장음표시 사용
341쪽
saepe factum , inrepsit, adeoque placuit , ut quaedam editio illud culpa sua solum ostentet. praefixa tamen stellula, ne aliquid abesse nesciretur. Potuit ergo Ulpianus Ciceronem imitari, auctorem sane omnium locupletissimum. Fecere id & alii: & fere adducimur, ut credamus . eadem significatione vocem usurpatam in fine Legis 27. C. de incl. restam. quod volebat Gutherius, cujus sententia nobis sane magis arridet , quam Clar. Duheri. existimantis , purticulam negantem ibi e praecedentibus ita repeti posse, ut sensus sit: ij non adfecuti patronum maximis iam istis. Dura ea nimis est sententia: vult enim fratrem consanguineum praeserri liberto, a fratre heredi instituto, si libertus non sit patronum maximis prosequutus beneficiis, cum constitutionis mens sit, fratrem consanguineum
liberto heredi instituto tum praeserri, si libertus in patronum insigniter fuerit ingratus. Sed ut fuerit de lege illa: suppetunt exempla alia, ubi illud beneficio ejus sumitur pro facto, causib. Carolus Cangius in Glossaris mediae is in imae Latin. ex Pagylione Perpetuae ist Felicitaris ista refert: odiem asperum. Aestus validus turbarum beneficio. angius exponit: Propter turbas N multitudinem hominum. Deinde: Tabescam ideo, quod illos t hescere uideam mei bene scio. . Id est , mei casisa, propter me. Ut explicat idem vir industrius. Uerum ista, ut praelati sumus, in transitu: redimus e diverticulo in viam. Neminem opinamur probaturum , si in L. 23. D. de R. I.
To . quidem retineatur, sermonis structuram: contra , si quidam legas , ea bene habebit. Pulcre enim dicitur: in his contractibus quidam is diligentiam recipiunt. Idemque est, ac si dicas, in.
342쪽
σσDIssERTATION Es ACADErit C AE. Illter hos contractus, quos scilicet retulerat Vlpi nus, sunt aliqui , in quibus SP diligentia praestam da est. Rusmodi locutio Ciceroni familiaris est,
f. U. At videamus argumentum, quod analogia Iuris nostri administrat. Illud neminem , modo vel a limine Themidem salutarit, praeterit, Con ditores Iuris de praestationibus in cootractibus Certas Concepisse regulas . ac definivisse , quid hunc, qui ex contractu, vel quasi ex contractet ad rem, Uadendam vel restituendam obligatus est ,
pro negoriorum Variantia praestare oporteat. ita enim rem esserre malimus ,. quam cum Iaco εbo Gothostedo dicere: quid eum, penes quem east contractu aliquo res aliena interim est, mox rei riviseno rei sititema, praestare teneatur. Sic autem is lo-- initio commentarii ad legem. nostram. Sermo nis vitium festinatio in tanto viro , aut quod . ipse quo minus operi supremam manum imponeret . mors intercesierit, aliave caussa nullo negotio excusat. At quod ait, de re aliena, da. re domino restituenda, id vix est, ut quis ferre queat. Venditor rei dominus ante traditionem dominium retinet. S tamen de culpa tenetur X de emi. vend. ' Tum Gothostedum, si quidem ei illa mens fuerit, DI IS. I 6. D. . Commodati, L. 12. l. I. D. de usust. L. 9. I. L. 22. l. a. D. A pign. . Oct. L. I. l. 39. L. 3I. . f. I. D. depos. L. 7. L. 9. l. tili. D. Iocati, L. 8. D. de Aontrah. emi. aliaeque leges resutant. quae docent, res quoque alienas in contractus
commodati, pignoris, locati, venditi, imo &mandati l. 3. F. de mandato venire posse. Regulas autem, quas signavimus, non tum Africanus in L. Io S. I. 12. D. de Iegviu libro L & i
343쪽
Ulpianus noster L. S. l. 2. usque ad g. I 2. D. Commodati, nec non Modestinus libro II. renpiarum, apud Pariatorem Legum Mosaicarum es Romanarum tit. X. tradidit, quod ipse Iacob. Gothostedus adnotavit: Sed S JCti alii illis usi sunt. Nec accesserimus temere conjecturae illius , qui in ea, quam de usu practico doctrinae -ris Romani de culpae praefatione in contractibus Conis scripsit, disertaiione, cap. I. g. 4 O. autumat Africanum primum istas regulas invenisse,
risconsultum, ut ipse ait, optimum, nec acutissimum, adeoque earum originem Hadriani aetatem non superare. Illo enim imperante Africanum
vixise. Aetati definiendae adducitur Georg. Ebertinus in tit. D. de orig. Furis cap. 48. g. 2I. at si istius Dissertationis auctor fidem habendam existimet Ebertino , vereor , ut recte dicatur . Africanum ycium nec optimum fulisse, nec acutissimum. Nam Εbertinus putat , Sextum Caecilium , de quo Gellius Nod . Att. lib. XX. c. I eundem esse ac Africanum Iurisconsultum: iam autem quam invidendum illi elogium tribuit Gellius 2 Verba Gellii ista sunt: Sextus Caecilius indisciplina Puris, atque legibus populi Romani noscendis interpretandisque , scientia , Uu , auctoritateque illustris luit. Qui Ebertinum probat, S elogium illud probet necessum est. Verissimum autem existimamus , Africamim sub Hadriano & Pio vixisse. S esse ipsum Sextum Caecilium r vide L. 3 3. 4. D. de agnos. lib. Gellius ei familiaris fuit, quod patet ex adducto eap. I. libri XX. quamvis
Prodiit ea. praefixo Chr. Thomasti, Praesidis, no-
344쪽
DIssERTATIONES Ac ADEMIcAE. Iaquamvis Aulus eo vixerit diutius. Bertrandum κqui ait Africanum illum esse, quem subscripti
Legis I 3. C. de Pact. prodat, non moramur. quia Lampridii in Alexandro Severo cap. 68. cur
ruptissimum locum quem tamen in Bibliothec Regia, ut ipse in Sexto Pomponio meminit, altriter exstare non ignorabat, S de quo ad Μerce ririi Conciliatorem p. I 3I. monitum est, nec ibi fuisset factum , si constitisset, Orationem de Sexto Pomponio, non sumtu typographi excusem ι. sed auctoris, omnia se naetum arbitrantia eri empla. in aliorum pervenisse manus . quam quibus a ipso data fuit, aut si Supplementum Clar. Fabriacit oculos illius labiisset , antequam ederetur: Conciliator sequutus est. Ne Menagium quidem audimus, Amoenit Pur. Civit. cap. 23. quando coniicit eum , qui Iulianum consuluerit, non fuisse Iurisconsultum hunc : non habet Mena gius, quo solide tueatur conjecturam. Nec sequitur, quia Gellius provectiorem attigerit aetatem, quam Sextus Caecilius . ideo Sextum Caecilium non esse. Africanum. At quorsum istud diverticuli 7 non erant minuendae laudes Africa-.ni, quas doctissimi quique , etiam citra solitam alias invidiam aequales . ei tribuerunt. Barbaris nugantibus : haec lex Africani es, ergo docilis,
reponi debebat, quod ipse olim Favorino regessit : obscuritates non a nemus culpae fcribentiumri sed inscitiae mn assequentium. Vide Gellium L l. ' Si regulae Africano deberent ortum, vel sic auctorem haberent idoneum. Talis enim est, etsi , dum Scenae inservitur , laudes ejus deterantur: perinde ut res praeclara mansit Iuris scientia, etsi caussae favorem pro Muraena quaerens Cicero , eam nimio opere deprimere videretur. . Verum
345쪽
11ε . 'BERM HENR. REDeo LIMaon est regularum illarum austor Africanus . a sepit eas a majoribus , hi ab aequitate. Itane .mquis, ab aequitate 8 ita sedet. .Nec Samuelem Pusendorfium , qui fere auctor, ut sunt tempora, nunc pluris est, quam omnis aevi sapientia, quam , cui is optima quaeque debet, ipse Grintius , meliores dare potuisse. Adeatur ad ejus hominem est civem lib. II. cap. ID & reperies aut eadem, quamquam impolitaus tradita , quae tradidere Iuris consulci Romanis, aut verba gener lia, nec ita , ut decebat, i utque illi praestitere . rem certis finibus circumscribentia. Licebat Molisnam , Iurisconsultorum scita sequentem , alios . adducere. At fastidium. pariunt hiusmodi nomina. Nosque decet prospicere scopum p opo-fitum. Quod diximus Africanum. eas regulas ae
majoribus didicisse , id vel Ulpianus noster do-eeat. Quum enim' quaereretur , an in commodato praestanda esset diligentia i , ait Ulpianus . veriorem esse Q. Mucii sententiam, existimantis , ct culpam. praestandam esse & diligentiam
L. S. f. a. D. Commodati. Cur vero ita autumabat Q. Mucius di quia commodatum plerumque solam utilitatem continet ejus, cui Commodatur. Regula autem vult. uti ea in specie & diligentia praestetur. Ut itidem inibi ait Domitius . quae, nos res monet, ur indicemus errorem Modestini, in Collat. I egum Mosaicarum S Romanarum su- Ira signata 'titulo X. quia non occurrit , qui ad-uc fecerit, cum tamen facto opus esset. . Legitur ibi: Commodati sic enim reseripsit Petrus Pi- . thoeus ) judicio tamentus etiam culpam praesare co- .gitur. Qui vero deposti convenituri, de dolo . non etiam de culpa , condemnandus 6L Commodati enim contractu, qui utriusque contrahentia utilitas interm
346쪽
DIssERT ATIONES 'Ac ADEMIcag. 3Isnit, utrumque praestatur: in depostii vere cum sola δε- nentis utilitas vertitur , potius vertatur ibi μtur tantum praestatur. Si ita scripsit Modestinus . immemor juris fuit. Etsi enim aliquando commodatum utriusque contrahitur gratia, ut Gaius ait in L. I 8. D. commodati, id tamen non aeque frequenter fit. Et ideo , juxta M 3. .. S. 6. D. de Legibus , a Modestino heic considerari haud poterat. Error iste Modestini manifestus est. . Ea parte non errat , quando dieit. culpam praestari
In commodato, diligentiae vero mentionem non
facit. Quia ei non fuit propositum , singula excutere . sed generalia tantum depositi S commodati discrimina recensere. Diximus Q. Μucium regulam illam: ubi solius accipientis utilitas vertita ibi θ' diligentiam praesari, jam sequutum. Is at rem anno ab urbe condita DCLII X. cum Licinio Crata Consul- fuit. Inque eius familiae Iurisprindentia hereditariam velut obtinuit sedem. bod de commodato Q. Mueius , idem Africano a qualis, Gajus, tradidit in L. I. g. 4. D. de oblig.
9 ad . quem sequitur Iustiolantis Princeps f. a.
T. quibus modis re contrahatur obligat. Etsi hic ea actam non diversa sententia diligentiam exigit. Videndus idem G us L. I 8. D. commodati. COmira , quia depositum , aut commendatum , solius deponentis utilitatem continet, hinc eum, apud quem res deposita fuerit, dolum tantum . in cujus crimen tamen S magna cadit negligentia , praestare solere . ait Paulus in collat. Leg. Mosaio. θ' Roman. sit X. ct ante eum Gaius L. I. 6.D. de oblig. S an . Sequitur illum iterum Iustinianus f. 3. I. quib. mod re contra . obligat. sequuti regulam ante hunc sunt S imperatores apud Pariatorem d. p. X. Alexander in L. I. C. depo-
347쪽
33ρ . BERN. HENM REI NOLDIAin Ubi. denique utriusque utilitas vertitur, ibi medii generis diligentia , seu , quae ei Opponitur , levis culpa, solita simplici culpae nomine
Plerumque notari, praestatur i Docet id G us ari 3S s. q.-δε contrah. emi. Iustinianus 3. 3. .e mi. s vendit. Paulus L. I 4. S L. 3o. D. de pign. I. Iustinianus iterum f. 4. y. qui. mod. recontras. Glig. Illis regulis , Iuris conditoribus , 'uibus omnibus testimonium denuntiasse nihil a tinet, usitatis , quoque adhaesere post Iustinianum interpretes Graeci: ad Theophilum adis. 13. Uri 17. I. de oblig. quae ex del. nasc. g. 2.
emt. 9 veni De Scholiata Harmenopuli res liquidissima est, hunc videre licet ad Προχ. lib. sit. a. f. 54. Iam vero si illud quidem in L. 23. i. de R. I. cum Iacobo Gothosredo retineas , defendasque, regulas illas ab aliis , & omnium fusissime clarissimeque ab ipso Ulpiano d. L. S. a.
f. a. usquie ad i. I 2. D. Commodati traditas, quasque Iustinianus Princeps firmavit postea. subveristis ac destruis , ibique exactissimam diligentiam requiris , ubi media secundum regulam sussiciebat, vel securum praestabat. Adeo non est nulli rei. genuinam tenuisse. scripturam , ct nequo in unius vocis , imo litterae ductu aberrasse, aut cavillari. quantas in angustias Philippum, Cattorum Principem , geminae litterae immutatio . eaque levicula , conjecerit, saeculi sexti decimi loquitur historia. Adnotavit id Jo. Steidanus Comment. lib. XIX. S inde in librum suum IU. trans . scripsit Thuanus. Verum, ais, haud decuit parvis componere magna. Ergo nostris rebus OC-cupemur. In Jure Romano ne quis adspernaretur criticen, hi effecere, qui emendationum vel
348쪽
DIssERTATIONEs Ac Anxu Ie E. observationum . libros edidere , non de grege M , mines, sed viri cordati ct magni; & ne Pragmaticis quidem flocci faciundam in Observationum suarum Prooemio monuit Amplissimus Bynher hoehius. l. VI. Agnoscatur ergo potius error aut librariorum , aut Triboniani, in L. 23. de R. I. atque unius mendum litterae , quam ut resulae, totiens tot Iurisconsultis inculeatae, infringantur , Ulpianusque cum Ulpiano insesta commiti tur pugna: ubi rei aliter atque aliter traditae de eo nulla suspicio. Nam ut Cervidius Scaevola aliquando quid amicitiae dederit, ct aliud docuerit, aliud responderit, cujus Variantiae in L. I 4. D. de transad . collata cum L. 3. D. eod. tit. admissae. illum reum secit Iurisconsultorum hujus aevi Princeps, Gerardus Noodi, lib. II. ProbabiLcap. 2. S de pactis S transactionibus cap. 22. nihil hoc tamen ad Ulpianum, ct fragmentum hujus in L. 23. D. de R. I. non minus est ex libro dogmatico petitum , quam caput S. D. Commod ii. Ex responsorum libris nequaquam alterum. f. VII. Nec Graeci, quorum supra l. 3. meminimus , nos commoveant. Hi enim quamvis legant eo τήτοις δὲ -; ex ipsis tamen a nobis praesidium peti posse, antea f. S. jam in dicatum , certe, quam tradidere posteris, eam veram esse lectionem atque genuinam , ne ipsi quidem credidere. Scholiasten Harmenopuli auctorem dabimus. Is sane scripturam , quam .retulerat, ipso opere confutavit. Nam non ait, omnes illos octo contraetus , quorum ante Verba , de quibus agimus, mentio, diligentiam requirere . sed ex illis tres tantum seligit, mandatum scilicet, commodatum & tutelam ; falsus qui-
349쪽
aBERM HENR. REI NOLDI quidem, quod ad tutelam attinet, ea tamen pami te non de pius, quod aliquos duntaxat ex octo illis contractibus, non vero eos diligentiam cunctos recipere autumavit - quum Iacobus Gotho-Dedus contra existimet, ista verba: in his quidem diligentiam , ad omnes illos octo contractus Iertinere. Verba Scholiastae , quamquam proxiora nonnihil , uti nexus adpareat. adponemus. Sunt autem ex interpretatione Io. Mereeri ista: Progresus ergo Iurisconsultus , G a precariiae deposti tractatione ad reliquor delapsus contractus , utpote mandatum , commodatum , venditum , pignori acceptum , Acasum , inaestimatam dotem, tutelam Nnegotia gesta, inquit , in his non tantum de dolo reneri s damnari eum qui contraxerit, sed F s culpam admiserit. . Cogitur enim in his etiam diligentiam adhibere , verum non qualem diligentiissimus quisque . sed quantam ipse , qui convenitur , rebus suis adhi- huiset. Idque jure sane optimo. Nic enima uterque contrahentium commodi quippiam consequitur. In d pulto autem solus rei dominus commodum sentit, non etiam depositarius ij rei custos. Nam is nullum ex re percipit emolumentum, nisi S potius oneratur. υτ qui curae onus, utpote rei alienae custodiam, in se susceperit. Cuni igitur dixisset, in his etiam culpam praesari, sed non etiam diligentiam ij summam curam , qualem scilicer vir diligentissimus exhiberet , subjungit: in bis quidem S diligentiam. εώ -οις
ἐπι κέλει . uinam autem sint hujusmodi coviractus , in quibus , qui contraxit, non dolum, nec cuia
pam praesare, sed diligentiam potius eam adhibere compellitur, quae a dili entisimo quoque adhiberetur,us ipse tibi proponam tha caeteris distinguam. Do-lum 9 emipam recipiunt mandatum , commodatum is
tutela. Qui ui in tribuι b accuratio a diligentia
350쪽
DIssERTATIONEs ΛcA DEHIeAE. 3 praestanda est. Haec Scholiastes patet clarissim esse . ciuae diximus et & Iacobum Gothostedum manifesto in errore versari, quando Graecum hunc interpretem secum facere Commentarii an Regulas Iuris p. I 26. autumoit, Verba ejus non integra adducens , &,bqu'd Celsus in L. 24.
f. VIII. At, inquis, si 'ulgatam sewmur temtionem, S a Florentina . Graecaque discedamus , Ulpianus non recte videbitur ossicio suo functus, qui quid in singulis contractibus praestandum e set, ostensurus , de his, qui, Praeter culpam . α diligentiam recipiunt nos reliquerit dubios . incertioresque , quam eramus dudum. Caussatin id Jacob. . Gothostedus, cujus, si mavis, verba dabimus: sunt autem ex dicta p. I 26. haec: Ν sue ad rem facit, quod Campanus au n. 86. Ulpianum hic non confectatum, φuinam contractus essent ii, qui diligentiam quoque exposcerent, sive, quod in ea re non esset deliberatus , Ied perpsexus , sive , quos alibi esset expressurus. Eccur erim Ulpianus suis ua, gag ue relatione, indefinitaque oratione divinandum n his reliquisset in tam accurata prolisaque regula , ad quosnam, a duperioribus contractibus haec clausula per-rinetur , λ cque adeo crucem flat et 8 Ea conjecturis Campani haec vera est, Ulpianum non vide. ri hoc loco id consectatum, uti definiret, in quibus codu ctibus diligentia esset praestanda: alibi eum id exposuisse. Et qui Gothostedus idem , aut quis alius probarit, illud in capite nostro ab Ulpiano nominatim necessiim fuisse, ut indicaretur Τ Certe eo loco , Legem 23. D. de R. I. Ulpianus quo proposuit, necessitatis haud mille, uti diceretur, in quibus ex octo illis contractibus diligentia, praestanda esset, vel ipla illa, quam Jacob.