장음표시 사용
591쪽
sdo BERR HENR. REI NOLDIporis spatio Digesta componentibus, oblitterari non potuerint, ct notum est, ct ipsi comperimus , Tribonianum nonnunquam fragmentum aliquod ex auctore hujus sectae nobis in Digestis reliquisse, cujus sententiam S plurimorum damnarant suffragia, ct Iustinianus improbabat. Juvabit adducere exemplum. In Digestis sub titulo de adquirendo dominis sp) proponitur ista spe. cies : In la inum , quem venandi caussa posueras ,
aper incidit, quum eo haereret, exemtum eum abluit.
Num tibii videor tuum aprum abstulisse, i '. si tuum putas fuisse, si solutum eum in silvam dimi dem, eo casu tuus esse si derisset, . an maneret 8 N quam actionem mecum heseres, si des et tuus esse. Num infactum dari mrteret 7 quaero. Respondit, laqueum , videamus , ne intersi in publico, an in privato, μμ suerim , si in privato posui, utrum in meo, an in alieno et , si in alieno, utrum permissu ejus. cujus fundus erat, an non permissu ejus posuerim p Praeter ea , utrum in eo ita haeserit aper , ut expedire se non sit ipse , an diutius luctando expediturus se fuerit Existimat Iurisconsultus, aprum, qui ha haereat in laqueo, ut se expedire non possit, maxime si
in nostro fundo, aut in alieno, permittente domino , laqueum posuerimus, nostrum esse factum. Nam , etsi corpore nondum eum aqprehenderiis mus, quia tamen adprehendi probabiliter potuerit , id , quod naturali possessioni deest, animo esse impletum. Ex hujus ergo Iurisconsulti opinione fera ita vulnerata vel laqueis irretita. ut capi commode posse videatur . nobis ad uisita
est. Et quidni Τ dum ipse solo animo poste nos
adquirere possessionem , etsi non antecedat naturalis p L. SS.
592쪽
ORATION Ss. 36tralis possessio , crediderit 7 sq) Sed omnia alia censuere plerique, quorum etiam sententiae, ceu veriori, calculum adjecit Gajus, tr) S, qui hune suum vocat, Iustinianus. s) Est ergo inter legem, quam priori loco retulimus, & eam, quae ex Gaio transscripta est, pugna manifesta. Verum , quum inscriptio ostendat , illam esse Proculi, qui sequutus est Nervam , quumque Labeoni' Nerva , Labeo autem Trebatio successerit. to cujus opinionem, praeter ali , Ga-jus S ipse Justinianus exploserat; adparet, Ca-
ο L. 3. 6. 3. uera lectione vid. Cl. Noodi Lib. II. Probab. cap. 6.
Uulgata d. L. 3. I. 3. lectio emendatione non indiget ; verba enim haec, si non antecedaι naturalis possesso. ad fundum reserenda sunt ante inuciationem thesauri jam possessum: sequentia vero, quod dest ncturali possessioni, de ipso ita telligenda thesauro , corporaliter quidem dum apprehenso , lictione tamen Juris ipsus fundi possessi partem constituente. Non itaque in dicta L. 3. f. a. verba initialia carere negatione possunt. NIELINGI Us. r) s. f. I. de adquir. per . domin. ιὶ f. 13. I de rer. diVis . . . Pugna quidem inter Ueteres fuit circa sus 'ulnerantis & persequentis . non autem circa jus capientis, in hoc enim utramque consensisse Scholam quis nescit I Lex proinde s s. de adquir. rer. dom. quum de apro agat ita irretito, ut expedire se non posset. de eo utique exponenda est apro. qui re vera jam captus est. R in dominium ejus, qui retia posuerat, tran Status. Non necesse igitur. d. L. s s. in desperataium legum classem cum Auctore nostro reiicere: aut cum celeberrimo Noodilo d. Lib. II. Probab. Cap. n. l. 3. ignorantiae Tribonianum postula
593쪽
sω BERN. HENR. REI NOLDrput illud ex Proculo, male a Triboniano intellegis tum, su) resistere Gaio non posse, & erat sorte e re, si id plane esset omissum. plerique non solum non perspiciant, illud ede abrogatum, sed & species fingant , quarum definitionem ex illo petendam arbitrantur. xj Nostro interea scopo lassicit, quod vel sola inscriptio nobis id praestet emolumenti, ut, spectata auctoris secta, apsum illud Proculi fragmentum usum non hab re, liceat intelligere. F. U. Leges fugitivae ope inseristionum restituuntur. ΕΣ -
nitur ita L. Do. 2. de R. Abusurregularum juris.
Et quod quidem ad sectas Jurisconsultorum at
tinet , S, quae hinc etiamnum supersunt, di cordiae notas , non habemus refragantem Latmterbachium . quare ad alia nobis accedere , &exemplis aliquot commonstrare licebit, qui, tractatuum serie , inscriptionum ope eXplorata , leges , alienis collocatae sedibus , propriis sint rellituendae. Non dicam nunc , fuisse aliquando, 'ui exheredari posse pupillum negaret, aut iniuria adfici, quando sub titulo de Regulis Iuris autqui γ legerat: Pupillum pati pose, non intelligi. Id enim ridiculum, an potius frigidum nimis p
594쪽
misy quum inscriptio capitis sa) doceat, non
ad exheredationes, injuriasve pupillo illatas, istam pertinere particulam: sed ad se dictum, de eo, per quem factum erit, quo minus quis in judicios lat; id ouod hisce ferme verbis conceptum fuisse, viro lummo, Jac. Gothostedo, videtur: versus eum, qui dolo malo fecerit, pesusve erit, quominus quis in judicio Ii Iat . quanti actoris interfueris . in factum actionem dabo. Inde, quum quaereretur, an pupillus, cujus esset sactum patientia, quominus quis judicio sisteret, illa in factum actione teneretur at regula adducta id negavit: quemadmodum S suriosus, ct is, cui bonis est interdictum, quum de re eorum familiari agitur, pati posse , non intelliguntur. a) Ο inertiam &mittitiam nimiam , si quis regulam alio trahat i,
quam ad illud jus , unde facta est i b) Ο rusticitatem , si quis opinetur , pupillum exheredari non posse, sc) aut iniuriam, quum furiosus possit, non perpeti l dὶ At ita est AA. ediscuntur
regulae, ut 1blenne carmen: in schola, in fosol omnibus in ore sunt, nunquam spectantibus, 'u de habeant originem, nec animos advertentibus
ad quas species pertineant. Dedere quidem Petr. Faber, & Jacobus , quem laudavimus, Goth Dedus , doctillimo parente doditor filius , operam , ut illud averruncarent tandem mali : sit quotusquisque est, sive doctorum , sive discentium s s Conferenda cum inscriptione Leris a. D. 'dr est, per quem factum eris, quo minus quiι in judicio Isaφ. , a) L. Ao. D. de R. 7. b Contra L. I. D. eod. ubi videsis Iac. Gothosted. te) L. D. de te flam. tui. s. I. de pupid. sui si λ d) L. a. s. I. 9 a. D. de injur. ,
595쪽
s64 BERN. HENR. REI NOLDItium, qui horum delectetur, ut debebat, Commentariis : quique non. malit auctorem , nihil nisi ampliationes, limitationes, aut fallentias eVO- mentem y
Exemplum I. ex L. 6. D. de Transact. Laudatur Ger. . Noodi. Vulgaris doctorum opinio rejicitur. Gei . nuina Decies d. Legir 6. Dicta L. 6. : fugitiva. Non dicam de regularum abusu : non . qui in scriptiones ostendant, quorsum sint referendaci.
Praestitere id viri illi e . eruditissunt, ct celeberrimi; illud forte in rem nostram recte adduci poteric .exemplum , quo post Jacob. Labilium se non piguit uti nostrae aetatis Iurisconsultorum principem, Ger. No tium, in inclita, quae Lugduni Batavorum ' es: , Academia Antecesibrem. Non sugit Vos , A A. esse eam opinionem con
munem, de controversiis, ex testamento proficiscentibus , transadtionem, non in spediis tabulis factam , nullius omnino habendam momenti. Non ignoratis, quod caput ex titulo Digestorum de Transactionibus huic firmandae soleat ad semri. f) Verum ex eo, quod vulgo concluditur , perperam concludi, etiam est manifestum. Ga jus enim , quo verba illius capitis loco attulit, non hoc egit, ut ejusmodi transactionem, si bona fide esset conciliata, declararet infirmam. Id
enim qui vir juris peritissimus potuisset y Quando nihil
596쪽
ORATIONE s. S cIS nihil tam congruum silet humanae, quam ea, quae inter eos placuerunt, sex dure. gὶ Et, quando trie e constans Iuris nostri est regula, transactionem ὀυ-na sci stultam, ne stib praetextu quidem injiruineuti, pollea reperii, rescindi. bJ Abs qua regula , quae
super testamento facta est , transactio nusquam reperitur eXcepta. Nec sane iacit Gaius. l an
tum Ediectum quo omnibus , quicunque desierunt tabulas testamenti iispicere , vel etiam describore. in-Diciendi, describendique potestatem facturum se, Praetor pollicetur, sit laudavit, ratione addita: Otita neque sue judice transili, neque apud judicem exquiriveritas de his controversis, quae ex testamento prosciscerentur , aliter posset, quam inspectis cognitis*ue verbis testamenti. in Quae verba male in titulum de transactionibus este translata . S pejus inde, quod suevit, Uici, patet. Vult Gaius, non POS-
se transactionem de quaestionibus, ex testamen to orientibus , commode fieri, adeoque Praetorem non immerito , quod recitavimus, Edictum proposuisse. Non autem, si bona fide, quamvis tabulis non inspectis, facta sit illarum decisio .cam velut legibus adversantibus factam . non obstringere. Ubi enim lex , quae inspectionem tabularum lige in specie ut necessariam, S trans-aetionem alias subversuram , jusserit Τ An fragmenti . quod sub titulo de transactionibus est , verba cavillabimur, & sententiam , quae sub ti-
g) L. I. D. de pact. Cujus scripturaria contra Ribertum Leoninum recte defendit V. Cl. Ger. Noodi, Lib. L
597쪽
s66 BERM HENR. REI NOLDItulo testamenta quemadmodum aperiantur exprimitur, negligemus Τ An dicemus, non debere fieri, quod sine rei familiaris periculo fieri vix posse, existimat Iurisconsultus
Notatur notus , abutens arg. L. 3. I. eod. d. L. 3. Decies. Removetur dubium ex L. ult. C. de reb. cred. Notatur Accursi lapsus. Speries d. L. ult. C. de reb. cred. Mud Zoesi argumentum rejicitur. Miror sane , Henr. Zoesium, eximium Iurisconsultum, aliosque, communem eum errorem etiamnum defendere , quamvis G i veram sententiam quavis luce clarius ob oculos posuerint Criacius S Labilius. Miror quoque Zoesium caussae suae patronum advocare Scaevolam , qui, quum eX eo quaereretur: μ transactio propter sdeicommissum facta esset, hy posea Codicilli reperti: an
quanto minus ex transactione consequuta mater fuisset
defuncti, quam esset pro parte sua, id ex silet commiJi caesa consequi deberet y respondit debere. I) Quid
alii censeant , nec scio, nec si sciam, faciam flocci . qui putem , speciem si quis consideret , nihil Zoesio in Scaevola esse praesidii. Species ista est : Filius testamento fideicommissum matri relinquit. Super eo transigitur. Postea Codicilli proferuntur, quibus quantitas aucta fideicommitti. uaeritur : an transactio . quae est super quantitate fideicommissi, testamento relidi i , inita , eciam ad eam, quae, Codicillis deinde repertis,
598쪽
deprehenditur data, porrigatur 7 Erat id utique
negandum: quia de lolo testamento transegit mater. Hocque est . quod alio capite eodem titulo
diserte tradidit Celsus. m) quem qui ad partes suas ausit vocare Zoesius, Argus sit, si quis perspicere queat. Nec virum dod illimum movero
debebat Iustiniani Deciso , nin qua jussit, ut, si
quis deserente herede jurarit. testamento, 3uod forte non est ad manus, sibi certae quantitatis legatum relictum . postea autem tabulis repertis constiterita, nihil legatum esse . legatarius ejusmodi falsus ad restituendum id , quod periurio extorsit, compelleretur. Non latet quidem mihi , Franc. Accursium istius legis eam adducere rationem, quod de rebus testaminio relissis, non inspectis tabulis, transigere haud liceat. Ius-jurandum autem speciem transactionis contineat. Ο At certe prius, ut antea diximus, Vanum eth- Et Iustiniani Decisio singularem plane definit speciem : ratioque definitionis non ex inspectione tabciarum omissa , sed ex dolo, quem . adhibuerat, qui se legatarium assirmabat, Oc experiurio. unde illi lucrum obtingere noluit Princeps, est arcessenda . quamvis & hujus sententia analogiae Juris adversa repugnet fronte. p) Nihil interim negotii nobis facessit Iustinianus, quum ipse de transactione, quae dolo ex herede expressa est, nos autem de hujusmodi, quae bona fide coiit, loquamur. Quod de voluntate defunctorum conservanda porro Zoesius adfert, le-
599쪽
ve est argumentum , quum nemo ad cernendam hereditatem, Vel agnoscendum legatum, cogatur , sed unusquisque juri suo renuntiare pos
Exemplum ΙΙ. ex L. 9. ad L. Corn. de Sicar. Poena Legis Corneliae deportatio, pollea capitalis. Caedes furis nocturni quando capitalis p Species d. L. 9. benescio inscriptionis. d. L. 9.fugitiva. At nimium de fragmento Gaii, male ad titulum de transactionibus relato. Videamus aliud cxemplum legis, non suo loco positae, cui inscriptio proprium reddere possit. Et quodnam potius, quam quod sub titulo ad Legem Corneliam de Sicariis t ri istis exstat verbis : Furem nocturnum fgvis occiderit; ita demum impune feret, s parcere ε isne periculo suo non potuit. Legem hanc aliena
maxime esse locatam sede, nullus non videt. Legis enim Corneliae poena quum olim esset in insulam deportatio, S omnium bonorum ademtio, J Iarcianus scribit, suo tempore caedis reos solere capite puniri, nisi honestiore loco positi fuerint , ut poenam legis sustineant. Humiliores enim vel bestiis subjici, altiores vero deportari
in insulam. s) Si fragmentum illud de fure nocturnos q) L. 29. C. de pact. ν ) L s. d. t. 1 L. 3. s. D. ad L. Corn. de Sihar. Non diisentit
600쪽
turno, quam nunc obtinet sedem, eam obtineret
recte, is . qui illum interemisset, si parcere illi
ullo quivilset modo, mortem naturalem , aut saltem civilem juxta Marcianum deberet subire, hodie sine discrinii ne naturalem. An vero, quum Lex Cornelia dolum tantum coerceat, t) ita existimare liccbit 7 An eum . cujus aedes noctu fur ingreditur, quique adeo in tenebris, S illo terrore animi, o spicere nequit, furandi tantum,
an & occidet idi c. iusta, su) alter ille accesserit. doli mali arguemus An non sit spicionem doli removebiι quae est contra lares, quod si res au-
. feren-bas, sed in honore alio; quod res postulat. Vid. Noodi lib.
Servanda videtur lectio vulgaris in L. I 6. ad L. Corn. de Sis. Viri enim aliquo in bonore positi vel Senato riae erant dignitatis, vel minoris, qualem obtinebant decuriones. De utrisque hoc observabatur, ut sine speciali Principis jussu torqueri, aliisve plebejorum poenis ac cruciatibus subjici non possent: quamquam lacii ins eisdem minoris dignitatis viri, qua in majoris, subjicerentur. Ita non conveniet solum Modestino in d. L. 36. cum Ulpiano in L. ult. de ince ii ruina, naufrag. Sed etiam cum Paulo in L. ult. de Deeur. Adde Ulpianum in L. a. q. a. eod. Cf. L. I. 3. Veteran. Pari sensu in s. 3. y. de excus. tui. aliqua potestas intelligitur minor. Uid. L. 6. q. I 6 eod. nec non L. I. & 3. ad L. Iul. repet. Cf. U. Cl. Ever. Otto de Aedi Iou. Cup tile. I. Ipsia secundi gradus notio in-djcat, de plebejis & humilioribus Molottinuin d. L. I 6. intelligenduna erse. Ita Florus tib. III. cap. 2 o. init. servos secundum vocat hominum genus. Uld. Ioh. Fr. Grono U. ad Senecae Lib. V. de benes Cap. 2 s. p. I 86. Jo. Ge. Graevium in Lection. Hesiod. Cap. IV. p. a I. su.'sq. item ad