Bernardi Henrici Reinoldi ... Opuscula juridica adhuc rariora. Recensuit illa, notulis instruxit, in praefatione vitam auctoris clarissimi exposuit, ac dissertationem singularem de insignibus Germanorum in jurisprudentiam elegantiorem meritis praemis

321쪽

apo BERN. HENR. REI NOLDI potest. Cum hic tantum id praestet . ad quod actione ex testamento compellitur. Quare casus ita fuerit formandus. Titius Mevio ex mutuo

v. gr. debebat nongentos aureo.. Mevius Chirographum legat G o, Sempronio S Sejo. H res legatariis adtionem cedit: quanquam S hi ante cellionem ex constitutione Divi Pii habebant actionem utilem, i I 8. C. de legatis. Legatariis incommodum est, debitum per partes exigere. Gajus ergo & Sempronius totum Sejo cedunt, S minus forte, quam cuique debebatur, ab eo stipulantur. Ratam esse jubet cessionem Anastasius. . Quod vero de rebus aliis relictis hic subjecit , Accursius intelligit de casu , ubi pluribus fundus heredis legatus est. Qui adeo habent actio

nem ex testamento adversus heredem pro parte quisque sua. Hic jam duo v. gr. tertio suas partes cedere possunt, & eum in rem suam pro- curatorem essicere, quo facto hic adversus heredem aget, ut sibi totus fundus tradatur. Accursit sententiam probat Donellus, at ego nondum

perspicua, quare. si Titio, Gaio S Mevio fundus testatoris legatus sit, Titius S Gajus nequeant Mevio. rei vindicationem pro suis partibus cedere, ut ipse jam totum fundum petat. Nam Mevius certe, nisi cellio facta sit. suam tantum partem vindicare potest. Cum si pluribus res legata sit, omnesque legatum agnoscant, concursu partes fiant, L 88. I. 6. in sne D. de legat. libro 2. I. 8o. D. de legat. lib. 3. Dionys. Gothois. ad i. 8S. D. . de legat. lib. I. Interea si cessio ita inter legatarios facta sit, quamvis

forte cedentes a procuratore in rem suam Constituto minus, quam ipsis pro portione debebatur, sint stipulati aut consecuti, cessionem ejusmodi

322쪽

DissERTATION Es Ac ADEMIcAE. 29 Lmodi nec rejicit, nec sanctione sita coercet Anastasi us. f. X. Ultima exceptio est in cessetone per donationem facta. Nam ad hanc legem suam non porrigit Imperator, sed vult in ea antiqua jura observari. g. XI. Per cessionem autem per donationem factani in superiore intelligimus eam , qua actio ex causa merae ac simplicis liberalitatis in alium transfertur , seu alii in suam rem S utilitatem exercenda mandatur. Nam quando quis dat ea mente, ut statim velit accipientis seri, nec ullo casu ad se reverti, S propter nullam aliam cavisain facit, quam ut liberalitatem S muniscentiam eaerceat, haec proprie donatio appellatur. l. I. D. de donat. adde l. 2I4. D. de uerb. mnis. Plane si quis partem Vendat, partem donet, non est simplex ct propria donatio : Sed voluit tamen Anathasius, ut, sive donatio mera S simplex tantum exstiterit, sive pars donata, pars ex oneroso titulo, & quidem in tribus illis speciebus , quas supra g. h. 7. 8. N 9. recensuimus , in alium

translata fuerit, cessito valeret. Hoc suadent illa Anastasii verba: Ut cesssones, tam pro exceptis specialiter numeratis , quam aliis causis factae, seu Iaciendae, secundum actionum . quaecunque cessae sunt, vel fuerint, renorem, sene quadam deminutione

obtineant.

g. XIIo Illa, quae jam recensuimus. verba adeessionem per donationem factam, ceu cui illico subjiciuntur , referenda esse manifestum est: inde ipsa si separes , si sola legas , divellenda quae non sunt, divelles, & regulas bonae interpretationis , Celsique monitum , quod est in I 24. D. de legibus, negliges , atque colae uic' bis.

323쪽

ustet BERN. HENR. REI NOLns rQuod si itaque Anastasium ita. ut par est, eXam dias, ac si significet, si quid liberalitatis in enumeratis & specialiter exceptis illis speciebus, quae a nobis dd. f. l. 7. 8. N 9. fuerunt

Commemoratae , eXercitum fuerit , sive alias simplex donatio intervenerit , cessionem inde factam sine deminutione aliqua obtinere debere . nihil necessum fuerit cum Accursio dicere: Lex

valet celso, S in exceptis cassibus, S m aliis , ergo in omnibus. Ergo male dixit in principio L. non valere. Haec enim si quis diceret, Is autumaret, Anastasium magno conatu nihil nisi nugas egisse, inque Principem, lites exsecrantem S amputantem, maxime laret injuriosus. l. XIII. Mentem Anastasii hac parte satis perspexerunt hi, de quibus i. 23. C. Mandati Justinianus , quod circa lites morantes homines piam illam Anaylasi dispoisitionem in sua natura remanere minime conceserint, invenientes machinationem , ut partem quidem debiti venditionis titulo transferrent in alium creditorem , reliquam autem partemper coloratam cederent donationem. Videbant hi, Anastasium admisisse, ut actiones partim donarentur, partim Venderentur. Sed dum hoc ultra eas porrigebant, species, quas ipse retulerat, sententiam hujus circumveniebant . quae huc

tantum spectabat, ut si actiones essent per simplicem donationem icessae, vel in calibus ipsa lege expressis partim venditae, partim dum minus stipulati essent cedentes, quam eis eX nominibus mandatis debebatur donatae, cessio valeret. Quae callidorum hominum molimina etiam ideo repressit Iustinianus d. l. 23. C. Mandati. g. XIV. Ubi ergo cessionem, quae ex donatione

324쪽

DIssERTATIONES Ac ADEMIcAE. 293tioue mera, ct eam, quae partim ex oneroso, quem vocant, titulo , partim ex donatione in

speciebus, i. 7. 8. N 9. supra a nobis explicitis, facta est, exceperis, omnes alias actionum cessiones ab Anastasio prohibitas intelligis. ita tamen, ut ad minus quam persectas leges illius Principis constitutio pertineat. Di enim a minus quam perfecta lex, quae vetat aliquid seri, NIi factum si, non rescindit, sed poenam injungit

qui contra legem fecit, ut ait Ulpianus in fragm.rit. I. l. 2. Anastasius cessiones actionum non jubet omnino esse nullas , sed sit factae fuerint, Procuratoribus in rem suam id poenae vult imminere , uti eas non in solida debita, quae nominibus continentur, sed tantum in eam quantitatem, quam dederunt, ct in usu as ejus exercere possint. f. XU. Is, qui ex nomine ceta agit, probare debet, quantum dederit: & hic existimo verissimam esse eorum sententiam, qui tradunt confessionem cedentis debitori non nocere, oc proin inde instrumentum cessionis ad probandum contra hunc non sufficere, sed de facta adnumeratione pecuniae testibus vel aliis, praeter cedentis confestionem, argumentis fidem faciundam. Est id sane congruum valde menti Anastasii, redemtiones litium detestantis. Convenit quoque sententiae Iustiniani in I. 23. C. mandati, simulationes hic facile praesumentis. Bariolus in L. nostram 22. C. Mandati n. I g. recte vidit. Nec moror dissentientem LenZium tr. de nomini. N

' 34. Praejudicia, quorum se meminisse dicit, non faciunt jus, multo minus tale, quod aliae regiones dςbpant sequi. Non movet me quoque

325쪽

BERN. HENR. REI NOLDIz96 Georgius Fran1kius I. ref 8. n. 63. eam, quam Len Zius tuetur, sentemiam defendens. Nec sero Fratrahitim ibidem n. 63. restringentem Bartoli opinionem ad speciem, ubi actio minori pretio vendita est. Praeter rem id fit, quum inepte dicatur, actorem probare debere quantitatem, quum debitor reus probarit, non esse tantum datum, quantum nomine cesso continetur. Auctoritatibus si certandum foret, liceret adducere

Joannem a Sande de a l. ces . cap. II. n. I 2. Joannem Brunnemannum de ad . CVI. cap. I. n. II. I 2. Samuelem Stryhium de cautelis contract. Sect. 4. cap. 2. g. I 2. qui in Barioli sententiam pedibus ivere. In Ducatu Clivensi &Comitatu Marcano Fridericus Wilhelmus, tu ag- mis, immortalis Princeps nominis, a. d. XVIII.

Julii MDCLXI Edidium promulgavit, quo iS,

cui actiones cessae sunt, ct is, qui coist, jurejurando adserere jubetur, quantum revera fuerit solutum. Verba Edicti haec refert V. Cl. Gerardiis Felim annus, in Acadcinia hac quondam Riuccessor , Tract. de jure in re S ad rem cap. XAVII. f. ult. Su etden und verordnen vir, Osrbe3 bergisichen Drusen , celsionein und verbandelange ι frembiter schulosorderuta der debitor dem Lis eroder cessionario ein mehrers nis hi , ah ndas di6elbedem veriduis ern oder cedenten miro lich gegehenund ausgeatibist hab n, uelches soreobi der Muster

326쪽

DissERTATIONES ACADEMICAE. 29ssaluberrimo simulatis pecuniarum admimerationi-' bus, si nempe is , cui actiones ceduntur , cedenti praesentibus testibus certam quantitatem quidem solvat, sed cedens hanc illi, cum discesserunt testes , restituat, accurate obviam itum est, dum S cedens, & is, cui cessa est actio,iad jusjurandum adstringuntur. Responsum apud laudatum Strykium loco adducto hane fere in sententiam exstat, at res eii certior ubi Prudentium opinionibus Principis accellit auctoriis tas, suo edicto eas firmantis. XVI. ille , cui venditae donataeve sunt actiones, ante cestionem titilibus experiri potest, I. I 6. D. de pactis , l. S. l. 7. l. 8. C. de hered. vel act. vend. celsione faeta etiam directis nomine mandantis, quanquam autem ut procurator in rem suam , tamen ut procurator. Adeoque juribus S commodis, ipsis actionibus quae cohaerent, utitur, praeterquam, quod si mera donatio ab-- fuerit. vel si illarum specierum , quae supra g. l. . 8. X 9. simi descriptae , aliqua non Occur rat, ex lege Anastaliana is, cui cessio facta est. aut qui utiles actiones exercet, non potest plus consequi, quam ipse dedit, & hujus usuras. Id quod line dubio eam significationem ingerit, quod cum procurator in rem suam nomine mandantis agat, aut qui utiles intendit, hujus loco sit, pro discrimine bonae fidei & strictorium judiciorum usuras obtineat. In illis ex mora & pacto, contructui in continenti adjecto, in his tantum ex stipulatu. Et ergo si actio ex mutuo cessa si non poterunt usurae peti , nisi creditori stipulanti fuerint promisiae: quum eas creditor cedens alias exigere nequeat, neque is, cui actio

vendita est, ct actione utili, vel cui celso facta' T est,

327쪽

est, & adtione directa nomine mandantis expedixitur, eas petere potest. Discrimen illud, quod ad usuras attinet, inter judicia honae fidei ει stricta Iure Civili adeo certum est, ut nihil fere sit certius , I. 26. f. I. D. depositi, L S. C. depact. inter emι. is venae l. 32. l. 2. I. 34. D. de furis , L 2a D. de praescript. verb. l. I. I. T. C. de Uur. V. Cl. Gerard. Noodi de foenore oufur. libr. 3. cap. I. Quare quando Anastasius ait: Si quis datis pecuniis subierit cestonem, usque

ad ipsam tantummodo solutarum pecuniarum quantitatem usurarum ejus actiones exercere permittatur,

' non est existimandum, eum id discriminis intexiudieia bonae fidei & stricti juris tollere: quum

ita laxius videntur loqui Principes , verba eorum ex analogia certi juris interpretationem capiunt.

Posset haec res infinitis illustrari exemplis, nisi

esset manifestior, quam ut debeat. Adeatur, si placet, Noodi 2. Prob. I. S I. de jurisd. imp. cap. ult. Anastasius de eo discrimine tollendo nunquam cogitavit, cum S post eum Iustinianus id reliquerit , S accurate recensuerit , quaenam actiones bonae fidei sint g. 28. N 29. Init. de act. Illud planum est: , Recesu Deput. MDCC. g. 139. admissum esse, ut ex mutuo usuis rae quincunces loco ejus, quod interest, etiam ex mora deberentur. Add. & Recess. mp. MDCLIV. l. 174. idemque , quod ad has terras , non obscure firmat Edictum , cujus verba supra g. IS. adducta sunt, quae nos etiam docere possunt, male a Lauterbachio Collig. Theor. Pradi. D. de Usuris f. 24. adseri: In westphalia per consuetudinem usuras semisses solvi, &ita in judiciis ibidem pronuntiari. Cum certe

illo Edicto nonnisi quincunces admittantur, tu quod

328쪽

DIssERTATIONES Ac ADEMIcAE. 297i nod & in Comitatu Ravensbergensi anno bl DCLV. diserte constitutum fuisse accepi. Ap Paret hinc, quam minus tuto credatur Doctoribus de consuetudine testantibus extra ea loca, ubi judiciorum usum inspexere. f. XVII. Plane si Titio sexcenti ex vendito debebantur, sexaginta autem usurarum nomine ςx pacto vel mora , is autem Mevio adtionem vendiderit, huneque procuratorem in rem suam fecerit, quamvis Mevius Titio solidos DCLX repraesentaverit, non poterit tamen a debitore illorum sexaginta velut si jam cum sexcentis unam essicerent sortem in usuras consequi. Nam ita anatocismus admitteretur. Cum mutatio perpsonae creditoris per cessionem facta non id praestet, uti usurarum usuras liceat exigere, quamvis hoc existimarit aliquando Berlichius P. 2. Decf. 268. n. 37. Res utant id satis ea, quae initio 3. I 6. supra posuimus. Refutavit Berlichium & Lauterbachius Colleg. Theor. Prael. D. debered.'act. vend. l. 82. ac Illustris D. Joannes a Richers dissi. de Anatocismo sect.2. tb. I 3. Berlichium si praejudiciis oppugnare vellem, possem. Sententiam autem, ratione juris S legibus nitentem, praejudiciis firmare, vanum est. l. XVIII. Si plus sit in nomine cessis, quam procurator in rem suam factus dedit, cui reliquum cedat, interpretibus legum incertum est, legibus liquidum. Nam dum Anaitasius dicit. procuratorem in rem suam posse tantum usque ad ipsam pecuniarum solutarum quan: itatem cy usurarum ejus actiones exercere , satis manifeste indicat, se iquod ad id, quod solutum non est, debitori exceptionem peremtoriam concedere , quae semper agenti quod ad id . quod superest, obstet. ct id perimat f. 9. de excepi. Firmat idem

329쪽

BERN. HENR. REI NOLDIIustinianus in L 23. I. I. N l. 2. utrobique is sne C. mandati. Verba Iustiniani adeo clara sunt, ut cavillationem patiantur nullam. Consideret

quis haec: Omne quod super uni es, S per Ruratam donationem transatum, inutile esse ex utraque parte crassemus, S neque ei, qui cessi actiones, neque ei, qui eas suscipere curavit, aliquid lucri vel seri vel remanere, vel aliquam contra debitorem, veι res ad eum pertinentes, esse utrique eorum actionem.

Deinde quoque ista: Et β hoc quod datum est

a debitore persolvatur, nulla contra eum, velsu tantiam ejus, ex diffsmulata donatione oriatur molesta. Misereat quem interpretum, tenebras sibi data opera obfundentium, & vel cedenti actionem quod ad reliquum relinquentium , vel hoc tribu

entium Fisco. At qui cedens habebit quo se abdicavit 7 qui disertis Principum verbis, Iustiniani maximet, occurretur' qui fisco locus fiet contra L Io. D. de Dre Fisci, ubi ejus nulla mentio' qui quod ad superfluum actione pulsabitur debitor, quum eo nomine nulla ipse vel res ejus molesta debeant affici8 Quam iisdem interpretibus hac parte ratio non constiterit, quam in eadem re variarint, vel Compendium Laia ter-bachianum tit. D. de heres. vel act. Demi. pag

336. pag. 337. doceat. Ubi CarpZovio CarpZovius opponitur, quod & a Mevio fit P. 3. decis. I. n. 4. qui ibidem n. 6. etiam his accedit, qui Fisco favent, adducta in eum finem ordinatione Politica, Francosurti anno Ni DLXXVII. condita , quae tamen rit. I7. de redemtione actionum nec verbum habet: sed hanc Iuri communi, adeoque Anastasianae constitutioni reliquit Mea haec est ratio: ut Jus Romanum sequar, donec constitutiones Imperii,

330쪽

DIssERTATIONES ACADEMICAE. 299 aut Provinciales , stataria denique , ei deroga rint. Interpretibus prae legibus nihil deferam, Zalium sng. respong. lib. 2. cap. I. I. 23. 26. 27. sequar , certe illis extra forum, in quo sunt versati, fidem non tribuam: S ne tum qui clem magnam , quando intra sui loci limites se Continent, ac collira leges unum atque alterum. praejudicium adierunt: cum intelligam . non spectandum . quid Judex aliquando pronuntia Uerit, sed quid pronuntiare eum decuerit, i. 12.D. de oso c. piae . nec exemplis sed legibus judicandum , l. l3. C. de sentent. S inte Ac. deni- que certum esse, res inter alios aetas, vel judicatas, aliis non nocere, quam in rem singularis in Codice exit at titulus. Edictum, cujus supra g. I S. Verba recitata sunt, nos interea dubitare non sinit, quin in his regionibus superfluum cedat debitori. Lauter bachius t olleg. D. de Hered. S act. vend. l. 73. hic erciscundorum mediameli amplexus opinionem . diit inguentium, an venditor ab emtore industus bona fide actionem cesserit: an vero inter eos collusio quaedam in fraudem legis Anal asianae intervenerit. Priori in specie hi sunt, venditorem salvam retinereastionem ad residuum: pol ter lori, utrumque merito superfluo privari, ita ut id debitori cedat. Sed ista distinetio rursus falso nititur fundamento. Si tum hoc est in sententia eorum , qui existimant , tum demum Anaitalianae conitit tutoni locum esse, si adtionis emtor alienis fortunis inhiet, si obligatio sit dubia, si cellionem actionis alii competentis in semet e poni properet, quod verbum exponunt de eo , qui non tantum ultro ad emtione in nominis accedit, sed etiam speciali