장음표시 사용
101쪽
derunt. Non placet autem Salmasio lectio eius legis his verbis: cum enim se rationem petierunt , νecesserunt a persona heredis S bona fecuti sunt, qua se defuncti hona vendiderunt Sc. Substituit: Ciunenim separationem petierunt. recesserunt a perfosta, . Ubona jequuti sunt, pia bona defuncti uendiderunt.
quae augmenta non polsunt recipere. Haec . emendatio quamvis minimam prae se ferat mutationem. mihi nondum probatur. Si enim Salmasti lem nem sequaris , mutilabitur sermo , aut S particulam quia adicias oportebit. Tum vox heredis , me judice , exturbari ratione nulla potest. Species id commonstrat: . Sejus multis creditoribus obstrictus moritur. Ei vel ex testamento vel intestato est heres Titius, qui etiam multis debet. Hereditate adita Titius etiam Seii creditoribus
obligatur. Utrique S Seji & Titii creditores sibi sudisfieri postulant. Seji creditores , si sibi concurrendum sit cum creditoribus Titii, de credito sibi me iuunt. Petunt ergo separari a bonis Titii bona Seji. Separationem impetrant. Titius intestim adhuc aliquid adquirit, disquiritur, id num hujus creditoribus cedat, an Seji 8 Respondet Paulus, id quaesitum esse , aut ex hereditate Se-ji, aut alia ex causa. Priore casu, id creditori-hus Seji tribuendum , posteriore Titii. Disquiritur amplius: Si ex eo, quod Titius ex alia causa, quam ex hereditate Seji, adquisivit, Titii creditoribus factum sit satis ι hique solidum sint
consecuti, num , quod superat, sit tribuendum creditoribus Seji' ait Paulus, existimare id quosdam: sibi autem non videri. Inter eos, quorum. sibi sententiam non probari, Paulus ait, fuit Pa pinianus, cujus opipio eo forsan nitebatur fundamento , quod heres hereditate adita creditoribus eodem
102쪽
V x χ χ ο κ π κ. CAP. IV. eodem modo obstrictus sit, quo iis obligabatur defunctus, quodque heres, qui semel adiit, semper heres permaneat. & creditores defuncti tum snt creditores heredis , adeoque aequitas videatur postulare , ut quamdiu ipsis non fuerit satis faetum, heres teneatur, praecipue, quum, pos quam heredis creditores ad solidum pervenissent. adhuc aliquid supersit, ea sine dubio Papiniani ratio fuit, cujus sententia in L. 3. s. ult. D. eod. r fertur. Hanc tamen Paulus amplecti se posse n
fat: quoniam creditores hereditarii, electa semel
ouorum separatione. recesierint a persona her
dia . ct bona hereditaria secuti sint, haecque vendiderint, non qhiasi heredis , sed quasi defuncti, Patet Paulum dieere , creditores S iraissam feeisse personam Titii heredis, S se defuncti tantam creditores profestas , cujus bona,
quum vendiderint, ea augmentum recipere amplius haud posse. Ait Salmasius illud t quasi δε-
in mendo cubare : ego negaverim. Ne-eessaria enim erat particula quasi. Qioniam adita hereditate hona defuncti revera facta sunt bona heredis: Et hujus quoque nomine venire debum Tunt. Adita enim semel nereditate ea ignominia non potuit adfici defunctus. quoniam tamen cre- ditores Seji separationem impetrarant, & a per sona heredis recesserant, dici possunt quasi de functi bona vendidisse . quae tamen jam erant . heredis. Vocantur tamen ea improprie bona defuncti, quemadmodum recte Dionysius Gothose dus adnotavit . quanquam illum praeceptorem suum, dissimulato tamen eius nomine , audire se 'negat Salmasius. Defunctus enim bona habere ' deliit, eaque hereditate adita alium dominum na- , cta sunt. Noa miuus ergo male Salmasius, qualm
103쪽
γε BERN. HENR. REI NOLDI IIeraldus dictam legem S. D. de Separat. solieita vit. Illud ex lege I. I. 17. eod. Constat , quam Paulus tuetur sententiam, earn frequentiore calculo suisse probatam.
Mulierem non psipe resem se in Codicillis. )Quaestio ista, an mulier in Codicillis recto te
stis sit . exiguum ferre fructum, quis non injuria phitarit, quum is . qui Codicillos condere. hosque viribus haud destitui cupit, non temere adhibiturus mulierem existimari queat, ubi cogitaverit. postea sub judice litem futuram , utrum ea recte adhibita fuerit , nec ne Τ Nobis tamen eam praeterire non libet, praesertim, quum observemus, sententiam eorum, qui mulieri in Codicillis testimonium concedunt, hodie nimium
placere multis. Etsi autem Arnoldus Vinnius ' firmis
Contrar)um evincere studuit V. C. Gotti ob Au . Ienichen in Diss. de cicaci mulierum testimonio in Codicu-ιis. quae Litf. a. IT 34. auctior 'in 4. prodiit , ac deinceps Ποι. XI. Medit. Lerferianarum ad Pandectas adjecta est. In uuimo dicti opusculi contendit Auctor eruditus, Rel noldum , ICtum caeteroquin humanissimum, latuissexerant Codicillorum historiam . eumque ex nntiquatis &obsul ut ii Ulpiani Paulique legibus, & singulari Tarratiae, Virginis Vestalis, exemplo, quae lege Horatia testabilis reddita est. sententiam suam stabilire volui fle. l) Ad huius argumenta praecipue respondit laudatus Icnichen ι. c. s. XI. h. '
104쪽
UARIORUM. CAP. V. sirmis rationibus nobis persuasit. mulierem in Codicillis testem esse non posse , Comm. ad s. 6. 'Dinsit. de testam. orta. S ad uit. IV. de Coditatis;
reperio tamen momentum geminum, quod ipsius
argumentis adjiciam. Prius ex lege a. D. de Reg. r. desumo. Ea lex ait: Feminae ab omnibus o sciis civilibus vel publicis remotae sunt. Quae aurem ea ossicia Τ Iudicem esse, Magistratum gerere, . st
Iare, pro alio intervenire , procuratorem exisere. Di
ista lege. An ea sola y Si consideres caput illud ex libro I. Ulpiani ad Sabinum transscriptum esse, addes , S testem esse in tesamento. I it enim eo loco . unde caput 2. de Reg. yur. est avulsum . Iureconsultus de his, qui testes esse in testamento possunt. Inscriptionem legis Eo. DP qvi tesam. Dc. posἶ. ipsasque legis se iiones vide. Adde inscriptionem d. l. 2. de Reg. Fur. Perspicuum est, Ulpianum eodem loco . quo dictam l. a. propin suit, feminas a testimonio in testamentis perhibendo repulisse, .quod civile sit ossicium , testem esse in testamento , quod Satyra X. v. 236. Iu .venali Odex appellatur. An aliud obtinet in C dicillis Τ Certe , quam testa inenta testem non admittunt , eam neque Codicilli, seu parva testamenta. Et in his enim civile est ossicium, testem
esse, & qui minus. quam pro alio intervenire, quam procuratorem existere Τ Codicilli ex test, mento si fiant. pars testamenti sunt; sin ab intestato . tςstamenti sunt imitatio , ejusque vicem exhibent. I. I 6. D. de Dre Codicillorum. Et in feminis ergo abs testimonio arcendis imitabuntur testanaen tum codicilli. Alierum argumentum Aulus Gellius suggerit . qui AN . Attic. lib. 6. cap. 7. ita loquitur : Tarratiam virginem Vellae
filise, ira: Gratia resis es. quae super ea ad m-
105쪽
palam lata, qua lege ei saerimi honore' sunt, later-s jus quoque resti nil dicendi tribuitur , tefabilisque una omnium feminarum ut sit , datur. Id verbum es ipsus legis Horatiae. Contrarium est in
ML Tabulis scriptum et IMPROBUS. INTESTAE HLIS. QUE. ESTO. Haec ad rem postram Gellius. Plutarchus in Poplicola T. L. Opp. Francos. a. I 62o. p. IOI. quoque inter honores ei Virgini tributos refert, quod soli mulierum ibi licuerit res. timonium ferre. Non convenit Plutarcho cum
Aulo Gellio de nomine illius Virginis. Ille enim Tarminiam , hic Tarratiam, sive Fufetiam saliis Sumetiam legentibus appellat, de ipsa testimonii dicendi facultate . illi soli permissa, alteri cum
altero convenit. Constat ergo & Gellii & Pli tarchi testimonio . seminis olim dicendi testimo-
alii jus plane non fuisse, nisi si alicui id singulari
rogatione daretur , quemadmodum Horatia lege Sarratiae fuit tributum. At quorsum haec, inquiesi quum manifestum sit, quod olim hae in re mulieribus permissum haud fuit. id jam illis non
negari, I. I 8. D. de testib. y Non inficior, eas testimonium hodie recte dicere , . ubi de sola fide negotii, quod geritur, gestumve est , debet constare. At jus hoc novum adversus rationem Juxis Veteris ad eas species porrigendum esse nego, in quibus testes non tam ad probationem, quam ad constitutionem ipsius actus desiderantur. HOC Iutem in Codicillis ita sese habere, vel inde patet, quod hi quinque testes exposcunt, L. ult. g. vlt. C. de Codicillis, quum duo sufficerent. si tam thm ad fidem faciundam advocarentur. Et quis , quaeso . de hujus rei , deque sententiae nostrae veritate dubitaverit amplius , ubi apud Scholiasteti constantini Harmeaopuli lib. I. ris. 6.cujus
106쪽
UARIORUΜ. CAP. V. VI. Is , euius & Vinnius meminit, legerit' verba haec . Veteres leges feminas a con tisiuis tesmonii; repeia - , at d monstrativis adhiberi permitrucl. Constituti ιestimonia vocaintra re mensam mortis causa donationem. Dem Arari reliqua. Patet clarissime , in Colcilbs non minus. atque in testamento testimqnia ad constitutionem ililius actus desiderari: atque adeo simul. manifestum est, mulieres ad Codicillos in testps advoc .ri haud posse. Nec puto cavillaturum quenquam, quod Scholiastes ait, Veteribus legibus feminas a testimoniis constitutivis fuisse repulsas , ex eo consequi. ipsas olim quidem non recte testes fuisse in Codicillis, caeterum hodie esse posse. Siosim ita liceat argutari, invitis legibua S tonostitutionibus omnibus, sequetur, etiam in testamento hodie mulierem recte testem esse.. Defensae est sententia nostra: Cui firmandae adferre plura possem , at , si quis istis Vinnii argumenta adjunxerit, non putem eum plura requisiturum , sed omnem ipsi scrupulum facile iri exemtum. i
Gellium lib. 6. cap. 7. MEI. Attic. non rectὸ intellectum. esse ab Antonis Augustino , is Ludoviso Charonda.
Locus, quem superiori capite ex Gellii cap. 7.
libri 6. adduxi. me monet. ut hic indicem. non ea, qua par erat, diligentia Antonium Augustiuum Gellium. inspexisse, eique quid adscripsisses
107쪽
76 BERN. HENR. REI NOLDrsisse, quod est ab ipsius mente prorsus alienum. Ait eium Augustinus ML cap. SI. Haec quoque verba in XII. fuisse referuntur apud Gellium lib. VI.
IMPROBUS INTESTABILIS. QUE. ESTO.
quibus uerbis ait signiscari, mulieribus testimonii G
randi jus fuisse: G paulo post , quum legem I 8.
D. de Tesib. retulisset, qua lege etiam mulieres testimonii in judicio dicendi jus habere avfirmatur, addit, olim ex XII. Tabulis contra fulgi', id- que Gellium scribere. Ludovicus Charondas in XII. quoque ait, feminis XII. Tabulis prohibitum fuisse, Z resimonium dicere S testari, idque ex adducto Gellii
loco satis constare. Verum neuter satis consideravit . quid vellet Gellius. Non ait is . illis legis XII. Tabularum verbis: IΜPROBUS. INTESTA BILIS. QUE. ESTO. mulieribus facultatem testimonii perhibendi abjudicatam, sed, vocem Testabilis occurrisse in Lege Horatia, huic autem contrariam in lege XII. Tabularum, cujus fragmentum tantum ficto cap. 7. Iib 6. adfert, exstare. Certe illud fragmentum non ad legem a uam de testimonio mulierum pertinet, quod Gellium autumasse, perperam ct Augustinus Charon. das credidit. Nec enim certa lege lata, sed potius moribus apud Romanos sine dubio obtinuit. ut testimonium feminae haud dicerent, quemadmodum etiam moribus receptum fuit, ne caeteris ossiciis civilibus iungerentur. L. I 2. l. 2. D de Dd. Fragmentum illud , quod ex lege XII. rabularum Gellius d. c. I. l. 6. retulit, pertinet ad legem , quam idem auctor servavit lib. I S. c. I 3. Ubi nunc ita legitur: QUI. SL. SIE.
108쪽
Ludovicus Charondas in , concipienda atque explicanda hac lese adeo turpiter se, dedit ., ut riasu, non refutatione dignum sit, quicquid adserta
Concipit. legem his verbis : QUAE. SL ERIT. TESTATA. LIBRI PENS. Vc FUERIT. AUT IN. TESTIMONIUM. FERIATUR. IMPROBUS. INTESTABILIS. QUE. ESTO. . Ait Cha.
Tondas , se primum eam legem restituisse ex Gellio. In ea describenda postea doctos quosdam viros elaborasse, sed parum feliciter. Constare ex Gellio eam de seminis esse intelligendam , quibus lege XII. Tabularum nec testimontium dicere . nec testari licuerit. Gellitam d. lib. I s. e. I 3. scribere, verbum testor esse commune. Quod
lex ait, . IN TESTIMNIUM FERIATUR,
esse ex antiqua testimonii denuntiandi forma explicandum. Uerba IMPROBUS. INTESTABILIS. QUE. ESTO. solennia fuisse S ad utrumquo
sexum relata. Haec Charondas. Est autem talis sum, 'Gellium eam legem de testimonio mulierum accepisse. Falsum quoque est . ea verba.
ad utrumque sexum pertinere. Ita si laret, explosis Grammaticorum regulis liceret dicere: bonus mulier. Quae deinde legis foret sententis 3 Si semina testata. seu in testem vocata fuerit . bibripensve exstiterit, adve testimonium dicendum compulsa, an ideo ipsa intestabilis atque improba erit 3 aut, an potitis ille, qui eam, in testem advocarit, aut ad testimonium dicendum compulerit, erit improbus S intestabilis at posterius non vult Charondas, qui ad feminam ea virilis sexus nomina ait quoque referri. Ve-'rum non est, cur his Charondae nugis .immorerimur. Patet Gellium sis. o. c. 7o tamum e
109쪽
I3. extat integra, verbum istestabilis referre. cui contrarium verbum erad in lese Horatia, nec eum. quidquam significasse amplius. . Quod auo teri ad legem a Gellio dicto lib. I S. c., 13- rei
tam attinet, ejus verba ciara sunt, & perspicua sententia, nempe, eum , qui se in testem cieri passus fueris , aut libripens extiterit, , si postea testimonium sari nolit, improbum atque intesta bilem cuivis esse juberi. Illud in transitu animadverto , Antonium Augustinum male in hae t D pro fariatur reponere fateatur. Beno enim habet illud .fartatur. Scriptum fuit UARIA TvR. pro FAMIATUR. nec audiendus Raevaedus,
qui se, Veteres fariari pro fari dixissea Eari iam est idem, quod fari ear. Dicebant Veteres Dur pro it.: Ut bene Salmasius ad Fus Atticvm N R
manum c. 3O. Observavit: Salmatas porro pro
issarier scribit amtestarier, quod etsi, malum non est, illud am tamen addi non est opus, quum tam tari quam amusini 1ignificet, in testem voca- , aut , quemadmodum Decemviri eo verba hac in lege usi sunt, in testem vocari. Deinde Gellius ait: dignor est veneror, confleor, Sissor habita sunt in verbis . coinmunibus. M loco ergo etiam debebat legi aintestir , aut verbum tessarier in lege retineri. Neque necessiam est, fuerit in feri converti, quod tamen vult Salmasius. Vox civis , quam postremis verbis interpo
nit Augustinus, inutilis videri poterat , nisi αipse S CHacius testaretur, in veteribus libria
lectum fuisse i IMPROBUS. QUIBUS. INTESTABILIS. 9UΕ. ΕSI Oo pro quibus Augustinus
reposuit civis. Cujacius aut ciuis aut φvo is scrimvendum censet, quod Posterius probum est. Jubet
110쪽
bet enim lex eum, qui , cum se in testem. Herisivisset, aut libripens fuisset, testimonium defiDgerit, omnibus improbum atque intestabilem ii heri, ita ut ejus testimonium non solum non reociperetur, sed & ipsi testimonium nemo diceret; ita enim vocem inre bilis interpretatur Gaqua. L. 26. D. qui rest. fac. rsi. Poena ergo testimo. nium defugientis, postquam se ui tetam vorari passus esset, aut libripens fuisset, ea erat. quod lage jubebatur intestabilis esse. Cujacius S Civi, rondas cujus sententia supra fuit relata, ireti nent in testimonium feriatur, ut senius sit, eum, qui testimonium defugit, non solum ad id dicem cium compelli debere , sed 'S intestabilem esses.
Legem ita ut scriberent S interpretarentur', Ino
vii fortassis ipsos, quod ait Ulpiamn L. 3. f. 9ὶ
D. de rab. exbib. nempe, Bos, qui destamentasgnarint, auctoritate Praetoris , ut veniane ad agnoscenda signa, admoneri, &si sorte non μή temperent, a Praetore coerceri debere, iculus Labeonem seribere. Verum subdurum mihi vi detur, Verbum ferire Pro compellere, aut cosi
eere accipere. Deindo. teste ipso Criacio & Augustino, meliores libri habent, non feriatur. sed fariatur. Addo. Cfacium nihil adferre, quo
probetur, eum, qui se siverit arstestari, am lis bripens fuerit, si testimoniunx perhibere detrecta ret, ex XII. Tabulis ad testunonium dicendum compulsum fuisse. & insuper improbum intesta bilemque esse jussum. Contrarium certo indicare videtur Constantinus Harmenopulias lib. I. tis. αf. Sy. ubi ex interpretatione Merceri ha legitur:
Prohibetur in testamento testis eisse, qui cium se alisu, ius inamento subscripserit , resinonrum tamen femorum D limum , qui o ne tuo quidem . ut ismonium