장음표시 사용
421쪽
G. T MAIAE as Ereat in quo disterunt, uerbam cuidem dcbet pecuniae reddidit,gratiae aut non id quod ex collatione oportebat, scd verbium habet subiecit. Ab ardum enim cr nimis cou tam fret si nondum reddicim gratia eo ino redditam diceret, quid deberetur. Debitionis ergo uerbiam quum lis ex coli tione id petebat oratio, clinauit,atq; ut fides fetEtiae sanua esset obitionis loco, habitionis intulit uerbum, quod ut
Iiquidiris :ide atur,totanti circuitii repetamus, et debitionis nerbo,ut collutio requirit, solo via r. Numqui pecunii
diu dissoluitDiis non habet id quod reddidit:qui aute debet, es retinet aliena m. Id alterum brum est, in quo uerisbum debitionis inest. Gratiam autem e qui refert debet et qui debet, in eo ipsi quod debet,restri. Ita postrema circuietus membra et rei petebant. INon enim habitio gratiae cara debition pecuniis .sed debitio cu dcbitione colinur. Qv iucude autem immutarit, G commode,quam apte dis subistiliter mirium dicerem, nisi somnia mirifice ab eo composta cernerem,et dicedi omnes uirtutes cuilibet stre inserte ioco esticerent ne quid praeeaeteris admirarer. Longa haec dissuperuacanea msuliis uictum iri non ignoro. Ego vero non hic solum,sed alijs quos in locis huiusmodi commutationes tangere non grauabor. Nam quum et ueteres hac re
non parum in cloquentia pro re Re intelligam, Cr nonnublas doctos e probatos uiros nostris diebus superesse uid
am, qui compositione membrorum uerborum sid agant ne labores fui diuturniores sint,non commonere tantam,quod
fruge praecipientis essetfed viam omnem huius exercita itionis, et modulante oculos poncire constitui: nec detractoaeru,quos multos si turos scio enebectiones mihi tinti unt, quanti utilitas omnium. Num aduersim eos id fotu mihi ut ficere arbitror, quod Platonis reip. varie commiratis membris
422쪽
ipsius Platonis inuetum esse creditur. Quam communitio rep tium.
NH; longiora haec sunt quina opus sit. Nam fido i imidique acuti ἰimi uiri, qui omni uitam in eloquentia praeceptis consumpserunt, nihil dignum lassde compotiere pos , , m e sunt,quoniam huic rei adiem ratione non tu udariit, meririto haec nobis, ne quis amplius quam sequatur viam igno-
ret,latiiri explicantur. Os:are non verear Glinini quoque Moonen. Veronensiis, eruditifimi uiri nonnullos locos commutare,
non mediusfidius,ut quicquam de gloria sua detraha Numer ipse maiorem meretur,et ego ampliorem ei desine neu Iem,quod bonarum iterur:ιstudia in lucem e pro undis te is nebris eduxerit sed qmnium ipsa resuliter putere non potest nicti docti cuiusdam absurde composim ad meliorem ormam intione sola reduci posse ostendamus. Nam Ciceronis quidem nihil inuenies quod in tu melius fieri possit. Ad haec si nonulli opusculum hoc nostrum etiam antequana uideant, vilipendere non dubitant, nescio cur mihi ueritistem,et quidem in utilitatem ipsorum exponere dubitand sit orationis ergo suae, quam in laudem magnifici ducis edidit hoc exordium est,plerique fiunt comes insignis, G H. g.MEtorq; magnifice, qui res π sim ueteram singlllari ad Gudfini. miratione crsequuntur, c praecipuis laudibus in coelum estirunt, Cr recte sane Dignilyimum enim est eos futis non
fraudare praeconiis qui aut uitam per inuentas artes excotituere, aut praeclara edidere Acinora ueraemenimuer hisdem ade) asseri acilistidiosi potius reru aestimatoressiunt,
stantem nostram spernentur ac damnent, quae tamen permultos diuino ingenio,excellenti do trina et imperatorijs artibus nobis inti ructos ornatost produxerit. Hoc ad D pris
423쪽
ductorcs magnifice, qui quoniam dignistarum est eos fuisnon fraudare praecon f, qui aut praeclara edidere Acinora,aut uitam per artes e coluere,ut res atq; fmicteri praecipuis laudibus flerunt, singularici; admiratione prosequuntur, sic aetatem nostra aspernantur de damnarat,quos ego ideo asperos uel istidiosos potius rerum aestimatores iudico,quod hanc aetatem permultos diuino ingenio,excet lenti doctrina,vis imperator sartibus ins bructos atq; ornatos nobis uideo produxisse. Sed ne totam permutemus, totam sane huiusmodi esse, per alium locum ostedamus, Ingens liquit,et incredibile illud occurrit,quod urbs ipsa nos et, sed toties uincenda lilii, quot arces habuit castellaser loco et arte munitifima,quum ne mitimus quidem angulus in potestitem redigi, nisi irro,inachinamentis,c obsidionis uiribus impugnatus, expugnatusque potuerit, cλα
iras tam longe lates fossas sub hostium oculis, inter in buillorum tela, ub ardenti)fimo sole circu ducens,omnem subrisidiorum spem, et occasioncm demisti. Tantum flectier tua et senatus Veneti sapientia pariter de potentia. Vbi iti ludis primis accurate desedul)prouidisti, ut per ualida munimenta ab hostili tutitis et securus es es impetu, priuas
de militum salute, quam de aduersariorum detrimento abs te curatum est. Dirmutetur sic, Ingenser illud er incrediis bile nobis occurrit, quod urbs ipsa ex loco er arte muniti)fima, quae non semelsed toties uincenda illi, quot arces habuit, atq; castella, cuius neminimus quidem angulusin
potestitem redigi post nisi obsidionis uiribus, 'inmachinamentis impugnatus,expugnatus es et gentinis longe
lates β fissub hostium oculis, sub ardent imo sole, inter in emicla, brevi tempore Ut circunducti, omnem subsidiorum
424쪽
PN T V s. ηασdioris et occuctionum spem amictit Tantum riui senatus Venetisapietia pariter de potentia efficere ualuit. Vbi illud in primis accurate, de sedulo prouidisti,nt quum peruulida munimenta ab hostili tutus oe secti rus impetu Ubes, prim de milit Iulute,qtiam de uduersariorum detrimento abs te curatum Fruideatur. Onyd quod extremum posuit quam absurdum,dciectumq; fitqim non uiderit Nulla enim,inquit, tam ingens,iam clara,nam admirabilis res geos est,quam ictu his non obscuret et obliuio,nsi iterarum splendor, scribentium lumen accenderit. Quam commoditis hoc i sum,c robustius, atq; expeditius ita diceretur Nulla enim tam ingens,nim clara, admirabilis res gesti est, quam uetuctus er obliuio, si literarumsplendor, Crscriberitiu lumen accenderit,non obscuret. Haec quanto me liora uenustioras sunt, nemo qui harum rerum uel miniis mura videt. ubitabit Num qiι prima compositione nihil De uirillic colligatur, ac ideo supinu quaedam σβιtilis oratio itfecunda expeditium omnia di tur, et coacta atq; comprehensa ita fleruntur, ut quasi uiua oratio crinobilis esse uideatur anodsi ad dignitatem demonstrativi generis non decedit est cause,quὀd non eisdem uerbis solum, sed eis destre inebris uti maluimus, utqtred ad propositi pertinet, quam fit utilis haec immutatio, ostenderemtis Aditis autem est non optimum, atquesupremum ex omnibus
hoc enim imposibile est sed quod fieri po fit, efficere.
Idem igitur tam in uerbis,cum in membris sicere eos oportet, qui aliquid laude iniim componere uiolunt , ile ei, qua uis perito uiro similes in dicendo sint,qui etsi a iuuentute secunda sit fortuna, his semper j liid sinuigilauerit,mnen nihil utiquam, non dico magna laude dignum, sed quod nemo nibi agrestis omnino, utque hel idus aures hamis beret,
425쪽
beret, audire pateretur, edere potuit. Omitto caetera serie monis eius uitia, quae tot tantici fuit, ut uix capi possint. Cur enim quum non historiam scribat, sed in demonstratatione uersetur, ver enumero Crstitim in principjjs occupauerit , quod non solum hic, ed in alijs quoquesctit i-uit , non uideo, maxime quom nusquam ire apud ciceis
ronem hoc legerit: quae res eum, quamuis nulla legerit,
ita timen pauca intellexisse ostendit ut quum quid quietatum sit , quid forense, quid historicuem, quid demonstratitivum,aut alius generis uerbum minime fientiat, temeritι- te potius omnia confundere, quam adicio componere νι- deutur. Cur etiam scribetium,non scriptorum dixerit,non
intelligo,nisi quod timidiam indicendo hominem,nea scripto scriptorem dicere uideret: r, institia deterruit. Sed haec infinita sunt atque idcirco praeternattenda. Illud uetarΘ,dis boni, quam ne nimus quide ungulus, nonne quam ad praecedentia reddi uideatur, ad inferiora inepte detorastis Quam autem dicit, priusqua de nullium salute up riori incinbro non absque duritie sensus, ta horrore auditus copulatum detraxit. Qua ex re quis uel huc luce clarius non uiderit sine arte nulli ingenium, nullam ad diescendum prodesse indu trium Num cum summo labore, summis uigilijs, longisq; temporibus absque arte his tuis di solioquin doctus homo incubuerit, tamen nihil unquam composuit,cuius ipsunn, si bene confideret, non poetiiteat. Haec ut e T ipse in posteriam se corrigat, e caeteri sibi eum imitandum non putent diminis, ut Graece dicitur,
tetigisse digitis sufficiat compositionem uero non ego ideo plurimum probo,qubd dele lini uerborum de spiciam, sed quoniam composivio difficiliorsit,atque ultior, tota oratoris, plura de huc praecipiendum duxi.Nam ut aedi
426쪽
L1BER' QVINTVS. εα I. structores,cisii paratossemper habent lapides,perpoliti ligita, confictum caementam, non tamcn magnifica sibi aedes subito construm est,nisi e bene componant ita quiι oratori uerba tum a grammaticis, tu mi Vidua bonorum auctora in lectione purata iaceunt,nihil tamen magnu alii
laude dignum sibi conjicietur, illi pro dignitate rei cun hod ponentur. Quare si dicere uolumus, nostra est, recto i dicio loco suo paratis uti,hoc est , compositioni magis incumbere quod etsi utrunq; pariter adorutorem cantu immodo pertineret, en iusta causa silet, quare difficilioribus
et irrelioribus insistere malinure. Nuii prima delectus pars,qlι. pro potestite verborum quid dicendii, quid bijciendisi fit ciuiit,tota grammaticorium estHltcra,qua pro rerum pondere causuruq; dignitate fingula uerba examinat, et1ῖ nostra est, tamen quin graxitati sit,praeceptionem omnelne fugit, ac oratoris prudentiae , ut etia alicra compositio isn: pars, tot relinquitur Verin de circuitu ac ambitu cor In miones sua embratim satis di lum,quibus purusermonem sicut et omni comprehensione carere volamus. Nunc de collocutione bre ter dicamus collocuti inpuro concatis. sermone sis plex quaedam debet lie,non accurata. Dico autem non accuratam C simplice, quae non coniunctione uocalium blatam aciat, et de concursu aliarum iteraru mitinuitat ut it cicero in epistola ad Letulum, Ego omniosis scio ac potius plerite erga te caeteris fatis scio omnibus, inibi ipsi nunqua fatis Scio. Ni hic etsi sententia magnumquid polliceatur, timensum demissa concursu uocaliust
oratio iel surdus felici ridibus verycollocaetio pura debet abi dare tabo C trochaeo,ut a superiore ciceronis epistoisti mani stum est. Nam paucis admodι , ne piara iambicaci trochaicast, impeditur oratio.clausula similiter abica Cr
427쪽
41 V N. R HAE T. er trochaica debet esse. Haec diffrta collocutione, quoni; ibi non pedum solum congruitas, sed iterarum quos concursus aster an lenis, acilis an durus sit,confiidcratur. Hic pedum tantum curam adbibemus, cribi in ipsa compositione uerborum, hic in exitu membri pedes examinamus. . Ad haec, collocatio in sotim oratione non tam scrupulosa cura ad numerum semper redigenda est clausula uero in unoquos genere maiorem uim habet, C acrius consideranda est. Quare saepius collocationcm quoi cu ulum asienos CTremotos ab genere pedes, quanquam emper pamciores habere reperies,clauctulam alienam rarius quam collocutionem inuenies quod ideo consultosit, quoniam magis ola sine collocatione Luctula,quam sine huc idonea collocutio ad quod uolumus genus, icit orationem accedere, maxime si plura principia quos membrorum ab eisdem pedibus oriantur. Clausulam enim prius,deinde membrorum principitem, qu sine collocationi siue clausula quis acae commodet,parui restri, postremo reliquum collocationem similis obseruauerim,quoniam sonoritas est, quae collocatione de
clausula nocitur. Iam clarum est quisenum esse debeat in
hoc genere numerus Membra enim commata freotiramiae tro innia ad iambici aut trochaici modulationem declinare
φῆ m debenturi stimen ut neque uersu pira uitio enimis datur 'eque a modulatione uersus aliena , quod is superiore Ciceronis textu, quam in eo, quod sequitur perstici protest. Tanta enim,inquit, magnitudo est tuorum erga me meritorum,ut quam tu nisi persim re de me non conquiesti, ego quia idem in tua causa non spcio, lautam mihi es accirbam putem. Quam crebro iambos trochaeos in collocatione principijs, ac claustulis adhibuerit uides.Quare ad huiusmodi uersuum communem sonum
428쪽
cuimris,non neglem collocatione ut numerum culuctui forti contineas, clausulas acrius examinabιs. Verum quoniam numerus ad modulationem huius aut illius uerses inclianare debeti,nulla tibi est diducitio clausulam remotam non uideri, quae etsi in pedcingeneris propriis non exeat, in eum tamen de sinit qui in ultimo uersiit loco a proprio p de denominuti adhiberi soleat,quod et in collocutione ieri haud inconueniens est. Sed ne haec magno labore Sciamus, diuersis in generibin uersi vi primo, deinde in solata ordistione exerceri diligentius convenit Onod quisciet, vel
qui carminibus oporum ab adolestentia dederunt,magnum numerum optimorum carminum rei ex tempore edere soleant, quod 'nsolamniei se vidimus,siuiito scilius sipo 'teluti in opera liberior oratio luet Mare si uolumus ad maiorem copiam aspirare, non committe-mlis,littenera aetas huius rei expers dilabatur. Quod iciis tint hi qui ubito uolant in summos oratores euadere, ne silident nihil unquam hon inem insuo se diu non exercuit bene ac Scile dicere posse nec pri carum reriam memoria
ipsos iuuat, in qtubus plani habetur, qu)d semper exerciis ditis, qui iam habitum longo usu fecerunt, idem fise filii Iacere uolasse etpotuisse.Vert quoniam purum sermonem
per octo partes suas iusspeximia, nunc ulterum claritatis partem confiderem iri.Elegantia est quiescitur, ut caetraris quoque formis claritia insiti. Ondrea puro sermone hoc distir quod illa per se clara est, haec ne propter magnituridinem criodus adeo efferatur oratio,ut non longe ab obscurosit, quae claritatem continent intermiscet. Noli enim Mnaquaeque hariam formarum in dicendo separata a caete
429쪽
connectuntur autem simul ad unium orationis corpus, ita tamen ut orationem parum, alit grandcm, alit pulchram, hunc, aut illum dicere non dubitemus, quum aut plura aut pauciora ex his octo, quibus genera dicendi coistini, in unum concurrere inueniamus.hlaec dicendi ormula fiententias proprius non possidet. Namstum nullus Pre deis beat esse Iocus orationis non clarus, puraesententiae per
se claraesint, omnesq; purae non possiti esse, nisi elegantiter tractentur , qui huiusmodi non sunt a claru oratione procul dabio excidunt. Quod uitium maxime omniumn fugiendum est. Quare ententius,quae quidcin ipsae perse conficiunt elegantiam,non inuenimus,uerum cunctis quae puerae non sunt neque purae dicuntur, ibi attribuimus. Quamobre bene nubi uidetur orator praecipulis, crure opera nobis haec omnia suppeditarunt,eligantium his uerbis de cripsisse Elegantia es qu: Iacit ut nuraquodque pure e aperte dici uideatur. Nos clogantiam non tam ample hic, M t ηq- - ut purum sermonem inplemtur, sed ut clarior praecer 'ξε ptio fiat,angustius puro seiuncto sermone intelligimus. Arte confiequemur elegantium crimethodo, si quod dictu,
risuralis,praemonitione quadam ostendemus, ut pro Deice tiro, Sed antequam de accusatione ipsa dicam, de accusatorum spe pauca dicam: Cr in Verrem, Atque adeo ante quam de incominrodis Siciliae dicam pauca tibi uidentur esse de prouinciae dignitate honestites dicenda Sientameis ratione utemur ut pro Pom. Ego enim sic exillimo ii summo imperatore qgatuor has es inesse oportero, scientium rei militaris,uirtutem auctoritatem ilicitate. Omnis enim
diuisio et dijbibutio rei clariorem reddit orationem,quoniam quae dicere uolamus summatim duditoribus perit i
430쪽
LIBER VINTVS. 43 non subit,de reserem transgrediemur,sed transitionibus
quum opus erit utemur. Vt pro Pom. Quoniam degenere
belli dixi, nunc de magnitudine belli pauca dicum. Si ordinenta mir,ut quod primum gestur fit, aut geri potusbet, aut primo pollicitifumus primum quos explicemus,ut in Verrem, Verum ut totum genus ample lamini iudicioru prius iura Siculorum,dcinde illis instituta cognoscite, Siculi hoe iure suntA argumentitionum propositiones clsolutiones prius quisbrationes collocemus, propositiones assumptionibus anteponamus,ac ut uno praecidam omnia verbo,
si nulla in re ordinesupersedeunam Dictio elegantiae uia est, quae puri sermonis esse dicebatur Schemata elegantiae sunt, quae sciunt, ut antequam res dicatur,expectari uidea aetu qualia fiunt ordinatio e partitio. dinatio. qui ex eo qgod dicitur,alterum quoq; equi ostendimus,siue totius
per certum numerum collectione, ut in Verrem,prius iura
Siculoru, inde istius itistituta cognoscite. et pro P. Sc lla, Ille ambitus iudiciorum tollere ac disturbare prima an cum Flacco uoluit,gladiutorit ac fugitiuorum tumultu deinde id quod vidimus omnes, lapidatione atq; concursu Quum enim primum dixerit, illico animus auditoris alteru quos dicendum intellexit. Quod quidem in quantum costituit,ac praeparat ad id quod sequitur, elegantiam: in quatum uero plura contrabit,de ad longius sustentat oratiotrem,circunu:
ductionem conficit, de qua paulo post dicemiis. Partitio est, qtium ditas aut plures res oratio te disiungimus, ut pro cornelio Ba L si studia ab amictifimis, ex cura beneficjs quum LXornelio tum maxima,miliaristite coniunctis. Item pro reditu suo ad populum,partim qu bd mihi inuidearent, partim qu)d sibi timerent, aut proditores, aut desertores esse salutis meae.Haec ut ordinatio aliam paruis inter