장음표시 사용
611쪽
s8o BERN. HENR. REI NOLDIurbanorum nomine designarentur : & sane, si , voluptatis tantum caussa haberentur, urbanis praediis adscribebantur, sin autem plurimum in fructu essent , ut vinearii , vel olitorii, ad ea non pertinebant. Inscriptiones litem dirimunc, g)S Ulpianum sibi non contradicerae ostendunt.
Utilitas inscriptionum in Codice. Poteram plura adferre exempla, ae plures, quas ex inscriptionibus Legum Dige forum quis consequi possit, indicare utilitates, nisii Labilius aliique hoc praestitissent. ct ipse vereri deberem, ne Vobis AA. sim molestior, cui S de inscripti nibus Lesum Codicis, & de argumentis , quibus
universa inscriptionum observatio oppugnatur, non nihil, vestra cum venia, dicendum restet. Illud, credo, negabit nemo, mis ope inscriptionum antiquiores S recentiores constitutiones , quae in Codice occurrunt, posse discernere: eaque in re situm esse momentum longe maximum, quum posteriores , ut supra dicebamus, priori- bus
g) L. 398. D. de V. S. ex Ulpiani Libro II. Pretri Funalium est petita, ubi ipse de alienatione rerum pupil- Iarium egit. Vide Cujacium Lib. VII. obf. 23. & Mercerii
conciliatorem p. 97. edit. Duisb. Lex I. D. Commun. praed. rum arbam quam rustis. est ex Ulpiani Lib. 2. In tutionum. . quo eum ct de servitutibus egisse, constat ex L. I. D. deservit. praei rustis.
612쪽
bus derogent: nisi quis regerere velit, id se licius ex subscripto die & contule fieri, quod quamvis & ipse fatear . etiam hic tamen inscriptionibus locum tribuendum arbitror, qui sciam , constitutionibus omnibus diem S consulem non deprehendi adscriptum. Succedit huic commodum aliud non contemnendum , quod inscriptio nobis suggerat, an Lex Codicis decretum, rescriptum, an vero edictum sit. Quod ubi didicerimus. me. minisse oportet, refcripta-decreta, data quippe in caussis singularibus, quarum , quum libelli &acta non exstent. nobis circumstantiae plurimum sunt incognitae , non admittere interpretationis laXitatem , aut a contrario vel consequentia, quod peti solet, argumentum. In edictis vero contra esse. b) Eveniet ita, ut, quum Imperatorum verba nimis late patere videntur. hos non
aliter decrevisse, vel rescripsisse, intelligendum sit, quam regulis Iuris certi convenit. ' g. XIV.
Maxim. CV 2. Conferri omnino hic meretur beati Praeceptoris nostri, Rei noldi, eruditissima Dissertatio. Observationes interpretationi Coaleis praemissas coinplectens , Frs ad Visse. Iri 6. edita. Apprime etiam huc faciunt L. II. I 3. 2I. C. Mandati, vulgus unde Interpretum hanc exsculpere sententiam adnititur, levis am in mandato, contra perpetuas Ulpiani in L. f. Commod. regulas, culpam praestandam esse; quum tamen & natura ejus contractus eadem plane sit, adessentialia requisita quod attinet. quae depositi. & manifestis ejusdem Ulpiani verbis lata tantum eulpa in L. 8.ult. Mand. exigatur. Sed integrae hanc materiam observationi in Lectionum Restitutarum libris merito reserva
613쪽
sga BEas. HENR. REI NOLDI I. XIV. Exemplum ex L. 4. C. de except. Quando, ut id exempli gratia adducam, Imperator sub titulo Codicis de exceptionibus restri. bit: Cum nondum snitam sententia caussam, sed dilatam auegetis ,' non es dubium, omnes integras defra sumes vobis se, i) verba principis ad iudicium bonae fidei pertinere exissimabimus , & de hoc eum consultum. In hujusmodi enim judiciis ea exceptionum contestatione, quae in jure fiebat, non erat opus , ob formulam latam , quam judici praescribebat Praetor. In strictiburis judiciis contra erat, ct si ibi in jure non essent propositae, ac a Praetore formulae insertae, iudex illa. rum rationem non habebat. Stultus ergo fuerit,
qui ad haec judicia verba illius rescripti, quia
generalia videntur , etiam retulerit. Ineptus, qui Diocletianum S Maximianum, quando aiunt, peremtorias exceptiones omissas in initio , antequam
sententia feratur , opponi pol e , perpetuum Edictum manifeste declarat, it) de his exaudierit. I
ci L. 4. C. d. o. χὶ L. a. C. Sententiam rescindi non posse. ι Videatur Noodi Lib. II. Prob. cap. I. & Lib. Ide Jurisd. ET IN. cap. uis.
614쪽
f. XV. Tertia utilisas in diuisis Con titutionibus ope inscriptis.
nt rursus conjungendis. ΕXemplum ex L. C. de edendo juncta L. un. de lit. contes.
Est id ea utilitas inseriptionum Legum Codicis
quod ostendant, quam constitutionem , quum olim una esset, in plures distraxerit Tribonianus. Quod sane pro ea, quam ab suo Principe consequutus erat, potestate m) aliquando secit. Si autem leges eiusmodi discerptae rursus conjungantur , sensus speciesque patet apertius. Ita , quod sub titulo codicis de edendo Antonini & Se - veri ad Valentem conspicitur, rescriptum, u pars est i egis unicae de litis contestatione. Huic autem si illud, ut fieri debet, subjungas, optim Qtraditur discrimen , inter editionem actionis stis contestationem quod intercedit, eaque quaestio, an libellum mutare vel emendare. ει quamdiu liceat, perspicue deciditur. so) conglutinandas autem esse duas illas leges inscriptio p) i
argumentum , de quo sermo est, satis commonstrat.
m Const. t e noeto Codice faciendo. ει L. 3. C. d. t. ο) Uid. Noodi de Jurisd. S Imperio Lib. I. cap. I S.Cujacius Lib. IX. obstru . 2I. p Utraque est Severi & Antonini ad Valentem. In subscriptione aliquantulum est dissidit. Nam L. istica C. de litis contesatione habet: Datum Kal. Septembr. Severo III. Antonino M. Gu . at L. f. C. de edendo: Datum II. I. Septembr. &c. quemadmodum Haloander, Charotidaq& Gothostedus excuderunt, in Vulgata enim legitur XL Kalend. at numerus lacile potuit excidere. Interim etsi
615쪽
straria utilitar in eollatione Cod. rarad. Laudasu Ru. Gothostatis. Numerabo ct hunc inter fructus , qui ex inseriptionibus Legum Codicis capi possunt, quod . quum hae nobis indicarint , cujus Imperatoris quaeque sit constitutio : observata Augustorum serie, quae Leges ex Theodosiano in Codicem, quo utimur, transtatae sint, investigare & discore queamus , satisne fideliter unamquamque deseri serit Tribonianus , an quid addiderit, exemerit, aut mutarit, ut de suce, suam constitutiones ex Theodosiano Codice petitae, a doctissmis Iae. Gothostedi, viri immortali memoria digni, in eum commentariis mutuari possint, nihil dieam. Recensui aliquot utilitates, at quis hanc non putaverit esse longe maximam: quod, quum inscriptiones nos Augustorum nomina d Cuerint , statum rerum , tempore , quo quique imperarunt, qui fuit, considerare S expendere nobiscum possimus , latisne leges ab ipsis jusae saeculo nostro, moribusque nostris conveniant.
subseriptio non nihil incerta sit. inscriptio tamen non est dubia, unde & inscriptionibus plus forte tribuendum alicui videbitur, quam subscriptionibus.
616쪽
Quinta utilitas ex religione vitiis Imperat. ει- perstitionis arguitur L. 4. C. de males S matbem. Quis hodie adeo simplex est, ut quam potestatem sibi vindicarunt, quorum constitutiones in dice exstant . Principes, eam tribuat augustissimo Imperatori nostro: utque ex Jure Romano Syntagma Iuris publici sibi construat, quod ad nostrum Imperium debeat attinere 7 Quis adseverabit, si Tyrannus, si Ethnicus, si a fide Christiana deflectens , si superstitiosus quid constituerit, quod sanae rationi, libris divinis si contrarium, id etiam nunc observari debere 7 Quis justam &retinendam putabit constitutionem , qua perduel
lis filii paterno perhibentur digni supplicior
qua a materna, avita, omnium etiam proximorum hereditate jubentur esse alieni: qua ex testamentis extraneorum quidquam capere vetantur: perpetua paupertas iplis indicitur, infamia paterna perpetuo irrogatur : qua eo miseriae rediguntur , ut S mors eis sit solatium, vita supplicium; qua filiabus non nisi quadrantem ex hereditate matris , sive haec testata . sive intestata decesserit, capere permittitur. q) Laudet hujusmodi legem alius: ego legibus Dei, r) ct ratio Constitutionis illius historiam erudita Dissert. illustravii l. Gothostedus. Cf. Cl. Gundlingius in Singui. ad L. yia. Majestatis. WIELINGIus. q L. quisquis q. C. ad L. DI. Majes. g. I. N a. iro Deuterra. 24, I 6. Mecb. I 8. 2O.
617쪽
586'. BERN. HENR. REI NOLDItioni s) potius adsurgendum, ct oblitterandam constitutionem puto , qua parte premit hos, qui nihil deliquere. ') Dicitur liberto impotente auctore promulgata, an quidquam turpius, quam nos foedissimi hominis scito obstringi Τ maxime, quum ipsit Principes , quorum nomina saeua lex praesert, ejus pravitatem deinde agnorint, &correxerint ' r quis porro nullis criminatήomihus
implicanda autumabit remedia , humanis quaesita corporibus , aut in agresibus locis innoceηter adhibita fustragia, ne maturis vindemiis metuerentur imbres , aut tentis , grandinisque lapidatione quaterentur, quibus non cujusquam salus aut aestimatio laederetur, sed quorum projicerent actus, ne diuina munera ,'Iab res hominum sternerenturi su)
Quum perduellionis crimini. proprie sic dicto . e
tata Lex quisquis poenam haud statuat, cessat utique haec strictura. Temporum enim rationi extra ordinem fuisse accommodatam. ac perperam ei Tutilo Coditis ab Triboniano insertam. puculiari ad eam Dissertatione suis in opustu. Ar abunde ostendit vir maximus, Iac. Gothostedus. WrE
. ι) L. 22. C. de poenis. Ita recte millimat midae Vir Cl. ansistationibus pseriOrsius in Pandectas, ad L. I Iiam M satis. Deformat tamen etiam nunc Caroli IU. Imperatoris Constitutionem. cui aureae Rullae nomen inditum,) Cap. ν. I. N 3. sorte, quod Barrolus, qui
illi a consiliis suit, non soleret tempora constitutionum spectare . & ita nec abrogationem saevitiae animadverteret, qua de re quaeritur Budaeus ad d. L. ' v) L. 4. I. C. de males mathem. Antonius Matthaeus putat, eam constitutionem a Constantino Pr mu κ itam. jam Christiano: quod si est . errores ethnicos nondum e ueri P. Oportet. Quare S, quae recitata est . Diuitiaso by Cooste
618쪽
Item L. 26. Q de nupt. Sexta litilitas in dignos. cendis emblematis. Quis nostrum etiam nunc probabit constitutionem Iustiniani. qua Princeps, usque ad superstitionem religiosus, vetuit matrimonium inter susceptorem, S eam, quae e fac ro baptismate est sulcepta 7 x Quis leges, impellente Theodora' datas, quae sexui muliebri nimium indulgent 2 At finem imponimus huic argumento , ubi dixeri-'mus, id etiam ex inscriptionibus Legum eodicis utilitatis capi , quod earum ope cognoscere possimus , an quid constitutionibus Principum 'Tribonianus, aut alius , inseruerit, quod illi' scripserant nunquZm. γ
pars merito in siasticis omissa , ct improbata a Leone Nov. 6S. Superstitionis quoque ea propter Constantinum postulat elegantioris Iarisprudentiae in Batavis vindex, rim. van Εἄ, in orat de relig. N pistate veter- ycter ιuν. g. quam, una eum, ejusdem lare argumenti opusculis aliis, duobus abluae annis ci7a4. Ienae edidit doctissimus ste voltius. Caeterum politicam Constantini hypocri. sin . astutainque ambitiosios erga Clericos benevolentiam veris nuper depinxit coloribus vir celeberrimus , Burch. Gotth. Struvitis, in Diff. de Conisantino M. ex rationibus politicis Chrisiano, cui irrito plane conatu repugnare studuit Godos . Christ. Lentamus in Disserta δε Cautant. M. mn ex rationibus politicis Chri antru WIEONGI . x Le 26. C. de nuptiis. ν) Vid. Viri Clar. Gerardi Noodlii DiocletiamsMaxim. cap. I 6. dc cap. 39. in Ans Diuiti reo by Gorale
619쪽
alal, BERIL II EN R. REI NOLBII. XIX.
Refellitur tantraria Lauterhachil sententia. Cancellis quare inclusae inscript. L L. Pandecty Inscriptis. nes num adposuerit Contius 7 Disinguendum inter Summas-inscriptisnes. Satis, pro instituto nostro, ostensa est Inscriptionum cum in Digestis , tum in Codice, utilitas: Hae quum sane maxima sit, quid dicemus,
movisse Lauterbachium , virum celeberrimum, uti earum rationem nullam habendam esse , audacter adfirmaret 8 an, quod quidam dubitarent. eaene verae & genuinae essent 7 ct , vamvis negare non possent, Iustinianum illas jussiste adponi, cancelli tamen, quibus in editionibus Dionysii Gothosredi , plurimae inde a libro XXV. Pandectarum, sunt inclusae , ipsis suspicionem
injicerent, eas in Volumine manu exarato, quod Florentiae adservatur, desiderari, a Contio autem postea adjectas , adeoque non majorem vel fidem, vel auctoritatem, mereri, quam merentur leges, aut constitutiones, quas e libris Graecis descriptas Contius vel Cujacius Digestis inseruit & Codici γ At ea quidem nullo fundamento nititur suspicio; Antonius enim Augustinus z clarissime demonstravit, qui usquam exstant, Digestorum libri , eos ex Florentinis esse
x Emendat. Opit ion. Lib. I. cap. I.
620쪽
Ο R A T I o N A s.' sis esse propagatos. Si ergo Florentiae inseriptio nes non occurrerent, qui po t fieri, ut ulli alii libri eas haberent 7 An quis ex suo ingenio, scriptis veterum Iurisconsultorum pridem amissis, illas restituere potuit Τ Fingat quis Cicer
nis Consolationem ; nomina auctorum , librorumque numeros, non temere finget. Accedit. quoa quando a Contio inscriptiones aiunt restituistas, videantur ambiguitate vocis errare. Summas ab eo legibus iterum praemissas concedimus, eas,
quas nos intelligimus, inscriptiones ipsum excogitasse, largiar nunquam. a
Occurritur Objectioni de inscripti aem vitiis. Vitia . ea quo pacto eluenda 8 Refutatur objectio alia de emblematis Triboniani.
An id movit Lauterbachium, quod, licet adis mittant, in libris Florentinis inscriptiones exstare. quidam tamen adfirment, nihil illis tribue dum, quum, quo nullus has majoris aestimaverit, Iacob. Labilius ipse fateatur, b) eas plerumque esse vitiosas. At non debebat eo argumento flecti: nemo enim dixerit, Digesta, aut optimorum auctorum praeclara Volumina alia. ideo abjicienda, quod menda aliquot librariorum incuria in illa invexerit. Nemo negarit, hominem conferendis inter sese Iurisconsultorum fragmentis , S legendis veterum scriptis adsuetum, facile, quicquid est erroris, detegere , maxime,
a Illas eum his videtur confudisse Lauter chius locis supra emitis, ct Iae. Frid. Ludovici in Muria Pand. 3. 3s.