장음표시 사용
121쪽
so BRN..HENR. REI NOLI - are non esse criminosum. Diximus antea , maritalem sermonem non illico calliditatem bl ndbtiarum significare. Functus est ossicio suo mari iis, uxorem 'dilexit, uxor eum heredem insti--ere voluit. Cur faceret, causa suit. Mariti amor, mariti inopia, heredum legitimorum defectus, aut alia. quam maritus uTori etiam sor, san proposuit, fraude nulla usus. Quidvis enini, potius conjicere licet, quam ut blanditias adhibitas cogitemus. Lex ea rescriptum est. Circumstantiae, qtiae libello expressae fuerant, ignhran ,
in , unde nec temere ex rescripto licet regulam Componere , generalem. Verum est mihi argumentum firmius, quo probem nec legem uis. D. nec lcgem uit. C. d. t. nobis resistere. . Constat
auctores Iuris solere in causis, praesertim dubiis. non facile favere Fiseb. Extat ea lae re aureum Modestini caput in L. Io. D. de Dre mim. Verba adscribam. Sunt autem haec : Non puto delinquere eum , qui in dubiis quaestionibus contra Fi cum facile responderit. Sedit ea sententia Papiniano in dicta lege uti D. S. qui Papinianum secuti sunt, Imperatoribus in lege ult. C. si quis
aliquem Sc. Qtiaerebatur: an maritus, qui OD fensam aegrae irataeve mulieris maritali sermone placasset, S intercessisiet, ne sibi Codicillis
dimeret, quod testamenio dederat, aut qui judicium uxoris in se provocasset, in crimen inciderit, eique legatum & hereditas auferenda, vindicanda Fisco 8 Respondent Papinianus & Imperatores, non ideo in crimen in ei disse maritum, nec Filao dandum esse locum, benignitatis ratione adducti, qua adversio Fascum solet facile responderi. Maluerunt illi Iuris auctores credere, firmo certoque judicio uxorem marito quid le- gasse,
122쪽
V A R I o R u. 36. CAP. . VIM Maut eum heredem instituisse . . quam victam 'hlanditiis & callidis persuasionibus. Istius
generis responsa aut rescripta, quae singulari prorsus ratione nituntur, male ad eas species eλ- tenduntur, ubi legitimi heredes queruntur, eum eumve, qui quaeve testamentum condiditi, i Nam ditiis ac persuasionibus adductum adduetanive id secisse, eaque re veros heredes esse motus. --que , qui beredes non esient , in eorum. loeum subrepsisse. Non enim de jure Fisci tum Quaeritur. Nec de illis, quos modo nominavi. speciebus adductae leges loquuntur. Non Miam lex Io. D. de herediri illituendis. Ea enim lex, etsi ait, non illas institutiones Senatum improbasse, quae mutuis assectionibus judicia provocassent , de illis institutionibus capiunda est. qnarum Paulus lege TI. D. eod. meminit. Musmodi enim institutio: qua G parte Lucius 1Bius me hererim insiluit, ex ea parte mihi. idem Lucius herer esto, similisque, non est captatoria, qui 'eam similia assectus & simplex religio testintium , sine, calliditate provocarit, ut riunt Imperatores in Nov.
Cium adeat, cui libet, Coniment. in libri VL R BOU. Ρapiniani d. l. 7o. Relinquitur illud, Romani Iuris conditores non minus, quam Sol nem, blanditias eas, quibus quis in fraudem limredum legitimorum ad testaniam inducitur . ubderi improbasse, verosque heredes testamentum ejusmodi persuasionibus eliciuim ob defectum liberi arbitrii justaeque voluntatis , , impugnare posse. Nec dissentiunt admodum Pragma. ' . tici.
123쪽
I BERN. HEMR. . REI NOLDI tici. Tantlim exigunt, importunas, instantes. assiduas, saepius repetitas ct inculcatas preces &solicitationes fuisse, ut ait Ioannes Sandius De- eis. His lib. 4. tu. I. def. II. At hi ex alio principio rem deducunt, nimirum, quod ejusmodi solicitationes speciem vis habeant, & praesumatur , testatorem tandem testatum fuisse inis vitum, S ut se istis molestiis liberaret. Vide tur Sandius eodem loco. Solon autem blanditiarum eam vim putabat, ut illecebris seu voluptate sua
facile alicujus animum Occuparent, perUerterent, ct corrumperent. Secundum talonem ergo suffecerit, sit ostendi queat, blanditias ei fini adhibitas , ut quis alterum ad testandum in sui
gratiam commoveret, legitimosque heredes hereditate ex erteret: eamque machinationem effectu non caruisse. Αt. inquies, quomodo istud probari poterit 7 Assectationes, assentationes,.solicitationesque non semper probatu nimis sunt
difficiles. Quid, si testator consessus fuerit, se istis persuasionibus expugnatum 7 Quid, si test
mento, eautiones aut Clausulae , quas Vocant,
suspectae sint additae: velut, testatori ut eo modo testaretur, nec a marito vel ab uxore, ne
a quoquam alio fuisse persuasum, aliaeque ejus dem generis . quas callida S nimia eortina diligentia, qui hereditates non sibi debitas aucupantur, inseri testamentis curat 7 Videatur de hujusmodi clausulis Petrus Nicolaus Moggius de Divis Contract. n. 3 62. is 63. & quos ipse laudat. Quid, si defunctus sine tellamento decedere voluerit, successioni legitimae locum relicturus , aut priori lcstamento heredes legitimos instituerit. Postea, blanditiis petitus, testamentum con uiderit, aut heredes legitimos sine causa exclusurit
124쪽
V A R I o R v Η, CAP. . VIII.IX. serit Τ-Diximus blanditiis nec Solonem, nec, ut videtur, Romanas leges lavere: & quin Judex reo praesumtionibus indiciisque onerato jusjurandum deferre possit, quo se purget, non dubitant
Iqris nostri Interpretes Paragraphum Mai. I 6.
de Poenis non imo omnes . explicant modo. Existimant enim aliqui , Saturninum i hoc Versiculo Eventus spectatur , ut a clementissimo quoquo factra, ostendere, puniri caedem. etiam casu fac tam . quamvis is, qui caedem fecerit, sit homo clemensissimus, qualis Aelio Donato auctore is est, qui nullos laedit: quamvis ei occidendi aliam non fuerit voluntas. Spectari solum quoque eventum, licet consilium praecesserit nullum. Qui ita interpretantur, eos juvant haec ipsius Saturnini verba: Et ideri apud Graecos exilio voluntario fortuiti casus luebantur. Juvat eos lex Dei, qua et , qui imprudens quem occidisset, exilium eo modo iud tum , pii ex Num. 35. S Deuta I9. nulli, nisi qui in sacris literis plane hospes est, non est cognitus. Iuvant quoque eos minmenta alia ex sure Romano petita. Cujacium vide I9. obf. Io. verum si hanc interpretatio
125쪽
mus eum, qM- occidendi hominis causa cum telo fueris
Halotadrum video legisset ferit , at sine dubio
male: quoniam lex. Corneli etiam eum punit. qui perimendi hominis causa tantum cum telo fuerit, vel ambulaverit, etsi haud percusserit. Cicero, Wo Milone cap 4- alti: persapienter Squodammodo tactu , sit ipsa vix potesarem defendendi; quae non modo hominem occidi , sed esse cum telo hominis occidendi. cauis 3 et lagem I. D. ad L. Corn. de Sicariis. quam eum , qui occiderit ,
puniat. i Incongrue admodum Videbuntur interjecta. Animadvertit id etiam probe Dionysius
Gotholaedus, quam is hunc , dissimulato tamen nomine , reprehendat Salmasius obferv. ad yus Atticum-Romanum c. I 2. p. 363. Verba Salmasi, quoniam plura quae: animadversione digo sunt, continent, subjiciam. Is ergo, postquam verba Saturnini retulisset, ita loquitur : Herum quidem s. a viris doctis multa esse dista, quibus hane legem explicarent , quae omis Anglismὸ is ejus vera sementia ab iterum. Quidam libri legunt, ut a de mentissimo quoque faeta. Sed iaciissimi Iurisconsulti, vocem clementissimo mn esse improbanda sa ruunt: posse enisn feri. ut esementissi,nus homo alium intersciat. Hoc ipso satis distendunt, mentem Furis. Uulti a se perceptam non, fuisse. Nec magis eamoisecuti sunt , qui scripsere verbo Ua , quanquam
non minus maut cohaerere superioribus. 'Mireris varias Salmasii oscitationes, primo enim . ex hoe versiculo Saturnini: quanquamix non minus. Sc. misit vocem lex, idque, ne typographum i ejus negligentiae arguas, bis. .Deinde, dum .Ius reconsultos doctissimos. quos ait non improban- .am, ob rationem alediam , censere Vocem cle
126쪽
U A R i, R ii M. CAp. IV. μ/js Mentissm , insectatur, videtur contendere, retinendum esse . voeabulum demistissimo , qtiod in men retineri haud posse, & ratio suadet, & ipse Salmasius postea: agnoscit, dum etiam ipse vocem clamentissuno' servat. Tum quoque fingit .
Gothostedum cujus notas exscripsi, nec 'fortas. sis ullum alium Jureconsultum inspexit, his verbis: haec satis mali cohaerent superioribus , sentctistiam ab ea , quam paulo ante ex C acio adtulerat . diversam proposuisse: quum tamen Gotho Dedus in C acii sententiam pedibus iverit, atque ideo dixerit ea verba: quamquam lex non vii-nus Sc. prioribus satis male esse annexa. Quis autem, si ea, quam ' tradidit C acius, interpretatio retineatur, negabit, verum esse, quod adseruit Gothostedus= verba paragraphi prima & postrema de eo loquuntur , qui dolo caruerit, quique' ob solum. casum fortuitum uideatur pu- niendus, media vero de eo, cui occidendi fuerit voluntas, & qui occiderit. Nexus nullus est At pergamus. Desiderio Heraldo superior inter pretatio haud placuit, quare obf. N emend. cap. I. aliam instituit. abjicit autem ex Versiculo primo, vi &facta, seribitque, Eventus spectatur a clamen- risimo quoque: hoc sensu, rigorem Corneliae legis quidem velle , ut non minus is, qui occidendi hominis causa cum telo fuerit, quam is, qui oe-
'ciderit. puniatur: Virum tamen Clementem ae- quitatem potitis sectari, quam legis severitudinem, nec eadem poena eum plectere, cujus cori. filium non fuerit subsequutus eVentus, qua eum, qui dolo revera occiderit. Doctrinam , quam hoc modo e verbis Saturnini elicit Heraldus .
eam ipse praestantissimam, S ad usum quotidianum adprime necessariam appellat lib. S. anse
127쪽
sto DLNa. REI NOLDimias. ωp. a I. f. 2. Antonius. Matthaeus ad tit. D. de scariis n. i I. compIures .dducit. qui eam in judiciis observari testantur. Atque ipse Mat- . thaeus hac parte mores juri Romano praeserῖ, nam is non sotuerit uidere , i Saturnini verbis eam ines. sententiam , quam vult Heraldus Claudius Salmasius , ,etsi emendationem , quam Ueraldus tentabat, haud probaret, sententiam tamen illius . infringere non .suit conatus.' DC verbis tantum litem movet'. legitque : Eventus pectatur, ui a Elamentismo quoque factum: addit. id est, ut clementissimus quisque fecit, qui eventum solitus spectare. Hoc ipso autem sententiae Heral-di nihil detrahitur. Et si vel parum attendas, scripturam IIerales magis esse concinnam, quam . quidem Salaiasii, non ibis inficias. Exspectabatur autem, ut Salmasius nos ea eΣplicatione bearet, quae SENTENTIAM Saturnini VERAM.a qua viros doctos aberrasse dixerat . clarius eΣ-primeret. At is ierba tantum captat: quod id ipsam Saturnini mentem explicandam attinet. nihil novi affert, quicquid hac parte sapit, id II
raldo debet: nec tamen fatetur. Vorum missis hisce quaeramus potius: restano sit Heraldi sententia S rctinenda Τ Sane, si ita ut vult IIeral-dus, aut quemadmodum postulat Salmasius, parum enim refert , legas , verticulo primo satis apte cohaeret vers cuius secundus , doctrina Heraldi pridem fori usu recepta est. duo tametaminiis assentiri Heraldo possim, movent me postrema Saturnini verba: Et ideo apud Graecos volun- rario eaeilio fortuiti casus luebantur. Haec enim verba quo pacto jam iis, quae praecedunt, adglutinabis 2 Clementissimus quisque judex non tantiim consilium, sed & eventum spectat, quamvis
128쪽
M A R I o R d M. CAP. IX. 9 tigida lex nod minus eum puniat, qui hominis eidendi causa cum telo fuerit, quam, qui occiderit. S ideo apud Graecos. &c. ouae hielam connexi ratio 7 Priora verba de do- sunt.
posteriora de fortuito casu. Heraldus hic silet. Salmasius quoque. Deinde, quum lex Cornelia nominatim non minus eum puniat, qui hominis occidendi causa cum telo, ambulaverit, quam eum, qui occiderit d. D I. D. ad L. Cornel. da Sicariis: adduci non possum, ut credam, Saturninum autumasse, iudices aequitatis obtentu posse a verbis legis discedere. Non solent ita Ju- reconsulti. Legem II. D. qui a quibus manumissi liberi non punt vide. In quaestionibus dubiis Judicantem id, quod est benignius, sequi, verum est, at ubi verba legis obscura non sunt, sid facinus patratum esse constat, quod lex punit. non licebit ei verba legis negligere, nec, quan 'do . ex. gr. lex deportari reum jubet, eum relegare. quanquam . si poenae modus spectetur , judieanti haud est neganda potestaς. severitatem legis cum aliquo temperamento Senignitatis subsequendi, velut, si quem in insulam deportarri lex jubeat, Iudex non statim eam instilam ad-sgnare debet, quae aeris inclementia, hominum harbarie, vel infrequentia, aut qua alia ratione reo maxime est infesta futura , nisi causa ipsi aliud exposcat. Legem II. D. de Poenis ita exaudio, quam, si lubet, vide. Non possum igitur, Heraldi sententiam amplecti, sed 'eam. quam
initio hujus capitis retuli, interpretationem. re' tinendam censeo, ct haec verba: Quanquam lex non minus eum, qui occidendi hominis causa cuuet telo fuerit , quam eum, qui occiderit, puniat: velut alie na ab hoc loco aut ejicienda , aut Saturninumem G lioe
129쪽
BERN. Η ΕΗ R. REI NOLDI hoc modo explicandum , ut significet: quamvis Iex Cornelia tantum eum puniat , qui aut delo occiderit, aut occidendi hominis causa cum telo fuerit, de caede autem casu facta nihil statuat, spectari tamen solere etiam solum eventum, nec id immerito, cum etiam apud Graecos fortuiti casus exilio voluntario soliti fuerint tui. Spectari autem eventum Vel eo fine, qui in Moesia Valentiniani de homicidio casu, an volu tate facto postea descriptus est : Vel hoc , ut caedes, ein casu facta, aliqua, quamvis non legis Corneliae poena, sed mitiore, relegatione v. gr. Plectatur, quod postrema Saturnini verba magis viden-- tur suadere. Per me amplecti cuique licet, quod ei videbitur Verosimilius. At si, ut placet, quam initio capitis recitavimus , interpretationem defendamus, negotium adhuc facessere videtur illud facta. Verum videtur tantum. Versiis culum primum nos ita interpretamur , Eventus
spectatur quamvis a clementissimo quoque eaedes factast. Salmasius facta in factum mutat. At nos ejus
sententiam non admisimus, cui stabiliendae ea excogitata fuerat lectio. Putamus ergo, quum totus hic Saturnini locus de caede agat, vocem eaedes aut intercidisse, quod facile potuit contingere, atque ita restituendam, aut ex principio ipsius legis I 6. ubi Saturninus ait: aut facta puniuntur, ut furta, sordesque: Sc. repetendam esse.
130쪽
Salmasi Gnjectura de quibusdam Pandectarum men/dis repudiatur. Scriptura Legis 29. D. pro scio defeniatur. Heraedi amendatio Leψgii penust. D. de Iure dotium pro
L. I 6. D. de Poenis non facta contendere B ndum, sed factum. Quo autem modo facturi in facta conversum fuisse existimet. ipse his verbis exponit : scriptum fuerat more idiomarii Italici ἐ-od tum vigebat , cum Pandectae exaratae sunt i, is Ao pro factum , quod msua mulatum est in Nihil ea emendatione verius esse addit. Nos autem ιdum Heraldi sententiam , qua in suam feeit Salmasius , rejecimus, atque ostendimus . nec verbum facta prorsus eum Heraldo omittendum , nec cum Salmasio in fastis convertendum esst . eo ipso quoque eam Salmasit hariolationem ex plosimus. Arrisit tamen istud conjecturae genus Illi tantopere, ut id ipsum plus vice simplici non fuerit veritus repetere. Obseruationum ad Ius At-ιicum V Romanum eapite s. p. I74. ait: scriptae sunt eo tempore Pandectae, quo lingua Larisa fam in Italicam, quae nunc in usu es, desciuerat. Subjicit: Hur rei sedem facere poste instrumentum securitatis plenariae, conscriptum quinto decimo anno Iolmanet imperii Ravennae , in quo pro recto μος quartst δ' '