Georgii Trapezuntii Rhetoricorum libri quinque. Indicem capitum, ac rerum in hoc opere contentarum, in calcem operis reiecimus

481쪽

LIBER LVINTVS. 4ssesset,nisi prius proprie diceretur acitimis reddit,hoc modo, Non ego uunt ne dii mortuus fit Philippus, quaerito, scd -- ne an mortuus Athenici tum in animitas, id max, me curo. Quartum modum existianamus usim multis i ii translationibus oratio compos est. Cuius orationis illavruxbna uirtus est,quod 11uillitudine translationum clarcstat, hoc modo, Odiam cuneis rigantur officio luporum, cuinam praesidio pecuaria credrinus Num hic si aenigma quoddam totum uititur, mmcnsi unum uel ulter accipias,nunquam quid ibi ucsit intelliges sit totum stimιil conficta os, planius et Quod quoniam omni allegoriae accidere uidetur, eam quoque hujus esse generi non recusandum. Quintum m- dum arbitramur quam post commodam translationem, quae perse incommodi esset uc durior, ita in irtur,ut priore molliatur,ut illud, corinthum patres nostri totius Graeciae lamen

extinctam esse volucrant Verani haec fusticulit. Nam ex bucaetora quoqVe,si quaesunt , icile si qui diligentor quaeris,

irruenientur. Illud admolli radam,non translationcinsolum edomnes motus huic gencri se ministrare versa posse. Quare his modis in caetem: quoque tropiis quid in enitur,quod, tisferi pose os tendit, inuectigandum. Exornutioncs huius generis sunt,quae cum praemeditationcm Hlciitcnt, subtili rismentis iudicium aciunt, it agnonillilatio non tamen omnis, sed

quae quod dicimus efficit, uicti quis cito. cccssurus debitorid,

cerct,cam pecuniisti habeam ante quoi abeunt cir exam te uinciit , se ejectim hominem, cr lenones uerbis prius ut pollicearis placidos,pollicitus postqu)unsis leones inexcrabiles esse. At haec quidem ita se hubcnt, caeterra nobis pura in acuto geriere adhibebuntur. 4odectum dicendi genus si rata oratio, in qua humatutis eius qui dicit, in tum p cendiae .

482쪽

aduer urit eius, qua,n siit, ficere uideatur. Eis sentcisti e sunt, si sicli imitis maioris accusare potui, eri-mnis,st noluige: aut si doindimus, nos causam Acere, quum agcre potuissemus, i unum de multis se dicit orator, quum timcn egregius fit: si pluris scimus aduersarium,quam sitis ostendimus coactos a necessur Puc semiliaribvi in iudicio adcsse aut si accusamus, iniurijs npulsos aduersariorum, vel inuito dccu uremd haec si quis nemincm unquam lant , aut accusasse Hlcndit, istinc coactum uenire in desin 'ioncm

proborum contra improbos, quod Cicero in Verrem ita β-cit,ut unius Verris accusationem, iuris, totius que prouinciae

Sicilia dcfruction isse confrinci Praeterea si quisse non Heloquenton qua,nfit neque eius in dicendo usus ostendit, ut causae sufficere ualeat e omnino quandocunque,ut diffiniendo diximus sponte se a liquis minoris, quam agnitu sua postulat, Scere uidctur Methodus modo Efermonis est, humi-ιon de se fontentium absque dubitatione proferre quae ulli dem fui pretineant,duutationi niviscere,uel per distinutionem dicere.Econuerso fit si ad aduersurio sententia pertisci, nam ii quid boni de ipsis dicitur, non ambigendo,augeturi in

m . muli aliud ostenditur,dubitatione deprimitur. Permisio etiaquaesit, quum dicendo os letulimus nos aliquam reni alicrius potestiti concedere, ab hoc genere aliena non est Verbumrae tenuia, C quae aut rem lagularem paruo potestitis ambitu, non fatis exprimore posse uidentur, aut rem ratiorem in signi appellatione in maius flerunt Schoretati sunt quiete occupationem inducuntur, quam triplicito feri arbitra nur: aut enim uere,ut diximus,mestrisioni praetermittimus, quum praetermi)fionem nominarum, ut illud,

Quorum ego nihil duco tum patres conscripti, homincinipsum relinquo, de prouincia distulabo aut quin escimus

483쪽

tione modestiam ostendit, aut absque prannonitiorae in occupationem incidimis, ut pro Planc. Nullus erit tam mmemor meorum, non dicam in bonos meritorum, scd bonorum iume. Huc ita uti nonnunquor Cicero inuenitur, ut quae maiorem uim bubcnt,ea omittere di,fimulct: quod quum scit,umplius re quod omittit ciliri, quam quod dicit. Qui modus

assentire auditor ichmentor cogit, ut de prouinci' corι-- futiribus, Mitto qu)d eas ita partas habent hi qui nunc obti-imit, ut non ante attigcrint, qua,n hunc ordincm cond narint, quam autoritatem nostrum excivitate extorminaruit,

quam fidon publicum, quum pcrpctuum populi Rosuluton,

quam me ac meos cinnes foedi ἰim crvdclijsunes vexarint. Omnia illla domestica utque urbanu mitto,quae tarita sunt, ut nunquam Hannibal huic urbi tantum mali optarit, quantum

sili corceruit. Ad ipsas utilio prouincias. Huiusimodi occupatio sub huius generis syccie aliud quid conficit, caetera pura ac tonuia dc boni obe Inter alias diccndi formas ac gencraucrinicin maxune ad n uadcndum oratori necessariam ducimus. Nam nostrosiquid aliud mugit,ut Gyntia cogat ditorem, quam ita dicere, ut quod dicis, id stlitire uideare. Neque enun dcm unquam ulteri scic qia sibi non credit, ncque fretum in auditoris unonum induca,qui ab co remotus est: quod accidit,si rem ex animi sciitcntia decore non uideris. Veritas igitur si qua conficitur, ut Dod audi Udrisia, tori persuadere concris, id tibi prius pcr uoum csse uideatur: quod si pronunciatione maxime consequia r tammer a dicendi forma plurimum iuuat, cui ueritati non ιι 1l, de quiminc dicamur. Veritati quae compositionc Ora V. ha --tionis erumpit, millum stlit rim attribulanus cun dicientia.

484쪽

q: Aus modestae ac tenxcs,uerae orationi numis,phn bet rae commisint. Cun him go eisupponim is, xibus fidos fieri posit, quae non lotationis, ut redilaorum caten ea ncrum, sed instentionis praeceptione C excogitiri Cris Methoduu commodari causi fesciit. cibodus uero quantini in initis pene modis contineatur norit natura rerum petit, ita orationem flectere porici, quod grallitatis est,tatnen unam illud praerip um, quum allectionan animi nullo prae igni i- 'infigiatis caucris uerbo ubito in monitioncin,inquidoli sugnatis ue bis incidere . Nihil enim mugis ex animo rem dici ostendit, maxi ne quum quae uius eclx pertinent exponuntur, qu

ita repente no praeparatu auditoribus rem aggredi, ut era; η- per potis: glesu uenire uideatur oratio Natura enis iis

comparatum est,ut si dolemus, si admiramur sit optamus,s iurararts, si moleste ferinius,si timemus si trytimur si nos miseret, si gaudemus, si irascimur, sisterumuo, si desperd-mus, si obvirgamus,aut obiurgamur, alijsq; huiusmodi prias ex flectisne erumpamus,su cur afficiunia ostendumss.

Nam vere mosus cur motus sit, etiamsi interrogctar, non β-cile repondet. Praeterea si quo confidimus, ax diffidistin, si in aliam rem iudicem duertimus thortamur,si deprecamur, si incitania his crasti as, si interrogamus fit dissimus, si

occurrimus si consolamur si mitigamus, vi omnibus bis ea oratio uerior quae ab eo ipsi incipit, quod uol M. Neque nego praepurationibu; er de longe molitionibus cndijsimu lutionibus,nonnanqum acritatis speciem apparere sim d ed instili quos grauitati attribuo, id oratoris, linquo iudicio: quod nullira huius Orme petit, id doceo hac huius generis mctbodo pom maximas quam bicunque optust, commodi, ume

485쪽

utitur, in secundo etiam docuit, Ille nihil nec mesulerentem vana moratur, sed grauiter citatum imo de pectore ducens, Heu fuge nate dea, tesse dit , eripe fluminis. Hostis habet ros, ruit ullo a culmire Troia. Et in quarto diuinitus diss*ctione incipit, Persidera sor, per superos, atque hoc coelis irabile lumen follitem Teucri.Quid illud Di ἶ- lare etiam si crusti perfide tintum Pollinc is, tacitusq; mea

discedere terras Nonne in erumpit, ut quum artificiosi)ἰime dicatur, natura non arte effluere uideaturista ut haec alione ab oratoribus non putentur, a Cicerone quoque, quod dicimus, ictitatum sicndamus: pro Milone ergo qulim diceret, Vtinam P. Cloditos non modo uiueret, sed etiam pro consule

dimitor sisit, quasi id Milo ibi iugu*ct, admiratione subito

exclurrat, O di immori ilics βrtem et a uobis iudices confernandum virum, minime minime, inquit, ima,poeitas debitas illa lucri, nos ubeamus si ita vitasse si non debitas. H si praeparas, aut conmertis, vini quoque suum omnino euertis. Pro eodem , quainsitae confidit talis e,o londit, Negant intueri lucem is se i qui se hominen; occibam ficatur in qua tandein urbe haec hom nre stulti sim dit rudit ni nempe in ea circ. Verum omni in re qui irrus C quid dicimus, Crtibi dicianus,considerandum. chcinens albe tu quod diximus postulat, mitis ortasse aliud. Haec otium rerum pondere u riari possunt,ut laud pro eodon, Utinam di immortiles fecise scin pace tua patria dixoris metuo enim ne scelerate dicam vi te quod pro Milone dicam pio Utinam P. Clodiu3no modo viveret, cd cliu promousiile dichrior esset,ante quisu hoc spe Elaculum uider . Num sub albem incipit,C quod interponit mirabilis orauitatis est. Motione enim uniosi imprissuri quod contra patrium putat, id optat Criburit: se putriae Minere ostendit, ne Actorat exoptet, C simul ex his illud H crssmp

486쪽

G. TRAPEZVN. RHETel myst, saudendum, cum occisum quem uiuere scelus essedi Praeter haec uerint iuxtae 5 icit obiectionibus' pr. paratione 4i ondere,vel priussoluere quam ob clas, ut obiaic tioni sic repondcre, ut a solutione quid obiectum it, aut ob ci oblici, intelligatur. Pro Milone , Atuduit odium, μὰ iratus, fici inimicus si it ultor iniuria, punitor doloris fui Quid sit haec non dico maiora si erunt in Clodio quam in Milone, sed in illo maximi, nulla in hoc Quid uultis diu

plitvis obieectiones etiam aduersariorum nudus breuiter ponore cara dorsione, quum infirmae vidcntur, veritatis est. Vergilius in quarto, Nunc augur Apollo,

Nunc laciae fortes, nunc er Ioue missus ab ipso, Interpres diuumstri horrida iuga per auras. Haec etiam claritatis fiunt sita velociter et expedite dicere

veritatis imaginem reddit. Ad haec si quis orationis cotextum perturbat, quod maxime quum irasse commotos ostendere

uolunt fctitant. Magis enim ira alijs flectibus perturbare

imm uidetur. Sed quum nos animi perturbationem pricunque fit, uehcmentiorem uideri uolamus , orationem quoque turbabisvi, nec id unica rationes ciemus fita ex natura rerum aliter atque aliter orationem non recte compononius. Verum incirinibus, ne quod uolumus oratione praesignificetur , caueridum. His addatur quam nos cblitos fere rei agrucilius ostendimus, quod mustis modis fieri folci Aut enim quom aliud iam in perinam, quasi subito nobis quod dicendium erat occurrerit, ad illud redimus, ad Herennium Nune

ne nimia in longusu mutur oratio, ,e dicere incipiemus Sed si te unam illud monuerimus,artcnisine siduitate dicendi non mulium iuuare. Hoc Cr magnitudinem rei os tradit, quae disie nos vel obsitos rei rutat, aut quum loci cuiusdam, in quo nimum conmroruti'mus, inem ita facimus,lit nos sint

reas cr

487쪽

LI BAE R I N T VI re aperiamusi petu dicendi,multitudine verborum peccassim ulterius crua,n oporteat elapsos esse,ut ad pontifices, Intelligo pontifices me plura extra causam dixisse,quaan aut opi ad

ni tulerit,aut uolum inci, scd quum me purgatum uo. f bis se cuperem,tum etiam uestra in me attente audiendos ilignitas prouexit orationcin meum, sed haec compensebo bronitate eius orationis, erc. Aut quum ostendimus perturba tum nobis dicendi ordinem, ut quod iam dictum esse oportuit, illinc domam in imitem ueniat. Sed de methodo sitis propter quam a grauitate,n i Cr uerbae fcheniari colli urrerent,veritaton non fit purassemus. Nam quum duitas in

nictbodo tota confiitit,quod alijs quoque fieri posse ui tur,

fontra unica putanda est,qu inuis maero maiorem cara grauitate verinis,quor caeterae similitudin lubeat. Verba non sotiplicia quaedam sunt, scd pro uarictate rerin diuersu in ira, steriora macriora, quae a nobis is fissim uideantur in aduersarium unt: in commiserationibus purae te mi diectio non purum ulci,quare iudicio orator is relinqueri totus his locus videtur Schcinata unt, quae uere ex ani ses in a. modici uid tur,quae ut dictio,varietate roriam com αμtur, quod hic dictum per omies Dinas intolligeridum. Nulla citiin frinu, nisi res postulat, loco dicitur. Ira igi

tur cominoti, alberitatis macrimoillae fchcinatis utentur,ue sunt oliuersiolio Ἐν hae maxil)re, quae iam literrogstione prosta utitur. Habct irim interrogatio breuis quid dam,quo rc darguat Ureptam quasi divi-rnatam oratio lis gerius conficit Praeterea qiuaecunque fidentiarn oratoris ostendunt, ut repetitiones conduplicationcs eiusdem rei, Orijs uerbis repetitio, ut pro Milolie,

Vos,uos appello frtissimi uiri, qui mestum pro republica sanguinon effudistis. Vos in uirier in ciuisitimidii appellorii a peric

488쪽

α. TRAPEZVN. RHET. periculo centuriones,uosq; milites,vobis non modo in hemittibus elotium annutis, C huic iudicio praesidentibus Haed, Bint virtus ex hac urbe expolletur,exterminabitur projci tur salem demonstratio, ut ad pontifices, Hic tuis P. Lm- tuli suum tu inhil dicter noctes, si de salute mea etaia tares , consilijs omnibus intersuit. Hic tibi graui ἰbnus du-tor ad instituendis. Dubitatio subito illusti, ut pro cecin. An cortius quicquam ob ci potest, quam quod is, cui ob cit ri, ne nutu quidam in1mnare conaturis Num quae praemoniti esto quieta laclio mugis a mordax, ut pro eodem, de eo di bito nune inuic, quomodo aut laqua aut taceam, quum in hoc de se iuratus praedicet. Ad haec adiudicatio, praecisio, e correctio. Fit autem praecise, quum quod dicere incepimus, quasi subito uel pondere uel turpitudine rei commoti retic mus , hoc pacto, Hunc tum deis putas qui nupc alicitae dona correcti s quae tollit id, quod dictam est,er pro eo id quod magis idoneum videtur reponit, ut pro P. Sex. Id ipso inqqum die, die dico fimo hora, utque etiam puncto cinporis eodem. Et M. Caelio, Cum istius mulicris uiro, fratre volui dicere. Quamuis inter illume hunc illud intorsit, quod ibi verim quouunos nos retrahit , hic prono impctu adstata est. Quare ibi urritas, hic hcndis corrigit, scd hoc 'ulii

Gum,qllum licritate non currat, etiam acerbum est. Con-

'notationes iosiones quoque cx uocationis denae non fiunt quaesunt, qAum ad considerandum quicquam aut rc hon icndrum ad id qucnquam prouocani, quod eum maxime dat. , bra Membra ut breuiora in uehementior bus lyctium, ita longiora in nutibus animatae orationi mihi conuenire ui dentur. Coilocutio, numerus, Cristin uti lycriora sunt, ni niam iucunditatem non toneunt. Nor quae compta, ni s

489쪽

tur schcinata, nimis exornunt methodo orratum indet Iemlis, ilis clinquesntisti in tamcn ut neque foeda in an tur, Crinimium expolitioncm fugiuiit. Qua rutione Ciceronem credimus in superiore exemplo postremis duo

bus membris repositionis pulchritudincm demisticitan non inminuisse. Sed de diliniat sermone uti; iteque enim ξ- re plura dici pogunt, nicti quis totam grauitatis method in

aperire vellet.

DE OBIURGATIONE.

Vn de obiurgatione, quaen ei adiungimus Meuiter ita cumus,ne quod huiuς cultatis cicurentum nobis prae tormittatur: hunc Graece βαρύτω ue vocamus, quare si quis Graecos imitari uellet,onre iam femoncin appellet.Eiusscnt tiae fiunt exprobrationes omnes rivum sua quis in ulta quan moritet ostentet,nihil omnino ut purum ab eo ccepisse οἰ cinoret, vel etiam supplicium pro meritis porps sum ostendat cuiuis ledt,qram in concionibus mulos Ggi,cruciari bonos ostendimus,qxi de republica benmeriti sunt.Praeterea ironicae omnes sentcntiae onm ossi gelici ii sunt, quavis ironicum methodu magis qua sententiam Ax t quari)uici oner os oris quum in miores diciturali onerosus scirmo in nonullisfiguratis quaestionibus=mpci pene conrodi3 mus simulta num laridis ronice in lirati dicuntur, dem line qua de repub.bcnc merit uiri,qaonia apra te nos: det,quod belle fretiuifiguratam causam suscipit,quod ut planius fiat,ex plo declaretur,Post exactum Nerx , Cp ta pulchmima circa Salainan tropheu,quidar apud Athmicn- fies deum laid inagibus, sit capccimios moenia urbis restiu

490쪽

TRAPEZVN. RHET rarentur,lege I runt Themistocles contradicit, uincitur. Postea consulto se de instruendis nauibus male admonuisse pud Arcopagitas indicit,cius rei cupit lis erat poena multa hic oncros per ironiain dici possunt. Nullam fuisse utilitit nauisim,non bene consilio suo,nauultlcilo rempublicar gestu: eo qui nutae popula persuaserunt naues utilii das olos rebpub alutem adduxilbe Olos quod ciuitati constri sensisse et sentire. Idcirco citius atrociusq; suo etiam iudicio puniendum uider quod ipse solus quod inutile fore uiactat, Naues m- struendas,urbem derelinqvcndum persuasi lyt,quoruem utri ιriequaquam aciendam fiat Pedestri enim exercitu uictum, exactumque Xerx ise,pcdestri pugna liberatam Graecum,nunquam sibi ncque regon usurum bellum inferre,n que quenqum Graecorum non obsecuturum fi nuuibus amisesis urbon colui, Naualia bella,niare huiustiori labores caeteris concedant. Hus fontentius, si quis etiam per se confideret,non dubitabit βαρυτα os esse quod si derisionis hiritu probri,clarior grauedo fiat,necesse est Methodus,dubitatio-iicin interrogationi commiscere, quod complexionibus com di ἰimest, de resonplici,quae munitisti ex clara fit lite rogare ut, si ne dicis Verba rariae sequuntur, oderatis

orationi,ac uerae grauedini conueniunt. Verum quoniam

ita breuiter de caetcris dicendi sonitis praecepistin cli, ut ex his illo plura maioras pateant, nunc torvus uidctit Ograuitate pauca disserere.

DE GRAVITATE.

σωμ/ σε Rduitato in duas partes diuidimus, quartim unam resfain istis uere grauitatem, adierum uerbosolum appellanius diuisio. Pratra est,qua oratoris iudicio, personu,rebus, causis, locis, temporius oratio accommodatur,quam non Iugularciri qua' dum