장음표시 사용
581쪽
BERN. I EN R. REIN0LBIsso vis praeconio maiores, quique hos imitati sunt . interpretes, Viam rectissimam & fuerint ingressi, ct posteris tritam reliquerint, qui tamen Iura Civilia novissimi seu voce, seu scriptis, tradidere, inde adeo ferme deflexerint omnes, ut nihil minus, quam illorum ductum antistitum videantur sequuti. Adferebant hi ad explicandas leges politioris omnis notitiam humanitatis. Quum Digesta interpretarentur , ea diebantur methodo, quam ipsi Iurisconsulti veteres in suis ad Edidium libris praeiverant, quaque , si Verum amamus, praeclarior nulla clari potest. Legibus ipsis legendis , recte intelligendis, enodandis . . illustrandis rationibus muniendis, studium Omne, omnemque operam impendebant. In concipienda legis specie non frigidis, non longe, vel e cerebro tantum petitis ario lationibus indulgebant: sed maxime ad inscriptionem cujusque, librumque, unde transscripta esset. & ad id, quod libro toto Iurisconsultus tractasset, animos advertentes, veram genuinamque quaestio-riem', proxima compendiariaque via, unicuique accommodabant: ac fragmenta ab sua sede avulsa, & in titulum minus convenientem . architectorum sestinatione, inscitia, aut negligen- . tia conjecta , suo restituebant' loco. Ita Juris. prudentiae facies ubique fere erat perspicua, ptima ac pulchra: capitum mirifica inter se consensio, conspiratio suavissima: nec Digς sta amplius, velut nomen mentita. disjectis Sibyllae foliis const: re videbantur. Non est meum A A. acriore censura inertiam postremorum Iuris interpretum perstringere: nulli tamen non est obvium, quam parum subsidii, hac quidem tem pestate, ad percipiendum Jus Romanum ex in- terioribus
582쪽
ORATI . Q N S SI Iterioribus & reconditis litteris comparetur, Quam inamoena, salebron, horrida sit metho
dus illa docendi discendique Iuris, juxta scho
lastichim caussarum ordinem, quam methodo a liquorum Iurisconsultorum Rrrogavit illorum . qui Paratilla, Syntagmata, compendia conscrip- .aerunt, nimia diligentia, an met physices peristia. Quantus sit ipsarum legum neglectuε: quam non adeatur adi sontes: iton 'i i. qui nobis ala Juitiniano traditi. sunt, . libri. ovolvantur & ex Cutiantur, sed opiniones Dpetorum pro jure subjiciantur ,. Venditentur , . & . consiliorum mul millia , ut C acii verbis utatis deblaterentur, in
re, quae uno Verbo eXpli ri, aut lege una firmari poterat. .Et quam non solum inscriptio--num non , habeatur ratio, sed & diserte auribus animisque eorum, qui ad Iurhprudentiam acce dunt, in ulcetur, cas om0ino esse negligendas.
Quam posteriorem de inscripti'nibus legum sen tentiam si Hunnius aliquia proposuisset duntaxat, forte contemnere S praeterire licebat, quum hujusmodi viri opinio v*ritati non videretur
damnum adlataira. Verum . quum Lauterbachiqs, praestantissimus inter Germanos Iuris consultus. cujus opera supc omnes p*ne nostrates nocturna diurnaque manu versant, istam id suo Collegio, quod Vocat, theoretico practico a S repetierit, S auctoritate sua, quam sane magnam esse certum est, roborarit , existimo, ingenui
a) Protegem. l. 4. num. s. ubi ait: 'Mira aetas, qua Iuriscos ulti veteres θ' in Dige sis laudati, vixerunt, in sub-fdium vocatur, nec ex sngularibus inscriptionibus 'laeis. tinde desumtae , rostringi aut conciliari queunt. Num. IS. idem illa ejusdem sunt vel ba: Ex verborum disiuctionibus
583쪽
sset ' BERN. HENR. REI NOLDIesse animi, ostendere, quantum detrimenti Iurisprudentia sit acceptura, ubi ea semel pectoribus eorum, qui Themidi sese addixerunt, suerit infixa, ct contra, quas diligens inscriptionum
observatio utilitates adserat. Illud modo verendum est, ne quis actum me agere. remque aliis saepius dictam reponere autumet illa praeser εtim pro concione, quae novum quod, splendidumque orationis argumentum a me jure suo videbatur exspectare. Uerum, quum ita fere Comico jam olim teste eveniat, ut, quod non aliquo modo dictum sit prius , dici nunc nihil pos- sit maxime in Iurisprudentia. quae nunc magis,. quam Justiniano imperante, librorum mole laborat; quumque etiamnum controversas, quae' nobis cum adversariis intercedunt. disputandas arbitremur, quamvis illae a majoribus satis sint discussae: mihi vero non occurrat , qui scrupulos , quibus interpretatio S conciliatio legum. quae ope inscriptionum instituitur, premi existi. matur . exemerit; quum denique Operam non plane ludi putem, si multorum suffragiis quidem damnatum S explosum, eximium tamen explicandis legibus usum quod praestat. argumentum in lucem quandam etiam apud nostrates reducatur; spero AA. non prorsus ingratum id vobis futurum, sed vos de eo' breviter dicenti benevolas aures praebituros. Uitur H interpurictionibus, pariter ac ιegum inseri ionibus. uti superiur dictum, quia contii sunt, infrinum ducitur ar-
584쪽
. II, Inscriptiones quid ' Iustiniani circa inferiptiones dii
sentia. Usus inscriptionum in Digesus. Aetas icujusque yCis spectanda. Conciliatis L. 4 I. tis pign. adi. π L. 22. de pign.' S poth. ope inscriptionum ex diversa - , Ictorum aetate. Perversa Lauserbachii persuasio.
Inscriptionum vocabulo quid designetur. & notum est, ct nos jam antea non obscure significa. vimus. Non intelligimus scilicet, eas iummas. quae paucis verbis exponunt, quid leges legumque sectiones complectantur , notationes eas, legibus praemissas, quae ostendunt, quo ex Iurisconsulto, & e quo libro illae sint petitae S in Pandectas relatae. In Codice autem quis Princi-- pum cujusque constitutionis auctor, & ad quem quaeque directa sit. Profitetur enim Iustinianus, . tantam ab sese antiquitati habitam eue reveren- . tiam, ut nomina Prudentium oblivioni tradi nullo pateretur modo: sed uti unusquisque eorum, qui auctor legis fuerit, suis Digestis inscriberetur. b In Codice quoque Imperatorum nomina S eOrum , ad Bos Constitutiones missae sunt, conservata esse, patet. Non potuit Iustinianus melius de veteribus Iurisconsultis atque Augustis : non de nobis . qui Juri Civili operam damus, mereri. Illis gratia habita , dum monstratum , quod cuique inventum, quae sententia & constituti juris particula deberetur: in
585쪽
Ss4 BeRN. HENR. REI NOLDI in nos egregium beneficium collatum est, dum, ut de inscriptionibus legum Digestorum primum dicatur , Iurisconsultorum nominibus indicatis ibhrisque, & temporis, quo quisque vixit, ct sectae, cui sese manciparit, ratio haberi a nobis potest: dumque ex capitibus inter se collatis colligere, qua de re unoquoque libro fuerit actum, leges
porro ditatutas coniungere ac conglutinare rur-
Ius, fusitivas c ad suas revocare sedes, denique unicuique genuinam sententiam, veramque speciem reddere , S contraria absurdaque, quae alias ex fragmentis , non suo loco pomis, oriri erat necessum, vitare licet. Aetatem Iurisconsulit cujusque spectasse , insignem certe habet usum, quum posterioribus multa sint recepta tempori-
hus, quae antiqui strictique juris regulis repug-
nare vIdcbantur. Ita quando. quaeritur , an, si debitor rem alienam domino ignorante oppignerarit, dominus autem allius rei debitori postea. heres exstiterit,' convalescat pignus p Legem aliam negare, adfirmare aliam deprehendimus. Nec commodior stabiliendae concordiae via est, quam si dicamus , inscriptiones ostendere. alte
ram esse Pauli d alteram Modestini: se Pau-
- lique aetate' Nondum admissum fuisse. uti in ista. Decie convalesceret pignus, Modestini autem, , Iuris-
e Ita Cujaesus vocare solet leges a suis titulis relectas . & in minus proprios translatas. Adi ipsum Lib. ' 3. Observ. 37. & ad Io. y. de gradii. cognat. d, Hujus est L. 4 I. D. de pign. M. Duarenus enim male Papiniano tribuit.
εὶ Cujus est Caput a 2. D. de pignor. N hvotb. De aetate Pauli & Modestini ex Bertrando S Jac. Gothoste-
586쪽
yaras consultorum antiquinun quorum ad nos
fragmenta per Venere . sere postromi, tem re
usum contra observasse. Res ea elarimma
sfὶ Conser Daarenum Lo. a. Din. annivers. . αφ. φCujacium Lib Io. ου. 26. & quae sunt Variorum cap. 34. Fuit hoc autem Modestini aetate r ceptum, quia aequum videbatur, heredem id ratum facere . quod pepigerat .d
lanctus, & sorte ipsius Modestini suasu id revenit, si verum est, eum Ulpiani suisse discipulum: qitori noimus
ex L. set. 6. sto. D. ide furtis colligunt, ' qinim vis vulga.
ta editio ibi non habeati Sitidioso meo, sed Proconsuli in ct reliqua, Cujacius autem eum Pauli studiosum. dicat Ulpianus enim in Iuris definitionibus remissior fuit & ad . aequitatem pronior, Paulus vero severior & religiosior Iuris. Vid. Vir cl. 'Ian. Vinc. Gravina de ortu O progr. 1ur.
Nulla inter paulum & Modestiniim est dissensor
uterque enim negat pignus isto casu convalelae , oul comisquens sane est, hypothecariam actionem i, quae in rem est, locum habere non posse. Ad utilem vero pignerati-.tiam contrariam ex contractu defuncti descendentem quod attinet, ne haec quidem directo locum inveniet; utiliter tamen dabitur, non quidem ob resuscitatum pignoris jus, uti in specie d. L. 4r. pr. si ipse postea debitor rei, tempore contractus alienae, dominium acquisiexit; sed absque jusmodi, ut ita loquar. convalescentia , ex contractu solum desunm , quo heredem obligatum esse, & tirones noverunt. Species igitur Pauli intelligenda est in L L. I. de utili actione pigneralitia contraria , ex pignore quae confirmato vascitur: Modestinus autem in d. L. 22. de utili eadem actione . quam solus defuneri parit contractus. Priorem, utpote cum hypothecaria conjunctam , creditor iste contra heredem non habet; habet vera posteriorem , esse tu hypothecariae destitutam. Varias variorum conciliationes, quorunda in etiam desperationes, longo recensent ordine Dion. Gothosredus ad d. L. 43. & Vissen bach. ad P. Dinut. 17. S. 2I. Ad nostram propius accedunt sententiam Franc. connanus lib. 4. Comment. ,r. in civi
587쪽
stra aetatem , qua Iurisconsulti veteres , ct in Digestis laudati, vixerunt, in subsidium vocari, qua opinione an aliqua proserri potuerit perniciosa masis his , qui solidam Iurisperitiam consequi cuρiunt, haud frustra quis secum ambigat. Huic enim si adsentiantur, putabunt non esse turpe , si juris origines & processiim ignorent, si veterum auctorum nomina sectasque nesciant, si scripta , quibus hi Ius Civile auxerunt, non habeant cognita. Verum, o nata severiori disciplinae pectorat cavete, ne quis vobis tenebras offundat, cavete, ne quis ab elegantiorum Iuris interpretum tramite vos deturbet, & in Accum iam saeculi barbariem, quam illi optimo conatu, ct felicissimo successu Iugarunt , iterum agat praecipites. Cogitate nullius ponderis esse rationem , qua imponero vobis magna quaptumvi3 nomina laborant.
Clusi. Cap. 13. 4. Hugo Donellus de Pignori Cap. I s. p. s6. a quibus, sibi non satis intellectis, temere reces-hsse videtur Ludov. Charondas Lub. I. Cap. 2Ο. Α Cujacii, Duarent & Reinoldi conjectura alienus etiam est Vir sumimus, Ger. Noodi, primum quidem in Lib. de D ma emend. vili mali Cap. I a. postea etiam in Commant. ad Tit. P. de Pignor. p. 437, M. Accipit hic non solum in L L. 4 I. utilem pigneralitiam pro hypothecaria . legemque hanc fugitivam pronunciat, ad titulum de Pignoribus ablegandam. Caeterum carere violento hoc remedio secure possumus, si inter pignus confirmatum & non confise, matum eo, quem dixi, modo distinxerimus: priori casu utraque datur & pigneralitia & hypothecaria, posteriori pigneralitia sola. WIELINGIUS. s) Pruegaui. d. 4. nam, s.
588쪽
niani in legibus Codicis. Exemplum I. in actis. nibus furti. II. in tutela muliebri. III. injure dandi tui. restam. Rigor juris v teris sensim emollitus.
diunt , Iustinianum , quae in Pandectarum
continentur volumine, .mnia fecisse sua , si, frustra ergo de aetate Iurisconsultorum inquiri. Nostis Imperatorem ita loqui, sed & hoc vos non praeterit, illum eo dicto auctoritatem , qua Iuris conditorum unus alium antea superabat, i abrogare, omnibusque , e quorum scriptis Digesta colligi buserat, idem disnationis tribuere :non vero facultatem nobis adimere voluisse, observandi, si duae leges sibi sint contrariae, nec alia ad conciliationem via pateat, utra sit prior, utra posterior ' Ipse nobis hanc ex Modestino regulam in Digestis reliquit: Constitutiones, tempore posteriores , potiores Iunt his , quae ipsas praecesserunt. ih . Et qui constare nobis pote:st, utra lex posterior sit, nisi, si rationem te oris habeamus y An quisquam adeo ineptus est, ut sibi persuadeac , leges & constitutiones priores, quamvis per po eriores abrogatae sint, ob hanc tamen solam caussim , quod Iustinianus omnes suas fecerit , quodque illae etiam nunc vel in Digestis, vel in Codice ex stent , eandem cum post
589쪽
posterioribus vim habere 7 Sane , quod correctum est caput, quamvis in libris Iustiniani'superet , S intelligendis Iuris incrementis valde
conducat, legis nomen non amplius tuetur, nec ille Princeps eo animo , ut obligaret, id suis legibus adnumeravit. Saepius ipse jus antiquum, recentius, novissimum proponit, tantum ne quid antiquitatis ignoretur , nOVissimo autem nos obstringi , ostendλtur. Quum novum Codicem fleri vellet, rem ita disponi praecepit, ut Ordo temporum constitutionum, suae illi debebant inseri, non solum ex adjectis diebus consulibusque, sed etiam ex ipsa compositione earum claresceret , primis quidem primum locum , posterioribus secundum occupaturis. I Et tamen etiam constitutiones istas secit suas: Codicemque suo nomine insignivit. In Digestis quidem series temporis , quo quisque Iurisconsultorum vixit . io disponendis capitibus servata non suit : sed ideo ea nobis negligenda non est. Propter furtum, postquam pridem Populus Romanus Decemviralem legem de poena furti manifesti situ atque senio erat emori passus, Praetorque huic quadruplum substituerat, solebat ciuiliter . sed jure Digestorum coepit etiam , extra ordinem, criminaliter agi. An quis tot fragmenta de furti sive manifesti . sive nec manifesti, civili poena te.
gens . adseverabit, EXtraordinaria animadversione id delictum coercitum non fuisse Τ m An,
quum tutela civile munus sit, a quo foeminas re-ra i gulae
ιγ Gnsit. de novo Codice faciendo ad Senatum Urbis Conis
590쪽
Ο R A et I o . N B sc sso gulae juris arcent, quisquam adfirmabit, jure Pandectarum, ne quicem exirescripto Principis, matri tutelam suorum liberorum suscipere, Iuisse integrum n An, quum patri sui sint heredes , non matri, illique ex lege XII. Tabb. potestas competat, impuberibus , quos in potestate habet, tutorem dandi , negabit, secundum Digestorum leges , matrem institutis quamvis liberis tutorem dare quivisse Τ o Sexcenta sunt hu jusmodi in Pandectis exempla, quae demonstrant, quomodo sensim ab antiquo strictoque jure, ob aequitatem quandam, consuetudine posterioris aevi fuerit discessum, quaeque adeo nos admonent, sedulo Iurisconsulti cujusque aetatem a nobis observari debere: Verum sunt ea cuivis obvia, &nemo est, qui non intelligat, Lauterbachii opinionem contrariam nullo fundamento niti, tan- tumque ad desidiam ac inscitiam fenestram patefacere
f. IV. Utilitas ex eognitione sectarum. Triboniani negligen- tia. Exemplum ex L. Ss. de A. R. D. juncta L. S. I. I. eod. I 3. R de R. D. Εarum conciliatio ex diversitate sectarum. Non minimi quoque momenti est ea consid ratio, cui sectae nomen dederit Iurisconsultorum quisque. In diversas enim eos familias abiisse . contrariasque fovisse sententias , quarum disiemsionum vestigia ab architectis , tam brevi temporis