장음표시 사용
471쪽
4 o BERN. HENR. REI NOLDIeiusmodi peculio non cessare, maxime cum etiam tum, quando filiusfamilias peculium adventicium irregulare habet, foeneratorum duret odium. adolescentiae corrumpendae periculum metusque dilapidationis universi istius peculii, periculum denique, ne bonis istis laceratis filius ante diem patrios inquirat in annos. Ludovicum Mol,
nam, e Societate Iesu, is Fine Dissip.
3o T. 6. v. secundus est, nos sane audire non Possumus, cum appareat, ejus professionis hominem Ius Civile parum intellexisse. Quando
vero ad ea animus attenditur, quae Iustinianus Nim. CIVIL cap. I. g. I. constituit, sententia eorum, qui in peculio adventitio irregulari Senatusconsulto locum non esse statuunt, praeserenda videtur; excipit quidem Lauterbachius, generali constitutione nova specialem antiquam non corrigi. Verum ejusmodi exceptio parum momenti habet, ubi ex generali constitutione nova syecialis antiquae correctio necessario con sequitur. Tota quaestio maxime ad filiumfami. lias majorem XXU. annis pertinet. Minori enim curatorem dari vult Novella. De majore XXV. annis Ius Civile dilapidationem non praesumit, quae tamen si contingat, reliquum est. ut Praetor prodigo bonis interdicat. f. II. Non juvatur porro Senatusconsulto filius, si sui juris factus debitum agnoverit, L. a c. h. t. exempli gratia, novando, nisi haec novatio per ignorantiam facti contigerit. L. vis. D. h. t. Franc. Connanus Comment. Iuris Civilis lib. VII. cap. 2. n. 9. Si partem debiti paterfamilias faetus solverit, cessabit Senatusconsultum , ait Ulpianus L. 7. f. ult. D. h. s. sed si pignus dederit, Senatusconsulti exceptionem ei Anegandam
472쪽
DIssERTATION Es Ae ADBHIeAE. 44xdam usque ad pignoris quantitatem, dicit. idem L. 9. D. eod. tit. Ita dum locutus est Ulpianus, dedit ansam acerrimae liti. Vix enim minus universum debitum agnovisse videtur, qui pignus dedit, quam qui debiti partem solvit. Fran .eiscus clannanus d. D. VI L cap. 2. n. 8. ait: non rerum sum sententiae, qui parta debiti soluta totius solutionem sequi debere dicunt, ij omnino cessare Senatusconsultum ἰ imo pro soluta tantum parte quiescit, in eo quod superest, valet. Hoc adeo mania
se in esse potest ex eo . quod ait Ulpianus . cessire
Senatuscon ultu nec solutum repeti. . Quibus verbis
nihil aliud significasur, quam in eo. quod solutum est, nullas esse vires SenMusconsulti , sed in eo fo , quod reflat soluendum: ut frugira so torqueat Accursus, ut
inueniat rationem diversitatis , quae est inser partis flationem , pignoris talionem. Connanum sequitur U. cl. Rei nardus Baehovius ad Treviter. vol. I. disp. go. tb. 8. sit. A. S B. hic uno spiritu effert adducta ex ι. 7. est. h. t. Ulpiani verba, aitque, ambiguam illam phrasin cessare Senatusconsultum explicari per verba sequentia,
quae alias necessaria non fuerint, quia ei. contra quem datur actio, multo magis exceptio negetur. In L. 9. D. eod. tit. vult legi sed ait enim conjunctionem ΕΤ excidisse. Posterior conjectura facile juvari potest aliis locis,
ubi pro sed legendum est sedin, ut in I. S. f.
ult. D. M L. Aquiti si conseras L 13. 4. D.
Locati , porro in l. 6. Inst. de interdictis , collato cum l. I. I. 2. D. de vi K vi arm. denique in I. 9. g. I. D. de Uufructu, ubi Accursus legit sed si lapicidinas. De L. 4. I. I. D. de rer. div. idem ideo defendit Gerardus Noodi. lib. I. Prob. cap. 8. eo sortius. quia & ibi Accursius
473쪽
legit , π. Quid mirum si sed et in UT
contractum fuerit, cum vetusti Codices pro sed habeant set y Legatur, si placet, Terentius ex editione Faerni. Interea lis, de qua hic agimus, vetusta est, Bulgarus eam opinionem tuebatur, quam sequuti sunt Connanus & Baelio. vius, postea vero Struvius Θnt. Fur. Cis. Ex. . f. 58. Schilter. ad D. Ex. g. 72. 73. 74. Georg. Myer. ad D. ad M. Mac. fos. 32. M. g. Alii autem a Bulgaro ita discesserunt. ut dicerent, si filius sui juris fastus vel unum numum solverit, totum debitum ipsum agnovis se, nec ratione residui Senatusconsulto juvari. Usus fori magnae Germaniae josiam solitus est sequi, quae contrariam Bulgaro sententiam defendit, adeo, ut illam glossae communem esse
dicat Lauterbachius Colleg. D. h. t. 2I. ubi Bachovii argumenta conatur refutare, addens rationem differentiae inter partis solutionem &pignoris dationem. quam hausit ex Donello, ad L. 2. C. ad, Sc. Mac. c M verba potius referam , quam Lauterbachii. Sunt autem haec :Dimerentiae ratio faciti attendenti intelligitur, δε quis
mimadvertat . quibus verbis suus utatur , crun partem solvit. S cum dat pignus. Qui partem soluit, addit se partem debiti solvere; natura pars sne toto intelligi non potest. At qui dicit, se pignus dare, diacit sinpliciter se dare pro debito, nec adjicit pro debiato roto , acti pro debito ex parte , proinde neque verba . neque datio ei ultra , quam gestum, nocere debent.
Plira subtilitas. An qui pignus dat, non dicit, se
474쪽
se id pro debito dare' quum debitum dicit, ais
non totum dicit 3 infinitam locutionem univers li respondere , tyro clamabit. Interim de usu nostrorum judiciorum dubitari non potest, si quis cogitet, quae fuerit auctoritas glossae. Lautera bachius etiam Pauli Christinaei, Mech liniensis Jurisconsulti, HL 3. decis. 33. n. II. citat.
Verba ejus haec sunt: Si filius sui juris factus su-vat pauem debiti, quaeritur: an compelli possit, etiam solaere reliquam partem p Comanus lib. VII. cap. 2. n. 8. asperiς non Misse compelli , ef id tenera Cidetur D. Lingaeis M. f. Fusin. decis decis I 3. p. g. n. I. nisi protestatus si in contrarium. Verior immen videtur contraria opinio, scilicet eum po se com pelli soluere reliquam partem , nec posse se tueri ceptione , nis si diversa ratio accipiendaε rectius scriptum foret agnoscendae) partis , quam torius, ut si fliusfamilias pecunias mutuo datas licue pro parte consumst: alias non licite, solvens id, quod licitὸ consumst, non videtur reliquum approbare, scilicet
quod malo dilapidavit maximὸ β adm pretestatis
per L 2. C. h. t. in vera. vel alias agnovit debi-1um, S l. 7. I. ust. D. eod. Et ita aliquando judiaeavit Senatus supremus. Hactenus Christinaeus. Verba ea ideo adscripsimus, ut videre quisque possit, an Lauterhac lato ea satis faveant. Illa enim exceptio , nisi alia sit ratio agnoscendae partis quam totius , denique sententia supremi Senatus ipsi contrariatur. In magna Germania , addictiora mansere judicia glosiae. Non attin bat ergo Belgam ad probandum usum nostri fori
l. III. Non est Senatus consulto locus, si filius familias se pro patrefamilias gesserit, ct com- mimi errore pro hoc habitus sit, L 3. D. h. 3.
475쪽
l. r. C. eod. tit. Probabilis enim ignorantia credito. rem exsulat, ι. 2. C. h. t. non vana simplicitas
neque ignorantia juris , d. I. 3. Cum autem quisque gnarus esse debeat conditionis ejus, cum quo contrahit, i. I9. D. de Regulis Iuris, creditor docere debet, se conditionem filiisamilias
scire non potuis is, sed se in justa ignorantia i uisse versatum , I. C. h. r. I. I9. D. eod. tit. Lauterhach. Colri. D. ad Sc. Mac. 7. Unius scientia correo credendi nocet. L. 7. 7. D. b. tit. g. IV. Si patris voluntate mutuum contractum.
sit, cessare Senatusconsultum , supra diximus Cestat quoque, si pater ratum habuerit. L. ult. c. b. t. unde & si filiusfamilias absente patre , quasi ex mandato ejus, pecuniam acceperit, caverit .& ad patrem literas miserit, ut eam pecuniam in provincia solvat, debet pater, si actum filii sui improbat, continuo testationem interponere contrariae voluntatis, ut ait Paulus i. 16.D. h. t. Si hoc non fecerit, mutuum videtur ratum habuisse, modo tantum temporis interjectum fuerit, ut pater respondere & contradicere potuerit. Clem. I. de procuratoribus non aliter potest intelligi. Cessat quoque Senatusconsultum. si1 pecunia mutuo accepta in rem patris versa sit L 7. g. I 2. D. b. t. ut si filius familias, stu. diorum causa absens , mutuum acceperit , probabilem modum, vel certe eam quantitatem, quam pater subministrare solebat, non excesserit, d. l. 7. f. I 3. b. t. nam tum pecunia videtur in rem patris versa. Cujus versionis inutilitatem patris plura exempla resert Lauter-bach. Coll. D. b r. l. 2 . Si filiusfamilias, invito patre, studiis operam det S mutuum con.
476쪽
DIssERTATIONEs Ae A DEHIcAE. 64strahat, patri. indistincte exceptionem Senatusconsulti tribuit Georgius Beyerus ad D. b. t.
Elt sane is rigor patriae potestatis, si Ius Quiritium spectes & vix judex, minister legum, pronuntiare aliter poterit. Interim princeps proterritorii jure in Germania diversum constituere poterit, si appareat, durum patrem ingenium ad studia natum inde avertere voluisse. filium autem mutuam pecuniam bene impendisse & utilem reipublicae factum. Patria enim potestas non in duritie rustica, sed in pietate consistere S pater agnoscere de i, filium non solum p tri, sed S patriae natum esse. Multi humilibus durisque parentibus orti praeclaram societati civili operam praestitere , contra clarissimis orti natalibus , studiis a parentibus addicti qui fuerant, eorum spem sunt frustrati, & inutilia terrae pondera evasere. Quid, quod si placeat sequi rigorem patriae potestatis , imputari patri potest, quod pro jure suo filium familias. ex scholis non revocarit domum 2 quod dum non fecit, in sumtus honestos, pro facultatibus minimum suis, consensisse existimandus est: Si p
ter solvere coepit, quod filiussamilias mutuum sumserat, cessat Senatusconsultum, L 7. l. Iq. D. b. t. ut re si filius accepit mutuam pecuniam, ut eum liberaret, qui, si peteret, exeeptione non submoveretur, d. L I. 14. D. eod. tit. Non utitur quoque exceptione creditor, cui filiusf milias, qui mutuam pecuniam accepit, delegatus est. I. I9. D. de Novat. Si filiussamilias Senatus consulto renunciaverit, tum renunciatio ea
nullius momenti est & neque filio neque patri nocet L. S. C. de legibus, filius patri jus situm
477쪽
446 BERN. HENR. REI NOLDra erre nequit, idem eadem facilitate Senatus. consulto renunciat qua mutuum accipit. Quod si filiusfamilias jurejurando promiserit soluturum
se pecuniam quam mutuo accepit, an tum Senatusconsulit exceptione recte uti queat anxie disquirunt. Nobis videtur adhuc Senatus consulto locum esse, eo magis quo pernitiosior hic latere solet fraus inproborum Deneratorum, Cau
tiones jurejurando firmatas ab adolescentibus elicientium , an potius eXtorquentium. Ludovicus Molina supra citata Diff. 3o I. n. 2. sane ait Se natusconsultum hoc habere locum non solum in exteriori, sed etiam in conscientiae foro, idque Doctores assirmare communiter , ct sane conscientia, nisii leges sequatur, vaga est, ct praetextus hominum aut superstitioni deditorum, aut fraudes meditantium. Usus quotidianus , quem ille stultortim magistrum Vocavit, docet, cautiones, quibus temerarium jusjurandum additum
est, non minus facile ab filiissamilias accipi. quam his praestantur , ct ab ipsis accipiuntur
luxuriae instrumenta. Pecunia contra g. mutuo accepta ac soluta non repetitur condictione
indebiti t. 4o. D. de condidi. indeb. Plura persequi apud alios obvia non libet, ct nos jam for te nim1i fuimus in his , quae attulimus. Illud maneat: Salus publica suprema lex eso. Nihil haudibus, nihil mollibus animis detur. Thomasium, V. Cl. cujus nos , ubi Ius Civile non vellicat.
iudicium veneramur , quando ad tit. D. ad M. Maced. inquit, rariorem in foris Germanorum Senatusconsulti usum esse, nos audire non possumus, quos utilitas Senatusconsulti in omnes
Respublicas, ejusque in Germania usus, non su-
478쪽
DissERTATIONES Ae ADEMIeAE. 447git, ct quibus tot res judicatae ob oculos ver. santur. Neque videmus, qui ille Edictum Imperatoris , Rudolphi secundi ' quod anno NIDLXXXIX. editum est, ad impuberes & mbnores restringere potuerit, quum diserte loquutur quoque de his, qui in parentum potestate sunt. Retulerunt id Edistum Joh. Baptista Schwarigenthalerus in Processu 'dic. lib. I. cap. 4. n. I 8. & ex eo Hahnius ad IVUmb. tit. de M. Mae. denique Strychius in Usu mod. D. eod. tit. I, 3. quos vide.
479쪽
ster eas Iuris species, quae in rem ae-tionem ubicunque illa sit, ct adversus quemcumque possetarem , pariunt, dominium eminet. Ait autem Cajus I. I. D. de acq. mri iam. nos quarundam rerum dominium nancisci Iure Gentium , quarundam Iure Civili. Illius modus est occupatio, eaquent vel manu nostra, vel mediante re nostra, cui quid accedit. Rus, quae manu nostra fit, princeps modus est adprehensio rerum nullius, unde Cnus ait, omnia animalia. quae terra, mari, coelo capiuntur , id est, feras bestias, pisces. volucres, capientium fieri, quod enim nullius . sit,
480쪽
sit, id naturali ratione occupanti concedi. d. l. 1. I. I. & I. 3. D. eod. tit. ΕXigit autem . uti quis v. c. feram bestiam ceperit; primum vidisse. immo ita vulnerasse, ut sacile capi possit, non putat lassic re, de quidem ex plerorumque sententia, L s. l. 2. eod. tu. quam confirmat Iustinianus I 3. de rer. diu. addita ratione, qua utitur ipsius Crius, quia multa queant accidere. ut eam non capiamus. Quae tamen ratio satis apta non est, Nerva filius potius dicebat, dominium rerum ex naturali possessione coepisse, ejusque rei vestigium remanere in his, quae terra, mari, coeloque capiuntur, nam haec protinus eorum fieri, qui primi possessionem eorum
adprehenderint. I. I. I. I. D. de acq. vel amist.
ε . Non acquiritur autem posset sto. nisi animo ct corpore simul. f. s. Inst. de interdictis, L3. I. I. D. de acq. vel amitt. po f. Quod autem dicebamus, ex plerorumque sententia seram non nisi captam, seu in custodiam nostram redactam, capientium fieri, eo indicavimus. aliquos existimasse, si cum animo habendi potestas lacile eam capiendi concurrat, eam jam nostram intelligi. In ea sententia fuit Trebatius, qui autumabat. seram ita vulneratam, ut capi possit, statim nostram esse, & eo usque nostram videri, donec eam persequamur, d. l. S. S. I. D. de acq rendom. Errat enim Theophilus, qui I. 13. I t. derer. div. unam Trebatii sententiam in duas separat. Trebatium secutus est Proculus in I. 33. D. de acq. rer. dom. Fragmentum hoc esse Proculi
ex Libro II. Disolarum inscriptio docet. Tota ejus disputatio ad eam dispectionem tendit, an aper facile in potestatem ejus, qui laqueum posuerat, redigi potuerit, an non 2 Tribonismis