Georgii Trapezuntii Rhetoricorum libri quinque. Indicem capitum, ac rerum in hoc opere contentarum, in calcem operis reiecimus

451쪽

TRA PETUN RHET. quid reddere uideantur, sed quod ubiuidat, id elucescit, scirium siclitat, cieterisque ita ficile domitatur, ut orationis genus ab eo nuncupetur. Hic, modo recte mixtura sim sit, qua mi simplicium natura peritum non lateat, tamen ii id quod compositione redditur, nec minus hariam rerum expertus alicui sumplicium attribucre auderet, indoctis ut si amplicia inllie sentit,sic commixtione ipsorum alium emersiisse fomitam , quae Cr naturam eorum sipiat, C iiihil eorum sit plane intelligat. Vnde fit ut quum in caeteris ex simplicibus nominentas huic diuersum componentibus nomen accommodatumsit. Ad haec uehcinentia quasi una sisnplaque forma caeteris plerunque commisceri solet Ueram ut quae diximus pateant , liberaliter ex Oratore excinpti mutuemur, primo in Verriin, Putas ne te posse de maximis acerbii ἰimiss rebus quum causas ociorum fortunas que prouinciae, ius poplui

Ro.Cr grauitatem iudic , legum que susceperis, tot res, graues, tam uarius, uoce, memoria, consilio, ingeniosustineres Putas ne te posse quie C. rres vi quaestura, quae in k-gatione , quae in praetura, quae Ronis,quae in testa, Achaia, Asia, Pampblia que peccauerit, ea quemadmodum locis

temporibus que diuisa sint, sic criminium, Cnoratione distin ueret Putas ne te posse, id quod in iusmodi reo maxime nec garium si, icere ut quae ille libidinose, quae ne ἀ-rie, qliae crudeliter fecerit, ea aeque acerba uideantur esse his qui audiret, atque illis usa sunt, qui senserunt Num hic omnis compositio illustris est, conuersito acris, repetitib-que illustrifima est, ex atio per longiora incinis confecti, istulisse Iim est,cui fit inest acrimonia propter conuersionis interrogationcin Per quod mirum est, perfidiis vicinisis, quae tot sententiarii u obiunt, incisono quod , in per repetitioncs ex articuros instrant, quae

452쪽

uaerimonia sunt sensu vero uninersus splendoris si Valde erum his confidit orator, quare C immoratus est, C pr ductionem spiritus tor ejecit,quae res quum pleni Gn orationem reddit um auditores,ebcinenter exi citare olet.Verum quoniam reproductio spiritus a uincin tu aliena non est, maxime lacrimoniae chesnatis fit, de ea salium Acamus. Productio luritus est incinbris cir commutis adhibilua spiritum oratoris in moratione sch uti composita comprehensio Hec utiminini orationis schemate forti possit

soleat, duobus solum modi explicatur. Autinu: unam eundGns cin membris e commutis expoliendo dicimus t diuerse res duuersis innithis C schematis fleruntur, aut utrunque. Quare pr is postremos modo expolitio scinperincrit, quae est quum eundon rem saepirri dicimus, C tamen aliud atque aliud dicere videmur. Prioris modi hoc sit exemplum ex primo in cncinsumptum, Quod si hanc causam

tarn idoneum, tam illi fir , tam grauem non haber , sa

thocame Siculi non clijsent, aut mihi cum Siculis causa iniitae necesἰitudinis non intcircederet, Cr hoc quod scio, reipub.cuus scere profiterer, ut homo singulari cupiditasere,audacia foetore praeditus, cuius furta atque flagitia non

in Sicilia solum sed in Achaia Asa cilicia, Pamphila,

Romae denis ante oculos omniam maxona turpi Ionas nossemus, me agete,se iudiciu uocaretur ,quis tantini Ibet qui in i ictum aut consilium obfiet reprehendere In quotanqxe e go schemate orationis isti immoraris, ut citra redditio longior st,tum uel maxime commati,incilioritas quaedam e longiora incinisu connectuntur, quoniarn non conquic cit spiritum,

sed multitudine rerum, Criscinisor In liari tate propera , m. re ad exitum uidetur, productionem spiritus, quam Graeco πνεῖμα dicimus,conjicies. In qua prout res expostulat, caere mesia. a quo

453쪽

quippe quae Mariis orationi ualde convcniat, ut insuperiore excinpio , quoniam Cy vebcinentia ex uolocitate opus carat, bis articulu=m posivit In eo uero, ego consul quum exercitus, septem commutis duas res expotando bis repetijt, tam

ta compositione. π prolixitate prisorum mcnbrorum Crpulcherrimam repetitioiu in quieta, cisa, Criuria ac d mum uelocem breuitate,s dissolatione membroram reddidit. Illud uero non praetermiserim, animaduertis nos cis

ronem ubique ire in productionibus, s lavit lis in ipse in-s esse festinatis, uel incinueris acribus uti olere, quod ita β- defini distatum ab osvimus, ut cogi spiritus, Cr desimi oratio

iactatur uideatur. Sed hecfussint. Non cimina: ii complecti fiaradices, quibus cuncti excogitari popint, trudere iussit --. Nunc ad reliqua transimus. Quoniam caeteτispum.

tisus, quas nugnitudinem orationi confine diccbamus, br riter dictum est, nutae tempus esse videtur, ut de circuriam essentiquae reliquidi, dilucide Acimus Hec enim unica foci forma est, si e orationem erigit,ac supinam, id si, ut Graec dicam, υΚῖαν non patitur. Huc etiam omitta, qui orat ris nonnire dignifant ptarium utuntur,quod quare isti fiat, satius discinus, si prius quid1it, e quo modo se cognou circunδmo rimus Circundu fio est orationis congerios, quae maeriti Ane rerum in longius compo fitione protrahit. Haec intra ut superius dictum est, puro strinoni opposita est Scirtentiae uer eius maxime sunt, quae de Pris aliquid assumunt, ut g nus adstret , ictu inprutum finito, ut pro Lucio Flacco,

QMdsis tali i dos tur i, ut aliquis de Luci mernicie

454쪽

mae dignitatis, eam suscepturum accusation laae celera torum potirκ ciuium odio Crfrori, quaa ipsim virtuti atque institutae addic tantiae convcntra Infiniturai turddf-nitam sumere, ut hic in personust, circinductionis si, quod per omnes circanstinuia commodi ἰi ne fit, ut pro e don, In tempores unquam respub.consilium gravitarem, prudcntiam sapientiam, iudicium implorauit, hoc tempore, hoc inquum tempore implores erc. dicemniunius quid Crnauius, hoe est, totum asomitur ad eam quae sub eo eontis tur partem: cui modo etiam attribucndam si dignitis ad ea quae sub eo sunt, contrabactur, hoc pacto, Nesti dubitatio

cit,si patriae omnia debemus,nos quoqae ipsos i drbere: qui

autem stinum Act, eum seu non bere, crisiuniis non est. Dcinde circunductionis est, non nudum Cisfimplicemr Icut in puro sic one exponere sed cim his quae eam

confieqquntur. Consequuntur alitem rciu gestim locia,tempus, causa, nodus,per ona Personam hi loci quos demon utiuosnppcllamus, in quos haec ipsa circi: Entia nobis in tertio diani a si instinoici bo id totam exprimum,ea qualitas, qua unicuique circunstantiae apposita est, consiquens utque annexumis appotamus, quum et an qualitatem, Ja pleniorem orationcm efficere volumus,non nudam fita cum amplificatione prostremus. Ad haec si quis non folum castis Iaminclnonis ii sint dicit, scd mul cum hia .lcitati, qΗod con

455쪽

416 a TRAPETUN RHETunquat putaui per eos ipsos periculam talas fortunis, a que insidias creaturum. In eod , Qvini in traximis perticulis huius urbis atque imper , graui no atque acerbifimo

reipae usocio ac adiutore consiliorum, periculorumque me rum L.Flacco caedem a uobis, coniugibus, liberis vestris,uas litatem a templis,delabris, urbe Italia depellebam. erubum iudices honoris potius L.Flacci meadiutorem 2tura quam mseriarum deprecatorem Huic enim orationi non utrunque

solum, quod noui lime diximus,laesi, sed persona, res, loca, tempora in retrimeque tenuiter, videmus. Postremo si quod aduersutur cui aduersatur inhaeret, ut pro Mil.Etsi uereor iudicta ne turpe sit pro forti fimo uiro dicere incipientem ti . mere, mi es deceat,quum C.Tanmusine magis de re pubsalute, quum de sua perturbetur, me ad eius causim pu- rem anim magnitudinem asterre non posbe, tamen haec noui Cirmn o iudici t et oculos. circundum is methodus postpositio rerum,quaelit, quum ea,quae natura rerum praecedunt, postea in bruntur: quae rerum ordinem consequid retur, in occupantur. Huius irrcthodi est rationes propo-stionibus anteponere, aut alio tuodam modo partium argumentationis ordinem artificiose conturbare. Item ea quae fr-dem sinunt rebus confirmandis implicare. Mirum enim in modum ei concrescit oratio, qui quae probant restis exponendis inferit. Dictioncin circunductionis proprium nullam esse cristo. Nam quum eius vis tota in sententiν, methodis, schematis confideretur , non magis haec qum i uia, ctio eum efficiet. Quare nullam inueniri verbiam putamus, quod aut alienum, aut proprium circunductionis t. Quod quum itast,ilia mugis sumemus,quae ui me sunt, quam cisiadum hi j ij circundis iisne promere uolumus Schemata circun-

Fb imum ductionis esse putamus, quaecunque huiusmodi sunt, ut non

456쪽

mplici quod contextu orationis urimum raditoris φίe t in reddant,fita utendunt, atque ' de uno aliud expectare denuo

cogant cuiusmodi sunt enumeratio, ordinatio, elictio, consi cutio continuatio,redditio partitio,conditio cu partitione, viatio instrens copuilatio dirimes Nectio. Enumeratio est Emmerati oratio in qua,quae breuiter explicaturisumus,certo prius numero colligimus cicero in Philippicis, Duo modo haec opto, uniant,ut moriens Populum Romanam liberam relinquum: aeterum,ut ita unicuique eueniat,ut de republica quisque mereatur Ueram haec elegantiae magis est. Nam Grcti omnis ena roratio utrunque Sciat,quod Cranimum a ditoris Iociistiorem reddat,emrerum exprElatione si pendat, breuior mmon ad unum gio ad ulteri genus propensior est,ita pro

P. Quaeirctanductionis, Ego haec duo quero,primum,qua ratione Nevius susceptum negotiannio transiegcritis: est,cur bona, quae ex edicto posidebat,non urediderit, deinde cur ex tot creditoribus alijs dii tim rationcin nemo accesserit maec onmia cum ores ratione nicti redditio longius re Ordis . moueatur, elegantiamficiunt, per vinctiones absolute tenue genum conficiunt: longiores si sunt, etiam fir mus, cir 'ressum cunducunt. Neque enim ut circunductionis vim austrat, sed circuducunt. ne in obscurum circunductio decidati quod ab omni oratione alienum esse disci j umptio instrifolet, sed ordinati

ne musto nugis enumeratio circunducit. Nam hic simpliciter, dupliciter ibi circunducimus,quorum primum asentent si ius generis non abhorret Electio est quum,etsi alicuius Elim. gratia maxime quicquam sciendum arbitramur, tamen Crpropter aliud fuscip:cndum ostendimus,ut pro L. Cor Bul

bo, Atqui ego fhstituo iudices, in hac causa atque exemcitatione dicendi a me locrem pietatis potius quum de infit ni ,querelae potius qua eloquetis, doloris potiu qua ingeni parres

457쪽

co incipit m alio casu,qui uerbum non redditar do pacto, Iudic corruptis nihil amplius relinquitur in re publis ii rubebimatis dices,quod iniquintis consilia comprimere possit Subcon- trixationein appotamus,quum particula' adam orationis

Reddium praeposita,longior lici bori feries contexitur. Redditi ncm nominamin quam oratio his dictionibus circunducitur, quarum una ad asteram restria ut tantumqxantuur,adeo ut Ort quia Partitiosi Dcular,uclocitatis est, longior circumdari e Icti duplicatur,decorum quoque Scit orationem plenam

oratione anultiplicatur hoc fit,quam cubchcillula,quae se traductionan sciunt, aut per inscrtionc , aliis subsiecisti ncm sibi imis,uel alijs aut immiscentur, alit coniunglintur. Nam huiusmodi fiscinatum multiplicatio adeo plenam,σquodammodo facundum fici orationem, intoratio circui ductione circundum esse uideatur. Qua in re non parum curare dcbet orator,ne quid perturbate, ne quid o cur A-eut Mihi quidcm haud paruum orationis copiam is adeptus videatur,qui clim veliti uolet aut in quum res postulat,ira plena oratione utatur, ut dilucide simul ac clare omnia disestrat. Subcontinuationi partitio in hoc exempla inferire r. C cero pro Cluentio,Scd quam Gyuierinquomodo mihi in utraque τὸ it laborandum.distra pars est, quae propria esti: dici nostri,ut ullisiae uenefici quaestionis,quae mihi breuis Cynon magna in dicendo contentionis Pre uidetur: altera a tem quae procul diudicios remota est,sine concionibus sed btiose conc ι accomnodatior est,quam tranquiuis moderati s rudis s,peribicio quantam in agendo Hec oratio etiam

458쪽

issertione redditiovis in utros partitionis membro plenior

Midetur.Num c si redditis huiusmodi propter brevitato nocirci ducit, tune alijs inferta,quonia ea longiora reddis,plenascit orationem. Quare breuiora soboedista,q foti nancis culiducerent dcirco instri putantum est,ut ea quibus instra 'nuperitur circunducant,quod insuperiore exemplo Wrspicere licet. Redditio subcolui uom,pro A cecinita Si qualm in avo loci is defertis audacia potest,insuam infro atque in iudi simpuderata ualeret, o minus in huc cussa cederet A.cecima Sexti Ebat inapocietis,qν inui fictedice fit audaciae.Rationes quos βι instrantur, planum pictim oratiotim nussi sub)cqzantur , ut pro eodem, Qtra in resi mihi csset in A. cecuuis causa genti, profitere salii idoneum esse me defensorem, propterea qu)d fidem meum diligenti spraestiron, quae quum sint in fautore,cuus illi stire oratione praestribu aperta ac siinplici,quod excellens ingenium requiratur, scd quum de eo iure nubi diccndum si,quod pertia neu ad omnes, quod confistulis tu maioribus,confera tum usque ad hoc tempus, quo sublato non solum pars aliis qua iuris diminuta, sed etiam ut ea, quae maxime iuri es aduersaria, iudicio confinnuta esse uideatur, vide, mi ingeni causari esse,non uti demonMuretur,quod ante oculos Uscd ne si quis uobis error in tantare sit subiectus, inlaesine potius arbitrarentur cause,quin uos religioni uel rae lis

suifle. Hi tu modi orationi nescios quid plenius nucniri posest. Tria enon haec,maxime implitudini apti 'una sunt Ab TU latio instrens,disiunes copulatio,c oppos oratis,quaesino oppositam' ad quod*git,in breuidetur solum oppositis irus compositionem,non vim po sidet. Naim qum ui omni U-.;ω- his diuersi uideantur sensus ad unum orationem concur uar,

459쪽

ω G. TRAPEZVN. RHET. rere e in utroque nullas instri ucsu equi positit,fugere, mnem potest,quam in amplam excrcstu oratio , praesertim quum redditionem, quidem cum immoratiohe, dirimenitans copulationem infert, instrentem ablationem tib equi inexonpla superiore perspiciat inta si quis hae ipsi in iter se,alijsq; compluribws iniungere uoluerit,is si obscurit temersatietatem euitare potuerit graui fimum dicendi g nauser historiis traxime idoneum solus inueniet. Verum m. mnia octondere, sibi nista ut inferi vel subiungi, quum longum, tum non necessarium uidetur. Nam si quis circvnductionem, ac sis ut eius cognoscit,iam svnplicem, qli in stipsum inuolutam comprehendet,neque labor erit ex Fauniuscuiusque modi reperire.Numquam nulla fit forma, qua mugis oratores abundent,si ubiuis Ciceronta legeris, circunductionis e simplicis e plerue succinrrent exempla, cuius rei rationem breuiter reddamus. Nihil unquor oratoris magis proprium inueniri poterit, quod ad elocuti nem pertineat, quam magnae mari uti oratione, quae res ficit ut ea dicendi forma utatur quae erampli,simam orationem reddat, C omnibus rebus icile conueniat . Alcaetera dicendi genera, quae grandem orationem efficiunt, quibusdam ibi subiectis rebus attribui docuimus circundi diis solitam diuinis,qua humunis,incti in minores inueheris,

quemadmodurm si maiores exagite nisi de te,quam si de aure loquaris,e: ut curam paucis compla hi)nur,quibuscunque rebus,perfonjS ocis,causis,non minus accommodari potest,quam singulae mirarum fuissentent s. Quare fit nequam grandem orationem ubique ire consequi uelit or tor , caeteris raro aurius enim id accidit, quod angustis includitur finibus saepius circunductione, quae late pateat, orationem augeat. Praeterea caeteris grandiloquis modis

460쪽

LIBER QUINT V s. ornritas per orationi redditur amplitudo, hac sola sera uel ad ara si ita uelis,plinitudine tibi concrescit ora Eo.Neque elum solum aliae huic infertae rum in modum exaugent.

Num hoc quidon omnibus usu contingere so let sed ipsa

etiam ita sibijpsi conuoluitur,ut quum non minus commode caeteris,quis fib pse coniungatur, sivigularem, ac pene di-ianum oratiorum efficiat. Quod si non extollere,fed in diocriter eleuare uelis orationem, aut si tantum, ne supina sit efficere concris, nudio facilius hac cium caeteris id

acquires. Orare quam caeterae non ita late pateant, uti

lati fime, e irris quidem pleratique, hac autem utique,ni si quum puro sermone opus est firme uteiidum est. Numer ad infimum extenvitur contructione, nihil adeo mu-gnaem est, quod a inplitudine non exuperet. Nullu3 pene orationis locus aut breui simus hoc vario uehementer, CTL-tij imo dicendi genere omnino priuatus apud bonos quidem Oratores inuenitur nec iniuria, quum pro amplitudine sua

rebus quibuscunque fusiectis Scire accommodetire. Sed unde re,si sumus, regrediuntur. Ablati inferens est ora luit m otio, qua quum unum tollitur aliud bifrtire, e non iracunductionem folum sed multo magis pulchritudinem fetu uerum illud complicatione oratio iis, hoc duplici repetiti ne rei putaunus Cicero in Catililium, Non est δε mea culpa virites, ta temporum. Dironens copulatio est, quum duobus quibusdam propositis quorum alterum ali, ro nuius uideatur, non hoc solum sita illud quoque maius cor equi, lendritas, ut Cicero ea iri oratione,qua populo Romano pro reditu suo gratius agit, Non olum,isuiuit,nubiculamitatem detraxeritis, sed etiam di item duxisse ui deum ii conuolutio est oratio ita uerbis composita ut obis linis. tota in se contineri uideatur , neque eias pars inqua conm