장음표시 사용
331쪽
BERN. HENR. REI NOLDIMO conamine, adhibitis persuasionibus, venditorem ad contrahendum quasit inducit, idque vel debi. toris lacessendi & vexandi, vel improbi lucri &foenoris captandi gratia. Ita enim loquitur cum aliis Lauterbachius d. t. D. Illis commentis .Anastasianae legis nervos incidunt, vires omnes ei demunt, totam pessumdant interpretes. Cum tamen hanc legem, illis speciebus, quas ipse Imperator eXcepit, exemtis, generalem esse supra l. s. N 6. sit ostensum. Illi autem qui contra tantiunt, inter id, quod Occasionem, quod ansam condendae legi dedit, S inter legem ipsam distinguere, nescio, qua caligine pressi, aut quo affectu abrepti, nesciant. In qua dum insistunt via, perinde agunt, ac si dicerent, Vel trianum Senatusconsultum ad feminas steriles, & quaa anilis ruga spe secundarum nuptiarum prohibet, non pertinere. Quia ratio Senatusconsulti fuerit ista: ne mulieres dotibus exuerentur, nec in venire adeo maritos possent, cum tamen intersit Reip. pube frequentari civitatem, Aut si de fenderent , Senatusconsultum Macedonianum non pertinere ad hos, qui cum ipsit honesti sint. filiisfamilias pecuniam dedere mutuam . neque id reserri ad filiossamilias, qui luxuriae haud deis diti non sint insidias structuri vitae parentum. Cum scelera Macedonis & improbi adolescentium
mores, de quibus metuebatur, ne ante diem patrios in annos inquirerent, ei Senatusconsulto primam dederint occasionem, Atrisu ista. non refutatione, quisque, quem interpretum . legem Anastassianam intra arctiores, quam ipse Princeps
Voluit, cancellos coercentium , turba non tur-h rit, digna existimabit, nee patietur, sucum
332쪽
'Dissi RTATIONES Ac Ad EMIcAE. 3OIsibi per verbum properare fieri. Pinguior locutio in legibus inprimis eorum, qui Orientis tenuere Imperium, obvia, Quae labascente linguae Latinae puritate ac cauimonia, per Graeculorum quoque nimiam ac perversam valde, in legibus condendis, facundiam , invaluit, Anastasianae Iegi fraudem facere non debet, certe non magis , quam cum Iustinianus suscipere curavit in I. 23. f. I. C. mandati pro su cepit dixit, inde aliqua inductio intelligenda est. In semet actionem exponi properare nihil aliud significabit, ac actionem alii competentem in se transferre. Si Imperator dixisset, in semet transferre properare , facile vidissent interpretes . nihil aliud per geminum verbum , quam illud transferre sollim, notari: ac tum locutio haec similis apparuisset ei, qua Pomponius utitur, cum ait, populum Romanum initio civitatis primum sine lege certa, flne jure certo agere instituisse , I. 2. I. D. de Orig. yur. ubi adi Rupertum. Bonum interim factum. quod Anastasianam legem aliqui generalem esse viderint, S inprimis Elector Potentissimus eo Edicto, quod supra f. I S. est relatum. Id quod
nos etiam docet , quam perperam a nonnullis adsertum fuerit, constitutionem Anastasii S Jus tiniani totius sere Europae moribus exolevisse. Quos inter & Wissenbachius est: nostras ad i. 22.9 I. 23. C. mandati. Recenset plures Lauterhachius Collig. Theor. Pract. D. de Her. N ad .vend. l. 78. sed ita, ut eos merito I. 79. S l.
f. XIX. Quod exceptio, quae in reliquum agenti ex lege Anastasiana obstat, peremtoria lit, superiore 18. dictum est. Miror Franarium
333쪽
soa BaRN. HENR. REINOLDI DIssERT. AchD. FranZkium Refol. 8. n. 69. beneficium ejus constitutionis excludere, si tempora ad opponendam eXceptionem non numeratae pecuniae praeterlapsa sint, cum inter exceptionem non numeratae pecuniae & legis Anastasianae beneficium discrimen sit maximum. Nam is, qui spe numerandae pecuniae chirographum dedit , si numeratio non sequatur, chirographum condictione repetere L 7. C. de non numer. pec . aut queri ac protestari de numeratione non facta, potest. I. 8. I. Io. C. d. t. At ubi actio prodita est. quae detur debitori, contra quem celsa est ai*tio δInsipida talia sunt nimium , ct iccirco standum est regulae, quae traditur in I. S. I. ult. D. de doli mesi V metus excepi.
334쪽
l. I. agni merito fiunt Digesta Florentina . eorumque scriptura prae editionibus omnibus aliis plerumque probatur. Neque tamen aestimatio illorum lubri.co hujusmodi landamento fuerit superstruenda, ac si omnes omnino ab illis mendae abessent. Cogitari certe non nisi inepte potest, illos libros melioribus fatis usos esse, quam quae auctores alii, iique classici , sunt experti. Placet ingenuus candor Viri summi, Antonii Au- gustini. Is Emendat. S Opinion. lib. IV eap. 17. exeunte ait: Hujusmodi simi alia non nulla, quorum aliqua non satis integra s incorrupta Florentiae sunt. Neque
335쪽
EO BERN. HENR. REI NOLDi Neque enim optimi illi vetustissimique libri, a quihis
omnes hi, quibus hodie utimur, manarunt, omnibus mendis carent. Augustino autem nemo sere a
curatius Florentina Dixesta inspexit: nemo illis plus detulit. Ipsi usu id comperimus , esse, ubi vulgatae editionis lectio Florentinae recte anteponatur. Missa nunc faciemus loca alia, de cap. XXIII. D. de diuersis Regulis 'ris antiqui visuri.
Florentiae inibi legitur: IN HIS HIIDEM ET
DILIGENTIAM. Nec ab hac scriptura discedit Haloander , nisi, quod hic quartum in nominandi , quem Vocant, casum convertit, eaque ratione temere ellipsin inducit, cui explendae ad L. I 3. I. I. D. de pignor. ad . sorte recurrendum, inde illud venit petendum fuerit. Conjuniationis omissio in editione Vulgata, quae prodiit Lugduni a. 16oo. male videtur adscribi Haloandro. Illa enim in Chevalloniana anni Issa'. exstat. Caeterum loquendi usus, libri vulgati, Florentinique , Haloaudri lectionem refutant , nec erat quid caussae, cur eam sequeretur Rae- vardus. Dissicultas potissima haeret in voco
QUIDEM, pro qua vulgata habet QUIDAM.
Licet autem posterrorem scripturam non antiquiores tantum ex Latinis tuerentur interpretes ,
sed & Cujacius eam firmaret, Tractatu ad Afri canum quinto, operum, quae edi voluit, ct Nechelii haeredes anno IS9S. edidere , pagina 4S4. quamvis quoque dignus tanto doctore discipulus. Petrus Faber, eandem lactionem in Comment. adiit. D. de R. I. & quidem ad hanc legem 23. probaret , quibus S Wissenbachium ad easdem Regulas ris, disp. LV. I. 32. postea accessisse, jam ceruimus: Magnum tamen suo merito noumen ν
336쪽
DIssERTATION Es ATA DEHIeAE. 3osmen, Iac. Gothosredus , in Commentario ad faepius commemoratum titulum D. de R. I. p. I 26. vulgatam lectionem, C acii, Fabrique aluitor tatem sprevit, contenditque, Florentinam scrip
f. II. Sedet autem id nobis saxum immotumque, praestantiorem in istum titulum Commen tarium eo , quem Iacobus ille Gothostedus ad posteros transmisit, neque scriptum esse unquam, neque scribi posse, neminemque perspexisse melius , quos ad sontes regulae , isto titulo comprehensae, essent reserendae : missisque adeo aliorum commentis nisi quod & Petro Fabro, quamquam hae parte non parem, honorem servamus, Jacobi Gothostedi librum unice te titandum esse his , qui solida sectantur. Et eo
majori cum cura cavendum suerit, ne ex eo , quod ad legem 23. commentatus est vir summus, jurisprudentia quid capiat detrimenti, analogia, ratioque juris certi evertatur, S animos legenistium principiorum quaedam incertitudo occupet, vexetque ancipites. NOVum autem conbmentarium ad cam legem 23. nobis scribere non placet. Quot enim es qua mole libris ea nonruit onerata 7 Spicilegium tantum instituemus , illud operam daturi, ut ostendamus, nos caulsa non destitui . ob quam autumemus . Vulgutam editionem nobis hac parte magis, quam Florentinam, merito arridere.
l. III. Principio non inficiamur, Graecos interpretes quoque illud quidem legisse. Qui enim ad Constantini Harmenopuli lib. n. . tit. a. f. 56. scholia adjecit, Petrus Faber eum male cum ipso Constantino miscet is habet: τουτοις s Si regeras, non IIar-
337쪽
Ineri ulum . nedum auctorem scholiorum, L tis esse antiquum ἔ, quum ille circa annum Christi IIS . Προχειρον conscripserit suum , effeceris nec hilum , quum Winenbaehius ex , epitome βασιλικῶν similia verba reserat. Non L licet hie usurpare, quod alicubi Donellus direbat, se tum serio de sententia, quae sibi alias scrupulum non injecerit , dubitare ubi uideat, eam Graecis placere . adeo sibi Graecorum interpretum omnia
suspecta esse et quandoquidem , si in Basilicis ita
scriptum fuit , ea pro scriptura magna praesumtio est .iquum Anton. Contius L Di . . 6. adserat , Graecos non transcripsisse suos lita os ex Pisanis Pandectis, sed habuisse integriora Dugesta , ad Verbum S κατα πόδας ex vero J stiniani prototypo Latino fideliter translata: conis fer quoque ejusdem Contii I. Di p. 7. Ioannes autem - Mercerius in Conciliatore , p. Ss. edit. Teutoburgicae dicat, Vero simile esse, eos emendatissimis libris usos, quum ex Latio in Graeciam jus transferrent. Inde frustra denique etiam quaeratur, an, praeter Fl entinum, quod exstiterit Digestorum exemplum, cui vulgata editio suum debeat ortum ' Nam quamvis adfirmantihus prorores sint Cujacius II. obf. I. Joannes Mercerius, Ianus Vincentius Gravina , Amplissimus Bynhersh kius: Antonius tamen Augustinus serio negat, Emendat. S Opinion. lib. I. cap.
a. S phyim . nec res prius liquido decidi potest, quam fortuna cui Digesta, praeter Floremtina , manu exarata alia, bonae ac antiquae notae, in manus dederit, in quae id non cadat, quod in his, quae ipsius aetate edita fuere , animadvertit Augustinus. Quamvis autem vel ex. stiterit, vel exstet aliud exemplum, nunquam
338쪽
s DissERTATION Es Ac ADEMIcAE. 327 tamen , quamdiu Contius refutatus non est, nostro certe loco quidquam praesidii inde obvenire potest, nisi, qui mente forte concipitur librarius, simul Graecis oculatior fingatur. f. IV. Aliud ergo auxilium vulgatae circumspiciendum. Et offert sese geminum. Alterum a conjeotura. Alterum idque firmissimum, a ratione juris. Quod ad prius attinet, credemus, lectionem eam, quam Florentini praeserunt libri, antiquam esse, & ipsis Pandectarum Architectis, aut etiam, si altius adscendere placeat, descriptoribus eorum voluminum, quibus hi usi fuere, originem debere. Diicit huc nos, quod ex epito me adsertur, S id, quod perhibet Contius. Existimabimus autem collectores fragmentorum , quae in Pandectas relata sunt, aut librarios incidisse in libros Ulpiani nam ex hujus libro XXIX. ad Sabinum transscriptum est caput 23. D. de R. I. notarum sigiarumque compendio exaratos. Quamvis enim Iustinianus vetuerit , Iuris libros notis si glisque describi . Constit. Deo auctore nostrum gubernantes inperimn sic enim Theod. Gronovius Florentiae . non gubernante , quod adhuc editum fuit i g. 13. Constit. Tanta circa nos l. 22. S Constit. omnem f. 8. vel ea tamen prohibitio indicat, ct alias notum est, ante Iustinianum compendiariam illam scribendi rationem in Iurisconsultorum praesertim libris frequentissimi fuisse usus, eamque, ut loquitur Princeps, multas antinomias induxisse. Aitque Mercerius p. 3I. Conciliatoris, ne
Constitutionibus Iustiniani quidem iisque quaque deinceps paritum fui illa : imo ipsum Tribonia. num , ct qui in describendo jure ei operas com-
339쪽
3M BERN. HENR. REI NOLDImodarunt, sigiis notisque suisse deceptos: fue rit ergo in nostro capite scriptum: In his Q in diligentiam. Duae istae litterae lectionem reddebant ambiguam , & descriptorem , rationem juris non intelligentem, vel, dum opus festinus
urget, ad eam non attendentem, eo facile adducebant, ut is pro QUIDAM exscriberet Q DEM. Apud Alagnonem exponitur per aui.
d per uuaedam ἰ rectius Quidam scripssisset .
nam cui virgula imposita non est, Magno- ni Quae notat. Dissicile autem non est existima-
tu, nis litteris Q D. & vocem auidem signatam
fuisse. Magno, quem laudaVimus , egregie nostris favet plirtibus, S descriptores imperitiae aut negligentiae arguere videtur. Ista conjectura si placet, fons erroris detectus est. Juvat conjecturam, quod sermo Ulpiani, si illud quidem retineas, nimis inelegans impolitusque videatur laturus: Nam si eum explices: In his
quidem contractibus contractus diligentiam recipiunt , quemadmodum ex initio verba, quae interjecimus , necessario fuerint repetenda, quae erit ineptia ' Etsi enim Domitio ex Syriae Phoenices Tyriorum colonia , ut ipse L. I. D. de Cenm. ait. origo fuerit, non existimabimus tamen, eum construendi Latini sermonis ignarum fuisse. Nos sane hoc ipsi non demserimus honoris , quamvis alias homo Syrus nonnulla habeat singularia S Ciceroni indicta. Inter quae tamen, ut id in transitu, Lectoris cum venia. attingere liceat, nolimus roserre hunc loquendi morem benescio ejus , pro facto ejus, culpa ejus, per eum, propter eum: licet illuc reserat vir doctis simus, Carolus Andr. Duherus, animadversonibus in
340쪽
is opuscula de Latinitate veter. ycior. p. 373. R. Est illis sensibus ea voce usus Ulpianus in L. 4SD. de furt. & L. o. f. I. D. de damno infecto, in quo posteriore loco Amplissimus Bynhershoe-hius lib. II. obf. Io. conjicit legendum pene viris , at . nisii nos nimio fallimur opere . praeternecessitatem. Ait Bynkershoehius: Vellem etὸ h
nescium liceret accipere pro quocunque FACTO simpliciter, vel CAUSSA , Ied quia ea vox, in hanc seu-Ientiam mihi lecta non eis, emendationi, adhucdum quidem, assu co. Laudanda modestia viri praeclari. At usus vocis, quem desiderat, obseurus
non est. Occurrit idem apud Ulpianum eundem in L. 7. l. 13 D. Communi dividundo. Scribit quidem Clar. Duherus male hunc locum Seliotto III. Nodor. Cic. 9. in hanc sistentiam laudari. At quod Duherus existimat, id nos putamus ne liquam. Nam simplex etiam inibi factum judieio communi dividundo venditorem provocantis, &Judicis partem aliam eidem adiudicantis signatur: Non utique beneficium senui vulgari acceptum. Vide l. s. R de Uic. jud. De loco Ciceronis de Universitate cap. XIII. itidem dubitat Dukerus. At nobis is omnino ita , ut vult Schottus, legendus videtur. Nam in luculenta illa Caroli Stephani editione istud benefactur, quod alias editiones habere dicit Duherus. haud reperimus, sed legitur inibi: nisi quatenus ipse benesciis sua culpa aliquid miseriae quaereret. Ut in suo exemplo etiam Scholius legit. Ausimus certo adfirmare , omnino scriptum fuisse : benescio S. Illud S. sigiam esse non intelligens descripLor. exaravit postea benesciis. Prius autem beneβcio
suo possetar libri in margine culpa sua exposuit. interpretatio deinde in textum , quod di alias