장음표시 사용
601쪽
so BκRM HENR. REI NOLDIDrentibus quis resistat, ne a nece quidem sese abstineant, praesumtio 7 An ergo eum, qui nocturnum furem occiderit, ultimo addicemus supplicio 8 Non siverit id fana ratio . non lex
Non ipse denique fragmenti illius, sub titulo ad L. Corn. de Sicariis quod positum est . auctor , Ulpianus. Hunc enim : vel sola inscriptio absolvit, quae , illud ex libro ejus XXX L ad Edictum esse sumtum , ostendit. ' Si autem leges omnes , quae ex illo libro petitae, S Digestis insertaessimi, inspiciamus, ct ehensu facile est. Ulpianum toto eo libro de L. ege Cornelia de Sicariis non egisse: sed de sistis & noxalibus actionibus, aliisque sorte id genus privatis causiuis, bin speciemque ita esse obnstituendam : Servus Titii furandi causa aedes Mevii noctu ingreditur. Mevius servum occidit. Quaeritur : an Titio Me-Vius ex capite primo Legis Aquiliae de mancipio
νὶ Quam Demosthenes adversus Timoeratem commemorat. Uid. Grotius de Dre belli ne me. II. I. I 2.
z Verba hujus: Si nox furtum faxit. N aliquis
per t. jure eaesus eso. Ci cero pro Milone Cap. III. duodecim Tabulae nocturnum furem quoquo modo; diurnum autem . si se telo defenderit, interfici impune voluerunt. Et Ulpianus tit. VII. Coll. Leg. Moy m. I' Rom. Adde Gronos ad Grol. d. Lib. II. cstp. l. I Iet. a) Osiat. Leg. Mos N Rom. tit. VII. ubi ex lib. V. Sententiarum ad L. Corn. de Sisar. haec ejus verba: Si quis furem nocturnum, Cel diurnum eum se telo defenderet, occiderit, hae quidem lege non tenetur . sed melius fecerit , quι eum comprehensum transmittendum ad Praesdem Magistratibus obtulerit b) Nooiit Lib. I. Probab. cap. 9.Diuiti se by Corale
602쪽
Ο R A T I o N B s. s7Iteneatur occiso Distinguitur: aut potuit ei Me vius parcere sine suo periculo, aut non: posteriore casu , Mevius Titio ex Lege Isuilia non obtringitur. Priore autem, tantum Titio aeris dare damnas est , quanti is servus eo anno fuerit plurimi. Agitur de poena privata S civili, non de publica. De damno reparando, non de exemplo statuendo , quo Rei publicae fiat satis. Asanctione Legis Corneliae is , qui furem ejusmodi nocturnum interfecit, immunis est : a Legis Aquiliae poena immunis non est, si parcere ei sine discrimine suo potuit. Cornelia dolum punit: Aquilia etiam culpam , licet ea sit levissima. se Culpae vero purus non habetur, qui perdere larem maluit, quam servare , quum
ipse in periculum mortis non veniret. Plane, sthoc instaret, nec posse, nisi nece furis, arceri, etiam Aquilia cessat, maxime . si eum clamore ab
ter id fuerit testificatus. id Scio regeri . frustra, quod sub titulo ad Legem Corneliam de Sic riis de eo, qui furem nocturnum interfecit, collocatum est. caput, ad Aquiliam retrahi, quum Ulpianus ipse dicat: Sin autem , quum posis adprehendere, maluit occidere, magis est, ut injuria fecise videatur , ergo N Cornelia tenebitur. e) At per festinationem Corneliam nominavit pro At quilia : hanc enim legem interpretabatur.
Hoc verbum injuria fecise , hoc inscriptio, hoc
ς L. 44. D. ad L. Aquil. d) Et hue demum vere pertinet eurema Gaii in L. 4. I. D. ad L. Aquiι. videatur excellent. Noodi Lib. I.
e) L. s. D. ad L. Musi. st tit. T. Coll. Leg. Mof-R-. Salva tamen videtur vulgata lectio ex L. I. 3. R. ad L. Corn. de Sicar. Neque turbat vocabulum injuriae, utpote
603쪽
s a BERN. HENRοῦ REI NOLDI totus loci, qui objicitur, nexus docet. f Illud
manet, ut de ista lege fugitiva sermo finem accipiat , tantam inscriptionis esse utilitatem , ut vel capitis periculo eum , qui furem nocturn uni morti dederit, liberare possit. Et nos inscriptionum observationem adspernabimur , contemnemus , rejiciemus' An & tum, quum plurimas leges, quae sibi contrariae videntur, illae diversas , non easdem species complecti S decidere ostenderint p Id autem faciunt. I. IX. Exemplum III. ex L. I 4. de statu bom. juncta L. I 35. de V. S. Diversa utriusque Legis species.
Et sunt in promtu exempla innumera . nos unum alterumque tantum advocabimus. Paulus
in fragmento , quod est sub titulo de satiι bominum, g) ait : Mn 4se liberos , qui contra formam
utpore quod saepissime pro dola mala accipitur. Vid. L. I. de injuriis, juncto princ. I eod. WIELINGIUS. si Noodi Lib. I. Prob. cap. 9. Ultro largior. Ulpianum in lib. 37. ad Edictim , ex
quo d. L. Q. ad L. Com. de Sicar. sumta est, de nos alibus maxime actionibus egisse: quo minus autem eiusmodi salva methodo interserere speciem potuerit . in qua judicio utrique, tam privato Legis Aquiliae, quam publico Legis Corneliae, locus sit, caussam planc non video; maxime, quum casu ita constituto Alexandri acinace ad solvendum Legis intricatioris nodum haud opus videatur. Recte hoe jam olim vidit Uir amplissi imis Christoph. v an der Moesel in Diff. de Propubatione vir Djusae Cap. III. uhi ex professo suris nocturni caedes exponitur. UILL Id GIUS. g) L. a 4. D. d. t. Diuili so by Corale
604쪽
URATIONE OL S73 humani generis converso more procreantur , velati β13 ulier mon strinum aliquid, aut prodigiosum, enieta st. Ulpianus contra videtur sentire. saeret aliquis, inquit enim , s portentosum , vel monstrosum, vel debile, mulier ediderit vel qualem h visu vel vagitu novum , non humanae Murae , sed alterius magis animalis, quam hominis, partum , an quia enixa prodesse ei debeat Τ θ' magis est, ut haec quoque parentibus prosint. Nec enim es, quod eis imputetur , quae , qualiter potuerunt, statutis obtemperauerunt Neque id , quod fataliter accessit, matri damnum injungere debet. si Pauli , monstrosum partum non adscribit liberis: Ulpianus his illum adnumerat, dicit enim prodesse matri. Verum prior non agit de eodem, ut loquimur, casu, de quo posteriori Illi quaeritur: an monstrosus vel prodigiosus par- . tus in Senatusconsulto Tertulliano matri prosit,
quod negat. E) Huic sermo est de Lege Papia,
orbos semisse multante eorum , quae testamenti relinquuntur , si & definit , orborum poenis non subjacere parentes. Legi Papiae, ut possimi, obtemperantes : favendum enim videbatur, magis de damno, quam de lucro, certantibus, Legemque Papiam odiosam potius compescendam, quam extendendam. m) Inscriptiones litem nullo negotio ditatuunt, ct diversa esse, non comtraria, quae proponuntur, indicant.
b) Geminanda vox: litterae etiam solitis majores suere. i) L. Us. D. de V. S. Est enim L. 14. D. de satu bom. descripta ex Pauli
Recepi. Sentent. IV, 9. ubi de S Cto Tertulliano. ι) Lipsius in Excursu ad lib. III. Ann. Tae. Isti. c. Cujacius ad Pauli Ree. Sent. IV, 9.
m) L. I s. D. de V. S. est ex libro IV. Ulpiavi ad Leg. Iul. Pop.
605쪽
SD. PER I. HENM REὶNOLDrg. X. Exemplum IV. ex L. S. I. I. de puta. uncta L. 238. I. g. de V. S. Discrimen pignoris B thecae. Conciliatio ex inscripti. ianvenientia pignoris S hvothecae in actione quas Serviana. Notatur Laur. V a.
Marcianus, ut & aliud adserran, quando ait inser pignus N by thecam tantuin nominis Ionum differre , n resistere vidaeur G o, cui pignus a pugno adpellatur , quia res , quae Wgnori dantur, manu traduntur, unde etiam videri polit, verum esse, quod quidam putant, pignus proprie rei mobilis consti- sui. Ο Et Ulpiano , qui pignus proprie vocari ait, quod ad creditorem transi. hypothe - , quum mn transit, nec psessio ad creditorem. sp) Itane, Narciane, nihil interest inter pignus S hypothecam, quum Gaius S Ulpianus contra existimen tyquum pignus sit rerum mobilium, hypotheca im- . mobilium : in pignore transeat possesso. in hypotheca non transeat: hypotheca nudo pacto constituatur , pignus re ipsa contrahatur: q pignoris, non vero hypothecae, nomine pigneralitia actio detur 7 At liberat te, Marciane, in. scriptio: r) egisti enim de hypothecaria formula, ct quantum quidem ad hanc attinet, pignus
inter n) L. D. de pignor. bγγιb. Ο L. 238. 2. D. de V. S. Serviam T. I de
606쪽
ct Justinianus . princeps verborum tuorum interis Pres , observavit. s) Nam etsi pro hypotheca non detur pioneracitia actio : Pro pignore tamenct hypotheca quasi Serviana Iane discrimine d tur: S sive res sit mobilis, sive immobilia, sive tradita, sive non tradita , . Pro debito, quae obtrugata est , ea utroque hoc nomine, pignoris αhypothecae, promiscue in hypothecaria formula solet designari. Ad hanc ergo si, Marciane, tua revocemus verba, nec GGO, nec Ulpiano, contradicis: neque, Iurisconsultus quum sis, S significationem verborum eam spectes, quam usus juris admisit, uteris Grammatici defensione, qui tui caussa cum Ulpiano, imo ipso Justiniano Pria-cipe, bellum erat suscepturus, sed nullum trium rhum habiturum. Autumabat enim Laur. Val
a, t inter pignus & hypothecam nihil aliud
intercedere differentiae , quam . quod alterum vocabulum Latinum , alterum Graecum esset, suae utrumque deserviens linguae. Id enim, quamvis ita se habeat, ct Graecum verbum, unde voci hypothecae origo est, in genere pignori opponere auisupponere notet, adeoque S res traditas, quae non sunt traditae . sed pignori nuda conventione obligatae, imo S mobiles S immobiles comprehendat; usus tamen Iuris hypothecae significationem plerumque ad certam speciem , ad res scilicet tantum pignori cautas &immobiles : pignoris autem vocem ad res traditas s d. s. item Serviana T. I de actisn. t) Vide Opuscula Varia de Latinit. veter. Iciorum.
607쪽
's 76 BERN. HENR. REI NOLDItas &, mobiles contrahit, v quamvis in formu-- la hypothecaria ea distinctio negligatur.
Exemplum V. ex L. I S. I. de pignor. L. 6. c. Si al. res pign. dat. juncta L. 9 3. I. de pign. L. 28. de comr. emi. Quid si pignerare ΤDiversae illarum Legum species. Adfinis superiori pugna est, qua Gaius seeuri S cum Diocletiano & Maximiano Augustis, Committitur. Dicit Gajus, creditorem . qui actio ne hypothecaria velit experiri. probare debere, cum conmeniebat, rem in bonis debitoris fuisse. sin- quos laudavimus, Imperatores autem: Dre pi noris teneri non posse, nis quae obligantis in bonis fui runt : S per alium , rem alienam . inuito Domi no , pignori obligari non pesse , certissimum 6'. ly Porro Gaius alio capite inquit : stilod emiisi nem venditionemque recipit. etiam pignerationem reci pere potest. et) At rem alienam dijirahere quem pol se, nulla dubitatio est: nam emtis es S uenultis. sa)Itane ex Grii sententia rem alienam pignerale possumus. & non possiimus p Itane praestantis mus Juris consultus ab sese ipse dissentit 8 Sane, si pignerare significet hypothecam constituere cre' ditori, ut is in rem actione, adversus quemcua' que
u Vinnius ad 9. item Serviatur 7. I. de action. n. ia
608쪽
ORATION A s. sprque possetarem , eXperiri queat, Verum est, pignerationem rei alienae non esse. At si pignerare notet contractum pignoris inire, si Matur de obligatione , quae hinc oritur, si deerictu, ut soluto debito rem is, qui tradidit, actione durecta repetere queat , aut, ut actio pigneralitia contraria detur creditori, si res aliena pignori data, vel haec ablata sit, quod ad hanc obligationem , quod ad hos essetius attinet, rei alienae
est pignus. b Gnus diversis capitibus diversas species tractavit: illo, quod priore loco recitatum est, de formula rei hypothecariae, de qua& Principes Diocletianus & Maximianus diserte loquuntur, quod posteriori, de actione pigner titia sermo fuit. Quod inscriptiones utriusque copitis docent. sc
b cs. Duarenus in tit. D. c. de pignerat. actione
Quin imo & hypotheeariam habebit is creditor tam
contra debitorem suum, quam possessorem extraneum quem libet, solo excepto rei pigneratae domino, quemadmodum erudite evicit Petr. Faber Lib. II. Sem. cap. 17. cui frustra contrariatur Wissenbachius ad tit. D. de pigner. act. s. II. Adde Hugonem Donellum de pignor. p. I76. R. Frustra itaque fugitivam esse d. L. f. de Arnor. 9 poto. existimavit Celeb. Notatius d. Lib. I. Observat. cap. 7. WI
c L. 3 s. D. de pignorib. est ex G l libro singulari de formuia bypotheraria. L. s. D. eod. ex libro s. ad Edictum provinciale: quo de actione pignerati ita idem egit. Cf. L. Io. 2 L Ia. D. de pirmer. aa. α Noodia Lib. i. obf. 7.
609쪽
Exemplum VI. ex L. I. commvn. praed. juncta L. I98. de V. S. Diversae utriusque Legis Decres. Non autem, quod G o accidisse vidimus , ut ille tibi contrarius crederetur, dum, quod ad tit. de pigneralitia actione pertinebat caput, in titulum
de pignoribus es h)pothecis est conjqctum, dumque
varia vocis pignerationis notatio non fuit animad
versa , id illi soli contistit: sed sic Ulpiano , qui
uno loco d) tantum aedificia praedia urbana vocat , alio e) vero S hortos inter illa numerat. Dane Ulpiano horti sunt aedificia ' id quis sanus dixerit p nec autumavit Iurisconsultus. Capita , quae sibi opponuntur , non easdem tractant spe- , cies. Prius caput ad servitutes pertinet, ibi urbana praedia. sunt tantum aedificia: nec horti ad ea reseruntur. Posterius ad Senatusconsul tum de alienatione rerum pupillarium, quod factum est Tertullo S Clemente Consulibus : per
e) L. I98. de V. S. Horti, in aedificiis constitvii, id est, non in area
intermedia , sed in tectis , ipsarum utique aedium: partes sunt. Et quis pensiles, vel Semiramidis, vel ipsorum etiam Romanorum lucos , silvas , hortos ii:norat ρ Pomaria iusummis tu=ribus serunt, quorum silvae in tectis ac domorum fastigiis nutant, inde ortis radicibus, quo improbe cacumina egi sent, verba sunt Senecae, filii, in Epist. Iaa. Cf. idem in Praef. Lib. I. Quine s. natur. item Seneca , pater. Lib. V. cap. S. Excerpt. ubi partem domus ait esse arborem. quae tu domo cli. Add. cundem Lib. II. contro. 9. Ad-Diuiti Coralli
610쪽
mittebat id tutoribus S curatoribus vendere prae dia urbana : rustica S suburbana sine decreto. Praetoris non aeque: f) quia . quae tu urbibus sunt praedia, magni solent esse pretii , reditus autem non magnL Rustica autem S suburbana ampliorem reditum ferunt . quae adeo pupillis ut salva essent , videbatur satagendum. Εa Iam in specie quaerebatur : an horti quoque praediorum
urba- scribo praeterea facundissimo Romae senescentis vate, R tilio, versus oppido elegantes, Lib. I. v. 97. h.
Quid is uar aεrio pendentes fornice reves Qua vix imbriferas tolleret Iris Muns ' bHos potitu dicas erevitae in Mara montes et e gigantaeum Graecia laudat opus. V
Intercepta tuis conduntur flumina muris: consumunt totos celsa lavacra Iacus. Nee minus N prorsis celabrantur refelda venis, Totaque nativo moenia fonte Duam. F Qidus aestimar hinc temperat haιirtlynurax . . . . . . Innocuamaue sevou purior uno i
aiiii laquar inclusas inter Ia3umris sues lVernula quam vario carmine ludat avis Vere tuo nunquam mulceri desnit annus, Desiciasque tuas victa tuetur hienis. ii JErige crinales Iauros, seniumque sacrati : 3 IVerticis in virides Roma refuge eomas.
Add. Casp. Barthlus, Castalici, stigmamust, Graevius,sta Alimeloueen widem in notis. Cf. alicta mea in Pra serrae G. ad tifum Labiit. Indic. p. 2 et s. in f WIEL MI . f L. r. m. ff. 9 a. D. M rebo in. insub tutela ves eura sunt. Postea Constantinus Se tuκonsultum etiam ad praedia urbana porrexit. L. 22. C. M-tin.