장음표시 사용
441쪽
BERN. HENR. Rae INOLDI Theodosianus, &, quae reliqua sunt, Gregoria. ni ct Hermogeniani fragmenta adscribentur. Sine istis fontibus Codicem Iustiniani Principis intelli. gi posse , ne putato. Eos qui habuerit, Com.
mentariis interpretum pluteos ne onerato. λα
regius certῆ , & Isagogen quaerenti Iacobi Cula. eii opus Paratillorum lassicito. Libri Βασιλδειῶν subinde in subsidium advocantor.
VI. Principia Iuris, & Edicti perpetui quae
supersunt , memoriae infixa sunto. Illa pro a. mussi ct filo Ariadnam ubique habentor. VII. Rescripta Principum ad eam regulam examinanior. Argumenta a contrario sentu & consequentia ne ne nior. Inter Rescripta S generales Constitutiones discrimen servator. VIII. Leges Codicis Digestis ac Institutionibus Justiniani ex regula deroganto. Posteriores leges potiores iis , quae eas praecesserunt, haben-tor. Ubi ratio juris mutati admittit, regula, generalem legem singulari non derogare, neminem
IX. Singulares Constitutionum occasiones notantor. Id tamen quod occasionem Constitutioni dedit, ab ipsa lege separator. X. Quamvis libro utare, qui pro Isagoge sit. ipsae tamen Constitutiones leguntor. Si quid obseuri occurrat, brevi interpretat ae exponitor. ΑIiena ne admiscentor.
XI. Inter editiones Codicis, illius, quam ch
xondas curavit, prima ratio esto.
XII. Historia Iurisconsultorum , ct quae dissi- dia inter familias fuerint, diligenter noQitor. XIII. De usu Constitutionum Codicis temerct ne dii bitator. Si quid Reipublicae facies, leges Imperii, Principum nostrorum , ac vicinorum ,
442쪽
DissERTATIONES Ae ADEMIc E. 4 IrConstitutiones , usus certus ae constaha muta Grint, id paucis indicator. XIV. Temporis avaritia honesta autumatori Labor continuus esto. Serie rupta solidam Iuria cognitionem adsequi se posse, nemo putato. Dis- pliceto illud, quod expressit Ennius: Imus hue; bine illuc ἰ eum illae ventum, ire illine lia
Incerte errat animus , praeter propter vita vivitur. Vid. Gellius N. A. lib. XIX. cap. IO.
443쪽
De tempore conditi Senatusconsulti, de ue ejus appellatione.
E SENATuscoNsULTO ΜΑcEDONIANO acis turis e re visum est fieri, si ipsum cujusvis oculis statim exhiberemus. Est autem hoc : Cum inter ceteras sceleris causas Macedo, quas illi natura adminis bat, etiam aes alienum adhibuisset , i' saepe materiam peccandi malis moribus praularet, qui pecuniam , ne quid amplius diceretur , incertis nominibus crederet: placere, ne cui, qui sitosissitusii Musuam pecuniam deditet, i eIium
444쪽
BERN. HEM. REINOLDI DIMERT. AeAD. 4Is etiam pos mortem parratis ejus , cujus in potesate fuisset, actis petitioque daretur: vis scirent, qui pegyimo exemplo foenerarent, nullius pina filii familias bonum nomen exspectata patris morte feri. Ita illud exhibuit Ulpianus in I. I. D. M SC. Maced. an verbis legitimis , an suis incertum. Quando solemne est auctoribus non semper genuina Legum, Senatus consultorum, Edictorum verba recitare, quod obvium est, ct aliis saepe adnotatum. f. II. Quum consuetae formulae in hoc Senatusconsulto expressae non sint, quaerendum reliquit Ulpianus , quo istud sit tempore conditum Hssentiemur Ferretto , aliisque, id factum te pore Vespasiani Principis ; de hoc enim Suetonius in ejus Vita Cap. XL. ait: Libido atque luxuria coercente nullo in valuerat : avictor Senatui fuit decemnendi , ut , quae se servo alieno junxisset, ancilla baberetur. Neve Allarum familias foeneratoribus exigendi crediti jus unquam esset, hoc es, ne misi patrum quidem mortem. Quamquam Claudius Caesar jam antea lege lata saevitiam Creditorum coercuerat, ne in mortem parentum pecunias Iliis familiarum ferari darent , ut refert Tacitus M. Annal. cap. XIII. Vespasianus eam bellis Civilibus, aut foeneratorum improbitate, obliteratam vigori restituit suo. Petrum Fabrum lib. I. Semestrium cap. XXV. errare existimo, Theodorum autem Marcilium M.Aet. Vespas cap. XI. hunc non recte percepisse. Alexander ab Alexandro Gen. Dier. lib. I. cas. m. putat , lege Solonis olim simile quid fuisse constitutum , idque ad Romanos deductum. Inde G 'tam dicere Demiphoni:
Hui I dixti pinu, si quum quisquam crederet
445쪽
BERN. HENR. REI NOLnt Apud Terentium morati M.Lsc. V. v. 72. & qu, lem diu ante legem Claudii. Legem autem Solonis Hiismo si fuisse non probat Alexander. Plutar. .chum iu vita Periclis referre, novimus, hunc cum quodam, abs quo filius Xantllippus quasi jussu p, tris pecuniam acceperat mutuam, judicio contendisse, sed id an spectatum Comico fuerit', in m dio relinquimus. Lex Laetoria apud Romanos vetabat, minorem viginti quinque annis sipiamri, vel promittendo obligari. Verum Macedonianum Senatus consultum latius patet, quod &Lipsius ad Taciti Mn. XI. cap. Mu observavit.
f. III. Ad appellationem ejus Senatus consulci quod attinet. communiter existunatum est, M cetionem fuisse foeneratorem improbum, qui ei condendo causam dederit. Et quamvis Theophi- his ad g. 7. Insi. quod cum eo. scripsisset: Fulse Rome quemam Macedonem id enim homini nomen Dela qui eum in potesate pertris esset, grande aes est num consarit, speraritque fore , υς mortuo patre facile id dissolueret. Cum autem multum temporis tram Isset gravem ei is molesum esse coepisse Creditorem , debitum repreentem. Macedonem , quum non haberet , de redderet, patrem suum occississe. relatam rem esse ad Senatum: 9 Macedonem quidem poenas dediffse parricidii . ω contra eiusmodi teneratores nostrum Sen rusconsultum ea tamen narratio Theophili Uiris summis ac interpretibus primae classis olim non adrisit, neque sequentibus temporibus Gallis aut Germanis placuit, confer Men . moenit. Jur. Civ. cap. XXXIT u. Macedonianum. Struv. Θην. Dr. Civ. Ex. XX. ιh. LI. Lauterbach. leg. D. ad M. Marad. f. I. Corn. van Ech eod. rit. 2. S. Plures enim adduci, operae pretium non
446쪽
DIssERTATIONE 1 Ac ADEMIeAE. 4rs fuerit. Repertus tamen est Maranus, qui Theophili relatione delectaretur, eamque defenderet, ei sint legem I. D. ad SC. Mac. ith interpum gens, ut verba: Es δεπε materiam peccandi malis moribus praesaret, qui pecuniam ne quid amplius 'di, eexetur incertis nominibus crederet, de quocunque intelligi possent foeneratore improbo: ea autem , quae praecedunt. de filio familias, qui Macedosuerit vocatus. Praesidium ei repositum fuit in verbis aeris alieni. M ait ad foeneratorem non posse pertinere. Aes alienum enim id esse, quod nos aliis debeamus. Aes nostrum id , quod nobis alii debeant. I. 213. I. I. D. de Verdi SignifMenagius excipit, aes alienum dici pro pecunia aliis credita, nam debitum tam activum qu1m passivum, ut sic loqui liceat, significare, idque notasse Carolum Stephanum in Dictionario. Si
quaeras, cui parti accedendum putem y Fateor, Marani rationes Menagium non evertisse. Dic. tionarium tantum laudare, non respondet erudiationi viri adeo celebris. Caeterum rara est ap. pellatio Senatus consultorum de horum nomine,
qui maleficiis suis illis condendis occasionem praebuere, sed id neminem praeterit.
Ait Senatust eum inser ceteras sceleris e fas -- cedo , quas illi natura admiaiyriavi, per scelus
447쪽
16 BERN. ΗENR. REI NOLDI antelligitur . paricidium, si Theophilum S Mara. num sequamur, quod crimen Iustinianus asperri. 'mum nec immerito vocat I 6. Inst. de publicis judiciis. Fuerat id sexcentos fere ab urbe condita annos Romae inauditum, & existimarat Romu-Jus, id facinus accidere non posse, quod even-xus aliter docuit tamen, quamvis Cicero dicat. quotiens id auditum fuerit, portenti & prodigii, mile numeratum fuisse. Pro Sexto Roseis cap. XIII. Ait Senatus: quas illi natura administras . Franciscus Holmanus Epitom. D. ad Sc. Mac. emendat: quas suis familiarum administrabat. Hahet Macedonem pro foeneratore, nec vidit, quae Maranus; tum ait Romanos. α maxime Stoicae
disciplinae , quam Iurisconsulti plerique sectati
fuerint, naturam non scelerum auctorem, sed optimam bene beateque vivendi ducem ac magistram appellasse, ergo vocem naturae delendam in Senatus consulto. Nihil ineptius. Naturae vocabulum varie usurpatum est a veteribus, aliud significat, quando dicitur: Naturam optimam bene
vivendi ducem sequi. Cicer. Lael. c. V Aliud Tu . Puaest. lib. IV. cap. XXXVII. idem cum inquit: Ego ut optima quisque valeturine affectus potes videri aliis, ut natura ad aliquem morbum proclivior: sc animus alius ad alia vitia propensor, qui autem non natura sed culpa vitiosi esse dicunιur Sc. item quando lib. I. ad' Quintum fratrem Epht. I. l. 2. ait: Cujus natura talis es, ut etiam sne doctrina videatur moderata esse potuisse: ea autem adbibita doctrina es, quae vel vitio sissimam naturam excolere possi, &ibidem f. ia. Quod vitium loquitur de iracundia ) eum in hac privata, quotidianaque vita levis esse animi atque insrmi videtur: tum vero nihil ot tam drome, quam ad summim imporium etiam acerbitatem
448쪽
tem naturae adjungere. Res clara est, Senatus voce naturae Macedonis ingenium malum pravumque intelligit. Cicero pro Sexto Roseis d. cap. XIII. ait: In hoc tanto, tam atroci, tam singulari malescis paricidio quibus tandem te, C. Eruci. argumentis ac fatorem censes uti oportere 7 nonne Naudaciam ejus, qui in .imen vocetur, sngularem
ostendere; mores feros, IMΜANEM E NA TURAM ; F vitam sitiis flagitiisque Gitam; Ndenique omnia ad perniciem prostigata atque perdita pquorum tu nihil in Sextum Rodicium ne objiciendi qui dem cassa contulisie Patrem occidit Roscius: qui homo p Adolescentuitu CORRUPTUS N ab hominibus nequam inductus p Annos natus magis quadraginta. Vetus videlicet sicarius , homo audax , S saepe in eaede versatus p at hoc ab accusatore ne dici quidem
audi sis. LUXURIES IGITUR HOMINEM NIMIRUM , ET AERIS ALIENI MAGNITUDO, ET INDOMITAE ANIMI CUPIDITA TES AD HOC SCELUS IMPULERUNT. Mi
ror admodum Holmanum mentionem injicere lo- ei istius Ciceroniani, & tamen vocem naturae δSenatusconsulto ejicere. Interea quo magis eum
locum intueor, hoc magis in sententia Theophili & Marani confirmor. Ceteras sceleris causas exinplicuit Cicero , tetigit is quoque aeris alieni magnitudinem, quam S Senatus, verbis i etiam aes alienum adhibuiset. Dicas Senatum ea omnia in animo habuissse . quae dixerat olim Cicero. . Quid sit aes alienum capite superiori obiter fuit indicatum ex I. 2I3. f. I. D. de V. S. Notum est, quod Romanis primum aerea pecunia in ussi fuerit, quodque postea nomen aeris ero pecunia retinuerint, quamvis numi argentei vel aufei essent, L IS9. D. de V. S. cons. Andri Alci
449쪽
18 BBRM H EN R. . REI NOLD Itus in L 233. I S. Aes alienum ergo in Senatus consulto est pecunia aliena, pecunia mutuo aqcepta. Quamvis significatus dein-eeps porrectus His L ita, ud in aere: alieno, esse diceretur, qui quicquid cuicuoque ex aliqua causa deberet. Suo Ioco, p tebit, laxum hunc sensum ad. Senarus. consul ymi nostrum hUd q. quam pertinere. Claudius Salm ius Grammati ςus magis , quam Jurisconsultus, fuit, quamvis magnam nominis celebrutatem indeptus. Is ex 4. L 213. . l. I- D. M S. colligebR .. in mutuo non transire dominium, quod is qui. muxuRm accepisset pecuniam, id apre alieno esse dicatur. An Grammaticum praeterire potuit, etiam eum in aere alieno esse dici, qui est obstrictus ad reddendam quandoq*e quantitatem ejusdem generis ' sed satis is poenarum Iurisconsultis dedit.
Sequitur in Senatusconsulto : Et: faepe materiam peccandi malis moribus praestaret, qui pecuniam ne quid amplius diceretur incertis nominibus crederet. Sensus. est: Et saepa corruptis adolescentibus materiam peccandi praeberet is, qui pecuniam crederet , ut superiori capite Maranus dicebat. Per incerta nomina quid intelligendum sit, ambigitur. Maranus intelligit filios familiarum. Cornelius Echius
per nomina incena intelligit cautiones, in quibus verae credendi caussae non fuerint expressae, quod hae turpes essent. Budaeus simpliciter caressas intestigit, ait nimirum : non enim fomerator credendi causas N negotia, in quae pecun in mutuam dabat, in cautionibus adscribi volebat, ut interdumst, cum turpi de cabo mutuati certa quadam de causa mutuum nos accepise cavemus. Nomo Visur Accursus male pro cautione inmellexit, quoqmm saepe ita accipiatur. Accursius frustra refellitur , cqm ni
450쪽
Diss xx et Tionas AeangΜIca E. 4 Ishil ea de re habeat. In editione Corporis iuris gloslati, quae Lugduni Galliae anno MDC. prodiit, adoram adstriptum est nomen cautionem. Alciatus libri II. Pare . cap. XXXII. Budaeum sequutus est. Verba Alciati: Sunt enim nomihus
causae ipsae, seu tituli partisudares cujuslibet pecu
Ariae, quae in rationibus accepta ferιur. Horazius Cautus nominibus certis exponere nummos. Ulpianus L. I. D. ad Sc. m. ait: Macedo μα. niam incertis nominibus credebat, ne scillaei ex propriis rationibus convinceretur, se sitis in mali usus mutuam, pecuniam dedisse. Addit aliam con. jecturam de incertitudine nominum: vel quia scontietisset, Aliumfamilias ante patrem decedere perde-ιiat foenerator, quod crediderat unde propter pericurum gravioribus vfrιris pscunias collocabat, ut potuqtiisque centesmir. Horatius saura secunda lib. I. uuinas his capiti mercedes ealli. Sic Alciatus scribit, cum debuisset: exsecat. ad dit: vel quintuplo amplius . quam ins aliis nominibu/feri soleret. ut ego interpretor. Haee ille nitidae restitutor Iurisprudentiae. Non est nune institu
ti nostri, ea singula excutere,. eeu quae res majorem operam requirit. Tantum monemus .. apud
Horatium lib. II. Epistola I. s. Io . in Codicibus optimis non legi certis , sed rectis. quod Crit-quius adnotavit, interpretatus est, adeoque Alciatum & v. cl. Cornelium Eckium frustra eum adducere Horatii locum. Interea cluamvis
speciem prae se serat conjectura . quam 1lciatus prodidit, posterior, quamque & Meursius an Dd a te ν