus. de lo,similis Genitivo. plurale. Nominativus, Ili,vel Eula,vel Les.

Il dc Lo disserunt usu: non enim ii ponitur eo loco ubi ponitur Lo, neque Lo ubi ponitur Il.Nam it tapius praeponitur Verbis: li dit,l Isai Il est bon,Il ebi necessuire, Il3 a insinu hommes, is nIahomme . In interrogationibus vero &re onsionibus,Il postponitur Verbo: veluti, Ferali ce- laete Antili,e Hil. Lo vero seruit responsionis bus:veluti,Qui a cela LD, dc non Il. Evia,est eiusdem naturae atque Ludi , seruiens responsioni. Fcemininum singulare. Nominatiuussεlle. Genitivus, a ille. Dativus, a ED. Accusativus Elli,vel La. Ablativus,

plurale. Nominativus, Esses vel Les. Genitivus,d'Esses,vel Leurs. Dativus, a Esses,vel a Leura. Accusativus, Esses.

37쪽

3 GRAM M. GALLICA. Ablativus. d'EPre,vel Leura. Le & La relativa,quae Verbis tantilm iungitur,illisque praeponuntur: veluti, Ie livo, Ie ti o. Tamen iuncta Imperativo, postponuntur: veluti, i ν a farre de ton liure , proteli mo, Fadi te, Di te, A ime L. Semper sunt accusativi, nisi cum verbo Bbstantiuo: veluti,Ilisoni bos hommes, misiis lisont de tant quι is cragnent Dieu. Icelo & leesse, sunt eiusdem significationis atque Il,LU,dc Elle. His Pronominibus saepὰ adiungimus particulam Me e , ad maiorem vehementiam αdeclarationem:veluti, Ie ila fata momesim Lu me me, Lyeme e tanquam diceres,Mο propre,de

non auire.

Qui, Que,muel, Lequet Habemus aliud relatiuum,nempe Qui,quod est generalius, propterea quod interuiat atque

iungatur omnibus generibus,omnibus numeris, dc omnibus persenis . lesiuli celo qui ιυγρcoum, Tu es celo qui mas musioura alme, Nous sommes dunombre de centi qui uous almet,lesiuis celle qui vom.mne,&c. Praeterea non admittit articulos:sic at tem declinatur. Singulare masculinum. Nominativus,

Genitivus, Dativus, Accusetivus,

a Qui,a Quel, au Quel. . similis nominativo.

similis genitivo. Plurale.

38쪽

DE PRONO M.

Plurale. Nominatiuus Qui, Queis, lem ueti. de Qm,de Ouel demueli.

α Q Η, aQuelsinu Queis. similis nominativo. similis genitivo. Genitivus, Dativus, Accusativus,

ablativus, Vtimur Qui cum Praepositionibus ut & demonstrativis veluti, A qui, De qui, Pour qui, ur qui, En qui,&c. Quandoque interrogat. Qui est ili auf

Vsui est Que quando praepositione non est

opus:veluti,Volla I an que Ῥous demandrea. Nu- quam est nominativus, nisi cum verbo siibstantivo:cstque omnium generum, numerorum, de persenarum: veluti, lesuu ce que iesiuis,Tu es ce que tu es, ii est ce quit M. Nous ommes ce que nous fom-mes,VOus estes ce que Ῥοus estes. Frequenter utimur eo interrogando: veluti, Qidines uous Quoiueet ous t Saepe etiam nobis idem significat Que atque Lei'el:veluti, I'o parte au Ro liquet vom δε- Irred tant .vet,que usus desi et tant.Ie pariero a cesthomme hquel uous craener:vet,que Ῥous, S C. Similiter de foeminino,Iepriste bien ta mason laque

39쪽

G R A M M. G A L L I c ΑAccusativus, similis nominativo. .

Ablativus, similis genitivo. Plurale. Nominativus, QS,Questis,te Quellis. Genitivus, de Qui,de Quelles,de Queris. '

Accusativus, similis nominativo. Ablativus, similis genitivo.Qael factum est a dictione Latina. Qualis Ie nesso quel il est. Quel home es tu' De ciuel home parte: Nous Quando est relatiuu, non potest carere suo articulo te, neq; eius foemininu Queste potest poni sine Lu:veluti, I eu Pierre, liquet νο' cognossiet,IV eu ausit si femine laquesie uous almeet, Tucetiam quum est relatiuu, potest iungi particulista dc au: veluti, Ie uouso parte de Pierre, duqitel uous cogno stet L ruce: vel, auquel vom aura Dieadu plai tr.Eius autem plurale iungitur particulis des & auae veluti,Les homes desiqueis te uous o par Ie , T ausiqueis vom Ῥοὴ fer. Insuper Queino potest consistere absque te,quado iungitur aliis prς- positionibus: veluti, par lique Par tesqueis: Sur loque fur tesqueis,outre liqueti, Aueeliqueti. Sic dicendu desceminino viquelles,desique es, a queiales , cr viquelles . Postremo in interrogationibus

nos eo utimur ueluti, Lequele fce Sentre πο- qui viedra auec mo par quel moFet De queste race es tu

Qvυ videtur esse apud nos vice Quid vel Quod Latinorumveluti quando dicimus, II hadequυ,Quo fulsant ii murae tanquam dicas Lati-nti

40쪽

DE PRONO M. 37ne, Quod faciendo. Vtimur etiam eo pro adue bio interrogandi, Pourquoὶsurquo'Dequo'Y quida dicunt esse Pronome relatiuu actionis S passiones referens, tam in plurali, qua in singulari: veluti quando dicitur, Il me fuit beaumo de fa cherres, mau ιγpoumoero, Ie Ῥοπι dis quilensore malade,asin que Ῥous 3 auster. Prens gaiae ato. Alter respondet,II pren gatae. Aliquando rofert locum: veluti, Vous Ῥous en altiet a Paris,iemIen iro apres Ῥοπι.Y asseet ous Ypassere: οψὶ Notandum est autem,nos uti hac dictiuncula Dont, pro De qui, siquet, des queis,de laqueste,desequelles: veluti, I γ veu te bure doni vom parteet,Leshommes doni Ῥοπι parte: Lasemme lis chostes dot

TERTIA declinatio. Haec tertia declinatio complectitur Pronomina posscssiua,Mon,Ton,sonsvel Mien,Tien, Sien)Nolire,Vostre. Singulare masculinum.

Nominativus, Mon,Mien,le Alienis .i Genitivus, de Mon,du Mien. Dativus, abson,au Mien. Accusativus, similis nominativo. Vocativus, Mon.

Ablativus, similis genitivo.

Plurale. Nominativus, Mes,Miens,les Miens. Genitivus, de Merides Miens. Dativus, a Mes,aux Miens.