장음표시 사용
311쪽
sgo BERN. FIEN R. REI NOLDIInter eas autem nulla celebrδtior est . quam quis Lex XXII. C. Mandaιi usurpatur, adeo, ut haec intelligatur, quum Anastasana Lex simpliciter ab interpretibus nominatur. Eam si exhibendi loco speciminis examinarem, S quali quali commentatione pro facultate ingenii, quam exiguam esse sentio, illustrarem , putavi me mori Academico obsecuturum, nec operam plane lusurum. Ad rem autem ipsam priusquam accedam, constitutionem, ut quisque statim inspicere possit, subji
. g I. Verba Legis XXII. I Mandati ista sunt i s. Anastasius A. Eustachis Prae
fecto Praetorio. 'per disersas inιerpellationes ad nos factas. comperimus, quosdam alienis rebus fortunisque inhiantes .cespones aliis competentium actionum in semet exponi properare : hoc us modo diverses personas litigatorum vexationibus .cere: Cum certum βι, pro indubitati; obligationibus eos magis , quibus aηtea suppetebant , jura sua vindicare. quam ad alios ea transferre velle. Per hanc itaque legem iubemus inposerum ejusmodi conamen inhiberi: nec enim dubium est, redemtores litium alienarum videri eos esse, qui tales cssones in se consci cupiunt: ita tamen, ut se quis datis pecuniis hujusmodi subtexit cessonem, usque ad ipsum ιantummodo sollatarum pecuniarum quantitatem. 8' usurarum ejus actiones exercere permittatur: licet instrumento
cessanis veaditionis nomen infertum De exceptis scilicet
312쪽
DIssERTATI okBs A ADEMIeAE. 28Lee cessionibus , quas inter coheredes pro actionibus M. reali artis feri contingit: his quascunque vel credi-ι9r , Lelis, qui res aliquas pqsder, pro debita , seu rerum Q d se consiputarum munimine ac tuitione M. ce it nec nuu bis, quas inter legatarios seu Meicom-DNil ι As. ovibus debita, vel actiones , seu res alias re t tu unt . pro his feri nece se 1it. Nulla etenim ut i ratiuue cedento redemptor sicuti suparius de Huria re u ei maeis existit., qui alienas pecuniis a i sis Jubiit actiones. Si alietem per donationem c .: ' es. sciant omnes hujusmodi legi locum non e ' antiqua jura esse servanda; ut cestones tam pii ex Di is ita specialiter enumeratis. quam aliis caus, s ι Joe seu faciendae, secundum actionum, quaecunque cetiae sunt vel fuerino, renorem, sene quadam im-
l. II. Secundum duodecim Tabularum leges quisque actionem instituere & excipere ipse debebat; Apparet id inde, quod, quum Decemvis ri dixissent: Si in jus vocat, atque eat. ni it, an- sesamino. igitur em capito. Si calvitur, pedemve fruit, manum endo jacito , sequatur : Si morbus. aevitasve vitium escit, qui in jus vocabit, jumentumiato. Si nolet, arceram ne sternito. Et post pauca alia: M ita pacunt, in Comiris aut in foro ante meridiem causam conscito, cum perorant ambo praesen-
res. Pos meridiem praeferui 1llitem addicito. Et tum ergo illud Mi. quod Iultinianus definitioni actionis pr. D t. de act. inseruit, rectissime sese habuit. Quid Atheniensibus hac parte in usu fuerit. ipse nunc non examinabo, quamvis Quintiliani Caput XVI. ex Institutionum Oratoriarum libro II. et . quem vult Vinnius, fini ab hoc ad pr. inst. de iis . per quos agere posumus . adductum pollem. Nec enim eo loco apud Quintilianum
313쪽
2gra .et J BRN.' ΗENR REI NOLDI-rio micquam , quod i eo faciat. Necessum interea fuit, ut ad agendum pro populo, pro li-hertate , pro tutela , alius admitteretur. Lege porro Houilia fuit permissum, furti agere eorum nomine, qui apud hostes essent, aut reip. Caussa
abessent, quive in eorum cujus tutela essent. Ve-Tum quum, quod alieno nomine neque agere, neque excipere actionem liceret, . id incommodum videretur maxime, coeptum est per procuratores litigari. Nam S morbus & aetas & necessaria peregrinatio . itemque aliae multae causae , saepe hominibus sunt impedimento , quominus rem suam ipsi possint exsequi, ut loquitur Justinianus d. pr. Ins. de iis . per quos agere possumus. Confer Polleti tiis. For. Rom. lib. . 2. cap. I. in sne. - f. quamvis emo ita procuratores ad agendum vel excipiendum pro aliis, utilitate communi suadente, sint postea admissi, illud tamen non placuit, ut illi cum negotiorum dominis de quota litis parte depeciscerentiu . I. S3. D. de pactis.
I. 7. D. mandati. I. I S. C. de procurat. l. 2o. C.
- f. IV. Verum tamen nec legibus fuit inter .dietum , ne quis actiones Venderet , donaret .
aut alia ex causa in alium transferret. t. t. D.
C. de hereditate actione vendita. Et potuit ita quis in rem suam per cessionem fieri procurator, ac hic vel actionibus directis nomine mandant1s, vel utilibus nomine proprio . experiri. Unde homines, fortunis inhiantes alienis. Cum viderent, si in rem alienam procuratores essent, non licere sibi de parte ejus, quod esset e lite obventurum, pacisci, maluere non procuratores simplices fieri, aut in rem alienam, sed in suam, curarunc-
314쪽
que sibi actiones tedi. Hine larga litium seges
judicia tenuit occupata, non reprimenda solis illis legibus, quae vendi actiones potentioribus Lll. C. ne liceat γtentioribus patrocinium litigantibus prae sare , vel actioηes in Ie ιransferre. l. un. P. Theod. de actionibus ad potentes translatis, aut quae astiones jam motas in alios transferri vetuere, L2. C. de litigio s. al. V. Anastalius ergo Imperator, ei us studitam stabiliendae conservandaeque tranquillitati publicae ex mnitis rerum argumentis est mani-- festum, legem illam, quae caput XXII. C. Mandati explet , condidit. Quam si in epitomen eam arctare placeat, ita efferre possis: Actiones aliis competentes nemo in se transferto, qui secur fec rit, non plus consequitor, gliam quanti ipse Hionem comparaverit, ' quid usurarum homine dabiti fuerit: illis tamen in speciebus , quas lex eximit. actiones in semet transferre is me imminutionν me cere liceto.' Asiocutum me Anastasii mentem ex in cunt haec illius verba: Comperimas quosdam cespo-hes aliis competentium actionum in semet exγni prop rare ; per hanc itaque legem jubemus, in sterum ti jusmodi conamen inhiberi: nec enim dubium est, redemtores litium alienarum videri eos sise , qui talex respones in se confici cupiunt : Ita tamen, ut, A quis datis pecuniis hujusmodi subierit cessionem , usque ad ipsam tantummodo solutarum pecuniarum quantitatem,s Uurarum ejus, actMnes exercere mimittatur, si instrumento cessionis venditionis nomen infertum si,
exceptis scilicet ceJonibuo Sc. Evincunt quoque idipsit in Justiniani, qui Anastasii constitutionem in
compendium redegit. verba haece fit ne quis alia. num subeat debitum cespione in eum facta, S ne am
315쪽
Fam quae praestitit in veteribus libris legitur:
praestavit, uti in editione vulgata, quae Lugduni anno MDC. prodiit, ad oram adnotatum est , nec omnino sorte male , licet disientiat V. Cl. Carolus Andreas Dukerus animadvers. in opus. Uaris de latinitate Veterrun Iurisconfustorum p. 337. nam hic nondum satisfecisse videtur Gerardo Joanni Vossio 3. Analog. cap. 2o. cessionis auctori, exceptis quibusdam casibus , qui specialiter illa sanctione continentur , L 23. C. mmdati. Canstantianus denique Harmenopulus id firmat , quando Proch. lib. 6. xit. 3. de Herb. Signis. 3. 3o. ait ἀγωγην. Redemtor litis est, qui pecunias dedit . ut sibi actio cederetur. S. VI. Constitutionem porro illam Anastasii. ubi eas exceperis species , quas ipse exclusit, generalem esse, nemo merito dubitarit. Cum ipse eam legem vocet, verbis: Per hanc itaque legem jubemus; neque necesse fuerit, addere generalem; id enim legis vocabulo inest, ut non solum ad omnes subditos, sed omnes causas, quae ad eam rem, de qua lex loquitur, referuntur, pertineat. Nec sit incognitum , quum non ad consultationes aliquorum rescribunt Imperatores, sed suas constitutiones ad Praefectum Praetorio dirigunt, Edictum intelligi, maxime si eas spontaneus ipsis ingesserit motus; quod enim ad Praefectum Praetorio mittebantur, id sine dubio eo fiebat, uti hujus programmatibus per omnes pOpulos divulgarentur. Vide l. 3. C. de legib. adict Vin n. a. Select. quae'. 32. Ea autem, de qua nobis sermo est, constitutio, non est ad consultorem aliquem directa, sed ad Eustaclitum Praefectum Praetorio: tum vi sponte ad eam conden dam
316쪽
DissERTATION Es Ac ADEMIeAE. 28sdam descendit Anastasius; non enim ad libellum rescribit, respondetve , nec suo decreto litem aliquam dirimit; nec aliud volunt verba: Perd versas interpellationes ad nos factas comperimus , Id enim haec indicant, plures ad ipsum caussas latas, ubi redemtio litium fuerit manifesta: ea re se ad legem generalem edendam suisse commotum. Usu probatum est, leges egregias apud honos ex delictis aliorum gigni. Sic oratorum licentia Cinciam rogationem, Candidatorum ambitus 'lias seges , Magistratuum avaritia Calpurnia scita pepererunt. Nam culpa , quam poena , tempore prior , emendari , quam peccare, poserius eis, ait Paetus Thrasea apud Tacitum Anal. XV. cap. XX. Denique quum aliquae nominatim eximuntur species, quod ad caeteras, legem in universum obstringere, S tralatilium est, ct si consuetudini minus pulcrae in re trita quid dandum, ac auctoritas adducenda sit. vel Philippus Decius docuerit ad I. I. D. de Reg. Dr. l. 2I. potuerint quoque idem indicare Interpretes, qui in I. 28. 7.
de ad . commentantur , quando ex accurata illa.
recensione actionum bonae fidei, caeteras, quae ibi & f. 29. non enumerantur, strictas esse colligunt S defendunt. Nisi quis forte excepturus sit , sese, in d. 28. Inst. de ad . regulam aliquam esse propositam, non animadvertere. Veis rum huic regesserim, tacite saltem ibi eam occurrere. Si quid enim Video. actiones omnes,
Jus Gentium si spectes, stridiae sunt: ct judici
nonnisi de iis, quae inter contrahentes nominatim placuere, tribuunt statuendi potestatem. Illo jure hominibus in suas res, .suaque negotia arbitrium est relictum, qua parte societas non laeditur: S. ut quisque disposuerit, ita jus est. M
317쪽
antem: dispositio est voluntatis declaratio, quid fieri vel non fieri quisque velit. Quantum in abierum translatum voluit, tantum ulter recte petit, ultra id non aeque. Eademque ordinaria est Juris Civilis ratio. Decemviros audi Hi riunt: Ovim nexim faciet . mancipiuinque, . uti lingua iiuneupassit e ita jus 6IO. Fellum vide in Νuncupata, ubi illud nun m sit interpretatur: ita uti nomina. xit, locutusve erix. At haec velut in transitu, si his, qui omnes actiones etiam jure gentium esse bonae fidei contendunt inter quos Q Cl. Ge. rardus 2Moodt..de forma emendandi doli mali cap. 4. nomen etiam profitetur suum nonnulla lorie cogitandi ansa praebeatur. f. VII. Regulam vidimus . de exceptionibus superest, ut dispiciatur. Prima est in ce sisnibus, quas inter coheredes pro actionibus hereditariis seri contingit. Dionysius Gothol redus cujus confusa notarum sylva homini humaniorum disiciplinarum praesidiis instructo Accursiti in censuerim utiliorem in hic dicit: Nota primam exceptionem regulae . cujus sensus hic est: res migiosa inter coheredes pore 2
dividi. . Quae certe adnotatio prorsiis inepta et c.
Nam uti rem litigiosam non debere alienari satis Digestorum jam jure erat cautum, sive alienatio fieret ante litem contestatam, rit. D. de alienat judo mut. cavs. f t. sive post eam, tit. D. de litigioqis; ita non erat eam in rem necessaria Ana - 1tassii constitutio, neque hic de ea sensit. 'Ituri quoque certum pridem erat, familiae erciscundae
judicio res hereditarias. quae possunt, dividi, aut uni praestita huic evictionis cautione pro certa pecunia reliquis pendenda adjudicari. Nomiisna autem lege XII. tabularum jam divisa intelli, quanquam si stipulationes intervenissent de
318쪽
DIssERTATIONgs Ae ADEMIeAE. 28 horum divisione, & ut alter alteri mandaret actiones, procuratoremque eum in suam rem faceret, placuisset, divisioni standum existimaret Ulpianus I. a. l. vlt. D. ' fam. ercisc. ubi bis idem dicit, nam illud ut fetur ei abundare videtur. Cujusmodi otiosas repetitiones etiam alibi apud eundem Ulpianum observavit nunouam sine laudis praefatione nominandus Gerardus Noodi 3. Prolimbit. Io. Nihil ergo ad rem dixit Dionysius Gotho-Dedus. Franciscus Aecursius bene hic vidit, quando nos remisit ad L 'plane 3. D. Familiasterciscundae, ubi Gaius ait: Haine ad cleium judncis nonnunquam pertinet, ut debita credita singuli,
pro solido. aliis alia adtribuat, quia saepe N solutis
es' exactio partium non minima incommoda habet: Quando ergo in unum ex coheredibus solidum nomen ob id incommodum nam huc potissimum respexit Accursus, alias enim speciem ab Ulpiano in I. g. l. ult. D. eod. tit. propositam huc re et ius retuleris) transfertur, isque procurator in rem suam constituitur, etsi forte hic stipulan-ribus coheredibus aliquanto minus promiserit. quam illis ex nomine mandato debebatur, volute Anastasius, ipsum redemtorem litis non intelligi. nec ad eum sanctionem suam pertinere, Species ista est: Mevio defuncto a Sejo ex mutuo debebantur non genti aurei. Mevio heredes sunt Ga-jus , Sempronius, Titius. Inter hos lege XII. tabularum illud nomen uro portionibus hereditariis divisum est . Debebantur ergo singulis trecenti. Sed quod partium exactio multa' habeat
incommoda, Grius & Sempronius Titio solidum . illud nomen mandant, & ab eo sibi certam sum.
mam, quae forte sexcentos non aequat aureos, stipuin
319쪽
283 URN R. 1 REI NOLDt stipulantur. Negat Anastasius, se hanc
nem improbare. - f. VIII. Altera exceptio est in his cessionibus, si scuneue vel creditor , vel is, qui res aliquas pollis pro debito , seu rerum apud se constitutarum munimine , ac tuitione accepit. Prior species est: si Blevius debitor ex mutuo U. gr. a S D conventus, unde solutionem expediat, non habet. Nomen tamen habet . quo ei obstringitur Titius. Hoc Sejo dat in solutum, non reprehendit Ces sionem Anastasius, quae fit in creditorem repraesentationem num orum exspectantem . etsi
forte plus sit in nomine cesta, quam debebat Mevius. Posterior species in eo a Donello inter alia exempla constituitur, qui fundum Sempronii Ga-jo oppignoratum possidet. Hunc cum Sempronius dominus a possessore vindicaret, postestaragit cum G o, ut sibi S personalem, quam habebat, aftionem & hypothecariam cedat . ut ita
se adversus vindicantem Sempronium tueatur.
At potest quoque ea species poni, ubi quis rem sibi oppignoratam possidet , sed in qua alii jus est potius, Agit ergo cum hoc, ut sibi illud jus
potius cedat. Cedit ei hypothecarius prior suum ius, ct ille ita in hujus locum ingreditur, I. I 2. I. 6. D. qui potiores in pignore , l. 22. C. de pigno-rib. Ad posteriorem hanc speciem plura eXem pia accommodantur, cujusmodi apud Accursi uiricit Donellum ad nostram L 22. C. mandati queunt videri, quanquam quod ipse de pol teriore hypothecario, jus prioris in se per cessionem transferente . adduxi, mihi menti Anastasii optimes
- Omnium videtur convenire, quum ea cesso vere
sit necessaria, adeo ut posterior hypotitecarius,
320쪽
DIssERTATION Es Rc ADEMIcAE. 289 si prior pecuniam sibi oblatam non recipiat, per obsignatae depositionem ipso jure jus hujus in se transferat, hoc est, ut perinde habeatur, ac sieessio facta fuisset. Addi potest & species legis 3. C. de his, qui in prior cred. loc. suco. g. IX. Tertia exceptio est in his cessionibus, quas inter legatarios seu sdeicommissarios , quibus δε-hita vel actiones seu res aliae relictae sunt, pro his seri necese sit. Non potest Anastasius intelligi de specie, ubi nomen , chirographum aut actio nam dum debita vel actiones dicit, eadem intelligit . vid. l. 59. D. de leg. libra 3. pluribus legata sunt, & heres his actiones cedit, quod
actione ex testamento conventus facere debet, nec arctius obstringitur, l. 44. I. 6. l. 7S. C. 2. in sue. l. IOS. D. de legat. libro I. l. 88. l. 8.D. de legatis libro I. nam haec cessio etsi maxime necessaria est, & ad eam illa, qua diximus, actione heres adigi potest, Iustinianus tamen nos δnastasium de hoc casu exaudire vetat. Nec possumus meliorem constitutionis Anastasianae adire interpretem, quam Iustinianum Principem, cum dubitari nequeat, ejus inprimis fuisse interpretari legem, qui & condere quivie. Iustinia. nus autem ea constitutione, quae ex restitutione jacii I 6. OV. I 6. in Dionysii Gothostedi editionibus sub titulo cidicis Mandati locum obtinuit ultimum, voluit, ut etiam in illis personis, quas exemerat Anastasiius, sanctio hujus observaretur. Id quod certam praebet significationem , ejusmodi cessionem intellectari fuisk in Anastasiana lage, qua cedens de suo quid remssit, nec tantum consequutus est, quam eI ex nomino manis dato debebatur. Id quod in herede . nomen attestatore legatum legatariis cedente, concipi nore